I OW 100/07
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-02-12
Skład orzekający: Janina Antosiewicz, Grażyna Radzicka, Joanna Runge-Lissowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego, gdy organ wyższego stopnia (wojewoda) wyznaczył organ niższych stopni (starostę) do załatwienia sprawy na podstawie art. 26 § 2 K.P.A.?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego, gdy organ wyższego stopnia (wojewoda) wyznaczył organ niższych stopni (starostę) do załatwienia sprawy na podstawie art. 26 § 2 K.P.A. Działanie to nie stanowi sporu o właściwość ani sporu kompetencyjnego, a jedynie skorzystanie przez organ wyższego stopnia z uprawnienia do delegowania kompetencji. Postanowienie wydane w tym trybie jest niezaskarżalne.Stan faktyczny
Starosta P. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego między nim a Wojewodą W. w sprawie klasyfikacji i szacunku gruntu nadanego J. K. Wojewoda W. wyznaczył Starostę P. do załatwienia tej sprawy, powołując się na art. 26 § 2 K.P.A. Starosta P. uznał to postanowienie za naruszające przepisy K.P.A. i podniósł, że Wojewoda W. nie był właściwy do wyznaczenia go do tej sprawy, kwestionując jednocześnie status Starosty jako organu podległego Wojewodzie.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie NSA Grażyna Radzicka (spr.) Joanna Runge-Lissowska Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty P. o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego między Starostą P. a Wojewodą W. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie dokonania klasyfikacji i szacunku gruntu nadanego J. K. dokumentem nadania ziemi postanawia: oddalić wniosek
Wnioskiem z dnia 24 września 2007 r. Starosta P. na podstawie art. 166 ust 3 w związku z art. 8 ust 2 Konstytucji RP art. 22 § 2 w związku z art. 22 § 3 pkt 2 K.P.A. art. 4 in fine w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą P., a Wojewodą W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy dokonania klasyfikacji i szacunku gruntu nadanego J. K. dokumentem nadania ziemi nr [...] z dnia [...] listopada 1947 r. położonego w P., obecnie oznaczonego w ewidencji gruntów: obręb S., arkusz mapy [...], działka nr [...], zapisanego w księdze wieczystej Kw nr [...] jako własność Miasta P..
W motywach tego wniosku podniesiono, że decyzją z dnia [...] znak [...] Prezydent Miasta P., jako prezydent miasta na prawach powiatu, wykonując zadanie z zakresu administracji rządowej, odmówił dokonania klasyfikacji i szacunku gruntu nadanego J. K. dokumentem nadania ziemi nr [...] z dnia [...] listopada 1947 r. położonego w P., obecnie oznaczonego w ewidencji gruntów: obręb S., arkusz mapy [...], działka nr [...], zapisanego w księdze wieczystej Kw nr [...] jako własność Miasta P..
Od tej decyzji J. K. złożył odwołanie. Na skutek jego rozpoznania Wojewoda W. ostateczną decyzją z dnia [...] znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, wskazując jednocześnie, iż zasadnym jest wyłączenie się tego organu od prowadzenia przedmiotowej sprawy. Z tych powodów postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. znak [...] Prezydent Miasta P. przekazał wniosek K. K. Wojewodzie W., po czym Wojewoda W. postanowieniem nr znak [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. na podstawie art. 26 § 2 i § 3 oraz art. 123 § 1 K.P.A wyznaczył Starostę P. jako organ właściwy do załatwienia wyżej opisanej sprawy.
W uzasadnieniu postanowienia, stwierdzono, że stosownie do przepisu § 38 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. nr 10, poz. 51 ze zm.), w przedmiocie dokonania klasyfikacji i szacunku gruntu orzeka w drodze decyzji starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej.
W myśl przepisu art. 26 § 3 Kpa, jeżeli wskutek wyłączenia organ administracji publicznej stał się niezdolny do załatwienia sprawy, stosuje się odpowiednio § 2 tego artykułu, który stanowi, ze w przypadku wyłączenia organu sprawę załatwia organ wyższego stopnia, przy czym organ ten może do jej załatwienia wyznaczyć inny podległy sobie organ.
Wojewoda W. wyznaczając Starostę P. do załatwienia sprawy podkreślił, że zgodnie z § 40 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej wojewoda w tych sprawach jest organem wyższego stopnia, stąd nie jest uprawniony ustawowo do rozstrzygania w sprawach z Dekretu w pierwszej instancji.
Na wybór Starosty P. jako organu wyznaczonego do rozpatrzenia sprawy zdaniem Wojewody miał wpływ również fakt, że strona zamieszkuje w P., a zatem w mieście, w którym znajduje się siedziba tego organu. We wniosku o rozpatrzenie sporu kompetencyjnego Starosta P. podniósł, że Wojewoda W. wyznaczając Starostę Po. do rozpatrzenia sprawy naruszył art. 26 § 1 zd. 1 Kpa oraz art. 26 § 2 zd. 2 K.P.A.
Uzasadniając szeroko pojęcie "kompetencji" funkcjonujące w nauce prawa administracyjnego, w ocenie wnioskodawcy Starosta nie należy do organów administracji rządowej w województwie, gdyż o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej nie wykonuje zadań z zakresu administracji rządowej.
Właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego wnioskodawca wywodził z przepisów art. 22 § 2 K.P.A w związku art. 4 in fine w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz poglądu wyrażonego w postanowieniu NSA z 12 października 2006 r. II OW 22/06.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Warunkiem wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny merytorycznego orzeczenia w przedmiocie sporu kompetencyjnego jest istnienie sporu prawnego, którego podmiotem z jednej strony jest organ jednostki samorządu terytorialnego lub samorządowe kolegium odwoławcze, a z drugiej- organ administracji rządowej. Spór taki może wystąpić w sytuacji, kiedy organy uznają się za niewłaściwe do załatwienia danej sprawy (spór negatywny) bądź w sytuacji kiedy organy uznają się jednocześnie za właściwe do załatwienia danej sprawy (spór pozytywny).
Jednakże w rozpoznawanej sprawie nie występuje ani spór o właściwość, ani tez spór kompetencyjny, bowiem w okolicznościach niniejszej sprawy Wojewoda W. działając jako organ administracji rządowej wyższego stopnia nad Starostą P. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. znak [...] na podstawie art. 26 § 2 oraz 123 § 1 K.P.A wyznaczył Starostę P. do prowadzenia oznaczonej indywidualnie konkretnej sprawy.
Przepis art. 26 § 2 K.P.A. w przypadku wyłączenia organu pozwala organowi wyższego stopnia wyznaczyć do załatwienia sprawy inny podległy sobie organ. Przepis ten nie ogranicza takiej delegacji żadnymi dodatkowymi przesłankami. Wydanie postanowienia w powyższym zakresie przez organ wyższego stopnia nie jest równoznaczne z uznaniem się za niewłaściwy w sprawie, a podjęcie działania w trybie 26 § 2 K.P.A. jest wyłącznie skorzystaniem z uprawnienia organu wyższego stopnia do delegowania swoich kompetencji na organ niższego stopnia albo bezpośrednio albo pośrednio podległy. Przy takim rozumieniu przepisu błędnym jest przywołanie przez Wojewodę W. § 3 art. 26 zarówno w podstawie postanowienia jak i w uzasadnieniu gdyż w niniejszej sprawie sytuacja z art. 26 § 3 K.P.A. nie zachodzi, a dla meritum postanowienia istotnym jest skorzystanie z uprawnienia przez Wojewodę W. z art. 26 § 2 K.P.A.
Postanowienie w tym przedmiocie jest niezaskarżalne. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie występuje spór o właściwość ani też spór kompetencyjny, argumentacja wniosku Starosty P. oparta została w swej istocie na błędnych przesłankach. Chybionym jest również uzasadnienie wniosku w tej części w jakiej wnioskodawca odwołuje się do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2006 r. sygn. II OW 22/06 z glosą aprobującą M. Szubiakowskiego (OSP 2007/7-8/82). Powyższe postanowienie dotyczy bowiem problemu przekazania sprawy i uchylenia przez organ wyższego stopnia postanowienia o przekazaniu (art. 65 § 1 K.P.A.) z istotnymi problemami dotyczącymi właściwości rzeczowej. Natomiast w niniejszej sprawie Wojewoda W. skorzystał z uprawnienia o której mowa w art. 26 § 2 K.P.A. przy instytucji wyłączenia organu. Analizując pojęcie z art. 26 § 2 K.P.A. "inny podległy organ" nie można podzielić wywodu wniosku, że Starosta P. nie jest w niniejszej sprawie innym podległym organem. Prezydent Miasta P. - miasta na prawach powiatu (wyłączony od rozpoznania sprawy) czyni organ wykonawczy niewładnym do działania. Organem drugiej instancji jest Wojewoda W.. Starosta P. wchodzący w skład organu wykonawczego powiatu p. dysponujący takimi samymi uprawnieniami co prezydent miasta na prawach powiatu jest organem podległym Wojewodzie w sytuacji kiedy istnieje materialnoprawna podstawa do załatwienia sprawy przez organ administracji określonej sprawy administracyjnej.
Z treści żądania J. K. wynikało, że żądał klasyfikacji i szacunku gruntu nadanego mu dokumentem nadania ziemi nr 1473/47 z 5 listopada 1947 r. Obecnie zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 nr 240, poz. 2027 ze zm.) do organów służby geodezyjno kartograficznej należy starosta (art. 6a pkt 2 lit "b") i jego zadania wykonywane są jako zadania z zakresu administracji rządowej. Zadania starosty określa art. 7 d. Należy do nich również klasyfikacja gruntów i taksacja nieruchomości. Organem wyższego stopnia w tym zakresie jest wojewoda- wykonujący zadania przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego.
Powyżej przytoczone przepisy przeczą twierdzeniu, że starosta nie jest "innym podległym organem".
Skoro w niniejszej sprawie nie powstał spór o właściwość jako też spór kompetencyjny pomiędzy Wojewodą W. i Starostą P. – Naczelny Sąd Administracyjny nie ma usprawiedliwionych podstaw do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151 i 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło