III SA/Po 274/08

WyrokWSA w Poznaniu2008-09-10

Skład orzekający: Mirella Ławniczak, Marzenna Kosewska, Walentyna Długaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając wyjaśnienia strony za niewystarczające do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu?
Ratio decidendi
Organ administracji nieprawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w zakresie uprawdopodobnienia braku winy strony w uchybieniu terminowi. Sąd uznał, że organ nie odniósł się do wszystkich przedstawionych przez stronę dowodów i okoliczności, co narusza zasady postępowania administracyjnego i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący J. R. złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał mu płatności, ale nie w pełnej zadeklarowanej kwocie. Decyzja została doręczona 12 lutego 2008 r. Skarżący w dniu 6 marca 2008 r. złożył pismo zatytułowane "odwołanie", w którym przyznał się do błędu we wniosku i prosił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, tłumacząc opóźnienie niezrozumieniem decyzji i złym stanem zdrowia. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił przywrócenia terminu, uznając wyjaśnienia za niewystarczające. Skarżący złożył skargę do WSA, dołączając zwolnienie lekarskie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędzia WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska- Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2008 r. przy udziale sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej przyznania płatności do gruntów rolnych I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego J. R. kwotę 200,- złotych (słownie: dwieście 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ W. Długaszewska /-/M. Ławniczak /-/M. Kosewska WSA/wyr.1 – sentencja wyrok Postanowieniem z dnia [...] o Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił J. R. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Sz. z dnia [...] w sprawie płatności do gruntów rolnych. W toku postępowania ustalono, iż J. R. w dniu [...] roku złożył Biurze Powiatowym ARiMR w Sz. wniosek o przyznanie płatności na rok 2007 w zakresie płatności do gruntów rolnych oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Sz. wydał decyzję o nr [...] o przyznaniu producentowi rolnemu płatności do gruntów rolnych w kwocie 43 148,95 zł w tym Jednolita Płatność Obszarowa w wysokości 42330,19 zł, Uzupełniająca Płatność Obszarowa w kwocie 147,46 zł, Uzupełniająca Płatność Obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 671,30 zł. Na mocy art. 107 § 4 Kpa organ odstąpił od uzasadnienia tej części decyzji, która dotyczyła przyznania kwoty 147,46 zł w ramach uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni 0,50 ha – z uwagi na fakt, iż decyzja ta w tej części uwzględniała żądanie J. R. wynikające z wniosku o przyznanie płatności. Powyższa decyzja doręczona została stronie w dniu 12 lutego 2008 roku. W dniu 6 marca 2008 roku J. R. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Sz. pismo zatytułowane "odwołanie" datowane w dniu 05 marca 2008 roku i skierowane do Dyrektora [...] Oddziału ARiMR. W piśmie tym producent przyznał, iż omyłkowo we wniosku o przyznanie płatności z dnia 14 maja 2007 roku w pozycji VII grupa upraw zadeklarował Jednolitą Płatność Obszarową, zamiast Uzupełniającej Płatności Obszarowej pomimo, iż wszystkie działki miał obsiane zbożami. Wskazał, iż opóźnienie we wniesieniu odwołania od decyzji z dnia [...] o nr [...] spowodowane było jej nie zrozumieniem. Dopiero otrzymanie decyzji o Nr [...] uzmysłowiło producentowi popełniony błąd i spowodowało niezwłoczne sporządzenie wniosku z dnia 05 marca 2008 roku. Dodatkowo producent podniósł okoliczności związane z możliwością utraty płynności finansowej na skutek nie przyznania płatności z uwagi na koszty zaciągniętego kredytu. W zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania opierając się na treści art. 59 § 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (zwaną dalej Kpa – Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wskazano, iż J. R. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem, jednakże zdaniem organu wyjaśnienia jego okazały się niewystarczające dla przyjęcia braku winy w uchybieniu terminowi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. R. poza argumentami zawartymi we wniosku o przywrócenie terminu wskazał ponadto, iż opóźnienie odwołania spowodowane było złym stanem zdrowia, na dowód czego dołączył do skargi zwolnienie lekarskie wystawione przez lekarza kardiologa obejmujące okres od 11 lutego 2008 roku do 22 lutego 2008 roku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego AR i MR podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo wskazał, iż przedłożone zwolnienie lekarskie obejmuje okres jedynie do 22 lutego 2008 roku, podczas, gdy termin do złożenia odwołania upłynął w dniu 26 lutego 2008 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych. Zgodnie z treścią art. 134 §1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (zwaną dalej p.p.s.a, Dz. U . nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji zapadłej w I instancji. W niniejszym postępowaniu niesporne jest, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] o nr [...] skutecznie została doręczona skarżącemu w dniu 12 lutego 2008 roku. Zgodnie z treścią art. 129 § 1 i § 2 Kpa, termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 26 lutego 2008 roku. Niesporne jest także i to, że strona dopiero w dniu 06 marca 2008 roku złożyła organowi I instancji pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z treścią art. 58 Kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, natomiast jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§2 cytowanego przepisu). Z treści przepisu jednoznacznie wynika, ze organ orzekający w sprawie przywrócenia terminu winien rozważyć wszystkie przesłanki jego przywrócenia. Tymczasem w niniejszym postępowaniu organ zasadnie przyjął, iż złożone pismo zatytułowane odwołanie jest w istocie wnioskiem o przywrócenie terminu z jednoczesnym dokonaniem tej czynności tj. złożenia odwołania, lecz jednocześnie przyjmując, iż złożony on został w terminie zawitym 7 dni od ustania przyczyny uchybienia uznał, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. W części zważeniowej zaskarżonego postanowienia przyjęto, iż wyjaśnienia J. R. są niewystarczające dla przywrócenia terminu. Organ powołał się na twierdzenia zawarte w odwołaniu, a dotyczące faktu, iż opóźnienie spowodowane było niezrozumieniem decyzji z dnia [...]. Pominięto natomiast całkowicie w uzasadnieniu okoliczność, iż to kolejna nadesłana decyzja o nr [...] spowodowała zrozumienie pomyłki. Jednocześnie organ przyjął, iż wniosek o przywrócenie terminu został złożony wymaganym terminie 7 dni tj. od czasu uzyskania tej właśnie decyzji, nie precyzując, kiedy faktycznie strona tę decyzję otrzymała. Zaskarżone postanowienie nie wyjaśnia więc, dlaczego skoro organ uznał fakt dostarczenia tej decyzji w nieokreślonej dacie za usprawiedliwiający zachowanie terminu do złożenia wniosku, to jednocześnie nie odniósł się do niego w kontekście uprawdopodobnienia okoliczności obiektywnie uzasadniających uchybienie terminowi. Nie wyjaśnił, czy i ewentualnie w jaki sposób treść decyzji mogła usprawiedliwiać żądanie przywrócenia terminu. Zdaniem sądu uprawdopodobnienie braku winy łączy się z początkiem biegu terminu do złożenia prośby. Uprawdopodobnienie braku winy musi przecież obejmować pewne ramy czasowe, które pozwolą przyjąć, że w danym czasie zainteresowany nie był w stanie dopełnić czynności. Nadto uprawdopodobnienie granic czasowych jest niezbędne dla określenia dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, od którego liczy się 7 dniowy termin. W świetle powyższego organ winien rozważyć te okoliczności we wzajemnym powiązaniu. Uzasadnienie postanowienia nie wskazuje, by organ ocenił i wyjaśnił, dlaczego okoliczności powołane we wniosku miały charakter subiektywny, zależały od należytej staranności strony, czy też nie spełniały kryterium obiektywnej możliwości dokonania czynności w terminie. Samo przywołanie z orzecznictwa przykładów braku winy nie realizuje obowiązku organu w zakresie art. 107 §3 Kpa i nie wyjaśnia stronie zasadności przesłanek, jakimi organ się kierował. W sytuacji, w której strona postępowania przypisuje określonym zdarzeniom czy faktom decydujące dla wyniku sprawy znaczenie wymagają one zgodnie z treścią cytowanego przepisu rzeczywistego do nich odniesienia. Organ odwoławczy bez szczegółowej analizy wszystkich przedstawionych przez stronę dowodów, przyjął w sposób zawężający, że powodem uchybienia terminowi jest niezrozumienie decyzji. W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, że przeprowadzone postępowanie nie czyni zadość prawdzie obiektywnej (Art. 7 i 77§1 Kpa). Przepis art. 7 Kpa obliguje organ administracji publicznej do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Sam fakt występowania w art. 58 § 1 Kpa instytucji uprawdopodobnienia braku winy nie zwalnia organu od podjęcia wszelkich działań, których celem z uwagi na słuszny interes obywateli, będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy i potwierdzenie przez osobę wnioskującą wiarygodności i okoliczności, na które powołała się, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych (wyrok NSA z dnia 6 października 2006r., Sygn. I OSK 1330/05, Lex Nr 2892598). Ponieważ naruszenie przywołanych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadnione było zastosowanie w sprawie art.145 §1 lit. c) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o kosztach na podstawie art. 200, a o wstrzymaniu wykonania postanowienia na podstawie art.152 cytowanej ustawy. /-/ W. Długaszewska /-/ M. Ławniczak /-/ M. Kosewska D.W.d

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło