IV SA/Wa 674/08

WyrokWSA w Warszawie2008-07-01

Skład orzekający: Alina Balicka, Grzegorz Czerwiński, Marta Laskowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miasta odrzucająca zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności dotyczące wysokości zabudowy, zawierała wystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała Rady Miasta odrzucająca zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawierała wystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne. Władztwo planistyczne gminy pozwala na wprowadzanie regulacji dotyczących wysokości zabudowy, które nie muszą być zgodne z oczekiwaniami właściciela, o ile są poparte analizą terenu i przepisami prawa, w tym wymogami ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury. Odległość linii zabudowy od drogi publicznej została prawidłowo ustalona zgodnie z przepisami o drogach publicznych.
Stan faktyczny
M. P. wniósł zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując ograniczenia dotyczące liczby kondygnacji, wysokości zabudowy, linii zabudowy oraz współczynnika powierzchni biologicznie czynnej. Rada Miasta W. odrzuciła część zarzutów, uwzględniając inne. M. P. zaskarżył uchwałę Rady Miasta, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności nierozpoznanie zarzutów, podanie niezgodnego ze stanem faktycznym uzasadnienia oraz brak uzasadnienia prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Marta Laskowska, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2008 r. sprawy ze skargi M. P. na uchwałę Rady miasta W. z dnia (...) stycznia 2008 r. nr (...) w przedmiocie zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę - Pismem z dnia 14 listopada 2003 r. M. P. wniósł zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, rejon urbanistyczny [...], dzielnica [...]. Nie zgodził się na planowane ograniczenie ilości kondygnacji do 3 dla funkcji mieszkaniowej oraz 2 dla funkcji usługowej, na ograniczenie wysokości zabudowy do 12 m dla zabudowy mieszkaniowej oraz 10 dla zabudowy usługowej. Ponadto nie zgodził się na ustalanie linii zabudowy w odległości 5 m od ul. [...] i od ul. [...], nie zgodził się również na ustalenie współczynnika powierzchni biologicznie czynnej w wielkości 50 %. Uzasadnił to tym, że w istniejącym planie miejscowym na ogół takie ograniczenia nie występują. Ponadto zaznaczył, że uchwalany plan zagospodarowania przestrzennego spowoduje, że nie będzie mógł korzystać z nieruchomości, których jest użytkownikiem wieczystym w zaplanowany sposób. Uchwałą z dnia [...] stycznia 2008 r., Nr [...], Rada W. odrzuciła wniesione zarzuty. W uzasadnieniu uchwały podniesiono, że projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został wyłożony do publicznego wglądu dwa razy. Pierwsze wyłożenie miało miejsce w dniach od 30 września 2002 r. do 29 października 2002 r. Drugie wyłożenie projektu planu miejscowego do publicznego wglądu dokonane zostało w dniach od 3 października 2003 r. do 3 listopada 2003 r. Zgodnie z art. 23 i 24 ustawy z 1994 r., do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego można było wnieść protest lub zarzut. M. P. wniósł do projektu planu miejscowego w ustawowym terminie zarzut. Prezydent W. Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. rozpatrzył wniesiony zarzut. Zarzut w części dotyczącej ustalenia linii zabudowy na 5 m od linii rozgraniczającej ulicy [...] oraz ustalenia 50% powierzchni biologicznie czynnej dla obszaru 17 MU został uwzględniony. Zarzut w części dotyczącej wysokości zabudowy do 3 kondygnacji (maksimum 12 m) dla obszaru 17 MU został uwzględniony częściowo, poprzez wprowadzenie zapisu umożliwiającego realizację zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami o wysokości 3 kondygnacji + 1 kondygnacja cofnięta od lica elewacji sygn. akt IV SA/Wa 674/08 budynku. W pozostałej części dotyczącej ustalenia linii zabudowy w odległości 5 m od linii rozgraniczającej ul. [...] zarzut nie został uwzględniony. Organ wskazał, że zgodnie z § 2 uchwały nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] kwietnia 1996 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu urbanistycznego [...], jako przedmiot ustaleń planu przyjęto przeznaczenie terenu objętego planem na cele zabudowy mieszkaniowej i usług ponadlokalnych oraz zabudowy mieszkaniowo-usługowej. Stosownie do § 3 ww. uchwały w projekcie planu miejscowego ustalono między innymi: warunki, zasady i standardy kształtowania zabudowy oraz urządzania terenu oraz granice i zasady zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie. Ponadto podniesiono że zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, gmina ma obowiązek dbałości o ład przestrzenny, ochronę środowiska, gospodarkę terenami oraz układ drogowy. Organ zaznaczył, że jednym z zadań planu miejscowego jest kształtowanie ładu przestrzennego, w tym uszczegółowienie rozwiązań z zakresu zabudowy, komunikacji i inżynierii. Wnioskowane przesunięcie linii zabudowy w stronę ulicy [...] o 5 m do linii rozgraniczającej ulicy, jest w ocenie organu, niezgodne z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U z 2000 r. Nr 71, poz. 838), który określa odległości linii zabudowy od granicy jezdni. W przypadku przesunięcia linii zabudowy do linii rozgraniczającej ul. [...], odległość ta wynosiłaby 3 m, podczas gdy w/w ustawa wymaga minimum 6 m. Ponadto obszar 17 MU graniczy przez ul. [...] z osiedlem domów jednorodzinnych II kondygnacyjnych, dla których realizacja wysokiej zabudowy na tym terenie może wpłynąć niekorzystnie na warunki nasłonecznienia. Organ podniósł, że zarzut dotyczący ograniczenia w projekcie planu wysokości zabudowy do 3 kondygnacji (max. 12 m) dla funkcji mieszkaniowej i 2 kondygnacji dla funkcji usługowej odrzucono w części. Wnoszący proponował 4 kondygnacje + 1 kondygnacja wycofana o 4 m od lica budynku. Uwzględnienie zarzutu w części polegało na wprowadzeniu zapisu umożliwiającego realizację zabudowy mieszkaniowej z usługami o wysokości 3 kondygnacji plus 1 kondygnacji cofniętej od lica elewacji budynku, a nie tak jak sugerował wnioskujący 4 kondygnacji + 1 cofnięta od lica. Podniesienie planowanej zabudowy na tym obszarze sygn. akt IV SA/Wa 674/08 do 5 kondygnacji nie jest, w ocenie organu, wskazane z uwagi na sąsiedztwo 2 kondygnacyjnego osiedla domków jednorodzinnych i 3 kondygnacyjnej zabudowy biurowo-mieszkaniowej wzdłuż ul. [...]. Wprowadzenie na tym obszarze zwartej zabudowy 5 kondygnacyjnej, o co wnioskuje M. P., doprowadziłoby zdaniem, organu, do zaburzenia pierzei ul. [...]. Organ wskazał, że kwestionowane zapisy dotyczące 2 kondygnacyjnej zabudowy dla funkcji usługowej dla tego terenu, nie występują w zapisach projektu planu. Na powyższą uchwałę, w części dotyczącej odrzucenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. P., w zakresie: * nieuwzględnienia wniosku skarżącego zawartego w zarzucie o ustalenie w projekcie planu wysokości zabudowy na 4 kondygnacje + 1 kondygnacja cofnięta i wprowadzenie ograniczenia w projekcie planu wysokości zabudowy do 3 kondygnacji plus 1 kondygnacja cofnięta, * nieuwzględnienia wniosku skarżącego zawartego w zarzucie o ustalenie w projekcie planu wysokości zabudowy na maksymalnie 16,5 metra dla 4 kondygnacji, przy jednoczesnym ustaleniu tejże maksymalnej wysokości na 19,5 metra obliczonej włącznie z kondygnacją wycofaną, * nieuwzględnienia wniosku skarżącego zawartego w zarzucie o ustalenie w projekcie planu zapisu umożliwiającego realizację zabudowy usługowej w ramach dopuszczalnej zabudowy, przy jednoczesnym ustaleniu zabudowy mieszkaniowej z usługami, bez sprecyzowania zakresu i proporcji tychże funkcji. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie: -art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez nierozpoznanie w uchwale jednego z wniesionych zarzutów dotyczącego wysokości planowanej zabudowy, wskazanie w uchwale niezgodnego ze stanem rzeczywistym uzasadnienia faktycznego, nie wskazanie uzasadnienia prawnego w zakresie odrzuconego w części zarzutu skarżącego, w szczególności dotyczącego ograniczenia wysokości zabudowy planowanej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, -art. 10 ust. 1 pkt 6 w zw. Z art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez wprowadzenie przedmiotową sygn. akt IV SA/Wa 674/08 uchwałą ograniczenia zagospodarowania jego nieruchomości, mimo braku ku temu przesłanek ustawowych. Podnosząc powyższe wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części, tj.: -dotyczącej oddalenia zarzutu w zakresie ograniczenia ilości kondygnacji ponad 3 kondygnacje oraz 1 kondygnacja cofnięta, -dotyczącej oddalenia zarzutu w zakresie możliwości zabudowy o wysokości maksymalnie 16,5 metra dla 4 kondygnacji i odpowiednio 19,5 metra – dla 4 kondygnacji i kondygnacji wycofanej, -dotyczącej oddalenia zarzutu w zakresie niesprecyzowania proporcji funkcji mieszkaniowej i usługowej w ramach dopuszczonej zabudowy. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w dniu 14 listopada 2003 roku w imieniu własnym, jako ówczesny użytkownik wieczysty nieruchomości stanowiącej działki nr ewid. [...] i [...] obręb [...], położonej w W., dzielnica [...], przy ul. [...] – [...] – [...], objętej obszarem MU-17 w projekcie planu wniósł zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu urbanistycznego [...]. W ocenie skarżącego wydane przez Radę W. rozstrzygnięcie narusza przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności też ogranicza zagospodarowanie nieruchomości, bez uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych. Zaznaczył, że w zarzutach do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wniósł o wprowadzenie do projektu planu między innymi zapisów dopuszczających zabudowę 4 kondygnacyjną plus 1 kondygnacja cofnięta od lica elewacji o 4 metry. W odniesieniu do tego zarzutu, uwzględniono go w części, dopuszczając zabudowę mieszkaniową z usługami o wysokości 3 kondygnacji plus 1 kondygnacja cofnięta od lica budynku. Zdaniem skarżącego poza stwierdzeniem, że podniesienie planowanej zabudowy na obszarze do 5 kondygnacji nie jest wskazane z uwagi na sąsiedztwo 2 kondygnacyjnego osiedla domków jednorodzinnych i 3 kondygnacyjnej zabudowy biurowo-mieszkaniowej wzdłuż ulicy [...], a proponowana przez niego wysokość zaburzyłaby rzekomo pierzeję ul. [...], nie podano żadnego uzasadnienia prawnego, które stanowiłoby za przyjęciem tego typu argumentacji. Uzasadnienie faktyczne zawarte w skarżonej uchwale nie jest zgodne, zdaniem skarżącego, z rzeczywistym stanem rzeczy, sygn. akt IV SA/Wa 674/08 bowiem na rogu ulicy [...] i [...] znajduje się nowoczesny budynek mieszkaniowy o 5 kondygnacjach patrząc od strony ulicy [...], a patrząc od strony ulicy [...] - budynek ten ma 6 kondygnacji. W ocenie skarżącego został on wybudowany na przestrzeni ostatnich kilku lat, kiedy już istniało osiedle domków jednorodzinnych i pozostała zabudowa ulicy [...]. Dodatkowo, od strony ul. [...], na tym samym skrzyżowaniu ulic: przy zbiegu [...], [...] i [...], na drugim przeciwległym rogu znajduje się 4 kondygnacyjny budynek biurowy (obecnie siedziba S.). Wskazał, że jeszcze bliżej jego nieruchomości, po drugiej stronie ulicy [...] znajduję się kolejny 4 kondygnacyjny budynek, jak również przy ul. [...] zlokalizowany jest budynek mieszkalny także 4-kondygnacyjny. Również pozostałe ze wskazanych budynków zostały, w ocenie skarżącego, wybudowane w ostatnich latach, są to jego zdaniem raczej zabudowania nowoczesne, na których wybudowanie wszelkie niezbędne decyzje zostały wydane w ostatnich latach. Są one zdaniem skarżącego, zabudową następczą w stosunku do istniejącej wcześniej zabudowy domkami jednorodzinnymi. Fakt istnienia na tym terenie tego typu zabudowy, budynków 4 kondygnacyjnych, a także 5-cio i 6-cio kondygnacyjnych wskazuje, zdaniem skarżącego, na możliwość lokalizacji tego typu i tej wysokości zabudowy w okolicy. Nie jest to sporadyczny i jednostkowy budynek, lecz kilka tego typu zabudowań. Ponadto wskazał, że obecna lokalizacja kolejnego budynku o podobnej wysokości zabudowy nie wpłynęłaby na ogólny istniejący stan rzeczy, a z całą pewnością nie zaburzyłaby, jego zdaniem, pierzei ul. [...] - jak wskazano w uzasadnieniu skarżonej uchwały. Takie uzasadnienie uchwały oraz stanowisko Rady W. i tym samym odrzucenie zarzutu w tym zakresie skarżący uważa za sprzeczne z rzeczywistym stanem faktycznym. Zarzucił, że odrzucenie zarzutu nie zostało poparte żadnym uzasadnieniem prawnym. Ponadto skarżący podniósł, że w zarzutach wskazał proponowaną wysokość zabudowy na maksymalnie 16,5 metra dla 4 kondygnacji, przy jednoczesnym ustaleniu maksymalnej wysokości na 19,5 metra obliczonej włącznie z kondygnacją wycofaną. W tym zakresie organ, w jego ocenie, w ogóle nie odniósł się do tego zarzutu, stwierdzając, że dopuszcza się zabudowę 3 kondygnacyjną plus 1 kondygnacja cofnięta od lica elewacji budynku. W tym zakresie organ ani nie określił łącznej wysokości budynku (przy założeniu że dopuszczona jest zabudowa sygn. akt IV SA/Wa 674/08 3 kondygnacje + 1 cofnięta), ani też nie odniósł się do wniosku o przyjęcie wysokości zabudowy na maksymalnie 16,5 metra dla 4 kondygnacji oraz 19,5 - dla kondygnacji wycofanej. Wobec powyższego nie został, w ocenie skarżącego, rozpoznany w ogóle zarzut dotyczący postulowanej wysokości zabudowy. Ponadto, organ rozpoznając zarzuty nie ustosunkował się i nie wskazał, zdaniem skarżącego, w jakim zakresie dopuszczalny będzie podział zagospodarowania nowych budynków w zakresie funkcji mieszkaniowych i usługowych. Zapisy projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tej okoliczności nie precyzują, jak również skarżona uchwała nie zawiera rozstrzygnięcia w tym zakresie. Skarżący wskazał także, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określa się między innymi lokalne warunki, zasady i standardy kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym również linie zabudowy i gabaryty obiektów, a także maksymalne lub minimalne wskaźniki intensywności zabudowy. Uchwała Rady W., jako stanowiąca - zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 roku -podstawę do dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie sprecyzowała, zdaniem skarżącego, w sposób dostateczny zmian, jakie powinny być i mogą wprowadzone do projektu planu. Biorąc bowiem pod uwagę treść wniesionych zarzutów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz treść rozstrzygnięcia zawartego w uchwale należy, zdaniem skarżącego, stwierdzić że uchwała nie odnosi się w sposób pełny do wniesionych zarzutów. Z uwagi na brak ustosunkowania się do zarzutu dotyczącego wysokości zabudowy oraz do podziału ilościowego na funkcje mieszkaniowe i usługowe dla nowej zabudowy nie jest możliwe, jego zdaniem, wprowadzenie na jej podstawie stosownych korekt do zapisów projektu planu. Wskazał ponadto, że uchwała narusza przepis art. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ prowadzi to do takiego ukształtowania zapisów projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które będą ograniczać sposób zagospodarowania jego nieruchomości. Fakt zaś niewskazania w uchwale przepisów prawa, na podstawie których będzie ograniczona liczba kondygnacji przyszłej zabudowy powoduje, jego zdaniem, że ograniczenie jego własności będzie się mogło de facto odbywać podstawy prawnej. sygn. akt IV SA/Wa 674/08 Podniósł, że zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem sądów administracyjnych właściwe szczegółowe uzasadnienie przez radę gminy ingerencji w prawo własności, w świetle projektowanego planu zagospodarowania przestrzennego, jest niezbędne w sytuacji, gdy podmiot kwestionuje zasadność ograniczenia tego prawa. Wskazał, że sądy administracyjne zwracają uwagę na konieczność zawarcia przez radę gminy w uchwale uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia, czyli wskazanie przesłanek jakimi rada gminy kierowała się przyjmując dane rozwiązanie planistyczne, a w przypadku odrzucenia zarzutu - wskazanie powodów, dla których nie mogą być uwzględnione propozycje zawarte w zarzucie . Zdaniem skarżącego skarżona uchwała w płaszczyźnie formalnoprawnej nie zawiera ustawowo określonych elementów. Również uzasadnienie skarżonej uchwały - w płaszczyźnie materialnoprawnej – nie znajduje, w jego ocenie, źródła w przepisach powszechnie obowiązującego prawa, mających stanowić wyjaśnienie prawnej dopuszczalności naruszenia interesu prawnego skarżącego - jako osoby wnoszącej zarzut do projektu planu. W uzasadnieniu faktycznym uchwały nie przedstawiono, w ocenie skarżącego, stanu zgodnego z rzeczywistym stanem faktycznym, zaś co do uzasadnienia prawnego - nie podano w ogóle, w jego ocenie, takiego uzasadnienia, nie przywołano żadnych konkretnych przesłanek kształtowania przestrzeni na danym terenie, które przemawiałby za planowanym ograniczeniem ilości kondygnacji. W odpowiedzi na skargę Rada W. wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Należy zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Biorąc pod uwagę powyższe kryterium Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje sygn. akt IV SA/Wa 674/08 na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że uchwała o przystąpieniu do sporządzeniu planu miejscowego, jak i uchwała o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu zostały podjęte przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) i wobec tego dopuszczalnym było w związku z art. 85 ust. 2 tej ustawy prowadzenie przez Radę Miasta procedury mającej na celu uchwalenie planu miejscowego na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów, tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). Oznacza to, że legalność zaskarżonej uchwały podlega ocenie przez Sąd administracyjny przy zastosowaniu przepisów tej drugiej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy, w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne. Należy wskazać, że uprawnienie Rady W. do prowadzenia postępowania planistycznego na podstawie cyt. ustawy wynika z tego, że zgodnie z ustawą z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2002 r. Nr 41 poz. 361) W. jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu. Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r. stanowi w art. 4, że gmina w ramach zadań własnych ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu. Uprawnienie to realizuje m.in. przez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co oznacza, że samodzielnie rozstrzyga o zasadach zagospodarowania terenu na swoim obszarze. Rozstrzyganie o przeznaczeniu terenu nie oznacza dowolności. Musi być dokonane z uwzględnieniem obowiązujących przepisów. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jako akt prawa miejscowego kształtuje wraz z innymi ustawami sposób wykonywania prawa własności, ograniczając niejednokrotnie w sposób istotny prawo własności w zakresie sposobu korzystania z nieruchomości. Ochrona indywidualnych interesów właścicieli nieruchomości położonych na obszarze objętym planem jest realizowania m.in. poprzez składanie zarzutów do projektu planu. Zarzut, po wyłożeniu planu do publicznego wglądu, mógł wnieść podmiot, którego interes prawny bądź uprawnienie naruszały zapisy projektu planu (art. 24 cyt. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.). Wniesienie zarzutu nie oznacza jednak obowiązku sygn. akt IV SA/Wa 674/08 jego automatycznego uwzględnienia. Obowiązek uwzględnienia zarzutu powstaje dopiero wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego bądź uprawnienia wnoszącego zarzut jest związane z jednoczesnym naruszeniem konkretnej normy prawnej, jednak obowiązku takiego rada gminy nie ma, gdy naruszony zostaje interes prawny bądź uprawnienie wnoszącego zarzut, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługujących gminie uprawnień z mocy art. 4 ustawy, stanowiącym, że gmina w ramach zadań własnych ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu. Uprawnienie to realizuje m.in. przez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co oznacza, że samodzielnie rozstrzyga o zasadach zagospodarowania terenu na swoim obszarze. Wówczas, mimo, że zostaje naruszony prawem chroniony interes wnoszącego zarzut wynikający z uprawnień właścicielskich nie ma obowiązku uwzględniania zarzutu. Rolą sądu administracyjnego jest ocena, czy uzasadnienie uchwały wyjaśnia prawną dopuszczalność naruszenia interesu prawnego osoby wnoszącej zarzut i czy wyjaśnienie to ma oparcie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. W niniejszej sprawie należy zatem ocenić, czy naruszenie interesu prawnego skarżącego ustaleniami projektu planu, nastąpiło z jednoczesnym naruszeniem prawa lub też z nadużyciem ustawowo ukształtowanych uprawnień planistycznych gminy. Należy nadto wskazać, że Sąd kontroluje wyłącznie uchwałę odrzucającą zarzut, a nie cały plan. Jak wynika z akt sprawy i wyjaśnień skarżącego, w dniu wnoszenia zarzutu był on użytkownikiem wieczystym nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne nr [...] i [...], położonej w W., w dzielnicy [...], przy ul. [...] –[...] – [...], objętej obszarem MU-17. Obecnie jest właścicielem powyższych działek. Projekt planu, po uwzględnieniu sprzeciwu, ustala dla tych działek funkcję mieszkaniową wielorodzinną z usługami o wysokości 3 kondygnacji + 1 kondygnacja cofnięta od lica elewacji budynku oraz określa linie zabudowy w odległości nie mniejszej niż 5 m od linii rozgraniczających ulicy. Skarżący kwestionuje to ustalenie i domaga się stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej oddalenia zarzutu w zakresie ograniczenia ilości kondygnacji ponad 3 kondygnacje oraz 1 kondygnacja cofnięta, dotyczącej oddalenia zarzutu w zakresie możliwości zabudowy o wysokości maksymalnie 16,5 metra dla 4 kondygnacji i odpowiednio 19,5 metra - dla 4 kondygnacji i kondygnacji wycofanej, oraz dotyczącej oddalenia zarzutu w zakresie niesprecyzowania proporcji funkcji sygn. akt IV SA/Wa 674/08 mieszkaniowej i usługowej w ramach dopuszczonej zabudowy. Analizując uzasadnienie zaskarżonej uchwały odrzucającej zarzuty Sąd uznał, że w sprawie nie naruszono przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym i przy okazji do zarzutów wskazania w uchwale niezgodnego ze stanem rzeczywistym uzasadnienia faktycznego, niewskazanie uzasadnienia prawnego w zakresie odrzuconego w części zarzutu skarżącego, w szczególności dotyczącego ograniczenia wysokości zabudowy planowanej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, poprzez nierozpoznanie w uchwale jednego z wniesionych zarzutów dotyczącego wysokości planowanej zabudowy, na wstępie przywołać należy treść przepisu art. 24 ust 3 cyt. ustawy. Stanowi on, iż o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy, w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne. Oznacza to, że organ uchwałodawczy w przypadku podjęcia uchwały o odrzuceniu (bądź uwzględnieniu) zarzutów obowiązany jest do jej uzasadnienia. Uzasadnienie uchwały stanowi jej integralną część, a jego brak oznacza, że rada gminy nie wskazała jaki stan faktyczny i prawny legł u podstaw podjętego aktu. Ustawodawca, bowiem zobowiązując radę do uzasadnienia faktycznego i prawnego podjętej uchwały w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, miał na celu nie tylko nie budzące wątpliwości wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, ale także próbę przekonania skarżącego o zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia. Analizowana uchwała zawiera, w ocenie Sądu, zarówno uzasadnienie faktyczne poparte powołaniem się na konkretne przepisy prawa - a więc także uzasadnienie prawne. Wnosząc zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego M. P. nie zgodził się na planowane ograniczenie ilości kondygnacji do 3 dla funkcji mieszkaniowej oraz 2 dla funkcji usługowej, nie zgodził się na ograniczenie wysokości zabudowy do 12 m dla zabudowy mieszkaniowej oraz 10 dla zabudowy usługowej, nie zgodził się także na ustalenie linii zabudowy w odległości 5 m od ul [...] i [...] oraz nie zgodził się wreszcie na ustalenie współczynnika powierzchni czynnej w wielkości 50%. Stwierdzić należy, że część tych zarzutów została uwzględniona - tj. zarzut w części dotyczącej ustalenia linii zabudowy na 5 m od linii rozgraniczającej ulicy sygn. akt IV SA/Wa 674/08 [...] oraz 50% powierzchni czynnej dla obszaru 17 MU, zatem organ uznał za zasadne zarzuty skarżącego i uwzględni je na dalszym etapie procedury planistycznej. Również w ocenie Sądu pozostałe zarzuty skarżącego znalazły wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Podstawa prawna rozstrzygnięcia została podana w sentencji uchwały i następnie powtórzona w samym uzasadnieniu stanowiącym załącznik do uchwały. Rada Miasta wskazała, że podniesienie planowanej zabudowy w obszarze do 5 kondygnacji nie jest wskazane z uwagi na sąsiedztwo 2 kondygnacyjnego osiedla domków rodzinnych i 3 kondygnacyjnej zabudowy biurowo - mieszkaniowej, a wprowadzenie na tym obszarze zwartej zabudowy 5 kondygnacyjnej doprowadziłoby do zaburzenia pierzei ul. [...]. W ocenie Sądu w ramach przysługującego Radzie Miasta władztwa planistycznego mogła wprowadzić ona takie regulacje i nie uwzględniać zarzutów skarżącego w tym zakresie. Zdaniem Sądu takie rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności, lecz jest poparte analizą terenu i budynków znajdujących się na analizowanym obszarze. W aktach sprawy znajdują się schematy wysokości zabudowy wzdłuż poszczególnych ulic w planowanym obszarze, które pozwalają na określenie średniej wysokości budynków i kondygnacji na obszarze objętym analizą, natomiast skarżący powołuje się jedynie na własne obserwacje podając miejsce usytuowania i przybliżoną ilość kondygnacji oraz hipotetyczny czas budowy tych budynków. Należy wyjaśnić, że organy przy czynnościach planistycznych obowiązane są uwzględniać wymagania ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury (art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Oznacza to, że odwołanie się do wymagań urbanistyki i architektury stanowi konieczność odniesienia się do zasad i ocen o pozaprawnym pochodzeniu, zatem przepis nakazujący uwzględnianie wymagań ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, rodzi również w tym zakresie obowiązek przestrzegania także norm technicznych i na przykład estetycznych. Za uzasadnione należy także uznać stwierdzenie organu, iż przesunięcie linii zabudowy w stronę ulicy [...] o 5 m do linii rozgraniczającej ulicy, jest niezgodne z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.). Powołany przepis stanowi, że najmniejsza odległość obiektów budowlanych od dróg publicznych, liczona od zewnętrznej krawędzi jezdni winna wynosić 6 m w stosunku do dróg gminnych. W przypadku przesunięcia linii zabudowy do linii rozgraniczającej ul. [...], odległość ta wynosiłaby 3 m. sygn. akt IV SA/Wa 674/08 Co prawda w szczególnie uzasadnionych przypadkach usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze gminnej, w odległości mniejszej niż 6 m, może nastąpić, ale wyłącznie za zgodą zarządcy drogi, wydaną przed uzyskaniem przez inwestora obiektu pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem budowy albo wykonywania robót budowlanych. Sąd nie znalazł także podstaw by nie dać wiary stwierdzeniu organu, że realizacja wysokiej zabudowy na ul. [...] z osiedlem domów jednorodzinnych II kondygnacyjnych może wpłynąć niekorzystnie na warunki nasłonecznienia. Odnosząc się zarzutu naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez wprowadzenie przedmiotową uchwałą ograniczenia zagospodarowania nieruchomości skarżącego, mimo braku ku temu przesłanek ustawowych, podnieść należy, że plan miejscowy wraz z innymi przepisami kształtuje sposób wykonywania prawa własności, nie rozstrzyga o samym prawie własności, a tylko o sposobie jej wykonywania. Z mocy ustaw regulujących problematykę zagospodarowania przestrzennego, organy gminy zostały upoważnione do ingerencji w prawo własności innych podmiotów, w celu ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. Realizując powyższe uprawnienia, rada gminy działa w granicach przysługującego jej uznania. Jest to tzw. władztwo planistyczne gminy, rozumiane jako prawo legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności. Uchwalając plan miejscowy, rada gminy może określone w planie tereny przeznaczyć na cele publiczne niezależnie od tytułów prawnych do tych terenów. Brak zgodności zamierzeń skarżącego, co do sposobu wykorzystania działki z treścią projektu planu nie oznacza, że zapisy planu są niezgodne z prawem. W szczególności nie oznacza to, że przyjęte w projekcie planu rozwiązania są sprzeczne z Konstytucją, która choć chroni własność indywidualną to dozwala nawet na wywłaszczenie nieruchomości na cel publiczny za słusznym odszkodowaniem (por. wyrok NSA z dnia 5 września 2003 r. sygn. IV SA 514/03, czy wyrok NSA z dnia 18 lipca 2001 r., sygn. IV SA 237/01 niepubl.). Prawo własności nie daje bezwzględnej ochrony i umożliwia zmianę sposobu przeznaczenia tego terenu. Zgodnie z art. 21 Konstytucji RP oraz art. 140 k. c. właściciel rzeczy korzysta z niej z wyłączeniem innych osób zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego z tym, że przy wykonywaniu własności jest ograniczony treścią przepisów szczególnych. Tymi przepisami szczególnymi są sygn. akt IV SA/Wa 674/08 między innymi regulacje zawarte w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym. Odnosząc się do zarzutu, iż organ uchwałodawczy nie odniósł się do kwestii zabudowy usługowej na tym terenie ponieważ zapisy dotyczące 2 kondygnacyjnej zabudowy dla funkcji usługowej dla tego terenu, stwierdzić należy, że nie występują one w zapisach projektu planu. Reasumując stwierdzić należy, że Rada W. przeanalizowała zarzuty skarżącego do planu i ustosunkowała się do nich w zaskarżonej do Sądu uchwale. Przysługujące Radzie kompetencje do kształtowania ładu przestrzennego w ocenie Sądu nie zostały naruszone. Z podniesionych wyżej powodów, na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło