III SA/Gl 430/08

WyrokWSA w Gliwicach2008-06-26

Skład orzekający: Anna Apollo, Ewa Karpińska, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, a wskazane przez niego mienie nie pozwoli na zaspokojenie zaległości w znacznej części?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo wykazały bezskuteczność egzekucji z majątku spółki, a wskazane przez członka zarządu mienie (zamortyzowane środki trwałe) nie pozwoliłoby na zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. W związku z tym, członek zarządu ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. "A" nie zapłaciła zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za określone miesiące. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności podatkowej M. G. jako członka zarządu spółki. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. M. G. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając m.in. nieprawidłowe ustalenie bezskuteczności egzekucji i niewłaściwą ocenę wartości wskazanego przez niego majątku spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Karpińska, Asesor WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. nr [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 2 lit. a oraz art. 107 § 1, § 2, art. 108 § 1, § 2 i § 3 a także art. 116 § 1, § 2 ustawy z dnia 29.08. 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. z 2005 r., Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) utrzymał w mocy w postępowaniu odwoławczym: decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...]r. nr [...] orzekającą o odpowiedzialności podatkowej M. G. jako członka zarządu Spółki z o. o. "A" za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc [...] r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł i decyzję tegoż organu z tego samego dnia nr [...] orzekającą o odpowiedzialności podatkowej M. G. , jako członka zarządu Spółki z o. o. "A" za zaległości podatkowe tejże w podatku od towarów i usług za miesiąc [...]r. w wysokości [...] zł odsetki za zwłokę w kwocie [...]zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł . W uzasadnieniu decyzji przedstawił następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną. W związku z brakiem możliwości wyegzekwowania zaległości Spółki z o. o. "A" z siedzibą w Z. przy ul. [...] w podatku od towarów i usług za miesiące [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wszczął wobec M.G. postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o jego odpowiedzialności jako członka zarządu tej spółki i po przeprowadzeniu postępowania w dniu [...]r. wydał wymienione wyżej decyzje, w których stwierdził, iż ponosi on odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki z o.o. "A" z tytułu podatku od towarów i usług za w/w miesiące. Dalej wskazał, iż organ pierwszej instancji w dniu [...]r. wydał decyzje nr [...];[...], w których określił wobec Spółki z o. o. "A" zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące: [...]r. w kwocie [...] zł. oraz [...]r. w kwocie [...]zł. Podstawą wydanych decyzji były ustalenia kontroli podatkowych przeprowadzonych w spółce, po złożeniu przez nią korekt deklaracji VAT- 7 za podane okresy. Nadto w toku postępowania ustalono, iż w pierwotnych deklaracjach podatkowych za w/w okresy złożonych w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w G. wykazano kwoty do zwrotu na rachunek bankowy w wysokościach odpowiednio [...] zł. za m-c [...] r. i [...] zł. za m-c [...] r. Przedmiotowe zwroty zostały dokonane odpowiednio w dniach [...] r. i [...]r. co wynikało z informacji otrzymanej od Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. Spółka nie zapłaciła zobowiązań wynikających z korekt deklaracji jak również nie zwróciła otrzymanych w formie zwrotu różnicy podatku kwot wykazanych w pierwotnej wersji deklaracji VAT- 7, w związku z czym wystąpiły zaległości, podatkowe za [...] r. w wysokości [...]zł. oraz za [...] r. w wysokości [...]zł. Wobec okoliczności , iż egzekucja w/w należności okazała się w całości bezskuteczna, w czasie ich powstania członkiem zarządu spółki był M. G., nie został zgłoszony wniosek o upadłość Spółki, nie wskazano też majątku, z którego w/w należności publicznoprawne mogłyby zostać w znacznej części uregulowane Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. stwierdził, iż zachodzą przesłanki wynikające z przepisów z art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa, by orzec wobec M. G. jako osoby trzeciej odpowiedzialność za w/w zaległości podatkowe Spółki z o. o. "A" wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. Nie zgadzając się z wydanymi decyzjami strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołania od w/w decyzji, wnosząc o ich uchylenie. Decyzjom tym odwołujący zarzucił naruszenie przepisów art. 116 § 1 i art. 116 § 1 pkt 2 w związku z art. 187 § 1 oraz art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu zarzutów odwołań podniesiono następujące okoliczności: zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje by egzekucja była nie skuteczna i aby organ egzekucyjny podjął wszelkie czynności, aby należność wyegzekwować , nie podjęto czynności egzekucyjnych w G. przy ul. [...] na posesji należącej do p. J.S. w miejscu wskazanym przez stronę jako miejsce przechowywania majątku spółki, organ egzekucyjny nie wskazał kryteriów, którymi kierował się przy ocenie, czy wskazany przez członka zarządu majątek pozwoli na uregulowanie należności w znacznej części, nie przeprowadzono egzekucji na wskazanym przez podatnika majątku choć jego wartość wynikająca ze wskazanej ewidencji środków trwałych przekraczała wysokość ewentualnych kosztów egzekucyjnych, a zdaniem pełnomocnika strony nic nie stało na przeszkodzie, aby egzekucję tę przeprowadzić, zastosowano błędne przesłanki do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, ograniczono się jedynie do nieskutecznego zajęcia rachunku bankowego oraz do niepopartego dowodowo twierdzenia, że pod wskazanym adresem strona nie prowadzi działalności gospodarczej, opieszałe prowadzenie egzekucji przyczyniło się do jej nieskuteczności, postępowanie egzekucyjne wszczęto wcześniej niż ujawniło się zobowiązanie podatkowe za badane okresy, nie zbadano właściwości miejscowej dla spółki w toczącej się sprawie, wskazano nieprawdę w dokumencie urzędowym tj. w raporcie poborcy skarbowego przytaczając w treści raportu twierdzenie, jakoby posesja w której próbował prowadzić egzekucję była niezamieszkała, podczas, gdy spełniała też funkcje mieszkalne. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ odwoławczy w podstawie prawnej swego działania wskazał art. 107 § 1, art. 108 § 1, art. 116 § 1 art. 51 § 1, art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej. W tym względzie wskazał , iż za zaległości podatkowe podatnika jak też odsetki za zwłokę od tych zaległości oraz koszty postępowania egzekucyjnego odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie o czym orzeka organ podatkowy w drodze decyzji. W myśl art. 108 § 3 Ordynacji podatkowej egzekucja zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wszczęta dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Do kręgu osób trzecich odpowiedzialnych za zaległości podatkowe podatników prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością O. p. zalicza członków ich zarządów. W myśl bowiem art. 116 § 1 w/w ustawy (w brzmieniu obowiązującym w 2002 r.), za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe albo, że niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Dalej organ wskazał, iż zarówno obowiązujące przepisy jak też doktryna nie definiują pojęcia " bezskuteczności egzekucji stąd pojęcie to należy rozumieć zgodnie z dyrektywami wykładni językowej. W języku potocznym pod pojęciem "bezskuteczności" rozumie się "nieprzynoszenie (brak) pożądanych rezultatów; daremność; bezowocność" (Słownik języka polskiego" PWN Wyd. VII pod red. prof. M. Szymczaka, Warszawa 1992 r., str. 150). Stąd też, gdy pojęciu temu nada się takie znaczenie i gdy weźmie się pod uwagę, że nie wiąże się z nim żadna dyrektywa prawna, to za w pełni uprawniony uznać trzeba pogląd, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej organy obowiązane są co prawda udowodnić bezskuteczność egzekucji, niemniej uczynić to mogą za pomocą wszelkich dowodów, które okoliczność tę mogą potwierdzić. W ramach tego winny one przede wszystkim wykazać za pomocą obiektywnych dowodów, że w toku egzekucji ustalono, iż spółka nie posiada majątku, z którego można by zaspokoić wierzytelność Skarbu Państwa. Odnosząc się do zarzutów odwołania w tym dot. wydania spornej decyzji podczas prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec podatnika organ wskazał na wykładnię dot. przepisu art. 108 Ordynacji podatkowej wynikającą z Komentarza do Ordynacji podatkowej, pod redakcją S. Babiarza, B. Dautera, B. Gruszczyńskiego , R. Hausera , A. Kabata , M. Niezgódki – Medek , z którego to wyraźnie wynika , iż można wydać decyzje o odpowiedzialności osób trzecich za ciążące na podatniku zaległości podatkowe mimo tego, że egzekucja prowadzona z majątku tego podatnika nadal trwa. Dalej organ odwoławczy wskazał, że dokonując wykładni przepisów art. 116 Ordynacji podatkowej wyodrębnić można dwa rodzaje przesłanek: pozytywne, od których wykazania uzależniona jest odpowiedzialność wskazanych w nim osób za zaległości podatników prowadzących działalność w formie spółek kapitałowych, oraz negatywne których istnienie uwalnia te osoby od odpowiedzialności. Podział ten istotny jest o tyle iż , iż ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym spoczywa na twierdzącym. Zatem organy podatkowe z urzędu obowiązane są zebrać dowody dostarczające informacji o faktach pozwalających na stwierdzenie, iż przesłanki pozytywne miały miejsce. Zbadanie przesłanek negatywnych również należy do organów podatkowych, te bowiem w postępowaniu podatkowym mają obowiązek realizacji prawdy, jednak strona ma obowiązek współdziałania w tym zakresie. Zdaniem organu przesłanki pozytywne zostały spełnione gdyż M. G. pełnił funkcję członka zarządu w okresie kiedy powstały zaległości spółki co wynika z danych zawartych w KRS nr [...]. Również egzekucja prowadzona przeciw spółce okazała się bezskuteczna co wynikało z podjęcia następujących czynności : podjęcia próby zajęcia rachunku spółki wskazanego przez nią w druku rejestracyjnym NIP-2 jako rachunek firmowy. W wyniku korespondencji prowadzonej z bankiem ustalono jednak, iż nie prowadzi on rachunku dla spółki, stąd w dniu [...] r. przydzielono poborcy skarbowemu tytuły wykonawcze do realizacji. W dniu [...]r. poborca udał się pod adres wskazany jako siedziba firmy i miejsce przechowywania majątku będącego własnością spółki. Nie zastał tam nikogo co uwidocznił w raporcie. Mieszkaniec sąsiedniego budynku wskazany na świadka w postępowaniu egzekucyjnym zeznał, iż dom jest niezamieszkały, i że co 2-3 miesiące ktoś do niego "zagląda". Dnia [...] r. poborca skarbowy ponownie udał się do w/w posesji i ponownie stwierdził, że dom jest niezamieszkały. Podjęto także próby znalezienia innego majątku spółki na terenie miasta Z., ale z danych Wydziału Geodezji Urzędu Miejskiego w Z. wynikało , iż spółka nie figuruje w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla tego miasta jako właściciel bądź współwłaściciel nieruchomości położonej na jego terenie. Wskazano też na nie podejmowanie przez spółkę kierowanej do niej korespondencji, co skutkowało koniecznością jej doręczania w sposób zastępczy. Nadmieniono też, iż żaden z członków zarządu bądź osoba wyznaczona do reprezentowania spółki nie zgłaszali się w celu udzielenia wyjaśnień co do prowadzonej egzekucji. Taki utrudniony kontakt z władzami Spółki miał miejsce wcześniej - podczas postępowania kontrolnego prowadzonego przez pracowników Urzędu Skarbowego w Z. Powołane okoliczności zdaniem organu odwoławczego uzasadniały twierdzenie o bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. Organ odwoławczy nie podzielił zasadności argumentu przeprowadzania egzekucji przez organ I instancji w sposób opieszały wskazując, że w dniu [...]r. spółka złożyła korekty za przedmiotowe miesiące w których wykazała kwoty podatku VAT do zapłaty, podczas gdy wcześniej uzyskała zwrot tego podatku za w/w okresy, co w powiązaniu z brakiem zapłaty zaległego podatku przyczyniło się do powstania zaległości podatkowych. W dniach 19 i [...]r. wystawiono tytuły wykonawcze za w/w okresy obejmujące zaległości za badane miesiące. W dniu [...]r., dokonano próby zajęcia rachunku w/w podmiotu a w dniu [...]r. tytuły wykonawcze przydzielono poborcy skarbowemu do realizacji, który w tym samym dniu udał się celem dokonania czynności egzekucyjnych. W dniu [...]r. wydano upoważnienie do przeprowadzenia kontroli źródłowych za podane miesiące, które głównie za sprawą utrudnianego z winy strony kontaktu zakończyły sie dopiero dnia [...]r. Podniesiono też, iż w rozpatrywanej sprawie członkowie zarządu spółki nie złożyli wniosku o ogłoszenie jej upadłości lub wszczęcia postępowania układowego . W odniesieniu zaś do okoliczności wskazania mienia spółki, z którego egzekucja byłaby możliwa i umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych organ wskazał, iż z treści przedłożonych przez stronę tabel amortyzacji środków trwałych spółki wynika, iż posiadane przez podmiot środki trwałe zostały przyjęte do użytku głównie w [...] r. i według stanu na dzień [...]r. wszystkie zostały w pełni zamortyzowane. Znalazło to odzwierciedlenie również w bilansach Spółki, w których od końca [...] r. nie wykazywała żadnych środków trwałych. W ocenie organu podatkowego wartość wskazanych środków trwałych w porównaniu z kwotą zaległości była znikoma, stąd nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 116 ustawy O. p. w zakresie wskazania majątku spółki pozwalającego na uregulowanie w części bądź w znacznej części posiadanych przez nią zaległości. Nadto zgodnie z raportem poborcy skarbowego z dnia [...]r. brak było możliwości dokonania jakichkolwiek czynności egzekucyjnych w siedzibie Spółki w Z. przy ul. [...], gdyż nie stwierdzono żadnych oznak, by dom pod tym adresem był zamieszkały i by była tam prowadzona działalność przez sp. z o.o. "A". W zakresie zarzutu braku przeprowadzenia czynności egzekucyjnych w G. to jest w miejscu wskazanym jako miejsce przechowywania majątku spółki organ stwierdził , że zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 20. 09. 2006 sygn. akt: III SA/Wa 3277/05, publ.: M.Podat. 2007/2/45 możliwość uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. istnieje poprzez wskazanie mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych, pod warunkiem, iż egzekucja jest możliwa. To zaś zdaniem organu nie było realne. Rzekomo zgromadzone pod wskazanym adresem środki trwałe przedstawiały zdaniem organu znikomą wartość bowiem zostały przyjęte do użytku głównie w [...] r. i według stanu na dzień [...]r. wszystkie zostały w pełni zamortyzowane, co uwidoczniono w bilansach spółki, w których od końca [...] r. nie wykazywała ona żadnych środków trwałych. Dalej podniesiono, iż dnia [...]r. zlecono Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. wykonanie czynności egzekucyjnych we wskazanym przez pełnomocnika strony miejscu. Dodano także, że egzekucja z majątku osoby trzeciej nie miała miejsca, gdyż dnia [...]r. strona uregulowała należność samodzielnie. W odpowiedzi na zarzut prowadzenia egzekucji od [...] r., a zatem wcześniej niż pojawiło się zobowiązanie organ odwoławczy stwierdził, iż zobowiązanie ujawniło się po złożeniu korekt deklaracji VAT- 7 za przedmiotowe okres, co miało miejsce w dniu [...] r. W zakresie zarzutu nie zbadania właściwości miejscowej stwierdzono, iż postępowanie prowadzone było z jej zachowaniem. Zgodnie z aktem notarialnym z dnia [...]r. Rep. Nr [...]spółka obrała za swą siedzibę miasto Z.i prowadziła działalność na jego obszarze, w związku z powyższym zgodnie z art. 18 a ustawy O. p. właściwym dla podatku VAT w okresie toczącego się postępowania podatkowego był Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. Nie zgodzono się też z zarzutem, iż poborca skarbowy poświadczył nieprawdę w dokumencie urzędowym z dnia [...] r., gdyż informacje w nim zawarte oparto na oświadczeniu sąsiada, który stwierdził "że dom jest niezamieszkały". Ponadto korespondencja wysłana pod adres w Z. ul. [...]nie była odbierana i wracała z adnotacją "awizowano, nie podjęto w terminie" co świadczy o tym, że nikt w tym czasie pod wskazanym adresem nie przebywał. Nie podzielono też zasadności zarzutu, że każda z rozpatrywanych decyzji powinna odnosić się wyłącznie do wysokości zaległość podatkowej powstałej w okresie, którego dotyczy, a nie do kwoty ogólnej zaległości podatkowej podmiotu. Ocenę taką organ wywiódł z treści art. 116 O. p. w którym ustawodawca użył liczby mnogiej rzeczownika "zaległość". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zarzucił wydanie spornej decyzji z naruszeniem art. 116 § 1 art. 116 §1 pkt 2 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Jego zdaniem materiał dowodowy zebrany w aktach nie uzasadniał twierdzeń organu o bezskuteczności egzekucji administracyjnej. W tym zakresie podniósł, iż organ nie podjął wszelkich czynności, które mogły doprowadzić do wyegzekwowania chociażby w części istniejących zaległości spółki. Organ posiadał wiedzę o istniejącym majątku spółki w tym: znajdującym się na posesji J. S. położonej w G. przy ulicy [...] , a mimo to nie podjął stosownych czynności egzekucyjnych. Zakwestionował argumenty organu odstąpienia od tych czynności spowodowanych zamortyzowaniem środków trwałych podnosząc, iż nie jest to równoznaczne z ich wartością rynkową , przy czym wskazał, iż organ w żadnym dokumencie tej wartości nie podał. Takie postępowanie organów zdaniem strony jest nieprawidłowe . Nieprawidłowym jest także powoływanie się na łączną kwotę zaległych zobowiązań spółki i odnoszenie do tych wielkości wskazywanego przez stronę mienia . Skarżący nie zgodził się także z oceną w zakresie bezskuteczności egzekucji. W tym zakresie podniósł , iż wniosku takiego nie można wysnuć w oparciu o: nieskuteczne zajęcie rachunku bankowego i raporty poborcy skarbowego z dnia [...]r. i [...]r. o braku możliwości dokonania czynności egzekucyjnych. Powołując się na publikację J. Giezka, D. Wnuka "Odpowiedzialność cywilna i karna w spółkach prawa handlowego" : Warszawa 1994 ; str 42 wskazał, że organ egzekucyjny musi wyczerpać wszystkie sposoby egzekucji , a organy obowiązku tego nie wykonały . W dalszej części skargi strona podniósł, iż wątpliwym jest stwierdzenie o bezskuteczności egzekucji gdy organ po wydaniu w dniu [...] r. postanowienia o bezskuteczności egzekucji, w dalszym ciągu ją prowadzi na co wskazuje zlecenie rekwizycyjne z dnia [...]r. skierowane do organu podatkowego w G. Nie zgodził się też z argumentacją powołaną przez organy w zakresie wykładni dot. art. 108 O. p., iż prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie stoi na przeszkodzie do wydania decyzji w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności. Jego zdaniem z treści art. 116 O.p. ustawy wyraźnie wynika, iż bezskuteczność egzekucji musi zachodzi. Powyższe potwierdza także wyrok WSA w W-wie z dnia 1. 08. 2007 r. sygn. akt III SA/WA 176/2007. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację faktyczną i prawną zawartą w zaskarżonej decyzji . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można Dyrektorowi Izby skarbowej w K. zarzucić naruszenia przepisów prawa. W rozpoznanej sprawie pomiędzy skarżącym i organami podatkowymi zaistniał spór co do tego, czy w zakresie zobowiązań podatkowych spółki z o. o. "A" z tytułu podatku od towarów i usług za m- c [...]r. wystąpiły przesłanki wyłączające odpowiedzialność skarżącego za to zobowiązanie. Zgodnie z treścią art. 116 § 1 O. p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub nie wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Skarżący twierdził, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka negatywna o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O. p., gdyż w postępowaniu administracyjnym wskazano mienie spółki, z którego to egzekucja doprowadziłaby do zaspokojenia należności spółki w znacznej części. W tym zakresie podkreślił, iż wartość wskazanego mienia należało rozważać w aspekcie należności za poszczególne miesiące. Natomiast organ pierwszej instancji odniósł się do łącznej wysokości zaległości, zaś organ II instancji tę kwestię pominął. Na wstępie zauważyć należy , iż skarżący błędnie twierdzi, iż wskazane mienie należy zestawiać z zaległymi należnościami spółki obejmującymi poszczególne okresy rozliczeniowe. Przepis art. 116 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej określający przesłankę uwalniającą członka zarządu z odpowiedzialności mówi o zaspokojeniu zaległości w znacznej części. Tymczasem jak wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. wydanych w dniu [...]r. o numerach [...] i [...] w przedmiocie określenia spółce "A" zobowiązania w podatku od towarów i usług za m-ce [...] i [...]r. zaległości spółki z tego tytułu wynosiły odpowiednio [...] zł i [...] zł . W tej sytuacji organy winny przy przenoszeniu odpowiedzialności rozważyć istnienie przesłanki z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. w odniesieniu do łącznej zaległości podatkowej spółki za m-ce [...] i [...]r., i tak też postąpiły. Jak już nadmieniono: bezskuteczność egzekucji z majątku spółki jest warunkiem przeniesienia odpowiedzialności za jej zaległości na członka zarządu. W orzeczeniu z dnia 20. 09. 2006 r., sygn. akt III SA/WA/3277/05 M. Pod. 2007, nr 2, s. 45 WSA w W-wie stwierdził, że " możliwość uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o. o. poprzez wskazanie mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych wymaga wskazania takiego mienia , z którego egzekucja jest faktycznie możliwa. Z kolei w wyroku z dnia 31 stycznia 2007 r. I FSK 508/06 LEX nr 285287 NSA w W-wie stwierdził "warunkiem koniecznym (przesłanką pozytywną) podjęcia orzeczenia w trybie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej jest bezskuteczność egzekucji do majątku spółki, którą to okoliczność organy podatkowe władne są wykazać za pomocą wszelkich dowodów potwierdzających fakt niemożności zaspokojenia całości bądź części publicznoprawnych roszczeń Skarbu Państwa. Natomiast w wyroku z dnia 31.01.2006 r., sygn. akt. I FSK 554/05 LEX nr 219317 NSA w W-wie wskazał, że "pojęcie "bezskuteczności egzekucji" nie zostało w prawie zdefiniowane, co sprawia, że należy je rozumieć zgodnie z dyrektywami wykładni językowej. W języku potocznym pod pojęciem "bezskuteczności" rozumie się "nieprzynoszenie (brak) pożądanych rezultatów; daremność; bezowocność" (Słownik języka polskiego" PWN Wyd. VII pod red. prof. M. Szymczaka, Warszawa 1992 r., str. 150). Stąd też, gdy pojęciu temu nada się takie znaczenie i gdy weźmie się pod uwagę, że nie wiąże się z nim żadna dyrektywa prawna, to za w pełni uprawniony uznać trzeba pogląd, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej organy obowiązane są co prawda udowodnić bezskuteczność egzekucji, niemniej uczynić to mogą za pomocą wszelkich dowodów, które okoliczność tę mogą potwierdzić. W ramach tego winny one przede wszystkim wykazać za pomocą obiektywnych dowodów, że w toku egzekucji ustalono, iż spółka nie posiada majątku, z którego można by zaspokoić wierzytelność Skarbu Państwa". Wskazane poglądy skład orzekający w całości podziela i stwierdza, że organy wykazały, że w sprawie miała miejsce bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Taki wniosek uzasadniają następujące okoliczności. Organy podjęły próbę zajęcia rachunku bankowego spółki, wskazanego w zgłoszeniu rejestracyjnym prowadzonego przez Bank [...]. w związku z zaległościami spółki z o.o. "A". Jednakże pismem z dnia [...]r., Bank [...] w G, poinformował, że nie prowadzi rachunku dłużnika wymienionego w zawiadomieniu o zajęciu prawa majątkowego. Podjęte próby znalezienia majątku spółki na terenie miasta także zakończyły się niepowodzeniem, gdyż pismem z dnia [...]r. Wydział Geodezji Urzędu Miejskiego w Z. poinformował, że firma "A" sp. z o.o. z siedzibą w Z. nie figuruje w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla miasta Z. , jako właściciel bądź współwłaściciel nieruchomości położonej na terenie miasta Z. Przekazane do realizacji poborcy skarbowego tytuły wykonawcze także nie doprowadziły do dokonania czynności egzekucyjnych (vide raporty poborcy skarbowego z dnia [...]r., raport poborcy skarbowego z dnia [...]r. i notatka służbowa z dnia [...]r. nr [...]). Dopiero dokonanie wym. czynności skutkowało uznaniem bezskuteczności egzekucji , o czym orzekł Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniami z dnia [...]r. W przedstawionej sytuacji, w ocenie Sądu organy podjęły wszelkie czynności aby należność od spółki na drodze postępowania egzekucyjnego wyegzekwować, jak też wykazały fakt niemożności zaspokojenia z tego tytułu należności publicznoprawnych . Odnosząc się do argumentów strony skarżącej dot. wskazania mienia mającego znajdować się w Z. przy ul. [...] j jak też i w G. przy ul. [...], z którego to egzekucja pozwoliłaby na częściowe pokrycie należności spółki stwierdzić należy, iż skład orzekający nie podziela zasadności podniesionego w tym zakresie zarzutu. W piśmie z dnia [...]r. J.G. wiceprezes zarządu sp. z o.o. "A" podał, że środki trwałe będące własnością spółki znajdują się w części w siedzibie spółki – Z. ul. [...], a w części przechowywane są w G. ul. [...] (u p. J S.). W załączeniu pisma przekazano tabelę środków trwałych za [...] r. i za [...] r. Dodano też, iż tabela ta wymienia wszystkie środki trwałe będące aktualnie własnością spółki. W tabeli tej dot. [...]r., wskazano środki trwałe w tym zestaw komputerowy: wartość początkowa [...] amort. na [...]r. [...]; kasy fiskalne wart. pocz. [...]amort. na [...]r. wartość [...]i programy komputerowe o wartości [...] i amort. na [...] r. [...]. Analizując informacje podane we wskazanym piśmie a wynikające z załączonych tabel Sąd doszedł do przekonania, że prawidłowym było uznanie, że egzekucja ze wskazanego majątku nie wystarcza na pokrycie w znacznej części zaległości podatkowych spółki, stanowiących odpowiednio za m-ce luty i [...]r. kwotę [...] zł i [...] zł. Zważyć bowiem należy, iż wskazana tabela amortyzacji dotyczyła wartości środków trwałych za [...] r. i wskazywała, iż środki trwałe zostały już całkowicie zamortyzowane. Nadto pismo strony i tabela śr. trwałych przedłożone została w postępowaniu podatkowym w dniu [...]r., zatem nawet przyjmując, iż środki te przedstawiały pewną wartość rynkową , to i tak wartość tych środków była zdezaktualizowana i znikoma w zestawieniu z wysokością wskazanych wyżej zaległości spółki. Dodać trzeba , iż wartość rynkowa sprzętu komputerowego w przeciągu bardzo krótkiego okresu czasu znacznie maleje. W opisanych okolicznościach faktycznych sprawy, jak też przy zgromadzeniu wyżej opisanego materiału dowodowego prawidłową była ocena organów podatkowych, że nie ma możliwości zaspokojenia należności Skarbu Państwa z majątku spółki. W konsekwencji prawidłowymi były decyzje wydane zarówno w I jak i II instancji w trybie art. 116 § 1 O.p. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności M G. za zaległości spółki "A" w podatku VAT za [...]r. Powyższe powoduje także , iż Sąd nie podziela zasadności zarzut błędnej wykładni art. 116 O. p w zw z art. .108 § 4 O. p. Jednocześnie wobec argumentacji strony, iż organy błędnie oceniły bezskuteczność egzekucji gdyż nie prowadziły czynności egzekucyjnych wobec majątku mającego znajdować się w części w G. zauważyć należy, iż nie jest trafna. Organy posiadając wiedzę o mieniu spółki uznały, iż mimo jego istnienia bezskuteczność egzekucji ma miejsce w sprawie. Po analizie wykazanego majątku uznano bowiem, iż nie pozwoliłby on na zaspokojenie posiadanych przez spółkę zaległości w znacznej części. Takie stwierdzenie zawarto w uzasadnieniach decyzji wydanych przez organ I instancji jak i II instancji. Skład orzekający w badanej sprawie aprobuje ten pogląd wywiedziony w zakresie pojęcia " bezskuteczność egzekucji" na tle okoliczności faktycznych sprawy. Jak wyżej już bowiem nadmieniono wskazane przez członka zarządu mienie musi zapewniać możliwość faktycznej egzekucji, co biorąc pod uwagę łączną kwotę zaległości jak też wskazane mienie takiej możliwości nie zapewniało. W opisanej sytuacji zarzut wadliwości decyzji spowodowanej istnieniem majątku stanowiącego przeszkodę do przeniesienia odpowiedzialności nie jest trafny. Chybionym jest również zarzut, iż organy uchybiły wymogom z art. 210 § 4 O. p. nie wskazując w uzasadnieniach decyzji wskazania kryteriów jakimi się kierowały i nie oceniając wartości mienia spółki. W uzasadnieniach rozstrzygnięć podane zostały przesłanki wydania decyzji jak też wskazano kryteria, którymi się kierowano dokonując oceny wartości mienia spółki . Odnosząc się do zarzutów strony, iż nieprawidłowym jest stanowisko organu w przedmiocie bezskuteczności egzekucji znajdujące wyraz w formalnym zakończeniu tegoż postępowania, a następnie zlecenie dokonania czynności egzekucyjnych w zakresie mienia położonego na terenie miasta G. Sąd przyznaje, że jakkolwiek niewątpliwie takie działanie organu egzekucyjnego jest nieprawidłowe, jednakże nieprawidłowość ta nie oznacza że, przy rozstrzyganiu sprawy doszło do naruszenia prawa które miało wpływ na wynik sprawy. Ponadto zauważyć należy, że wspomniane czynności egzekucyjne zostały dokonane po wydaniu decyzji w I instancji w ramach sprawdzenia zasadności zarzutu odwoławczego. Nieuzasadnionym jest zarzut niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nie podjęcia stosownych działań procesowych mających doprowadzić do wyczerpania sposobów egzekucji. W ocenie Sądu materiał dowodowy został zebrany prawidłowo, potwierdzał okoliczności mające znaczenie prawne w sprawie jak też został wyczerpująco rozpatrzony. Sąd nie dopatrzył się także naruszeń ze strony organów w zakresie nie podjęcia stosownych czynności procesowych wymienionych w skardze mających doprowadzić do realizacji roszczeń pieniężnych wierzyciela podatkowego. Z treści art. 116 O.p wynika, iż warunkiem uwolnienia od odpowiedzialności jest wskazanie mienia przez członka zarządu i takie też mienie zostało wskazane. Ponadto aktywnością procesową winna wykazać się strona na, którą to ma być przeniesiona odpowiedzialność za zaległości spółki gdyż to w jej interesie leży wykazanie okoliczności mogących uwalniać ją od tejże odpowiedzialności. W przedstawionym stanie rzeczy skargę oddalono uznając ja za niezasadną, a to na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło