I SA/Ol 278/08
WyrokWSA w Olsztynie2008-08-27
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Zofia Skrzynecka, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty będące w wieczystym użytkowaniu spółki, która formalnie posiada status przedsiębiorcy (wpis do KRS), ale faktycznie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej od wielu lat, powinny być opodatkowane według stawki dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, czy według stawki dla gruntów pozostałych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla zastosowania stawki podatku od nieruchomości dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą kluczowe jest posiadanie przez dany podmiot statusu przedsiębiorcy, potwierdzonego wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego. Faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę, która nadal figuruje w KRS, nie wyłącza możliwości opodatkowania jej gruntów według wyższej stawki, ponieważ sam status przedsiębiorcy, niezależnie od faktycznej aktywności, przesądza o związku nieruchomości z działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.Stan faktyczny
Spółka A, wieczysty użytkownik gruntu o powierzchni 12.523 m2, została zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości za lata 2006 i 2007 według stawki dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Spółka twierdziła, że od 1992 roku zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i powinna być opodatkowana według niższej stawki dla gruntów pozostałych. Organy podatkowe, opierając się na danych z Krajowego Rejestru Sądowego, uznały spółkę za przedsiębiorcę, co uzasadniało zastosowanie wyższej stawki podatku. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię pojęć 'przedsiębiorca' i 'działalność gospodarcza' oraz niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi Spółki A.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Asesor WSA Renata Kantecka (spr.) Protokolant Anna Gradowska po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2008 r. spraw ze skarg Spółki A na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" i nr "[...]" w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2006 rok i 2007 rok oddala skargi.
Zaskarżonymi decyzjami z dnia "[...]", nr "[...]" i "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje Burmistrza Miasta i Gminy z dnia ‘[...]" dotyczące określenia Spółce A wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2006 i 2007.
Z akt administracyjnych wynika, że Spółka A została wezwana przez Burmistrza Miasta i Gminy do przedłożenia deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2006 i 2007. Odnośnie roku 2006 podatnik złożył deklarację na podatek od nieruchomości, w której dokonał "samoopodatkowania" za grunty o powierzchni 12.523 m2 według stawki podatku przewidzianej dla "gruntów pozostałych". Za rok 2007 podatnik nie złożył deklaracji. W konsekwencji powyższego decyzjami z dnia "[...]" Burmistrza Miasta i Gminy określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006r. i 2007r. w kwocie po 5761 zł. Podstawą rozstrzygnięć był art.207 §1 w zw. z art.21 §1 pkt 1 i §3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, art.2-6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych ( tekst jedn.: Dz.U. z 2006r., nr 121, poz. 844 ze zm., zwanej dalej u.p.o.l.) oraz uchwały Rady Miejskiej w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2006r. i 2007r.
Od powyższych decyzji podatnik wniósł odwołania domagając się ich uchylenia w całości i umorzenia postępowań w sprawie. Zaskarżonym decyzjom zarzucono:
-naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z naruszeniem art. 1a ust. 1 pkt 3 i 4 oraz art.6 u.p.o.l. oraz art. 2 i art.4 ust.1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o sowbodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz.U.z 2007r. nr 155, poz.1095 ze zm.), tj. określenie Spółce podatku od nieruchomości wg stawki właściwej dla gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą w sytuacji, gdy od grudnia 1992r. Spółka całkowicie zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej,
- naruszenie art. 120, art. 122, art. 187 §1, art. 191, art. 180 §1 oraz art. 181 Ordynacji podatkowej, poprzez niepodjęcie przez organ I instancji wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewypełnienie obowiązku zebrania całego materiału dowodowego,
- art. 210 §4 Ordynacji podatkowej, poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej określenia Spółce podatku od nieruchomości wg stawki dla gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą w sytuacji złożenia przez Spółkę deklaracji na podatek od nieruchomości, w której wykazano podatek wg stawek dla gruntów pozostałych.
W motywach zaskarżonych decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że zgodnie z art. 21 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, podatek od nieruchomości, gdy podatnikiem są m.in. osoby prawne, należy do zobowiązań podatkowych, które powstają z dniem zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego (art. 21 §3 O.p.). Takie procesowe działanie podjął organ w niniejszych sprawach, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego. Organ zwrócił uwagę, że podatnik nie brał udziału w postępowaniu podatkowym pomimo zapewnienia mu możliwości czynnego udziału w postępowaniu.
Organ podniósł, że kwestią sporną jest stawka podatku jaka powinna być zastosowana w przedmiotowej sprawie – czy stawka od gruntów pozostałych, czy też stawka od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem organu, definicja gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zawarta w art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., wskazuje jako zasadę, iż każdy grunt będący w posiadaniu przedsiębiorcy jest gruntem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawodawca enumeratywnie wymienił dwa wyjątki od tej zasady: grunty związane z budynkami mieszkalnymi oraz grunty, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z definicji tej nie wynika, że wyłączone są grunty pozostające w posiadaniu przedsiębiorcy, który nie prowadzi działalności gospodarczej okresowo bądź nawet trwale.
Organ wyjaśnił, że według odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego - Spółka A figuruje w rejestrze przedsiębiorców z określonym przedmiotem działalności (stan na dzień 8 lutego 2008r.). Podobnie jak dane z ewidencji gruntów lub dane z ksiąg wieczystych, tak dane z Krajowego Rejestru Sądowego korzystają z domniemania prawdziwości (art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym). Charakter KRS, a zwłaszcza jego jawność (art. 8 cytowanej wyżej ustawy) oznacza m. in. to, że również w postępowaniu podatkowym organ podatkowy ma nie tylko prawo, ale również obowiązek uwzględniania w tym postępowaniu danych wynikających z aktualnych odpisów KRS. Natomiast rolą organu podatkowego nie jest "wywodzenie" wbrew danym KRS kwestii dotyczących statusu przedsiębiorcy
(np. utraty tego statusu) czy ocena istoty, zasad działania, istnienia bądź likwidacji Spółki z o.o. (kwestie te regulują przepisy ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych).
W oparciu o dane z Krajowego Rejestru Sądowego organ stwierdził, że podatnik był i jest nadal przedsiębiorcą (umowa spółki z dnia 31 stycznia 1989r.; nowy tekst umowy - 18 maja 2007r. - Dział 1 rubryka 4 odpisu KRS). W tej sytuacji przedmiotem opodatkowania w roku 2006 i 2007 było 12.523 m2 gruntu według stawki 0,46 zł za 1 m2
Na powyższe decyzje Spółka wniosła skargi domagając się uchylenia ich w całości oraz poprzedzających ich decyzji organu I instancji. Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie:
- prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 1a ust. 1 pkt 3 i 4 i art. 6 ust. 3 u.p.o.l. w zw. z art. 2 i art.4 ust.2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, prowadzącą do niewłaściwego zastosowania - wskutek uznania, iż skarżąca Spółka jest przedsiębiorcą,
- art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., tj. określenie skarżącej Spółce podatku od nieruchomości według stawki właściwej dla gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, w sytuacji, gdy począwszy od grudnia 1992 r. Spółka trwale zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej,
- art. 127 w zw. z art. 233 §2 ustawy Ordynacja podatkowa polegające na nie przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia mimo, iż organ I instancji nie podjął wszelkich niezbędnych czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, jak również nie przeprowadził w ogóle postępowania dowodowego;
- art. 121 §1, art. 122, art. 180 §1, art. 181, art. 187 §1, art. 191 oraz art. 210 §4 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszelkich działań zmierzających do należytego wyjaśnienia sprawy, nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, którym dysponował organ oraz podjęcie rozstrzygnięcia, które nosi cechy dowolności, w tym w szczególności: pominięcie istotnych w sprawie dowodów; naruszenie zasady równej mocy środków dowodowych (art. 181 w zw. z art. 180 §1 O.p.), polegające na przyznaniu pierwszeństwa danym wynikającym z odpisu z KRS; pominięcie definicji "przedsiębiorcy" i "działalności gospodarczej" zawartych w przepisach art. 2 i art.4 ust.1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 43 (1) Kodeksu cywilnego oraz nie rozważenie czy skarżąca Spółka spełnia przesłanki wskazane w powyższych przepisach uzasadniające uznanie jej za przedsiębiorcę.
W uzasadnieniu strona skarżąca wyjaśniła, że Spółka powstała w 1989r. W 1991r. Miasto i Gmina, będące właścicielem nieruchomości oznaczonej Nr 32 o powierzchni 1,2523 ha położonej w obrębie 1 miasta "[...]" oddało przedmiotową nieruchomość w użytkowanie wieczyste skarżącej Spółce w celu budowy olejarni.
W związku z reorganizacją i likwidacją podmiotów będących udziałowcami skarżącej Spółki, z końcem 1992r. Spółka zmuszona była zaprzestać budowy olejarni, a w konsekwencji - zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej. W sytuacji zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej (od grudnia 1992r.) Spółka: nie zatrudniała pracowników, składała do Urzędu Skarbowego tzw. "zerowe" deklaracje na podatek dochodowy; w składanych do urzędu skarbowego oraz Sądu Rejestrowego sprawozdaniach finansowych wraz z uchwałami wskazywała, iż nie wykonuje działalności gospodarczej. W 2007r., po wszczęciu wobec Spółki postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2002-2007 od posiadanego prawa wieczystego użytkowania gruntu, Spółka złożyła zaległe deklaracje na podatek od nieruchomości. Organ podatkowy I instancji, nie zgadzając się z wysokością wykazanego przez Spółkę w deklaracjach podatku, obliczonego według stawki dla gruntów pozostałych, określił Spółce podatek według stawki przewidzianej dla gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednocześnie w uzasadnieniu skarżonej decyzji organ nie wyjaśnił przyczyny zastosowania powyższej stawki podatku wobec Spółki, która od 15 lat nie wykonuje działalności gospodarczej.
Zdaniem Spółki, w celu ustalenia czy w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z gruntem będącym w posiadaniu przedsiębiorcy, czy też innego podmiotu, należało przede wszystkim wyjaśnić, co oznaczają pojęcia "przedsiębiorca" oraz "działalność gospodarcza". W sytuacji braku legalnej definicji "przedsiębiorcy" w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, należało stosować przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz k.c. Tymczasem organy obu instancji zaniechały tego typu ustaleń. Organ I instancji zaniechał w ogóle przeprowadzenia postępowania wyjaśniająco-dowodowego, natomiast SKO stwierdziło, iż stanowisko podatnika dotyczące konieczności wyjaśnienia pojęcia "przedsiębiorcy" w oparciu o art. 2 i 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w kontekście dokonania prawidłowej wykładni przepisów art. 1a ust.1 pkt. 3 i 4, art. 5 ust.1 pkt 1 lit. a) oraz art. 6 ust.3 u.p.o.l. zastosowania właściwej stawki podatku od nieruchomości, wychodzi poza zakres postępowania administracyjnego.
Strona skarżąca podniosła, że definicje pojęcia "przedsiębiorcy" sformułowane zarówno w art. 2 i art.4 ust.1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jak i w art. 43 (1) k.c. pozwalają wyróżnić dwa kryteria (podmiotowe i przedmiotowe), które wyznaczają granice uznania określonego podmiotu za przedsiębiorcę. Podmioty spełniające kryterium podmiotowe mogą być uznane za przedsiębiorców, jeżeli spełniają kryterium przedmiotowe, tj. wykonują działalność gospodarczą, rozumianą jako wytwórczą, handlową, budowlaną i usługową działalność zarobkową (także działalność zawodową) wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Ponieważ strona skarżąca nie została wykreślona z rejestru przedsiębiorców KRS jest osobą prawną, a zatem spełnia pierwsze z kryteriów dla możliwości uznania jej za przedsiębiorcę - kryterium podmiotowe. Nie spełnia natomiast drugiego z kryteriów - kryterium przedmiotowego, gdyż od kilkunastu lat (od końca 1992r.) nie wykonuje zarobkowej działalności gospodarczej w sposób zorganizowany i ciągły, ale także nie wykonuje jej w ogóle. Pomimo posiadania przez Spółkę wpisu w rejestrze przedsiębiorców KRS nie sposób uznać jej za przedsiębiorcę i nie może mieć do niej zastosowania przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.. W tej sytuacji, zdaniem Spółki, od 1993r. do posiadanego przez nią gruntu winny mieć zastosowanie stawki podatku właściwe dla gruntów pozostałych określone na podstawie art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. c) u.p.o.l.
Ponadto zdaniem strony skarżącej, organ I instancji nie podjął jakichkolwiek czynności zmierzających do ustalenia czy w stosunku do strony skarżącej spełnione zostały obie przesłanki, uzasadniające uznanie jej za przedsiębiorcę. W szczególności organ I instancji nie przeprowadził dowodu z zeznań Prezesa Zarządu Spółki, a także dowodów z dokumentów (w tym dowodów ze sprawozdań finansowych za okres 1992-2006 oraz deklaracji i zeznań na podatek dochodowy CIT za w/w okres). Powyższe dowody jednoznacznie potwierdzały fakt niewykonywania przez Spółkę działalności gospodarczej. Zdaniem Spółki, organ I instancji powinien był przejawić inicjatywę dowodową i z urzędu dążyć do przeprowadzenia dowodów w takim zakresie, w jakim było to konieczne dla obiektywnego wyjaśnienia sprawy. Dopiero rozstrzygnięcie organu II instancji zostało poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniająco-dowodowego, co oznacza naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. Ponadto w toku postępowania odwoławczego zostały przedłożone istotne dowody w sprawie. W tej sytuacji organ odwoławczy powinien był wydać decyzję kasacyjną na podstawie art. 233 § 2 O.p.
Poza tym Spółka podniosła, że także organ odwoławczy nie przeprowadził należycie postępowania dowodowego. Organ II instancji pominął dowody z dokumentów świadczące o trwałym niewykonywaniu przez Spółkę działalności gospodarczej, takie jak: sprawozdania finansowe, zeznania podatkowe oraz uchwały za okres 1997-2006, a także oświadczenie działającego w imieniu Spółki A.B. Tym samym został naruszony art. 188, 210 § 4 i art. 191 O.p.
Ponadto Spółka zarzuciła, iż organ odwoławczy wprowadził hierarchię dowodów, tj. przyznał pierwszeństwo na udowodnienie istnienia danego rodzaju faktu danym wynikającym z odpisu z KRS oraz uznał przedłożone przez skarżącą Spółkę dokumenty (wyjaśnienia Spółki, zeznania podatkowe, sprawozdania finansowe, uchwały) za dowody, które nie przedstawiają wartości dowodowej, co pozostaje w sprzeczności z wynikającą z art. 180 §1 oraz art. 181 Ordynacji Podatkowej zasadą równej mocy środków dowodowych, a także prowadzi do naruszenia zasad wyrażonych
art. 120 i art. 121 §1 powołanej ustawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wyjaśnił, że organy podatkowe opierają się w swoich ustaleniach na określonych danych wynikających m.in. z ewidencji gruntów i budynków, ksiąg wieczystych, a także Krajowego Rejestru Sądowego. W tej sytuacji Kolegium uznało, że aktualne dane z KRS stanowią dowód na to, że skarżąca Spółka jest przedsiębiorcą. Natomiast grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy są gruntami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej – w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skargi nie są zasadne.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.
W przedmiotowej sprawie spór między stronami sprowadza się do ustalenia, według jakich stawek powinna być opodatkowana za lata 2006-2007 nieruchomość o powierzchni 12.523 m2 położona w obrębie 1 miasta "[...]", którego użytkownikiem wieczystym od 1991r. jest skarżąca Spółka. W ocenie Spółki, nieruchomość ta powinna być opodatkowana według stawek pozostałych, gdyż od grudnia 1992r. nie prowadzi ona działalności gospodarczej i w związku z tym nie można uznać jej za przedsiębiorcę. Z kolei zdaniem organów podatkowych – według stawki związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdyż Spółka w oparciu o dane z Krajowego Rejestru Sądowego nadal jest przedsiębiorcą.
Zgodnie z art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., gruntami, budynkami i budowlami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej są grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Należy przy tym podkreślić, że w powołanym wyżej przepisie ustawodawca wymienia: przedsiębiorcę i inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Zdaniem Sądu powyższe wskazuje na to, że wolą ustawodawcy jest aby wszystkie budynki, budowle i grunty, które są w posiadaniu przedsiębiorcy były uznawane za związane z działalnością gospodarczą (z wyjątkiem przypadków przewidzianych w ustawie). Jest to niezależne od tego czy przedsiębiorca faktycznie prowadzi działalność gospodarczą. Istotne jest jedynie by posiadał status przedsiębiorcy, a więc by był zarejestrowany jako taki podmiot w stosownym rejestrze. Wyłącznie bowiem w przypadku "innego podmiotu" ustawodawca zastrzegł warunek, że ma on prowadzić działalność gospodarczą. W przeciwnym razie ustawodawca winien wymienić jedynie "podmiot prowadzący działalność gospodarczą". W tym szerokim pojęciu mieściłby się przecież również przedsiębiorca.
Stosownie do brzmienia art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. działalnością gospodarczą w rozumieniu u.p.o.l. jest działalność, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (od 21 sierpnia 2004r., na mocy art.86 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, obowiązują w tej materii przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej – tekst jedn. Dz.U. z 2007r. nr 155, poz. 1095 ze zm.), z wyjątkiem działalności rolniczej, leśnej i wynajmu turystom pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych znajdujących się na obszarach wiejskich, jeżeli ich liczba nie przekracza 5.
Żaden przepis u.p.o.l. nie definiuje natomiast pojęcia "przedsiębiorca", ani też nie odsyła do definicji tego pojęcia w innych ustawach. Nie ma zatem podstaw do sięgania po definicję przedsiębiorcy zawartej w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. Gdyby bowiem ustawodawca dostrzegł taką potrzebę, analogicznie jak w przypadku pojęcia "działalności gospodarczej" odesłałby do tej ustawy. Z powyższych względów, w ocenie Sądu, istotne jest jedynie by przedsiębiorca był zarejestrowany w rejestrze przedsiębiorców, a zatem by posiadał status przedsiębiorcy.
W konsekwencji powyższego, w ocenie Sądu, sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Oznacza to, że nawet grunty, budynki i budowle niewykorzystywane przez przedsiębiorcę w danym momencie lub też wykorzystywane na inną działalność niż gospodarcza (za wyjątkiem budynków mieszkalnych) należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. Na powyższe zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, który w uchwale z dnia 2 kwietnia 2001r., sygn. akt FPK 3/00 (POP z 2002r., Nr 3) stwierdził, że grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi przewidzianymi dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Na tle okoliczności rozpatrywanej sprawy nie powstał jednak problem, który był przedmiotem rozważań w wyżej wymienionym orzeczeniu, gdyż strona skarżąca argumentowała, że w ogóle nie jest przedsiębiorcą, ponieważ nie prowadzi od długiego czasu działalności gospodarczej.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca Spółka powstała w 1989r. (Dział I, Rubryka 4 aktualnego odpisu Krajowego Rejestru Sądowego), a w 1991r. otrzymała w użytkowanie wieczyste nieruchomość od Miasta i Gminy w celu budowy olejarni. Pomimo twierdzenia strony skarżącej, iż od grudnia 1992r. nie prowadzi ona działalności gospodarczej, Spółka nie została zlikwidowana. Oznacza to, że w dalszym ciągu pozostaje podatnikiem i przedsiębiorcą, może nadal prowadzić działalność gospodarczą, jak również nie wykonywać faktycznie działalności gospodarczej przez określony czas. Dopiero bowiem ustanie bytu prawnego Spółki (rozwiązanie, likwidacja) i wykreślenie jej z Krajowego Rejestru Sądowego spowoduje, że przestanie być ona przedsiębiorcą – utraci status przedsiębiorcy. Wtedy też dopiero można mówić o trwałym zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 25 maja 2006r., sygn. akt I SA/Rz 324/05, niepubl.).
Tymczasem skarżąca nie została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego, a ponadto w dniu 18 maja 2007r. przyjęto nowy tekst umowy Spółki. Spółka nadal jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości oznaczonej Nr 32 o powierzchni 1,2523 ha położonej w obrębie 1 miasta, a podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest posiadanie nieruchomości m.in. przez przedsiębiorcę. Istotnym jest, iż związek danej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza także związek pośredni służący prowadzonej działalności i nie może być utożsamiany jedynie z działalnością faktyczną.
Wobec spełnienia przesłanek uznania nieruchomości za związaną z działalnością gospodarczą, określonych w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., należy stwierdzić, że organy podatkowe prawidłowo uznały, iż nieruchomość, której użytkownikiem wieczystym jest Spółka, powinna być opodatkowana według stawek właściwych dla gruntów, budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą.
Za niezasadny należy także uznać zarzut skarżącej odnośnie naruszenia przez organ II instancji art. 127 w zw. z art. 233 §2 Ordynacji podatkowej, polegający na nie przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Należy zauważyć, że z zasady dwuinstancyjności zawartej w art.127 Ordynacji podatkowej wynika dla organów podatkowych obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa (por. wyroki NSA z dnia 25.09.2001r., sygn. akt III SA 913/00 oraz z dnia 19.03.2002r., sygn. akt III SA 1861/00, niepubl.). W sytuacji, gdy organ II instancji uzna, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub znacznej części, to wydaje decyzję o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 233 §2 Ordynacji podatkowej. W przedmiotowej sprawie nie można uznać, iż organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. W postępowaniu przed organem I instancji Spółka nie brała czynnego udziału, pomimo zapewnienia jej takiej możliwości przez organ. W tej sytuacji organ w oparciu o zebrany z urzędu materiał dowodowy wydał rozstrzygnięcie. Należy podkreślić, że chociaż art.187 §1 O.p. nakłada na organ podatkowy ciężar dowodzenia określonych faktów, nie może to zwalniać strony od współdziałania w realizacji tego obowiązku. Podatnik nie może czuć się zwolniony od współdziałania z organem podatkowym w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zwłaszcza jeżeli udowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (wyrok NSA z dnia 22.05.2000r., sygn. akt I SA/Lu 249/99, Lex nr 45373). Tymczasem Spółka dopiero wnosząc odwołanie wskazała jakie jeszcze dowody mogą przyczynić się do rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd nie podzielił zdania strony skarżącej, iż w przedmiotowym postępowaniu organy podatkowe naruszyły zasadę równej mocy środków dowodowych zawartą w art.180 §1 O.p. w wyniku przyznania pierwszeństwa danym wynikającym z odpisu z Krajowego Rejestru Spółek. Należy zauważyć, że zgodnie z art.194 §1 O.p. dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej mają zwiększoną moc dowodową. Oznacza to, iż organ podatkowy może odmówić wiarygodności dokumentowi urzędowemu jedynie w sytuacji, gdy przeprowadzi postępowanie przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą. W przeciwnym wypadku organ podatkowy nie może swobodnie oceniać treści dokumentu urzędowego. W przedmiotowej sprawie organy dysponowały odpisem z KRS, który jest dokumentem urzędowym i nie mogły swobodnie oceniać przedmiotowego dowodu w sytuacji, gdy nie zostało obalone domniemanie prawdziwości tego dokumentu w zakresie treści czy w zakresie autentyczności. Podkreślić przy tym należy, iż domniemanie prawdziwości danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym, w sposób jednoznaczny wynika z zapisu art.17 ust.1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn.: Dz.U z 2007r. nr 168, poz.1186). Zdaniem Sądu jedynym dowodem, na podstawie którego Spółka mogłaby zakwestionować prawdziwość danych zawartych w odpisie z Krajowego Rejestru Sądowego, na który powołał się organ, mógłby być wpis o wykreśleniu Spółki z tego rejestru. Dowodem takim nie mogą być natomiast "zerowe" zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych.
Konsekwencją faktu, że skarżąca cały czas posiada status przedsiębiorcy jest z kolei niekwestionowana okoliczność, że funkcjonują jej organy – podejmowane są: uchwały zgromadzenia wspólników Spółki A w przedmiocie bilansu spółki, składane są zeznania i deklaracje podatkowe.
W świetle tych bezspornych faktów nie można kwestionować, że Spółka jako przedsiębiorca funkcjonowała i nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. W związku z tym za chybione należy uznać zarzuty skargi w przedmiocie naruszenia przepisów postępowania i błędnego ustalenia stanu faktycznego.
Argumentacja strony skarżącej odwołująca się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 stycznia 2004r. , sygn. akt III SA 306/03, nie uwzględnia faktu, że orzeczenie to zapadło na tle odmiennego stanu faktycznego.
Nie można również uznać zarzutu skargi w przedmiocie naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa materialnego. W art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. zawarta jest definicja gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z definicji tej wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Art. 3 u.p.o.l. określa podmioty, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Podatnikami mogą być wszystkie podmioty: osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeśli mają określony w ustępach 1-5 tytuł prawny do korzystania z nieruchomości albo obiektów budowlanych lub nawet nie posiadają tytułu prawnego. Status podatnika jako przedsiębiorcy określają powoływane przepisy kodeksu spółek handlowych, a nie przepisy kodeksu cywilnego, czy też przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W świetle omówionych dokumentów nie można kwestionować faktu, że Spółka jako przedsiębiorca funkcjonowała i nadal funkcjonuje w obrocie prawnym – posiada status przedsiębiorcy.
W konsekwencji Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa materialnego dotyczących przyjęcia stawek opodatkowania dla przedsiębiorców.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło