I SA/Sz 172/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Joanna Marska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi "K." Spółki z o.o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2004-2006 I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki kwotę [...] złotych tytułem kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 12 marca 2007 r. Spółka K. z siedzibą w S. zwróciła się do Burmistrza Miasta S. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2004 - 2006 w łącznej wysokości 166.790,05 zł. Spółka wskazała, że na terenie zakładu produkcyjnego w Gminie S. posiada sieć dróg wewnętrznych, niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej i w latach 2004 - 2006 opodatkowała powyższe drogi podatkiem od nieruchomości. Według wnioskodawcy w okresie 2004 - 2006 wszystkie drogi wewnętrzne były wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, w związku z czym Spółka od 2004 r. nie miała obowiązku opodatkowania podatkiem od nieruchomości posiadanych dróg wewnętrznych. Zgodnie bowiem z treścią obowiązującego wówczas art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu były wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta S. na podstawie art. 207 §1 w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 oraz art. 74a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm./, art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz. U. z 2006r., Nr 121, poz. 844 z późn. zm./, stwierdził nadpłatę w podatku od nieruchomości za lata 2004-2006 w kwocie [...]. Organ podatkowy wskazał, że nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym latach w 2004-2006, pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Ponieważ ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji drogi, ani pasa drogowego, Organ odwołał się do definicji zawartej w art. 4 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych /Dz. U. z 2007r., Nr 19, poz. 115 z późn. zm./. Według w/w ustawy pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym zlokalizowane są droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą, natomiast droga to budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami i instalacjami, stanowiącymi całość techniczno-użytkowa przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Podstawą do wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Na konieczność ustalania charakteru gruntu na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów wskazuje bezpośrednio art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w którym wymienia się tę ewidencję jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów. Spółka posiada grunty sklasyfikowane jako drogi oznaczone symbolem "dr" na działkach geodezyjnych w obrębie [...] o powierzchni łącznej 5.183m2, których wartość wyliczył biegły na kwotę [...] zł. Organ uwzględniając wycenę rzeczoznawcy dokonał obliczenia nadpłaty podatku od nieruchomości i przedstawił sposób obliczeń. W odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta S., Spółka wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie: - art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten wyłączał z opodatkowania podatkiem od nieruchomości tylko takie drogi, które znajdowały się na gruncie sklasyfikowanym w ewidencji gruntów i budynków jako "dr", a tym samym uznanie, że część dróg i gruntów pod nimi posiadanych przez stronę nie korzystało z wyłączenia z opodatkowania tym podatkiem. - art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości jedynie na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, bez podjęcia niezbędnych środków w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Zdaniem Spółki o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości powinny decydować jedynie obiektywne przesłanki, tj. czy na gruncie znajduje się budowla "drogi", a nie tylko zapis w ewidencji gruntów. W przepisach dotyczących ewidencji gruntów i budynków nie ma domniemania prawdziwości danych zawartych w ewidencji gruntów. Ponadto dane te są jednym z elementów koniecznych dla obliczenia podatku, lecz nie kreują obowiązku podatkowego. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego w latach 2004 - 2006, grunty pod drogi były wyłączone od podatku bez względu na to, jaki był to rodzaj drogi: publiczna czy wewnętrzna. Jednak dla ustalenia podstawy opodatkowania decydujące znaczenie mają dane zawarte w ewidencji budynków i gruntów, gdyż zapisy w tej ewidencji są dla organu podatkowego wiążące na podstawie art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Z ewidencji gruntów wynika, że podatnik posiadał grunty zajętych pod drogi o symbolu "dr"- czyli tereny komunikacyjne o łącznej powierzchni 5.183m2. Zdaniem Kolegium, organ I instancji działał prawidłowo wyłączając z opodatkowania podatkiem od nieruchomości grunty oznaczone symbolem "dr". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędną wykładnię oraz naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie możliwości przeprowadzenia dowodu z oględzin i ustalenie poprawnego stanu faktycznego, tj. tego że na gruncie znajduje się budowla drogi. Spółka wskazała, że w przypadku podatku od nieruchomości, inaczej niż w pozostałych podatkach o charakterze majątkowym, ewidencja gruntów i budynków co do zasady nie decyduje o wymiarze podatku. W ustawie o podatkach i opłatach lokalnych brak jest bezpośredniego odniesienia do ewidencji gruntów i budynków, tak jak to uregulowane zostało w podatku rolnym i leśnym. Dla celów wymiaru podatku od nieruchomości, zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają drugorzędne znaczenie, a determinantem wymiaru podatku od nieruchomości jest wystąpienie zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie obowiązku podatkowego. Podobnie także w przypadku zwolnień podatkowych, na gruncie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ewidencja gruntów i budynków nie decyduje o zwolnieniu z podatku od nieruchomości. Ponadto art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie wskazywał, że obiekty budowlane oraz grunt muszą być odpowiednio sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków. Również z art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że w podatku od nieruchomości o obowiązku podatkowym decyduje stan faktyczny, a nie dane z ewidencji. Wprawdzie istnieje domniemanie prawdziwości danych znajdujących w ewidencji gruntów i budynków, ale domniemanie to nie oznacza, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie mogą zostać zakwestionowane. Spółka podkreśliła również, że stanowisko SKO jest niekonsekwentne. Przy założeniu SKO, że wyłącznie dane z ewidencji stanowią podstawę dla wymiaru podatku, a większość dróg wewnętrznych Spółki w tej ewidencji nie figuruje, nie byłoby podstaw do opodatkowania tych dróg podatkiem od nieruchomości według stawki właściwej dla budowli, która jest znacznie wyższa niż dla gruntów i Spółka miałaby nadpłatę w podatku od nieruchomości. Nadpłata wynikałaby z faktu, że Spółka płaciła podatek od nieruchomości od budowli dróg (według stawek właściwych dla budowli), które nie zostały uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków. Brak przeprowadzenia dowodu z oględzin w celu ustalenia, czy na posiadanym przez Spółkę gruntach innych niż oznaczonych "dr" znajduje się budowla drogi, wskazuje na wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania. Na poparcie swoich twierdzeń, Spółka przywołała wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2008r., sygn. akt I SA/ Wr 1440/07. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnośnie wyroku WSA we Wrocławiu Kolegium podało, że nie może się wypowiedzieć, gdyż Skarżąca przytoczyła jedynie jego fragmenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy zasadnie organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2004 - 2066 z uwagi na niewykazanie w ewidencji gruntów i budynków dróg wewnętrznych nieoznaczonych symbolem "dr", lecz znajdujących się, jak podaje Skarżąca, na terenie należącego do niej zakładu produkcyjnego. W niniejszej sprawie organy podatkowe wskazały, że stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ) podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie organów, skoro drogi wewnętrzne, na istnienie których powołuje się strona skarżąca, nie zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków (bez oznaczenia "dr"), to brak jest podstaw do wyłączenia takich dróg z opodatkowania. Jednakże przypisanie ewidencji gruntów i budynków decydującej roli w zakresie stosowania wyłączenia, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie jest działaniem prawidłowym. Ewidencja ta może być bowiem podstawą do wymiaru i poboru podatków jedynie wtedy, gdy klasyfikuje kategorię gruntów wskazanych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Ustawodawca w art. 2 ust. 3 pkt 4 wyraźnie wskazał na różne kategorie przedmiotów opodatkowania - pas drogowy i drogę. W ewidencji gruntów i budynków nie ma symbolu właściwego dla gruntów stanowiących pasy drogowe i dlatego art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego w tym zakresie nie może znaleźć zastosowania. Stąd też przedmiotem ustaleń powinno być istnienie na gruncie budowli drogi, gdyż jedynie w tym przypadku można mówić o gruncie jako o pasie drogowym. Ewidencja gruntów i budynków, jak wskazuje już jej nazwa, nie jest również dokumentem obejmującym budowle, w tym drogi. Są tam zawarte dane dotyczące gruntów i budynków, a nie budowli. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są niewystarczające do ustalenia, czy na danym terenie znajduje się budowla, np. droga ( R. Dowgier, L. Etel, glosa do wyroku WSA w Olsztynie z dnia 18 stycznia 2007 r. I SA/Ol 582/06, Finanse Komunalne 2007/3/49, Lex numer publikacji 58263 ). Należy również zauważyć, że nie wszystkie grunty pod drogami są w ewidencji klasyfikowane jako "dr". Wniosek taki wypływa z załącznika nr 6 "Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych" do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454 ). Zgodnie z pkt 3 ppkt 7) lit. a) do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Jednakże w dalszej treści tego przepisu stwierdza się, że grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych, leśnych oraz poszczególnych nieruchomości nie są drogą w rozumieniu rozporządzenia. Grunty te wlicza się do przyległego do nich użytku gruntowego. Skarżąca wskazuje, że posiada sieć dróg wewnętrznych na terenie zakładu produkcyjnego na terenie Gminy S. Stosownie do cyt. pkt 3 ppkt 7) lit. a) załącznika do rozporządzenia takie grunty nie podlegają oznaczeniu w ewidencji symbolem "dr", ale wliczane są do przyległych do nich użytków gruntowych oznaczonych, np. symbolem Ba. Wobec powyższego, organy podatkowe błędnie przyjęły, że brak sklasyfikowania dróg wewnętrznych na terenie zakładu produkcyjnego symbolem "dr" w ewidencji gruntów i budynków, przesądza iż drogi te nie podlegają wyłączeniu z opodatkowania, naruszając w ten sposób art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku pkt 3 ppkt 7) lit. a) załącznika do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W niniejszej sprawie, stosownie do art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8 poz. 60 z późn. zm.) organ podatkowy zobowiązany jest do ustalenia czy drogi wewnętrzne na terenie zakładu produkcyjnego faktycznie istnieją. Można bowiem opodatkować (wyłączyć z opodatkowania) jedynie budowle istniejące w rzeczywistości. Należy zgodzić się z zarzutem strony skarżącej, że stanowisko organu odwoławczego jest niekonsekwentne. Przy założeniu, jakie czyni organ, że wyłącznie dane z ewidencji stanowią podstawę dla wymiaru podatku, nie byłoby podstaw do opodatkowania dróg wewnętrznych podatkiem od nieruchomości według zasad przewidzianych dla budowli, a jak wskazuje strona skarżąca opodatkowała w składanych deklaracjach drogi wewnętrzne właśnie jako budowle ( podobnie wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2008r., sygn. akt I SA/ Wr 1440/07 oraz wyrok NSA z dnia 27 maja 2008r., sygn. akt II FSK 483/07). Wobec powyższego, Sąd stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.