I SA/Bd 192/08

WyrokWSA w Bydgoszczy2008-07-01

Skład orzekający: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik, sędzia WSA Mirella Łent, asesor sądowy Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo przyjął fikcję doręczenia postanowienia w trybie art. 44 KPA, jeśli dowód doręczenia nie zawiera jednoznacznej adnotacji o sposobie powiadomienia adresata o pozostawieniu przesyłki?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że organ egzekucyjny nie wykonał zaleceń poprzedniego wyroku sądu, który nakazywał wyjaśnienie sposobu doręczenia postanowienia w trybie art. 44 KPA. Dowód doręczenia nie zawierał wystarczających adnotacji potwierdzających spełnienie wymogów tego przepisu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej zaliczki na poczet wykonania zastępczego. Strona skarżąca złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, podnosząc m.in. błąd co do osoby zobowiązanego. Po wielokrotnych postępowaniach przed organami egzekucyjnymi i wierzycielem, a także po uchyleniu poprzedniego postanowienia przez WSA, organ egzekucyjny ponownie odmówił uwzględnienia zarzutów. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. brak uzasadnienia faktycznego w postanowieniach oraz błąd co do osoby zobowiązanego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie, określił, że nie może być wykonane w całości, zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr) Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Synakiewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 01 lipca 2008r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasadza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] odmawiające M.T. uwzględnienia zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ II instancji wskazał na następujące ustalenia w sprawie: Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. prowadzi w stosunku do majątku strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 stycznia 2003r., nr [...] wystawionego przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w C. obejmującego zaliczkę na poczet wykonania zastępczego w kwocie 2.000 zł. Zawiadomieniem z dnia 19 lipca 2004 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego w B.S. w C. Wraz z zawiadomieniem dnia z 21 lipca 2004 r. doręczono stronie odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 23 lipca 2004 r. skarżący złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc między innymi błąd co do osoby zobowiązanego. Pismem z dnia 28 lipca 2004 r. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie wniesionych zarzutów. Postanowieniem z dnia 20 września 2004 r. wierzyciel - Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w C. oddalił zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 stycznia 2003 r. Na postanowienie wierzyciela skarżący wniósł zażalenie. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2004r. K-P Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w sprawie oddalenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne w administracji. W rozstrzygnięciu wskazano, iż postanowienie wierzyciela wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ dotyczy sprawy załatwionej już inną decyzją ostateczną. Postanowieniem z dnia 31 maja 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. odmówił uwzględnienia wniesionych przez stronę zarzutów. Na postanowienie organu I instancji skarżący złożył zażalenie. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2005r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2006 r. wierzyciel - Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w C. stwierdził niedopuszczalność wniesionych przez stronę zarzutów. Rozstrzygnięcie to strona zaskarżyła do organu II instancji. Z uwagi na brak opłaty skarbowej, postanowieniem K-P Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 06 grudnia 2006 r. zażalenie zostało zwrócone. Następnie postanowieniem z dnia 29 grudnia 2006 r. organ egzekucyjny odmówił uwzględnienia zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 stycznia 2003 r. Rozstrzygnięcie to strona zaskarżyła, podnosząc błąd co do osoby zobowiązanego oraz nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia 18 stycznia 2007 r. utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy. W wyniku skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 25 maja 2007r. sygn. akt I SA/Bd 242/07 rozstrzygnięcie to zostało uchylone. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż organ nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości, czy istotnie można uznać, że postanowienie K-P Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało doręczone w trybie art. 44 k.p.a. Z przesłanego Sądowi dowodu doręczenia postanowienia z dnia 06 grudnia 2006r. nie wynika, aby doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w powyższym przepisie. Wobec powyższego postanowieniem z dnia 01 sierpnia 2007r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości postanowienie organu egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia celem ustalenia czy postanowienie wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów uzyskało przymiot ostatecznego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. zwrócił się do K-P Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wyjaśnienie wskazanej kwestii. W konsekwencji postanowienie wierzyciela z dnia 06 grudnia 2006r. zostało ponownie wysłane na adres zobowiązanego. Postanowieniem z dnia 08 lutego 2008r. organ egzekucyjny mając na uwadze ostateczne stanowisko wierzyciela odmówił uznania wniesionych zarzutów. Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone zażaleniem w którym ponownie wskazano błąd co do osoby zobowiązanego. Podniesiono także zarzut naruszenia art. 124 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pominięcie uzasadnienia faktycznego w postanowieniach wydanych przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego polegające na nie ustosunkowaniu się do kwestii własności pawilonu. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 pkt 8 – organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym , że w zakresie zarzutów o których mowa w art. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Podniesiona przez stronę kwestia dotycząca błędu co do osoby zobowiązanego zawarta jest w art. 33 pkt 4 wobec tego jest przesłanką co do której wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Dalej organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów stało się ostateczne. Zostało ono skutecznie doręczone stronie w trybie art. 44 kpa . Dodatkowo organ podniósł, iż w myśl art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) organ egzekucyjny zobowiązany jest z urzędu do badania dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Na decyzję organu II instancji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że tytuł wykonawczy z dnia 20 stycznia 2003 r. nie dotyczy jego osoby, ponieważ nie jest i nigdy nie był właścicielem, ani dzierżawcą pawilonu przy ul. D. w C.. Ponadto postawił zarzut naruszenia art. 17 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 124 § 2 kpa. W ocenie strony w postanowieniach wydanych w niniejszej sprawie brak jest uzasadnienia faktycznego. W żadnym postanowieniu wydanym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i w postanowieniach Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego a co za tym idzie również w postanowieniach wydawanych przez organy skarbowe nie ma ani jednego stwierdzenia popartego dokumentami, że skarżący jest właścicielem pawilonu handlowego. Powołał się również na pismo Urzędu Miasta w C. z dnia 07 sierpnia 2000 r. oraz pismo Prokuratury Okręgowej w T. z dnia 26 listopada 2001 r. kierowane do Sądu Rejonowego w C., które to potwierdzają. Zarzucił, iż postanowienia wydawane w przedmiotowej sprawie naruszają art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 124 § 2 Kodeks postępowania administracyjnego. Postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Zdaniem skarżącego w postanowieniach wydawanych w sprawie brak jest uzasadnienia faktycznego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.134 § 1 tej ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji (postanowienia). Wskazać również należy na art. 153 cyt. ustawy zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ , którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. W niniejszej sprawie wypowiadał się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 25 maja 2007r. sygn. akt I S.A./Bd 242/07 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, iż organ nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości , czy istotnie można uznać, że postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało doręczone w trybie art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle powyższego na organie egzekucyjnym spoczywał obowiązek ustalenia czy postanowienie wierzyciela (wydane w II instancji) zostało zobowiązanemu skutecznie doręczone. W wykonaniu powyższego orzeczenia Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości postanowienie organu egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ egzekucyjny zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o wyjaśnienie kwestii doręczenia postanowienia tego organu z dnia 06 grudnia 2006r. K-P Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie wysłał do zobowiązanego wskazane postanowienie. Zostało ono doręczone skarżącemu w trybie art.44 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Doręczenie unormowane w tym przepisie zakłada możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma stronie, to jest dopuszcza powstanie skutku doręczenia pisma nawet wtedy, gdy faktycznie pismo to do adresata nie dotarło. By doręczenie pisma adresatowi w omawianym trybie mogło być uznane za prawnie skuteczne muszą być bezwzględnie spełnione przesłanki określone w art. 44 k.p.a. Skuteczne zawiadomienie o złożeniu w placówce pocztowej pisma przesłanego za pośrednictwem poczty (awizo) następuje przez umieszczenie odpowiedniego zawiadomienia w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe doręczyciel pocztowy ma obowiązek umieścić zawiadomienie w jednym z miejsc wskazanych w art. 44 k.p.a. Ponieważ wzmiankowany przepis przewiduje możliwość przyjęcia fikcji doręczenia pisma, co może mieć doniosłe skutki dla strony, nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Zatem o fakcie tym musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma stempla, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być dla organu wysyłającego pismo wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a. Musi być wyraźnie zaznaczone, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w cyt. art. 44 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2006 r., I OSK 528/05). Sąd stwierdził, iż organ nie wykonał zaleceń wynikających z uzasadnienia wyroku z dnia 25 maja 2007r. przez co ponownie doszło naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co wynika z art. 7 k.p.a., natomiast zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. musi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z przesłanego Sądowi dowodu doręczenia postanowienia z dnia 6 grudnia 2006 r. nie wynika, aby doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w powyższym przepisie (k-147 akt administracyjnych). W związku z tym organ egzekucyjny ponownie zwróci się do K-P Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wyjaśnienie czy doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki (postanowienia z dnia 06 grudnia 2006r.) w Urzędzie Pocztowym C. 1 w jednym z miejsc wskazanych w art. 44 k.p.a. Dopiero ustalenie, że wskazane postanowienie zostało doręczone w sposób przewidziany w art. 42, 43 lub art. 44 k.p.a. przy zachowaniu wszystkich wymogów w przepisach tych wskazanych będzie skutkowało uznaniem stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów za ostateczne. Mając powyższe uwadze na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło