VII SA/Wa 800/08
WyrokWSA w Warszawie2008-08-26
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Izabela Ostrowska, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego dotyczące samowolnej budowy obiektu (wiaty) wybudowanego w 1997 r., w szczególności czy właściwe było zastosowanie art. 49b Prawa budowlanego zamiast art. 48, uwzględniając nowelizacje przepisów wprowadzające możliwość legalizacji obiektu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając istotne naruszenie przepisów KPA. Sąd uznał, że organy wadliwie zastosowały przepisy Prawa budowlanego dotyczące samowolnej budowy. Obiekt wybudowany w 1997 r. powinien być rozpatrywany w świetle przepisów obowiązujących w dacie jego budowy oraz uwzględniać nowelizacje wprowadzające procedurę legalizacji samowolnie zrealizowanych obiektów, a nie jedynie nakaz rozbiórki na podstawie art. 49b Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie wiaty wybudowanej w 1997 r. na podstawie pisma sąsiadów. Po wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązku przedstawienia dokumentacji, inwestor nie spełnił tych wymogów. W związku z tym organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę wiaty. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili, że przepisy dotyczące zgłoszenia budowy nie działały wstecz.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi S. i R. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] [...] [...] z dnia [...] marca 2007 r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących S. i R. Z. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W związku z pismem H. i A. O., właścicieli sąsiedniej nieruchomości Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu W. wszczął w dniu [...].11.2003r. postępowanie administracyjne w sprawie wiaty zlokalizowanej na nieruchomości przy ul. [...] [...] w B., w gminie S. Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych na w/w posesji w dniu 20.11.2003r. stwierdzono, że przedmiotowa wiata znajduje się w południowo -wschodnim narożniku działki. Inwestor, R. Z., oświadczył, że obiekt powstał w 1997r. w miejscu istniejącej szopy, w celu zabezpieczenia wybiegu dla psa. W dniu kontroli inwestor nie przedstawił dokumentacji potwierdzającej fakt zgłoszenia budowy wiaty właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu W. postanowieniem Nr [...] z dnia [...].03.2007r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy realizacji wiaty oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia: 1) zgłoszenia określającego rodzaj, zakres i sposób wykonania robót budowlanych wraz z odpowiednimi szkicami lub rysunkami, a także pozwoleniami, uzgodnieniami i opiniami wymaganymi odrębnymi przepisami; 2) projekt zagospodarowania działki na aktualnej mapie do celów projektowych; 3) zaświadczenia Wójta Gminy S. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (...); 4) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wobec nie wykonania obowiązków nałożonych na inwestora , PINB Powiatu W. decyzją Nr [...] z dnia [...].01.2008r. na podstawie art. 49b ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. ze zm), nakazał S. i R. Z. rozbiórkę przedmiotowej wiaty.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2008r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując w odwołaniu, że zgodnie z art. 29 ust. 2 w zw. z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego budowa wiaty wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W przypadku braku zgłoszenia w myśl art. 49b ust. 1 w/w ustawy "właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia (...) ". Jeżeli jednak budowa zgodna jest z przepisami o planowaniu i o zagospodarowaniu przestrzennym, to w oparciu o art. 49b ust. 2 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych
VII SA/Wa 800/08
oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni wymienionych w przepisie dokumentów. Jeżeli inwestor nie wykona obowiązku, organ obowiązany jest nakazać rozbiórkę obiektu.
Organ odwoławczy wskazał, że inwestor miał możliwość zalegalizowania samowolnie wybudowanej wiaty, lecz nie skorzystał z tej możliwości, nie dostarczając w wyznaczonym terminie żądanych dokumentów.
Mając na uwadze powyższe zdaniem organu odwoławczego organ I instancji słusznie nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu w oparciu o art. 49b ust. 1 i 3 Praw budowlanego.
Odnosząc się do zarzutu Skarżących poddającego w wątpliwość kwalifikację przedmiotowego obiektu jako wiaty, organ powołał się na wyrok WSA z dnia 05.02.2008r. ( sygn. akt II SA/Wa 1123/07), w którym Sąd kwalifikuje wiatę, zgodnie z art.3 ust. 3 Prawa budowlanego, do kategorii budowli. Wskazuje również, że jako wiatę, w myśl wyroku WSA z dnia 13.02.2008r. ( sygn. akt II SA/Go 770/07) należy uznać,, budowlę składającą się z konstrukcji dachowej wspartej na słupkach" oraz "lekką budowlę w postaci dachu wspartego na słupkach". W świetle powyższego za podstawowe cechy wiaty należy uznać wsparcie danej budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem. Z uwagi na datę powstania obiektu -1997r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu W. słusznie zastosował przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1994r. podkreślił organ odwoławczy.
Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli S. i R. Z. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji I instancji.
W skardze podniesiono, iż przedmiotowa wiata została wybudowana w 1997r,.co potwierdzają ustalenia organów. Skarżący informują, że wiatę wybudowali w przeciągu jednego dnia w połowie sierpnia 1997r. a wówczas obowiązujące przepisy nie nakładały obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jak też obowiązku zgłoszenia, ponieważ pojęcie wiata nie funkcjonowało w ówczesnych przepisach Prawa budowlanego.
Skarżący podnieśli, ze nie zastosowali się nałożonego obowiązku, uważając że przepisy aktualnego prawa które zostały przywołane nie działają wstecz tj. do roku 1997.
VII SA/Wa 800/08
Skarżący nie zgadzając się z ustaleniami dokonanymi przez organ zarzucają naruszenia przepisu, art. 50 ust.4 w związku z art. 50ust.5 , 50a pkt 2 i art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca I994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz naruszenie przepisów art. 9 i 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r, Nr 1071 z późn. zm.) wskazując, że organy administracji państwowej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenia ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn niż podnoszone w skardze, a które Sąd obowiązany był rozważyć z urzędu.
Bezspornym w sprawie jest, że inwestor wybudował obiekt w roku 1997.
Za podstawowe cechy wiaty należy uznać wsparcie danej budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem.
Opis i zdjęcia znajdujące się w aktach jak również tezy skargi potwierdzają że wybudowany w roku 1997 w narożniku działki obiekt stanowi wiatę, którą z uwagi na jej cechy można zaliczyć do budowli w rozumieniu przepisu art. 3 pkt. 3 prawa budowlanego jako ,że budowla - to każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury. Można oczywiście zastanawiać się czy niewielki obiekt, niewielka wiata służąca np. jako wybieg dla psa nie jest elementem małej architektury.
Rzeczą organu było jednak w sposób jednoznaczny ustalenie rodzaju obiektu to znaczy przesądzenie czy jest to budowla czy obiekt małej architektury, bowiem od tego zależy właściwe zastosowanie art. 48 lub 49b. Tymczasem organ stwierdzając jednoznacznie, że inwestor wykonał roboty budowlane w warunkach samowoli budowlanej, zastosował jednak do niej zamiast trybu przewidzianego w art. 48 przepisy art. 49b, co z uwagi na inne zasady postępowania określone w tych przepisach ma istotne znaczenie.
Należy przy tym wskazać, że dopiero z chwilą zmiany prawa budowlanego dokonanego na mocy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80 poz.718 z dnia 10 maja 2003r.) wiata do 10 m2 nie wymagała pozwolenia na budowę - art. 29 ust.1 pkt. 2 w brzmieniu nowego Prawa budowlanego obowiązującego od dnia 11 lipca 2003r.
VII SA/Wa 800/08
Należy również wskazać, że art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw, dotyczący obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, a niezakończonych decyzją ostateczną, nakazuje stosować jej przepisy w części odnoszącej się do art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z brzmieniem art. 48 Prawa budowlanego obowiązującego w dacie budowy obiektu, organ nadzoru budowlanego był zobligowany nakazać rozbiórkę obiektu zrealizowanego bez wymaganego prawem pozwolenia lub zgłoszenia. Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. "o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw" zmieniła brzmienie wielu przepisów omawianej ustawy, w tym również art. 48.
Art. 7 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej nakazuje zaś w omawianym zakresie stosować do postępowań wszczętych, a nie zakończonych decyzją ostateczną przepisy w nowym brzmieniu. Organ odwoławczy, rozpatrując zgodność z prawem i zasadność wydanej decyzji jest więc zobligowany do jej oceny pod względem przepisów aktualnie obowiązujących. Znowelizowane przepisy przewidują procedurę, w ramach której należy rozważyć legalizację samowolnie zrealizowanego obiektu przed zastosowaniem najbardziej dotkliwego dla inwestora środka w postaci nakazu rozbiórki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien więc ponownie rozpatrzyć sprawę i w świetle znowelizowanego brzmienia art. 48 Prawa budowlanego, a nie art. 49b ust. 1 i 3 Prawa budowlanego przeanalizować możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Wobec więc nie wyjaśnienia i nie rozważenia wyżej wskazanych okoliczności, które miały wpływ na wynik sprawy - Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 ust.1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji jako wydaną z istotnym naruszeniem art. 7,77 § 1 i 107 ust. 3 kpa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło