I SA/Wa 898/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Iwona Kosińska Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi A.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Syg. akt I SA/Wa 898/08 Uzasadnienie Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2008 roku Prezydent Miasta P. biorąc za podstawę art. 3 i 5 ustawy z 29 grudnia 2005 roku o ustanowieniu programu wieloletniego ‘’ Pomoc państwa w zakresie dożywiania "( DZ.U z 2005 roku, nr 267, poz. 2259) w związku z art. 7 pkt 1, art. 8, art. 24 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej( DZ.U nr 64, poz. 593 z póź. zmianami), § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej( DZ.U nr 135, poz. 950) oraz art. 132 ustawy z dnia 14 czerwca 1964 roku kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zmianami) przyznał na rzecz A.D. zasiłek celowy na żywność od 1 stycznia 2008 roku do 30 czerwca 2008 roku w wysokości po 150 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ podnosił, że A.D. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi [...] zł. Organ argumentował, że ustalając wysokość zasiłku wzięto pod uwagę oprócz sytuacji materialnej także własne możliwości finansowe oraz skalę potrzeb i ilość osób zamieszkujących na terenie działania ośrodka. Nadto organ podnosił, że osoba występująca o pomoc społeczną powinna pokrywać wydatki przede wszystkim z własnych dostępnych zasobów oraz przy wykorzystaniu własnych możliwości i uprawnień. Pomoc społeczna jedynie wspiera w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych. Taka pomoc nie może nie może być traktowana jako stałe źródło dochodu. Organ pierwszej instancji uznał, że otrzymana pomoc jest wystarczająca, gdyż A.D. otrzymał już pomoc w ramach programu dożywiania, ośrodek nie ma możliwości zaspokajania wszystkich zgłoszonych potrzeb. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożył A.D.. Odwołujący podnosił, że przyznana kwota zasiłku celowego jest zbyt niska. Jego zdaniem organ ustalając wysokość zasiłku celowego nie wziął pod uwagę, iż miał przyznany zasiłek celowy na żywność do końca grudnia 2007 roku w wysokości po 200 zł miesięcznie, a przecież w 2008 roku wzrosły koszty utrzymania. Podnosił, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, całkowicie niezdolną do pracy, nie posiada żadnego majątku. Jego zdaniem decyzja organu pierwszej instancji narusza przepis art.3 ustawy, który stanowi, że pomoc społeczna wspiera osoby w wysiłkach zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zauważał, że organ w uzasadnieniu decyzji nie wspomina o ilości osób ubiegających się o pomoc i jakiej wysokości jest budżet ośrodka. W jego ocenie naruszenie przez organ przepisu art.3 ustawy, błędne uzasadnienie decyzji, które nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a. potwierdzają potrzebę eliminacji zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpatrzeniu odwołania A.D. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2008 roku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podnosił, że ustalając wysokość zasiłku celowego wzięto pod uwagę wskazówki co do zasad udzielania pomocy społecznej z których wynika, że obowiązkiem właściwych organów jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb( art. 3 ust.1 ustawy) oraz pomoc w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości( art. 2 ust.1 ustawy), nie zaś spełnianie wszystkich oczekiwań. Osoby występujące o pomoc społeczną muszą się liczyć z tym, że wysokość przyznanej pomocy będzie różna od tej jakiej oczekiwały. Również znaczenie dla wysokości przyznanego zasiłku miał fakt ograniczonych możliwości finansowych organu pierwszej instancji w zaspokajaniu potrzeb osób oczekujących pomocy. Zdaniem organu należy wziąć pod uwagę, że ośrodek w 2008 roku, w miesiącu styczniu dysponował kwotą 210 000 zł, w miesiącu lutym kwotą 254 000 zł, w miesiącu marcu 179 200 zł. W poszczególnych miesiącach wnioski złożyło odpowiednio 1418 osób, 1671 i 1357 osób. Z tego wynika, że średnia wysokość zasiłku w tych miesiącach odpowiednio wynosiła 148 zł, 152 zł i 132 zł. Zdaniem organu odwoławczego wyliczenie to wskazuje, że organ przyznał pomoc adekwatną do swoich możliwości finansowych. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł A.D. uznając ją za stronniczą i niezgodną z prawem. W uzasadnieniu skargi podnosił, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, samotną, prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe. Z uwagi na fakt, że nie spełnił warunku do przyznania renty pozostał bez środków do życia. Zgadza się, że faktycznie korzysta z pomocy społecznej, ale środki które otrzymuje są poniżej minimum egzystencji życiowej. Podnosił, że poza uwagą organu pozostał fakt, że musi on przestrzegać diety pokarmowej, co powoduje wzrost kosztów utrzymania. Skarżący nie zgadzał się z argumentacją, że wysokość przyznanej mu pomocy może być uzależniona od wysokości świadczeń przyznanym innym osobom. Zarzucał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów stawianych przez prawo, a użyty zwrot " rozwiedziony" narusza przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 roku O ochronie danych osobowych. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, sąd każdorazowo obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy postępowanie administracyjne zostało prawidłowo przeprowadzone w sprawie przez właściwe organy administracji publicznej. Obowiązany jest przy tym ocenić, czy w sprawie został prawidłowo ustalony stan faktyczny, czy stronie skarżącej organy zapewniły możliwość uczestniczenia w postępowaniu, a także czy organy dokonały prawidłowej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów materialnoprawnych. Analizując sprawę pod tym kątem Sąd stwierdził, że skarga A.D. nie jest zasadna. Podstawą materialnoprawną decyzji organów administracji publicznej był przepis art. 39 ust.1 ustawy. Przepis ten ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ podejmuje decyzję w ramach tzw. uznania administracyjnego, mając na względzie – w świetle okoliczności danej sprawy- interes społeczny i słuszny interes obywatela. Obowiązkiem organu załatwiającego sprawę w oparciu o uznanie administracyjne jest załatwienie sprawy zgodnie z żądaniem obywatela, o ile interes społeczny nie stoi na przeszkodzie, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 stycznia 2006 roku, I OSK 777/05, LEX nr 194414). Organ wydając decyzję w przedmiocie zasiłku celowego również winien się kierować przepisami ogólnymi wyrażonymi w art.2, art.3, art. 4 ustawy. Oznacza to, iż przyznany zasiłek celowy ma wystarczyć na zaspokojenie jej niezbędnych potrzeb bytowych, lecz tylko wówczas, gdy potrzeby te odpowiadają celowi i możliwościom finansowym danego ośrodka pomocy społecznej. Uzasadnienie decyzji uznaniowej w przedmiocie zasiłku celowego powinno precyzyjnie wskazywać zarówno możliwości finansowe organu( ilość przeznaczonych na ten cel środków pieniężnych, którymi dysponuje organ, ilość osób zainteresowanych uzyskaniem takiego zasiłku), jak również sytuację osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia, ponieważ uznanie organu wypływające z art. 39 ustawy jest uzależnione od wielkości przyznanych z budżetu środków finansowych na pomoc społeczną oraz od liczby uprawnionych do korzystania z tej pomocy i ubiegających się o nią. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalić w kontekście ogólnej liczby ubiegających się o pomoc oraz zgłaszanych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielić pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Bezspornym jest, że przyznana pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby faktycznie zrealizowana. Nie ulega wątpliwości iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielić świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 czerwca 2007 roku, syg. akt I OSK 1464/06, LEX nr 299415). W ocenie Sądu należy uznać iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji wypełnia stawiane mu przez przepisy wymagania. Organ wskazuje ilość posiadanych środków przez ośrodek, ilość osób ubiegających się o tego rodzaju pomoc oraz określa wysokość udzielonej pomocy. Dane te wskazują iż pomoc przyznana na rzecz skarżącego nie odbiega od średniej wysokości pomocy udzielonej innym osobom. Z tego też względu nie można podzielić zarzutu skarżącego, że organ naruszył prawo ponieważ przyznał zasiłek celowy w kwocie niższej niż otrzymywał w drugiej połowie 2007 roku. O wysokości przyznanej pomocy decydowały możliwości finansowe organu w danym okresie. Niewątpliwie ze względu na stan zdrowia skarżącego jego potrzeby są wyższe. Brak środków finansowych jednak nie pozwolił na przyznanie skarżącemu zasiłku w żądanej wysokości. Z tych względów należy stwierdzić, iż Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji uznał, że podnoszone w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.