IV SA/Wa 2504/07

WyrokWSA w Warszawie2008-02-12

Skład orzekający: Alina Balicka, Anna Szymańska, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, naruszyło art. 153 PPSA poprzez niezastosowanie się do wskazań prawnych zawartych w poprzednim wyroku WSA, dotyczących obowiązku kategorycznego rozstrzygnięcia o zgodności lub sprzeczności decyzji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 153 PPSA, ponieważ nie zastosowało się do wskazań prawnych zawartych w poprzednim wyroku WSA. Sąd administracyjny zobowiązał organ do kategorycznego rozstrzygnięcia, czy planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, czy też jest z nim sprzeczna. Organ nadzoru, stwierdzając niemożność przesądzenia tej kwestii, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, co stanowiło naruszenie obowiązku wynikającego z art. 153 PPSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Po wcześniejszych orzeczeniach sądów administracyjnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta m. W. o warunkach zabudowy, uznając ją za sprzeczną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Następnie, po wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, SKO uchyliło swoją poprzednią decyzję i odmówiło stwierdzenia nieważności. Prokurator Okręgowy wniósł skargę na tę ostatnią decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i niezastosowanie się do wskazań poprzedniego wyroku WSA. WSA uwzględnił skargę, stwierdzając naruszenie art. 153 PPSA.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2008 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) października 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wyrokiem z dnia 19 listopada 2004r. (sygn. akt IV S.A./394/04) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) marca 2004r. oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż Kolegium z dnia (...) października 2003r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. W. z dnia (...) marca 1998r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na realizacji budynku mieszkalno-biurowego z usługami i garażem podziemnym przy ul. (...) w W.. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że nie została dostatecznie wyjaśniona kwestia legitymacji prawnej Rzecznika Praw Obywatelskich jako podmiotu występującego o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy. Sąd zwrócił uwagę, że działania Rzecznika Praw Obywatelskich muszą wiązać się z ochroną praw i wolności człowieka i obywatela, a kompetencje tego organu, nietożsame z uprawnieniami prokuratora, nie mogą być realizowane z pominięciem ustawowych celów. Wobec tego organ nadzoru winien jednoznacznie określić naruszenia jakiego rodzaju praw i wolności obywatelskich legitymują Rzecznika do występowania w sprawie. W dalszych rozważaniach Sąd wskazał, że przy rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności opartego na art. 156 § 1 pkt 7) kpa zadaniem organu jest ocena czy decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Przesłanka ta odsyła do przypadków nieważności wynikających z przepisów szczególnych, mianowicie do art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 1999r., nr 15, poz. 139), który stanowi, że decyzja o warunkach zabudowy jest nieważna, jeśli jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dla przedmiotowego obszaru obowiązywały dwa plany, w tym Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego Dzielnicy W. z dnia (...) lutego 1993r., opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa W. Nr (...). Organ nadzoru winien skoncentrować się na ustaleniu czy istnieje sprzeczność zapisu decyzji ustalającej warunku zabudowy z powyższym planem w zakresie zapisu decyzji o maksymalnej wysokości planowanego budynku. W ocenianej decyzji Kolegium nie dopatrzyło się żadnych rozbieżności bowiem przyjęło, że zapis planu przewiduje w części zachodniej ograniczenia wysokości zabudowy do 36 m, natomiast na pozostałym obszarze do 24m. Tym samym nie podzieliło stanowiska zawartego w piśmie Zastępcy Naczelnika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicy S. Gminy W. co do błędu w brzmieniu Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Dzielnicy W.. Pomimo stanowiska takiego odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy. Zdaniem organu nie zostało jednoznacznie ustalone jakie zapisy obowiązują dla terenu inwestycyjnego, stąd nie można uznać, że decyzja ma wadę pozwalającą stwierdzić jej nieważność. W ocenie Sądu organ przeprowadził postępowanie stosując reguły badania decyzji pod kątem art. 156 § 1 pkt 2) kpa, podczas gdy był obowiązany do dokonania oceny przy zastosowaniu przesłanki z art. 156 § 1 pkt 7) kpa, a zatem czy planowana inwestycja pozostaje w zgodzie z miejscowym planem zagospodarowania , jak to przyjął organ w postępowaniu zwykłym, czy też jest z nim sprzeczna. Orzekając na podstawie art. 156 § 1 pkt 7) kpa nie było możliwe uchylenie się od kategorycznego rozstrzygnięcia kwestii ważności lub nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Trudność w dokonaniu oceny zapisów planu nie może być podstawą uchylenia się organu od wskazanego obowiązku. Dalej Sąd stwierdził, że przy uwzględnieniu planu bez wyjaśnień Zastępcy Naczelnika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicy S. Gminy W., trafne jest stanowisko, że planowany budynek będzie znajdował się w obszarze gdzie obowiązują bardziej restrykcyjne ograniczenia tj. do wysokości 24m. Skarga kasacyjna wniesiona od opisanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2004r. (sygn. akt IV S.A./394/04) została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2005r. (sygn. akt II OSK 343/05). Przy ponownym rozpoznaniu wskutek uchylenia poprzednich decyzji wyrokiem z dnia 19 listopada 2004r. (sygn. akt IV S.A./394/04), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia (...) lutego 2007r. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta m. W. z dnia (...) marca 1998r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na realizacji budynku mieszkalno-biurowego z usługami i garażem podziemnym przy ul. (...) w W.. W uzasadnieniu decyzji Kolegium opisało przebieg dotychczasowego postępowania nieważnościowego i zacytowało w obszernych fragmentach uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2004r. Wskazało, że legitymacja Rzecznika Praw Obywatelskich była już przedmiotem badania i uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wynikało z art.. 14 ust. 6 ustawy o RPO. Nie mniej jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zakwestionował sposób badania tej legitymacji, uznając, że kwestia ta została wyjaśniona w sposób "niewystarczający". Wobec powyższego SKO zwróciło się do Rzecznika Praw Obywatelskich o pisemne sformułowanie w obronie jakich praw i wolności obywatelskich, a także jakiego podmiotu lub grupy podmiotów występuje. W odpowiedzi Rzecznik Praw Obywatelskich pismem z dnia 12 grudnia 2006r. stwierdził, że możliwość wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wywodzi z uzasadnionych interesów osób trzecich, występujących w obszarze oddziaływania inwestycji. Zwróciła się bowiem do niego grupa mieszkańców zamieszkujących na sąsiednich nieruchomościach, graniczących z działką położoną przy ul. (...) w W.. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006r, Nr 156, poz. 1118 ze zm.) obiekt budowlany należy tak zaprojektować, aby zapewnić poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. W ocenie SKO Rzecznik w sposób nie budzący wątpliwości wykazał, że posiada legitymację do tego, aby ze względu na ochronę praw i wolności obywatelskich żądać wszczęcia postępowania. Badając natomiast sprawę pod kątem naruszenia art. 156 § 1 pkt 7) kpa, a zatem zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Kolegium stwierdziło, że decyzja Prezydenta m. W. z dnia (...) marca 1998r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu jest sprzeczna z Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Dzielnicy W. z dnia (...) lutego 1993r. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym organ prowadzący postępowanie nie posiada uprawnień do badania celowości decyzji, lecz jest władny orzec o zgodności zamierzeń inwestycyjnych z ustaleniami aktualnie obowiązującego planu. Plan stanowi normę prawną obowiązującą na terenie danej gminy. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowią treść uchwały rady gminy, a integralną częścią planu jest rysunek planu stanowiący załącznik do uchwały rady gminy. Rysunek planu obowiązuje w zakresie określonym uchwałą. Szczegółowy wypis i wyrys z Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Dzielnicy W. z dnia (...) lutego 1993r. zatwierdzonego uchwałą nr (...) Rady Dzielnicy W. w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem (...) lit. b zawierał następujący zapis: "zabudowa mieszkaniowa o charakterze śródmiejskim, osiedla mieszkaniowe, usługi lokalne i ponadlokalne, administracja; po zachodniej stronie ul. (...) i północnej stronie ul. (...) obszar ograniczenia wysokości zabudowy do 36 m, na pozostałym obszarze do 24 m.". Dalej SKO stwierdziło, że nie zostało przyjęte jako wiarygodne oświadczenie Zastępcy Naczelnika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicy S. Gminy W., że w tekście planu zaszła pomyłka redakcyjna polegająca na tym, że ograniczenia wysokości zabudowy do 36m winny być po stronie wschodniej, zaś do 24m po stronie zachodniej. Oświadczenie to bowiem nie ma żadnego znaczenia, gdyż taki dokument nie może modyfikować obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji kwestionowana decyzja, dopuszczająca budowę obiektu do wysokości 36 m we wschodniej części obszaru jest oczywiście sprzeczna z obowiązującym wówczas planem w części odnoszącej się do wysokości projektowanego obiektu. Wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionego przez Spółdzielnię Budowlano-Mieszkaniową "T." Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) października 2007r. uchyliło swoją poprzednią decyzję i odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. W. z dnia (...) marca 1998r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że Spółdzielnia składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuciła, że Rzecznik Praw Obywatelskich nie wykazał swojej legitymacji do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Rzecznik bowiem naruszenie interesów osób trzecich, w imieniu których występuje wywodzi z przepisów prawa budowlanego, nie zaś zagospodarowania przestrzennego. Dalej Spółdzielnia wywodzi, że w planie istnieje oczywista omyłka, co potwierdza analiza ustaleń całego planu, jak również istniejąca zabudowa tegoż terenu. Ponadto część lokali została wyodrębniona w prawo własności i podlegała obrotowi prawnemu, co oznacza, że wystąpiła negatywna przesłanka do stwierdzenia nieważności. Niezależnie od tego osoby te powinny występować obok Spółdzielni jako strony postępowania. SKO stwierdziło, że wyjaśnienie, iż Rzecznik działa w interesie osób trzecich i opiera to uprawnienie na przepisach prawa budowlanego było niezasadne. Niemniej jednak interesów osób trzecich może bronić także w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, co wynika z art. 42 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 3 pkt 2 ustawy 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Wobec tego z faktu, że Rzecznik wskazał nieprawidłowy przepis, nie można wnioskować, że nie posiada on legitymacji do występowania w imieniu tych osób trzecich w postępowaniu dotyczącym decyzji o warunkach zabudowy. Dalej organ nadzoru podnosi, że w aktach znajduje się wypis z części tekstowej omawianego planu, z którego wynika, że dla części wschodniej obszaru (...) obowiązywało ograniczenie wysokości zabudowy do 36 m, w pozostałej części do 24m. Z zapisem tym zgodne są wyrysy z planu. Prawdopodobnie jednak wypis ten został sporządzony z uwzględnieniem stanowiska Zastępcy Naczelnika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicy S. Gminy W.. Jednocześnie został przesłany do akt sprawy wypis z planu według stanu na dzień wydawania decyzji przez Prezydenta m. W., z którego wynika, że w części zachodniej obszar ograniczenia wysokości wynosi do 36m, na pozostałym obszarze do 24m. Wyrys z planu natomiast wskazuje, że w części wschodniej istnieje ograniczenie wysokości zabudowy do 36m. A zatem część tekstowa i graficzna planu są ze sobą sprzeczne. Skoro nie można przesądzić, czy kontrolowana decyzja jest sprzeczna z planem, należało odmówić stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 7) kpa. Skargę na powyższą decyzję do Sądu Administracyjnego wniósł Prokurator Okręgowy w W., zarzucając decyzji naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 7) kpa, art. 7, 77 i 80 kpa i wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach nie doczekał się rozstrzygnięcia przez 8 lat. Stan taki narusza zasadę praworządności. Prokurator zwrócił uwagę na rozbieżności w decyzji Prezydenta między rozstrzygnięciem, a uzasadnieniem decyzji, co do zgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego. Wyraził zatem pogląd o potrzebie ustalenia jaką treść posiada ostatecznie decyzja. Dalej twierdzi, że opublikowana w Dzienniku Urzędowym uchwała zawiera zapis, że wysokość zabudowy dla obszaru (...) w części zachodniej ogranicza się do 36m. Tymczasem warunki zabudowy zostały wydane dla części wschodniej. Zawarcie w decyzji zapisu do 36m wysokości zabudowy jest sprzeczne z planem, a zatem decyzja jest nieważna. Prokurator stoi na stanowisku, że Rzecznik Praw Obywatelskich posiada legitymację do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, biorąc pod uwagę zarówno twierdzenia zawarte w skardze, jak również bada legalność zaskarżonego aktu w aspekcie obowiązujących norm prawa (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Sąd uwzględnił skargę, jednakże wywody w niej zawarte nie miały żadnego znaczenia i nie mogłyby skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Nie dotyczą one bowiem istoty sprawy. Niemniej jednak Sąd administracyjny I instancji bada legalność zaskarżonego aktu niezależnie od zasadności zarzutów zawartych w skardze. Mając powyższe zasady na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) października 2007r. naruszyła przepisy postępowania w stopniu mającym znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przede wszystkim, co uszło uwadze Prokuratora, w rozpoznawanej sprawie zostały wydane przez sądy administracyjne wyroki. Pierwszy z nich, jeszcze przed reformą sądownictwa administracyjnego, a mianowicie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2002r. (sygn, akt IV S.A. 1963/00) odnosił się w istocie do jednej kwestii, którą jest legitymacja podmiotu występującego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Sąd nakazał zbadanie, czy Rzecznik Praw Obywatelskich posiada taką legitymację w sprawie o stwierdzenie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Dalej Sąd wyraził pogląd, że odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego może nastąpić wówczas, gdy wniosek został złożony przez podmiot nie będący stroną albo gdy podmiot taki nie ma zdolności do czynności prawnych. Oceną prawną zawartą w tym wyroku związane było Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jak również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę na wydane po uchyleniu przez NSA wyrokiem z dnia 28 czerwca 2002r. decyzje, stosownie do brzmienia art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271). Po drugie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 listopada 2004r. (sygn. akt IV S.A./394/04) uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) marca 2004r. oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż Kolegium z dnia (...) października 2003r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. W., zapadłe wskutek uchylenia poprzednich wyrokiem NSA z dnia 28 czerwca 2002r. W sytuacji jaka zaistniała w przedmiotowej sprawie, tj. jej ponownego rozpoznania wobec uchylenia decyzji obu instancji przez Sąd Wojewódzki, zastosowanie tym razem znajduje przepis art. 153 p.p.s.a. Postanowienia art. 153 p.p.s.a. oznaczają, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostaje przyszłe - ewentualne - postępowanie administracyjne (tak NSA w wyroku z 22 marca 1999 r., IV SA 527/97, LEX nr 47275). Związanie organu dotyczy oceny prawnej i wskazania co do dalszego postępowania. Przez pojęcie "oceny prawnej" rozumie się "wyjaśnienie (...) istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą" (W. Siedlecki [w:] B. Dobrzański, W. Lesiewski, Z. Resich, W. Siedlecki: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. T. 1, Warszawa 1975). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA, jak i poglądami doktryny, w zakresie oceny prawnej mieści się zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie to zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne i jakie, zdaniem sądu, zastosowanie lub interpretacja przepisów prawnych powinny mieć miejsce, aby rozstrzygnięcie organu administracji publicznej mogło być uznane za zgodne z prawem. Ocena ta może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Drugim elementem wiążącego uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego są wskazania co do dalszego postępowania. Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły, immanentny związek, albowiem wskazania stanowią konsekwencję oceny prawnej. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś aprioryczne rozstrzygnięcie problemów związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia organu ponownie rozpoznającego sprawę (tak T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005). W rozpoznawanej sprawie Sąd Administracyjny I instancji w wyroku z dnia 19 listopada 2004r. (sygn. akt IV S.A./394/04) zawarł zarówno ocenę prawną, jak również konkretne wskazówki dotyczące oceny w trybie nadzoru decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. W pierwszej kolejności Sąd zwrócił uwagę, że poprzednio organ zbyt pobieżnie ocenił legitymację rzecznika Praw Obywatelskich w żądaniu wszczęcia postępowania nieważnościowego. Uznał bowiem, że istnieją bliżej niesprecyzowane prawa i wolności, w obronie których wystąpił Rzecznik. Tymczasem winien jednoznacznie określić te prawa i wolności oraz na czym polegało ich naruszenie. Organ wykonując powyższy wyrok przeprowadził w uzasadnieniu decyzji z (...) lutego 2007r. szczegółową analizę okoliczności legitymujących Rzecznika do wystąpienia z wnioskiem. Wskazał mianowicie, że Rzecznik powołał się na prawa osób trzecich, jakimi są właściciele nieruchomości zamieszkujący na sąsiadujących nieruchomościach i graniczących z terenem planowanej inwestycji. Uznał zatem, że prawem chronionym przez prawodawcę, które winno podlegać ochronie, a ochrona ta może być realizowana w ramach kompetencji ustawowych Rzecznika Praw Obywatelskich, jest prawo własności. Jednocześnie powołał w pierwszym rozstrzygnięciu, na uzasadnienie konieczności wystąpienia w obronie interesów osób trzecich, przepisy prawa budowlanego. Co prawda, jak trafnie wskazuje Spółdzielnia, postępowanie dotyczy decyzji wydanej w oparciu o inne przepisy niż dotyczące etapu inwestycji polegającego na budowie, niemniej jednak ustawa z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym zawiera podobne regulacje, zapewniające ochronę interesów osób trzecich, co zostało dokładnie przeanalizowane w zaskarżonej i uchylonej obecnie, jednakże z innego powodu, decyzji SKO z dnia (...) października 2007r. SKO bowiem wskazało na normę art. 42 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 3 pkt 2 powołanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Niezależnie od powyższego nie można wykluczyć, iż po przeanalizowaniu źródeł legitymacji Rzecznika do złożenia wniosku w postępowaniu nieważnościowym, co było konieczne ze względu na wskazówki zawarte w obydwu wskazanych wyrokach sądów administracyjnych, SKO jako organ nadzoru uznałby potrzebę wszczęcia takiego postępowania z urzędu, czego wymienione wyroki nie zakazywały. Możliwość zaś wszczęcia postępowania nieważnościowego z urzędu, bez stosownego wniosku strony, bezspornie wynika z przepisów kpa. W konsekwencji należy uznać, że przyjęta w obydwu decyzjach teza o istnieniu legitymacji Rzecznika jest zasadna, jednakże jako prawidłowe jej uzasadnienie winien być uznany wywód zawarty w decyzji z dnia (...) października 2007r. W ocenie Sądu jednakże nie został zaakceptowany w zaskarżonej decyzji pogląd prawny zaprezentowany w wyroku z dnia 19 listopada 2004r. (sygn. akt IV S.A./394/04), a także zawarte tamże wskazania co do dalszego postępowania. Otóż Sąd wyraźnie stwierdził, że badając ewentualną wadliwość decyzji o warunkach zabudowy na gruncie art. 156 § 1 pkt 7) kpa organ zobowiązany był zbadać i kategorycznie stwierdzić czy planowana inwestycja pozostaje w zgodzie z miejscowym planem zagospodarowania, jak to przyjął organ w postępowaniu zwykłym, czy też jest z nim sprzeczna. Trudność w dokonaniu oceny zapisów planu nie mogła być podstawą uchylenia się organu od wskazanego obowiązku. Tymczasem organ stwierdził, że skoro nie można przesądzić, czy decyzja o warunkach zabudowy jest sprzeczna z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, należało odmówić stwierdzenia jej nieważności. Nie dokonał zatem, wbrew wskazówkom Sądu, jednoznacznej oceny sprzeczności bądź spójności decyzji z wymienionym planem zagospodarowania. Bezspornym jest, iż aby dokonać takiej oceny, w pierwszej kolejności niezbędne jest ustalenie treści planu, zarówno w warstwie wypisu, jak i wyrysu. Dalej należy podnieść, że Sąd w wyroku z dnia 19 listopada 2004r. stwierdził, iż przy założeniu, że zostanie wzięty pod uwagę zapis planu bez wyjaśnienia pisemnego Zastępcy Naczelnika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicy S. Gminy W. co do błędu w brzmieniu Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Dzielnicy W. oraz znajdujące się w aktach rysunki, to planowany budynek znajduje się w strefie gdzie obowiązywały bardziej restrykcyjne ograniczenia wysokości zabudowy tj. do 24m. Wskazówką tą związane są zarówno organy, jak również Sąd orzekający w niniejszej sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego. Co do zarzutu skargi, że zachodzi potrzeba ustalenia jaką treść posiada ostatecznie decyzja Prezydenta m. W., jest on bezzasadny. Oryginał decyzji zawiera w istocie widoczne zamazanie korektorem biurowym słowa "nie" w uzasadnieniu decyzji, o jej brzmieniu jednakże decyduje logiczne czytanie całości i prawidłowe rozumienie kontekstu. Skoro Prokurator miał wątpliwości winien zapoznać się z aktami sprawy, nie zaś poprzestać na kserokopii decyzji. Nadto w toku długiego postępowania okoliczność ta nigdy nie była przedmiotem sporu czy wątpliwości. Prokurator w skardze winien zaś wskazać, że konieczne jest ustalenie treści Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Dzielnicy W. z dnia (...) lutego 1993r. w części obszaru oznaczonego symbolem (...). Taka bowiem wskazówka wynikała z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Uznając zatem, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, a to art. 153 p.p.s.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a, orzekł jak na wstępie. Pkt 2 wyroku znajduje oparcie w art. 152 wymienionej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło