IV SAB/Wa 62/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi E. D. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie nierozpoznania wniosku zobowiązuje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpatrzenia wniosku E. D. z dnia (...)marca 2008 r. w sprawie wydania zaświadczenia ze zbioru PESEL, w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniesionej w dniu 27 marca 2008r. E.D. zarzucił Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji bezczynność w przedmiocie załatwienia jej wniosku złożonego w dniu 13 marca 2008r.o wydanie zaświadczenia o przetworzonych danych osobowych dotyczących jego osoby w zbiorze PESEL, o których mowa w art. 44a ust.2, ust.3 pkt 3 i ust. 4 pkt 2-5 ustawy z dnia 12 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006r., Nr 139 poz. 993 ze zm.) w formie druku z aktualnego programu informatycznego na podstawie art.44i ust. 3 w związku z art. 44g ust.2 oraz art. 46 ust.1 pkt 1 tej ustawy. Ponadto skarżący dodał, iż w dniu 13 marca 2008 wniósł opłatę skarbową w kwoce 17 zł , o czym w dniu 14 marca poinformował organ o dokonanej wpłacie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę sporządzoną w dniu 25 kwietnia 2008r. wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, iż wprawdzie wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2008r. wpłynął do organu w dniu 13 marca 2008r., to do Sekretariatu Dyrektora Departamentu [...] - właściwej rzeczowo komórki organizacyjnej MSWiA wpłynął dopiero w dniu 27 marca 2008r. skąd w dniu 31 marca 2008r. został przekazany do Wydziału [...] - komórki dysponującej dostępem do danych zgromadzonych w zbiorze PESEL, a więc właściwej do załatwienia wniosku skarżącego. Organ podniósł nadto, że skarżący opłatę skarbową uiścił na konto na rachunek bankowy MSWiA, gdy tymczasem zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej ( Dz. U. Nr 225, poz. 1635 ze zm.) organem właściwym w sprawach opłaty skarbowej jest wójt ( burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na siedzibę organu, który wydał zaświadczenie. Organ w dniu 14 kwietnia 2008r. przekazał na rachunek bankowy W. kwotę 17 zł wpłaconej tytułem opłaty skarbowej, po otrzymaniu w dniu 11 kwietnia 2008r. stosownego pisma skarżącego z dnia 9 kwietnia 2008r. Po tej dacie organ mógł dopiero przystąpić do załatwienia w sposób prawidłowy żądania E.D. zawartego we wniosku. Zaświadczenie zostało wydane w dniu 21 kwietnia 2008r., a następnie w dniu 22 kwietnia 2008r. wysłane do wnioskodawcy. Zdaniem organu skarga na bezczynność Ministra powinna być w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucona gdyż jej wniesienie było niedopuszczalne z innych przyczyn niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1-5 tej ustawy, a to dlatego, że skarga nie została wniesiona po uprzednim złożeniu zażalenia na podstawie art. 37 kpa. Na rozprawie pełnomocnik organu oświadczył, iż zaświadczenie nie zostało skarżącemu doręczone, z uwagi na fakt nieodebrania korespondencji. Pełnomocnik organu złożył do akt sądowych zaświadczenie wydane w dniu 21 kwietnia 2008r., które Sąd doręczył E.D. Skarżący po zapoznaniu się z dokumentem oświadczył, że nie cofa skargi, gdyż zaświadczenie to nie spełnia wymogu integralności, nie jest podpisane z użyciem pieczęci urzędowej organu. Zdaniem skarżącego jest to dokument prywatny, nie urzędowy. W wykonaniu postanowienia Sądu, w dniu 21 sierpnia 2008r. na Biuro Podawcze WSA w Warszawie wpłynęło pismo procesowe z dnia 20 sierpnia 2008r. Ministra Spraw Wewnętrznych, do którego dołączono pismo z dnia 20 maja 2008r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji upoważniające na podstawie art. 268a kpa (...) w zw. z art. 80a ust.4 i art.100a ust. 4 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. - Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), art. 46 ust.2 ustawy z dnia 13 lipca 2006r. o dokumentach paszportowych ( Dz. U. Nr 143, poz. 1027) oraz art. 44e ust.4 i art. 46 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). E.W. - Naczelnika Wydziału [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wykonywania, w jego imieniu, określonych przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych ( Dz. U. z 2002r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) w zakresie wynikającym eksploatacji i przetwarzania danych zawartych w: 1) zbiorach centralnej ewidencji pojazdów i centralnej ewidencji kierowców, 2) centralnej ewidencji wydanych i unieważnionych dokumentów paszportowych, 3) ogólnej ewidencji wydanych i utraconych dowodów osobistych,. 4) zbiorze PESEL, w tym do wydawania decyzji i postanowień. Ponadto w upoważnieniu tym Minister zawarł stwierdzenie, iż potwierdza czynności dokonane przez E.W. w zakresie pkt 1 w okresie od dnia 6 lipca 2007r. , a w zakresie pkt 2 - 4 w okresie od dnia 31 marca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej i rozpoznaje również skargi na bezczynność organów. Kontrola Sądu sprowadza się zatem do oceny, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy lub też czy nie pozostają bezczynne. W związku z powyższym, Sąd dokonując oceny zasadności przedmiotowej skargi uznał, iż w opisanym wyżej stanie faktycznym Minister Spraw Wewnętrznych pozostawał w bezczynności. Wyjaśnić w tym miejscu podnieść należy, że postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu cechuje pewna specyfika polegająca na tym, że rozpoznając tego rodzaju skargę, Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność wydanego przez organ aktu, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w dacie orzekania przez Sąd zostało załatwione żądanie zawarte we wniosku strony lub czy z innych powodów organowi można albo nie można zarzucić stanu bezczynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana była zawinioną lub niezawinioną przyczyną w ich podjęciu lub dokonaniu, leżącą po stronie organu. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie istnieje stan bezczynności Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, gdyż jak słusznie podniósł skarżący, doręczone mu na rozprawie pismo z dnia 21 kwietnia 2008r. ( [...]) nie mogło być uznane za zaświadczenie, którego domagał się skarżący we wniosku z dnia [...] marca 2008r. z tej przyczyny, że ww. dacie 21 kwietnia 2008r. E.W. - Naczelnik Wydziału [...] MSWiA nie posiadała upoważnienia organu - tj. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydawania w jego imieniu zaświadczeń. Stosownie do art. 268a kpa organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Z treści przedłożonego Sądowi pisma z dnia 20 maja 2008 r. wynika, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji upoważnił z tym dniem E.W. do wydawania w jego imieniu tylko i wyłącznie decyzji i postanowień w zakresie spraw m.in. dotyczących art. 46 ust.2, art. 44 ust.4 i art. 46 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Natomiast E.W. nie została upoważniona przez organu do wydawania w jego imieniu zaświadczeń nie tylko w zakresie wymienionych spraw ale również w p[pozostałym zakresie spraw wskazanych w tymże upoważnieniu z dnia 20 maja 2008r. W ocenie Sądu nie znajduje również uzasadnienia prezentowane w odpowiedzi na skargę stanowisko Ministra Spraw, według którego skarga na bezczynność powinna być poprzedzona złożeniem zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie ( art. 37 kpa). Skoro skarżący nie dopełnił tego obowiązku, to skarga powinna być odrzucona w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a. Stosownie do powołanego wyżej art. 52 § 1 skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, a zgodnie z § 2 tego przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia powinno zakończyć się wydaniem zaświadczenia żądanej treści lub postanowieniem o odmowie wydania zaświadczenia, na które służy zażalenie. Postępowanie to nie ma charakteru postępowania administracyjnego ogólnego i nie kończy się rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Na bezczynność w przedmiocie wydania zaświadczenia nie przysługuje zażalenie w rozumieniu art. 37 k.p.a. W sprawach ze skargi na bezczynność przepis art. 52 § 3 p.p.s.a. nie ma zastosowania. Powołany przepis wyraźnie odsyła do art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy, który z kolei mówi o innych niż określone w pkt 1-3 aktach lub czynnościach z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Bezczynności organu nie można uznać za akt lub czynność w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy, a ponadto skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy. Wobec powyższego skarga na bezczynność nie musiała być ani złożeniem zażalenia w trybie art. 37 kpa, ani też poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 4 lipca 2006 r. w sprawie, sygn. akt I OSK 777/06 ( niepublikowany) , w którym uznał, że przepis art. 52 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może mieć zastosowania do skarg na bezczynność, gdyż do tych skarg stosuje się jedynie regulację zawartą w art. 52 § 1 i 2 ww. ustawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.