III SA/Wa 1316/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-01
Skład orzekający: Sylwester Golec, Alojzy Skrodzki, Maciej Kurasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż działek gruntu nabytych w drodze darowizny od członka rodziny, przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, podlegającą opodatkowaniu VAT?Ratio decidendi
Sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. W związku z tym, taka sprzedaż nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nawet jeśli następuje wielokrotnie, o ile nie jest związana z profesjonalnym obrotem nieruchomościami.Stan faktyczny
Skarżący otrzymał w drodze darowizny od ojca cztery działki budowlane. Planował sprzedać jedną lub wszystkie działki w celu uzyskania dodatkowych środków na potrzeby osobiste, zaznaczając, że nie prowadzi działalności gospodarczej ani profesjonalnego obrotu nieruchomościami. Zwrócił się o interpretację indywidualną, pytając o możliwość zastosowania zwolnienia z VAT przy sprzedaży jednej z działek. Minister Finansów uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, twierdząc, że sprzedaż jednej działki nie będzie uznana za działalność gospodarczą, pod warunkiem, że skarżący nie będzie dokonywał sprzedaży kolejnych działek, ale jednocześnie sprzedaż tej działki nie będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 u.p.t.u.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację, stwierdził, że nie może być ona wykonana w całości i zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (spr.), asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2008 r. sprawy ze skargi D. R. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego D. R. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną indywidualną interpretacją przepisów prawa podatkowego z dnia [...] stycznia 2008 r., wydaną na podstawie art. 14b § 1 i 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), powoływanej w dalszej części jako "O.p." Minister Finansów stwierdził, iż stanowisko D. R. – zwanego w dalszej części "skarżącym" – zawarte we wniosku z 9 sierpnia 2007 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej opodatkowania podatkiem od towarów i usług dostawy gruntów, jest nieprawidłowe.
W w/w wniosku, skarżący wskazał, iż w styczniu 2007 r. otrzymał darowiznę od ojca w postaci 4 działek budowlanych niezabudowanych o łącznej powierzchni 4900 mkw. Ponadto skarżący stwierdził, iż prawdopodobnie działki zostaną sprzedane albo wszystkie na raz lub jedna, a za jakiś czas kolejne. Skarżący oświadczył, że nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług, nie prowadzi działalności gospodarczej i profesjonalnego obrotu nieruchomościami. Sprzedaż działek będzie się odbywała w sposób sporadyczny w celu uzyskania dodatkowych środków na potrzeby osobiste.
Tak przedstawiając stan faktyczny skarżący zwrócił się do organu podatkowego z zapytaniem, czy zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej "u.p.t.u." właściwe będzie zastosowanie zwolnienia od podatku VAT w momencie sprzedaży jednej z tych działek?
Zdaniem skarżącego zgodnie z Dyrektywą VAT sprzedaż działek, które otrzymał w drodze darowizny nie można uznać jako działalność gospodarczą. W związku z powyższym w niniejszej sprawie właściwe jest zastosowanie zwolnienia z VAT zgodnie z art. 43 u.p.t.u., jako że sprzedaż jednostkowa posiadanych nieruchomości bez jakiejkolwiek działalności handlowej, nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
Następnie Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z [...] stycznia 2008 r. uznał w/w stanowisko skarżącego za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ stwierdził, iż ze złożonego wniosku wynika, że skarżący dokona sprzedaży 1 działki stanowiącej majątek osobisty, nabyty w drodze spadku. Zdaniem Ministra Finansów, gdy czynność dostawy będzie dotyczyć sprzedaży jednej działki, to sprzedaż nie będzie uznana za działalność gospodarczą w rozumieniu ww. art. 15 ust. 2 u.p.t.u. i w konsekwencji nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, pod warunkiem że skarżący nie będzie dokonywał sprzedaży kolejnych działek. Zdaniem organu sprzedaż tej działki nie będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 u.p.t.u.
Pismem z dnia 11 lutego 2008 r. skarżący wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, zarzucając naruszenie art. 15 ust. 1 i 2, oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 u.p.t.u. polegające na błędnej ich interpretacji.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 13 marca 2008 r. Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany wydanej interpretacji indywidualnej. Podtrzymał argumentację w niej zawartą.
W skardze z 17 kwietnia 2008 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie od Ministra Finansów kosztów postępowania w tym zastępstwa prawnego wg norm przepisanych. W ocenie skarżącego została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego:
- art. 15 ust. 1-2 u.p.t.u.
- art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 - dalej: "Konstytucja RP");
- art. 9.1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dziennik Urzędowy UE z 11 grudnia 2006r., L347/1 - dalej: "Dyrektywa o VAT").
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż przy nabyciu w formie darowizny od swego ojca czterech działek, nie sposób przypisać mu działania "zorganizowanego", w celu prowadzenia profesjonalnej działalności handlowej.
Kolejno skarżący wskazał, iż nie prowadził wcześniej profesjonalnego obrotu nieruchomościami, ani nawet żadnej innej działalności gospodarczej. Uzyskane w drodze darowizny od ojca działki weszły do jego majątku osobistego i nie stały się one mieniem związanym z jakimkolwiek przedsięwzięciem gospodarczym, bo takiego przed nabyciem działek nie prowadził.
Zdaniem skarżącego, nie można pominąć okoliczności od kogo i w jakiej formie nabył przedmiotowe działki. Darowizna nieruchomości uzyskana od wstępnych nie jest bynajmniej czynnością charakterystyczną dla komercyjnego obrotu nieruchomościami - tak z punktu widzenia obdarowanego, jak i darczyńcy. Jest za to aktem charakterystycznym przy układaniu relacji majątkowo-rodzinnych i pełni zasadniczo funkcję sukcesyjną.
W jego ocenie prawidłowa interpretacja art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. prowadzi do wniosku, iż sprzedaż majątku uzyskanego od wstępnych będzie czynić z zstępnego podatnika VAT tylko wtedy, jeżeli zbycie to dokona się w ramach zorganizowanej - profesjonalnej, komercyjnej i w założeniu ciągłej - działalności handlowej.
Dalej skarżący poddał pod wątpliwość, czy w u.p.t.u. dokonano prawidłowej implementacji dyspozycji art. 12.1.b) Dyrektywy o VAT. W jego ocenie w u.p.t.u. trudno bowiem doszukać się przepisu, w którym użyto by pojęć zbliżonych do wyrażenia "okazjonalna dostawa terenu budowlanego" zawartego w art. 12.1.b) Dyrektywy o VAT. Nawet jeżeli do takiej implementacji doszło, z brzmienia przepisu art. 9.1 Dyrektywy o VAT wynika, że warunkiem niezbędnym do uznania danego podmiotu za podatnika VAT jest ustalenie, że działa on niezależnie jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik czy wykonujący wolny zawód. Innymi słowy, jeśli dana czynność wykonana została poza zakresem działań producenta, handlowca, usługodawcy, pozyskującego zasoby naturalne, rolnika czy wykonującego wolny zawód to w świetle art. 9.1 Dyrektywy o VAT z tytułu wykonania takiej czynności dany podmiot nie może być uznany za podatnika VAT i to bez względu na to, czy czynność tę wykonał jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, czy też wielokrotnie.
W przekonaniu skarżącego dyspozycja art. 9.1 Dyrektywy o VAT nie zezwala na taką wykładnię i stosowanie art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u., które prowadziłoby do objęcia opodatkowaniem VAT sprzedawcy dokonującego zbycia części swego majątku osobistego poza zorganizowaną działalnością handlową.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Skarga jest zasadna.
Na gruncie przedstawionego przez Stronę skarżącą stanu faktycznego nie ulega wątpliwości, że sprzedaż działek gruntu nabytych od członka rodziny w drodze darowizny jest dostawą towarów nie podlegającą zwolnieniu od podatku od towarów i usług. Twierdząc tak organ ma rację. Nie mniej jednak, organ odpowiadając na pytanie podatnika o istnieniu zwolnienia z opodatkowania sprzedaży jednej z działek wskazał, że sprzedaż jednej działki nie podlega opodatkowaniu, pod warunkiem że nie nastąpi sprzedaż kolejnych działek. Zatem niepodleganie opodatkowaniu sprzedaży jednej działki uwarunkował brakiem sprzedaży kolejnych działek. Z takim twierdzeniem Sąd już się nie zgadza.
Pojęcie podatnika w u.p.t.u zostało zdefiniowane w art. 15 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Przy czym pojęcie działalności gospodarczej obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W przedmiotowej sprawie niezbędnym jest odwołanie się do treści Dyrektywy Rady nr 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE L z dnia 11 grudnia 2006 r.) Zawiera ona dwie fundamentalne normy wspólnego systemu VAT, jakimi są zobowiązanie wszystkich państw członkowskich do wprowadzenia podatku od wartości dodanej do narodowych legislacji oraz definicje wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Zgodnie z jej art. 1 zasada wspólnego systemu podatku od wartości dodanej obejmuje zastosowanie ogólnego podatku konsumpcyjnego dokładnie proporcjonalnego do ceny towarów i usług, niezależnie od ilości transakcji, jakie mają miejsce w procesie produkcji i dystrybucji przed etapem, na którym podatek jest pobierany. Każda transakcja będzie podlegała podatkowi od wartości dodanej obliczonemu od ceny towarów lub usług według stawki, jaka ma zastosowanie do takich towarów i usług, po odjęciu kwoty podatku od wartości dodanej poniesionego bezpośrednio w składnikach kosztów. Dalsze przepisy Dyrektywy regulują: zakres opodatkowania i zasięg terytorialny wspólnego systemu VAT, definicję podatnika i czynności opodatkowanych, miejsce i moment powstania obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki, zwolnienia od podatku, specjalne procedury, jak i przepisy przejściowe w zakresie transakcji wewnątrzwspólnotowych. Polska dokonała implementacji przepisów powołanych wyżej dyrektyw w ustawie o podatku od towarów i usług.
Wypada zatem wskazać, że pojęcie podatnika w Dyrektywie stanowi jeden z podstawowych elementów konstrukcyjnych podatku od wartości dodanej ale też jest pojęciem specyficznym, które z jednej strony definiuje relację z przedmiotem opodatkowania stanowiąc, że podatnikiem jest każda osoba wykonująca samodzielnie w dowolnym miejscu działalność gospodarczą, bez względu na cele czy też rezultaty takiej działalności (art. 9 ust. 1.). Natomiast z drugiej strony przedmiot opodatkowania zdefiniujemy w relacji do pojęcia podatnika, gdyż powołując się na art. 2 Dyrektywy podlegają opodatkowaniu odpłatna dostawa towarów i świadczenie usług dokonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.
Uwzględniając powyższe aspekty definicji należy uznać, że podatnikiem podatku od wartości dodanej w rozumieniu Dyrektywy jest każdy kto spełnia łącznie następujące warunki: prowadzi działalność gospodarczą, w sposób obiektywny (niezależny), w sposób odpłatny i w sposób ciągły (stały) i ma zamiar obiektywny bycia tym podatnikiem tj. działania w charakterze podatnika (por. Memento Pratique Francis Lefebvre "Communauté Européenne" s. 838 i nast). Przy czym pod pojęciem działalności gospodarczej należy rozumieć wszelką działalność producentów, handlowców i osób świadczących usługi włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów. Za działalność gospodarczą uważa się również wykorzystywanie w sposób ciągły, własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych. Z powyższych zapisów wynika, że działalność gospodarczą obejmuje również wykorzystywanie majątku rzeczowego oraz wartości niematerialnych i prawnych w celu uzyskania z tego tytułu stałego dochodu. Jednocześnie zakres działalności gospodarczej nie ma charakteru nieograniczonego. Granice wyznaczają tutaj operacje pod tytułem prywatnym lub tzw. "czyste" zarządzanie własnością, które nie przyznają statusu podatnika wykonawcy tych operacji. Dla przedmiotowej sprawy istotny jest pierwszy aspekt wymienionych czynności. Fakt traktowania czynności dotyczących majątku prywatnego jako będących poza zakresem działalności gospodarczej jest konsekwencją użycia w art. 2 Dyrektywy. sformułowania podatnika działającego w takim charakterze. Użycie takiego sformułowania oznacza niewątpliwie, że dany podmiot posiadający generalnie status podatnika (czyli zgodnie z art. 9 Dyrektywy., prowadzący działalność gospodarczą) może w określonych transakcjach występować jako podmiot nie spełniający tych kryteriów. Przeciwny wniosek byłby nieuprawniony zważywszy na konstrukcję ww. przepisu. Konsekwencją takiego rozumowania jest uznanie, że podmiot będący podatnikiem może w określonych sytuacjach dokonać transakcji, nawet odpłatnej, która jednak nie spowoduje opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Konstrukcja czynności opodatkowanej przyjęta w Dyrektywie oparta na kryterium charakteru podmiotu wykonującego świadczenie powoduje, że podatek od towarów i usług ma zastosowanie wyłącznie do transakcji związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą. Wynika to z tego, że system podatku od wartości dodanej powinien bowiem z założenia dotyczyć obrotu profesjonalnego, a nie transakcji indywidualnych o charakterze prywatnym, nie związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą (por. K.Sachs "Artykuł 2 VI Dyrektywy przedmiot opodatkowania". Z powyższego wynika, że Dyrektywa wyraźnie rozróżnia operacje realizowane przez podatnika na takie, które dokonuje on pod tytułem prywatnym oraz takie, które dokonuje prowadząc działalność gospodarczą. Przykładem ww. sytuacji może być orzeczenie ETS z dnia 4 października 1995 r. Dieter Armbrecht, sprawa C-291/92, [ECR]. s 2807 s. 117-118 dotyczące sprzedaży przez hotelarza zespołu nieruchomości zawierającej hotel i mieszkanie hotelarza, które stanowiło jego własność prywatną. Wskazano w nim na możliwość zróżnicowanego traktowania przez podatnika z punktu widzenia podatku od wartości dodanej poszczególnych części nieruchomości, przy uwzględnieniu sposobu używania.
Nie można też zapominać, że status podatnika w świetle Dyrektywy uprawnia, co do zasady, do odliczenia podatku naliczonego. Prawo do odliczenia zostało wprowadzone, aby całkowicie uwolnić przedsiębiorcę od kosztów podatku od towarów i usług zapłaconego lub podlegającego zapłacie, w toku jego działalności gospodarczej. Wspólny system podatku od wartości dodanej gwarantuje w ten sposób, że wszelka działalność gospodarcza, niezależnie od celu lub rezultatu, jest opodatkowana w sposób neutralny pod warunkiem, że działalność ta podlega temu podatkowi (por. orzeczenie ETS w sprawie C-37/95 Belgia/Ghent Coal Terminal NV cyt. za "VI Dyrektywą VAT", pod red. K. Sachsa s. 443).
Porównując regulacje prawa krajowego i prawa unijnego wypada wskazać, że polska ustawa o podatku od towarów i usług stanowi prawie dosłowne powielenie Dyrektywy w zakresie definicji podatnika poza dwoma wyjątkami. Po pierwsze w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT definiującym zakres przedmiotowy podatku od towarów i usług pominięto sformułowanie ujęte w art. 2 Dyrektywy. tj. "dokonywanej przez podatnika działającego w takim charakterze". Po drugie w definicji działalności gospodarczej zawarto dodatkowo sformułowanie o "czynności, która została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy".
Analizując przepis art. 15 ust. 2 ustawy o VAT nie sposób jest nie zauważyć, że stanowi ona połączenie definicji działalności gospodarczej zawartej w dyrektywie z definicją zawartą w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993 r. Nr 11, poz. 50 ze zm.) - podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne mające siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wykonują we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2, w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet jeżeli zostały wykonane jednorazowo, a także wówczas, gdy czynności te polegają na jednorazowej sprzedaży rzeczy w tym celu nabytej.
Taka konstrukcja przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT spowodowała pewną niejasność, która przyczyniła się do takiego rozumienia tego przepisu prowadzącego do możliwego stwierdzenia, że tzw. zamiar częstotliwy stał się w definicji bardziej istotny niż zamiar obiektywny prowadzenia działalności gospodarczej. (co w realiach rozpoznawanej sprawy nie jest jednak najistotniejsze). Dokonując bowiem jedynie wykładni językowej powołanego przepisu można dojść do wniosku, że osoba fizyczna dokonująca powtarzających się sprzedaży będzie podatnikiem VAT, co jest wykładnią sprzeczną z przepisami Dyrektywy 112.
Europejski Trybunał Sprawiedliwości wielokrotnie podkreślał w swym orzecznictwie, że sam zamiar prowadzenia działalności gospodarczej powiązany z zakupami dokonanymi w tym celu nadaje podmiotowi status podatnika VAT, już nawet w fazie poczynienia czynności przygotowawczych, a co za tym idzie i prawo do odliczenia podatku naliczonego (por. orzeczenie ETS w sprawie 268/83 pomiędzy D.A. Rompleman i E.A. Rompelman-Van Deelen/Minister van Financiën (Holandia) oraz orzeczenie ETS w sprawie INZO/Belgia cyt. za "VI Dyrektywa VAT" pod red. K. Sachsa s. 440, 442). Natomiast opodatkowania podatkiem o towarów i usług nie można rozciągać na sferę majątku niezwiązanego z działalnością gospodarczą.
Mając na uwadze powyższe wywody z uwagi na fakt, że definicja działalności gospodarczej wyrażona art. 15 ust. 2 ustawy o VAT budzi pewne niejasności Sąd w przedmiotowej sprawie jest zobowiązany do dokonania interpretacji dostosowującej ww. przepisu prawa krajowego do wymogów Dyrektywy. W związku z czym uznał, że pojęcie podatnika należy rozumieć w następujący sposób: podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT jest każdy podmiot (osoba fizyczna, prawna, jednostka nie mająca osobowości prawnej), który:
1) prowadzi działalność gospodarczą;
2) w sposób samodzielny;
3) bez względu na cel czy rezultat takiej działalności.
Przy czym pojęcie działalności gospodarczej należy rozumieć całościowo. I tak art. 15 ust. 2 ustawy o VAT stanowi, że działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z powyższej definicji wynika w pierwszej kolejności, że dotyczy ona podmiotów, które zajmują się działalnością w sposób profesjonalny. Świadczy o tym użycie m.in. takich sformułowań jak: producent czyli ten kto produkuje jakieś dobra materialne; handlowiec tj. osoba zajmująca się handlem tj. działalnością polegającą na nabywaniu jakiś dóbr, usług, walorów, w celu sprzedaży, wynajmowania, ich odstępowania za jakąś cenę; usługodawca podmiot świadczący usługi tj. działalność mającą na celu zaspokojenie wielorakich ludzkich potrzeb, mający odpowiednie kwalifikacje i dysponujący odpowiednim sprzętem, lokalem itp. Są to osoby, które mają zamiar stałego prowadzenia określonej działalności. Działają w sposób powtarzalny, wielokrotny czyli częstotliwy. Użycie w definicji słowa "również" sygnalizuje, że dany stan rzeczy jest pod jakimś względem podobny do innego stanu rzeczy, zwłaszcza tego, o którym była mowa wcześniej. Można go zastąpić innym modulantem jakim jest słowo "także czy też" (por. "Mały Słownik Języka Polskiego" pod red. B. Dunaj, Warszawa 2005). A zatem "podatnikiem VAT jest ten kto dokonuje czynności handlu, produkcji, świadczenia usługi także wtedy, gdy czynność taka dokonywana jest przez niego jednorazowo lecz w taki sposób, że wyraźnie wynika z niej zamiar handlu, produkcji, świadczenia usługi tj. obiektywny zamiar prowadzenia takiej działalności." ( wyrok WSA Wrocław z 26.01.2007 sygn. akt I SA/Wr 1688/06 nie publ.).
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że organy podatkowe dokonały błędnej wykładni przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Nie jest bowiem działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Sąd zatem podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 września 2006 r. o sygn. akt I SA/Wr 1254/05, jak też w Leksykonie VAT autorstwa J. Zubrzyckiego, że sprzedaż nawet kilkukrotna przedmiotów majątku prywatnego osoby fizycznej, które nie są związane z działalnością gospodarczą oraz nie były nabyte w celu ich odsprzedaży nie ma charakteru handlowego podlegającego opodatkowaniu. Wypada też zauważyć, że organy podatkowe dokonując wykładni wspomnianego przepisu i udzielając interpretacji wskazującej na konieczność opodatkowania czynności sprzedaży działek budowlanych nie zastanowiły się nad kwestią możliwości zwrotu podatku naliczonego na rzecz takiej osoby, co jest nieodłączną konsekwencją posiadania statusu podatnika podatku od towarów i usług.
Stanowisko powyższe zgodne jest z poglądem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym " jeśli dana czynność wykonana została poza zakresem działań producenta, handlowca, usługodawcy, pozyskującego zasoby naturalne, rolnika czy wykonującego wolny zawód to w świetle art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy z tytułu wykonania takiej czynności dany podmiot nie może być uznany za podatnika VAT i to bez względu na to, czy czynność tę wykonał jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, czy też wielokrotnie." (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.10.2007 r. sygn. akt I FPS 03/07).
Należy zauważyć, że status podatnika w świetle Dyrektywy uprawnia co do zasady do odliczenia podatku naliczonego stosownie do art. 1 ust 2 zd.2 Dyrektywy. Prawo do odliczenia zostało wprowadzone aby całkowicie uwolnić przedsiębiorcę od kosztów VAT zapłaconego lub podlegającego zapłacie, w toku jego działalności gospodarczej. Wspólny system podatku od wartości dodanej gwarantuje w ten sposób, że wszelka działalność gospodarcza, niezależnie od celu lub rezultatu, jest opodatkowana w sposób neutralny pod warunkiem, że działalność ta podlega temu podatkowi (por. orzeczenie ETS w sprawie C-37/95 Belgia /Ghent Coal Terminal NV cyt. Za "VI Dyrektywą VAT, pod red. K.Sachsa s.443).Powołany przykład sprzedaży składników majątku produkcyjnego przez inne podmioty nie uwzględnia faktu, że co do zasady przy zakupie takich składników majątkowych przysługuje prawo odliczenia podatku naliczonego, będące istotną cechą konstrukcyjną podatku od wartości dodanej, a ewentualny brak takiego prawa jest kompensowany stosowanymi zwolnieniami z opodatkowania.
W niniejsze zaś sprawie podatnik nie ma i nigdy nie miał możliwości odliczenia podatku naliczonego ze względu na to, że działki, które otrzymał, nie były objęte systemem podatku VAT. Opodatkowanie sprzedaży takich gruntów spowodowało by więc w istocie opodatkowanie całości przychodu co pozostawało by w sprzeczności z art. 1 ust. 2 zdanie 2 Dyrektywy.
Reasumując, Sąd uznał interpretację za nieprawidłową, ponieważ organ uwarunkował dostawę jednej działki jako niepodlegającej opodatkowaniu od braku sprzedaży kolejnych działek. Z kolei, skład orzekający nie uznał, że organ nie wykroczył poza zakres pytania zawartego we wniosku, ze względu na ścisły związek opodatkowania, zwolnienia i niepodlegania opodatkowania danej dostawy podatkiem od towarów i usług. Zdaniem Sądu, organ słusznie w ramach pytania o zwolnienie dostawy towaru rozpoznał kwestię opodatkowania i niepodlegania opodatkowania tej dostawy. Nie mniej jednak dokonał interpretacji wskazanych przepisów u.p.t.u w sposób niewłaściwy.
Mając powyższe na uwadze, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powołanych wyżej przepisów prawa materialnego, co uzasadnia jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Udzielając ponownie interpretacji podatkowej organy podatkowe powinny uwzględnić stanowisko Sądu, wyrażone na gruncie niniejszej sprawy.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art.146 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. późn. zm. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło