I CNP 6/23

I CNP 6/23 POSTANOWIENIE 21 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Krajewski na posiedzeniu niejawnym 21 marca 2024 r. w Warszawie w sprawie ze skargi K.M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z 4 lipca 2018 r., IV Ca 1885/16, wydanego w sprawie z powództwa K.M. przeciwko A.W. o zapłatę, odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania. (E.M.) UZASADNIENIE Wyrokiem z 4 lipca 2018 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Legionowie z 29 lutego 2016 r., w którym Sąd oddalił powództwo o zasądzenie od pozwanego 1 502,53 zł z odsetkami. Powódka wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku z 4 lipca 2018 r., zaskarżając go w całości i powołując się na naruszenie art. 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, art. 7701 k.p.c. w zw. z art. 49 ust. 2 i 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, art. 820 oraz 365 § 1 k.p.c. I CNP 6/23 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy ma charakter prejudykatu umożliwiającego dochodzenie od Skarbu Państwa roszczeń odszkodowawczych za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej (art. 4171 § 2 k.c.). Z utrwalonego stanowiska Sądu Najwyższego wynika, że niezgodność z prawem orzeczenia musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty (zob. np. postanowienia SN: z 19 kwietnia 2018 r., V CNP 50/17; z 26 kwietnia 2018, IV CNP 53/17, i z 29 września 2022 r., I CNP 29/22). Orzeczenie musi być niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które nie wymaga głębszej analizy prawnej. Tylko takiemu orzeczeniu można przypisać cechy bezprawności (zob. postanowienie SN z 29 września 2022 r., I CNP 29/22). Wstępna ocena skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia ma na celu wyeliminowanie skarg oczywiście bezzasadnych (art. 4249 k.p.c.), których podstawy już przy pierwszej ocenie pokazują, że nie doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa lub do naruszeń doszło, ale nie mogły mieć wpływu na kształt orzeczenia (zob. postanowienia SN: z 6 kwietnia 2018 r., III CNP 30/17; z 23 września 2020 r., II CNP 49/19; z 10 grudnia 2020 r., V CNP 51/19; z 17 lutego 2021 r., III CNP 17/20; z 23 lutego 2021 r., V CNP 21/20; z 29 września 2022 r., I CNP 29/22; z 16 listopada 2022 r., I CNP 102/22, i z 31 stycznia 2024 r., I CNP 181/22). Podniesione przez skarżącą zarzuty są oczywiście bezzasadne. Sądy orzekające w sprawie ustaliły, że postępowanie pozwanego komornika było bezprawne, natomiast oddalenie powództwa stanowiło rezultat przyjęcia, iż powódka nie wykazała wszystkich przesłanek potrzebnych do ustalenia odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego komornika, a w szczególności nie wykazała szkody. Nie ulegało wątpliwości, że kwota 6867,55 zł została wyegzekwowana bezprawnie, jednak ostatecznie z kwoty tej rozliczono dług powódki, a nadwyżka została jej zwrócona. Zarzuty skargi nie odnoszą się w ogóle I CNP 6/23 3 do kwestii szkody (nie ma wśród nich w szczególności zarzutu naruszenia art. 361 § 2 k.c.), ale ponownie podkreślają bezprawność zachowania komornika, co nie było kwestionowane w sprawie i nie stało się przyczyną oddalenia powództwa. Odmienny charakter ma jedynie zarzut naruszenia art. 365 k.p.c., w ramach którego powódka podnosi, że w innym procesie uzyskała prawomocne orzeczenie zasądzające część tego samego roszczenia. W związku z tym należy podkreślić, że w orzecznictwie kwestia zakresu mocy wiążącej orzeczenia, a w szczególności mocy wiążącej orzeczenia zasądzającego część roszczenia z tego samego stosunku prawnego, jest sporna. Silny jest nurt orzecznictwa, zgodnie z którym związanie prawomocnym orzeczeniem dotyczy ostatecznego rezultatu rozstrzygnięcia wyrażonego w sentencji, a nie przesłanek, które do niego doprowadziły. W ramach tego poglądu przyjmuje się, że ustalenia faktyczne i ocena prawna wyrażone w jednej sprawie nie są wiążące dla sądu rozpoznającego inną sprawę (zob. w sprawie o zasiedzenie postanowienie SN z 7 lipca 2021 r., III CSKP 103/21, OSNC 2022, nr 1, poz. 11; zob. też postanowienie SN z 29 października 2021 r., III CZP 64/20; wyrok SN z 13 maja 2021 r., V CSKP 73/21, OSNC 2022, nr 2, poz. 19; uchwałę SN z 8 listopada 2019 r., III CZP 27/19, OSNC 2020, nr 6, poz. 48; wyrok SN z 26 kwietnia 2019 r., V CSK 80/18; por. też uchwałę SN z 27 października 2021 r., III CZP 109/20, OSNC 2022, nr 4, poz. 38). Nawet jeżeli pogląd ten jest niekiedy kwestionowany, to przyjęcie stanowiska, które pozostaje z nim w zgodzie, nie może być uznane za kwalifikowaną niezgodność orzeczenia z prawem w rozumieniu przedstawionym powyżej. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania (art. 4249 k.p.c.). (E.M.) [ms] I CNP 6/23 4