VI SA/Wa 114/08
WyrokWSA w Warszawie2008-04-09
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Izabela Głowacka-Klimas, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru ma prawo określić stopień wady towaru na 100%, jeśli stwierdzi obecność tłuszczu obcego w produkcie mlecznym, który zgodnie z przepisami powinien być wytworzony wyłącznie z mleka?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru miał prawo określić stopień wady na 100%, ponieważ obecność tłuszczu obcego w produkcie oznaczonym jako przetwór mleczny, który zgodnie z rozporządzeniem powinien być wytworzony wyłącznie z mleka, oznacza całkowite niespełnienie wymagań jakościowych i wprowadzenie konsumenta w błąd. Taka wada, niezależnie od ilości, odbiera produktowi jego kluczową cechę i prawo do nazwy.Stan faktyczny
W trakcie kontroli jakości handlowej przetworów mlecznych stwierdzono obecność tłuszczów obcych w produkcie "T.". Organ I instancji określił stopień wad tego produktu na 100%, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących jakości przetworów mlecznych i ustawy o cenach. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka "T." Sp. z o.o. wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenie 100% wady i twierdząc, że dołożyła należytej staranności, opierając produkcję na atestowanych surowcach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi "T." Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stopnia wad towaru oddala skargę
W dniach [...], [...] i [...] sierpnia 2007 r. Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w B., działając na podstawie art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (tekst jedn. Dz. U. Nr 187 z 2005 r. poz. 1577 z późn. zmianami – dalej cytowana jako ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych) przeprowadził w T. Spółka z o.o. w Ł. kontrolę sprawdzającą w zakresie jakości handlowej przetworów mlecznych z uwzględnieniem zafałszowań tych wyrobów. W trakcie kontroli pobrano między innymi próbkę T. 100 g, z daty produkcji [...] lipca 2007 r., z partii nr [...] o masie 300 kg (protokół pobrania próbki nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r.).
W wyniku badań laboratoryjnych przeprowadzonych w Laboratorium Specjalistycznym Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w B. stwierdzono w próbce przedmiotowego T. obecność tłuszczów obcych.
Na podstawie ww. badań stwierdzono, iż jakość handlowa [...] odbiega od jakości deklarowanej przez producenta z uwagi na stwierdzoną obecność tłuszczów obcych, co stanowiło naruszenie art. 2 ust. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 1898/87 z dnia 2 lipca 1987 r. w sprawie ochrony oznaczeń stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (Dz. U. UE. L. Nr 182, poz. 36 ze zm.), który stanowi, iż przetwory mleczne oznaczają produkty uzyskane wyłącznie z mleka, tzn., że można do nich dodać substancje konieczne do ich wytwarzania, pod warunkiem, że substancje te nie są używane do zastąpienia, w całości lub częściowo, jakichkolwiek naturalnych składników mleka. Na podstawie załącznika do powołanego rozporządzenia, nazwa [...] jest zarezerwowana wyłącznie dla przetworu mlecznego i nie może być stosowana do produktu, w którym tłuszcz mleczny został zastąpiony w całości lub częściowo tłuszczem obcym.
Sprawozdanie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., potwierdziło występowanie w badanym przetworze mlecznym dodatku tańszego surowca – tłuszczu obcego – o czym konsument nie był poinformowany, na etykiecie produktu.
W wyniku dalszej kontroli ustalono, iż z partii 300 kg T. 100g, 63 kg zostały wprowadzone do obrotu handlowego jako towar pełnowartościowy, bez upustów cenowych, do których producent był zobowiązany, zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. Nr 97, poz. 1050 ze zm.), w przypadku gdy towar nie posiada wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej, o których stanowi art. 10 ust. 1 ww. ustawy. Wówczas cena powinna zostać obniżona w stopniu odpowiadającym zaistniałym wadom. Fakt sprzedaży ww. produktu potwierdził swoim oświadczeniem Kierownik Działu Handlu i Marketingu. Kontrola dokumentacji produkcyjnej wykazała, że produkcja [...]prowadzona była na podstawie opracowanych receptur. Zapisy uwzględniały jedynie rodzaj, ilość i nazwę producenta oraz numer atestu surowca użytego w procesie technologicznym, nie podano natomiast z jakiej dokładnie partii produkcyjnej pochodził dany surowiec użyty do produkcji określonej partii przedmiotowego [...]. W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, prezes Zarządu ds. Produkcji i Techniki złożył oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2007 r., iż spółka wycofała 9 kg T. 100g, z zakwestionowanej partii. W wyniku tego sprzedano 54 kg produktu z zakwestionowanej partii.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych postanowił określić niespełnienie wymagań deklaracji producenta ze względu na obecność tłuszczów obcych w T. 100g, partii 54 kg oraz ustalił stopień wad tego [...] na 100%. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 11 ust. 4 cytowanej wyżej ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach w związku z art. 21 wskazywanej również ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor powołał się na wyniki wyżej opisanych badań próbek T. i wskazał, że jego jakość handlowa odbiega od deklarowanej przez producenta ze względu na stwierdzoną obecność tłuszczów obcych.
Według organu I instancji przedsiębiorca nie dołożył należytej staranności przy produkcji ww. [...] nie wykonując badań surowców na zawartość tłuszczów obcych, pomimo, że w toku poprzedniej kontroli, przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w B. na przełomie maja i czerwca 2007 r., wykryto obecność tłuszczów obcych w produkowanych [...].
Odwołanie od decyzji złożyła T. spółka z o.o., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu odwołania zarzuciła decyzji wadliwość merytoryczną i formalną. Zdaniem spółki decyzja nie zawierała uzasadnienia faktycznego ze wskazaniem dowodów, na których organ oparł rozstrzygnięcie oraz wyjaśnienia podstawy prawnej. Organ powinien dokonać wnikliwej analizy wszelkich okoliczności w odniesieniu do powołanego w decyzji przepisu art. 11 ustawy o cenach, gdyż w ocenie skarżącej zachodziły okoliczności wskazane w ust. 1 tego przepisu zwalniające przedsiębiorcę z obowiązku obniżenia ceny. Spółka nie kwestionowała wyników badań, wskazała jednak, że użyła wyłącznie surowców atestowanych, posiadających gwarancję, iż nie zawierają tłuszczów obcych. Spółka posiada certyfikaty jakości ISO i HACCP wykluczające dodawanie przez producenta tłuszczów roślinnych w procesie produkcji. Spółka przy dołożeniu szczególnej staranności nie mogła wiedzieć o wadzie. Do odwołania skarżąca dołączyła dokumenty dotyczące zawartości tłuszczu w [...] i w wyrobach [...] oraz zestawienie kosztów ich wytwarzania.
Decyzją z dnia [...] października 2007 r. [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych utrzymał w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...]. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 11 ust. 4 ustawy o cenach, art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że strona nie prowadziła badań obecności tłuszczów obcych w surowcach i wyrobach gotowych, a zatem nie dopełniła należytej staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży. Strona, jako przedsiębiorca zawodowo zajmujący się przetwórstwem mlecznym, powinna mieć świadomość, że kupno niesprawdzonych surowców wiąże się z ryzykiem wyprodukowania na ich bazie zafałszowanego przetworu mlecznego. Organ podkreślił również, iż dowodem na brak należytej staranności strony był fakt, że w 2007 r. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w B. przeprowadził szereg kontroli, w wyniku których wydane zostały decyzje stwierdzające obecność tłuszczów obcych w przetworach mlecznych wytwarzanych przez T. Spółka z o. o. Strona w momencie przedmiotowej kontroli, od kilku miesięcy dysponowała wiedzą o tym, że do produkcji używa surowców zawierających tłuszcze obce. Organ podkreślił, że od czasu nabycia tej wiedzy, strona świadomie dokonywała zafałszowań wprowadzanych przez nią do obrotu przetworów mlecznych, a tym samym wprowadzała w błąd konsumentów, co do rodzaju nabywanego przez nich produktu. Organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów strony co do niewłaściwego określenie stopnia wady, zauważył, że określenie przez organ I instancji stopnia wady na 100 % nie ma związku z różnicą w kosztach produkcji [...] i [...]. Określając stopień wady, organ I instancji kierował się stopniem wprowadzenia konsumenta w błąd, oraz tym o ile rzeczywiście wprowadzany do obrotu produkt różni się od deklaracji producenta. W przedmiotowej sprawie do obrotu wprowadzany był produkt o nazwie [...], zarezerwowanej dla przetworów mlecznych bez domieszki tłuszczów obcych. W rzeczywistości, konsument nabywał [...], a więc całkowicie inny od tego, co deklarował producent.
Od tej decyzji T. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie o stwierdzenie nieważności tych decyzji, zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania (art. 6, art. 7, art. 10 i art. 107 § 3 k.p.a.) oraz art. 11 ust. 1-4 ustawy o cenach.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że różnice w cenie [...] i [...] wynoszą kilkanaście procent, zatem tylko taka obniżka ceny mogłaby być uzasadniona. W ocenie skarżącej dołożyła ona należytej staranności opierając produkcję na surowcach atestowanych, zatem nie powinno się od niej wymagać – zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o cenach – obniżenia ceny. Żadne bowiem przepisy prawa krajowego ani unijnego nie nakazują producentowi [...] badanie użytych do ich produkcji surowców na zawartość tłuszczów obcych, gdyż atest jakościowy surowca stanowi dla producenta dowód spełnienia wymagań specyfikacji jakościowej produktu. Skarżąca nie posiadała własnego laboratorium do przeprowadzania badań na zawartość tłuszczów obcych w sprowadzanym surowcu, jednakże zleciła po kontroli jego badanie, chodziło o masło użyte do produkcji [...] i okazało się, że faktycznie zawierało ono tłuszcze obce. Jednakże, jak podkreślała, na fakturach i atestach tego surowca podawana była nazwa "masło", co zgodnie z powołanym rozporządzeniem Komisji (EWG) Nr 1898/87 z dnia 2 lipca 1987 r. dawało pewność przedsiębiorcy, że jest to produkt mleczny bez domieszek. W dalszych wywodach skargi podkreślono, iż w trakcie produkcji badanej partii [...] nie używano innych tłuszczy do produkcji innych produktów oraz nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości w produkcji [...], jego paczkowaniu, składowaniu, dokumentacji, kontroli wewnętrznej itp. Natomiast argumentów tych organ odwoławczy nie wziął pod uwagę i nie odniósł się do nich co spowodowało zdaniem skarżącej naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Według skarżącej w niniejszej sprawie przyjęcie stopnia wadliwości [...] na 100% nie zostało poparte żadnymi argumentami prawnymi, czy faktycznymi np. specjalistycznymi badaniami stopnia wadliwości, czy analizami danych rynkowych. Tym samym działając w dobrej wierze i z należytą starannością T. Sp. z o.o. nie była zobowiązana do obniżenia ceny [...] i w konsekwencji wydanie przedmiotowych decyzji obu instancji naruszało art. 11 ust. 1 ustawy o cenach.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazał, że zakup surowców powinien być dokonywany ze szczególną starannością, a skarżąca nie prowadziła badań dotyczących obecności tłuszczów obcych w surowcach i wyrobach gotowych. Przedsiębiorca przy dołożeniu należytej staranności mógł wiedzieć o wadzie produktu i nie można było wyłączyć jego odpowiedzialności za wady. Organ przywołał art. 8 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności i wskazał, że prawo żywnościowe ma na celu zapobieganie oszukańczym i podstępnym praktykom, fałszowaniu żywności oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzić konsumenta w błąd. Producent mógł badać produkty, a jeśli tego nie czynił, to ponosi ryzyko z tym związane. Przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynikało, że art. 11 ust. 4 ustawy o cenach umożliwia określenie stopnia utraty jakości na 100%.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia był przepis art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. Nr 97, poz. 1050 ze zm.), zgodnie z którym organ nadzoru, stwierdzając w wyniku przeprowadzonej kontroli wady lub uszkodzenia, o których mowa w ust. 1, oraz jednoczesny brak odpowiedniej obniżki ceny, określa ich rodzaj i stopień w formie decyzji (...). Wady towaru, o jakich mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o cenach, to takie, które powodują, że towar nie posiada wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej.
Zgodnie z charakterystyką jakościową, towar o nazwie T. kremowy powinien być wyłącznie produktem mlecznym, bez zawartości innych tłuszczów niż pochodzących z mleka. Jest jednakże poza sporem, że przedmiotowy produkt miał domieszkę tłuszczu obcego, czego potwierdzeniem było sprawozdanie z badania nr [...]. Ustalenia tego faktu organ administracji publicznej dokonał zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Skarżąca spółka nie kwestionowała tych ustaleń. W ocenie skarżącej ustalenie wady w konkretnej wysokości nie miało oparcia w materiale sprawy, bowiem sprawozdanie z badań przeprowadzonych przez Laboratorium Specjalistyczne Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w B. nie podawało stopnia wady w badanym produkcie. Dlatego, zdaniem skarżącej, decyzja określając stopień wady nie opierała się na dowodach zgromadzonych w sprawie, a w związku z tym nosiła cechy dowolności.
Należy zatem w tym miejscu ponownie zwrócić uwagę na art. 11 ust. 4 ustawy o cenach. Przepis ten upoważnia organ nadzoru nie tylko do stwierdzenia wad lub uszkodzeń towaru lecz również do określenia stopnia wykrytych wad. Takiej oceny dokonały organy administracji publicznej ustalając w pierwszej instancji wadę T. na 100%.
Ustalenie wady [...] na 100 % było zgodne z art. 2 ust. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 1898/87 z dnia 2 lipca 1987 r. w sprawie ochrony oznaczeń stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (Dz. U. UE. L. Nr 182, poz. 36 ze zm.). W myśl tego przepisu "przetwory mleczne" oznaczają produkty uzyskiwane wyłącznie z mleka, przez co należy rozumieć, że można do nich dodać substancje konieczne do ich wytwarzania, pod warunkiem że substancje te nie są używane do zastąpienia, w całości lub częściowo, jakichkolwiek naturalnych składników mleka. Jest niesporne, że produkt pod nazwą T. został wprowadzony do obrotu gospodarczego i sprzedany za cenę skalkulowaną dla produktu pochodzącego wyłącznie z mleka, w sytuacji gdy produkt ten zawierał tłuszcz obcy wykluczając go tym samym z kategorii "przetworów mlecznych".
W świetle powyższych rozważań w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości ustalenie, że produkt zawierający tłuszcz obcy w 100% nie spełniał wymagań określonych w charakterystyce jakościowej przetworu mlecznego, bowiem nie był [...] w 100%, tylko innym produktem, który można określić jako wyrób [...]. Ta ocena nie jest uzależniona od ilości obcego tłuszczu w produkcie, bowiem zgodnie z cytowanym Rozporządzeniem Komisji (EWG) Nr 1898/87, każda domieszka tłuszczu obcego odbiera produktowi jego najważniejszą cechę tj. uzyskiwanie wyłącznie z mleka, a tym samym prawo do nazwania takiego produktu "przetworem mlecznym".
Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 16 marca 2006 r. (II GSK 364/05, II GSK 365/05 i II GSK 366/05) wyjaśnił, że stopień niezgodności towaru określany na podstawie ustawy o cenach może wynosić 100%, a sprzedaż towaru nie powinna eliminować zastosowania art. 11 ustawy o cenach. Co czyni nieuzasadnionym zarzut nie wzięcia po uwagę wyroku VI SA/Wa 2277/04, o którym mowa w skardze, gdyż to właśnie ten wyrok został uchylony orzeczeniem NSA dnia 16 marca 2006 r. ( II GSK 364/05).
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych organ administracji może przeklasyfikować artykuł rolno-spożywczy do niższej klasy, jeżeli artykuł ten nie spełnia wymagań jakościowych dla danej klasy jakości handlowej, pod warunkiem, że produkt znajduje się jeszcze u producenta. W rozpoznawanej sprawie działanie takie było niemożliwe, bowiem produkt został już sprzedany, to po pierwsze. Po drugie należy podkreślić, iż założenie spółki o możliwości sprzedania swojego wadliwego produktu po obniżonej cenie w ogóle nie mogło być brane pod uwagę, gdyż produkt ten nie mógł zostać udostępniony na rynku jako "[...]", nawet po cenie artykułu [...]. Niemożliwe było bowiem wprowadzenie zbadanego T. do sprzedaży pod nazwą "[...]" jako niespełniającego w 100% wymagań Rozporządzeniem Komisji (EWG) Nr 1898/87.
Zgodnie z art. 4 ust.1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm.) wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeśli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca oznaczając swój produkt jako "[...]" zadeklarowała, że posiada on cechy [...] określone Rozporządzeniem Komisji (EWG) Nr 1898/87 czyli, że jest wyprodukowany wyłącznie z mleka. Skarżąca była zatem zobowiązana spełnić deklarowane wymagania.
Zgodnie z art. 46 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2006 r., Nr 171, poz.1225), oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd w szczególności: co do charakterystyki środka spożywczego w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu (art. 46 ust. 1 pkt 1), lub co do posiadanych właściwości, jeżeli tych właściwości nie posiada (art. 46 ust. 1 pkt 2). Jednocześnie, w myśl art. 47 ust. 1 ww. ustawy nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego (...).
Cytowane przepisy Rozporządzenia Komisji (EWG)1898/87 są właśnie przepisami prawa żywnościowego określającymi jakie produkty mogą być sprzedawane pod nazwą "[...]". Nie ulega wątpliwości, że skarżąca nazwała i sprzedała pod nazwą "[...]" produkt nie będący [...], a konsumenci sądząc, że kupili [...] i płacąc za [...], nie otrzymali tego produktu.
Celem prawa żywnościowego jest szeroko rozumiana ochrona interesów konsumentów. Cytowane wyżej Rozporządzenie nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. w art. 8 precyzuje, że celem tego prawa jest ochrona interesów konsumentów i umożliwienie im świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Prawo żywnościowe ma przeciwdziałać oszukańczym lub podstępnym praktykom, fałszowaniu żywności oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzić konsumenta w błąd.
Zgodnie z art. 17 tego Rozporządzenia podmioty działające na rynku spożywczym zapewniają na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji zgodność żywności z wymogami prawa żywnościowego. Takie sformułowanie oznacza bezwzględny obowiązek producenta produktu spożywczego zapewnienia jego zgodności z wymogami prawa żywnościowego. Zasadnie zatem organ uznał, że obowiązkiem skarżącej było zapewnienie zgodności produktu określanego jako "[...]" z wymogami prawa określonymi dla [...].
Oceniając spełnienie przez siebie powyższego obowiązku spółka stwierdziła, że dochowała należytej staranności, bowiem surowiec (masło) sprowadzany do produkcji [...] miał atest. Nałożenie atestu na surowiec przez produkującego go, zdaniem skarżącej, zwalniało ją od badania tego produktu na zawartość tłuszczu obcego.
W ocenie Sądu orzekającego w sprawie, w świetle powołanych wyżej przepisów prawa krajowego i uregulowań wspólnotowych, takie stanowisko nie może zasługiwać na aprobatę. Celem wymienionych przepisów jest ochrona konsumenta, gdyż nie jego rzeczą jest dochodzenie, jaki przedsiębiorca w toku produkcji artykułu spożywczego okazał się nierzetelny. Nabywając produkt końcowy konsument nie może być oszukiwany. Zatem producent, który jest dystrybutorem tego produktu odpowiada przed konsumentem, m. in., za właściwości danego artykułu.
W sprawie niniejszej skarżąca dopiero po kontroli oddała do badań kolejne partie dostarczonego jej atestowanego masła i wykryła drastyczne jego zafałszowanie. Z faktu tego wynika, że gdyby wdrożyła takie procedury wcześniej, nie doszłoby do wyprodukowania i sprzedania, jako [...], wyrobu niebędącego [...]. Okoliczność, że spółka nie ma ustawowego obowiązku badania laboratoryjnego atestowanych surowców i gotowych produktów nie zmienia faktu, że odpowiadała za produkt końcowy. Skarżąca powinna zatem stosować takie środki, które byłyby podstawą do wykazania, że sprzedawany przez nią artykuł spożywczy odpowiadał wymaganiom określonym przepisami prawa.
W związku z powyższym Sąd uznał, że przy badaniu stanu faktycznego i dokonywaniu ustaleń przez organ administracji, nie doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., a prawo materialne tj. art. 11 ust. 4 ustawy o cenach zostało właściwie zastosowane.
Zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. nie był trafny. Skarżąca spółka uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym, będąc prawidłowo powiadomiona o jego wszczęciu oraz o prawie do przeglądania akt, składania wyjaśnień i wniosków. Stawiając powyższy zarzut nie wskazano, jakimi działaniami procesowymi skarżąca została pozbawiona możliwości wypowiedzenia się w sprawie.
Żądania ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji nie można było uznać za uzasadnione. Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym przez oba organy administracji publicznej i w wydanych decyzjach administracyjnych przesłanek z art. 156 k.p.a. uzasadniających żądanie skarżącej. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło