II SA/Po 331/08
WyrokWSA w Poznaniu2008-11-20
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie uzgadniające warunki zabudowy terenu, wydane przez zarządcę drogi, które odwołuje się do zewnętrznych dokumentów (projektu, umowy) niebędących integralną częścią postanowienia, spełnia wymogi formalne i materialne przewidziane w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Postanowienie uzgadniające warunki zabudowy wydane przez zarządcę drogi, które odwołuje się do zewnętrznych dokumentów niebędących integralną częścią aktu, nie spełnia wymogów formalnych i materialnych przewidzianych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 124 § 1 i 2 kpa) oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Takie postanowienie nie może być uznane za prawidłowe, ponieważ uniemożliwia stronom poznanie zasadności przesłanek organu i podważa zaufanie do organów państwa, a także uniemożliwia kontrolę sądowoadministracyjną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich (ZDM) uzgadniające warunki zabudowy dla inwestycji mieszkaniowej. ZDM uzgodnił inwestycję z uwagami dotyczącymi dojazdu i konieczności przebudowy ul. [...], powołując się na umowę z inwestorem i projekt. SKO utrzymało w mocy postanowienie ZDM. WSA w Poznaniu wyrokiem z 18 grudnia 2007 r. uchylił postanowienie SKO z powodu nierozpoznania zarzutu wniesienia zażalenia po terminie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy SKO utrzymało w mocy postanowienie ZDM, uznając zażalenie za wniesione w terminie. Skarżąca wniosła kolejną skargę, zarzucając naruszenie przepisów kpa i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym brak uzasadnienia i odwoływanie się do dokumentów niebędących częścią postanowienia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w P., określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej kwotę 357,- złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2008r. sprawy ze skargi J. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy terenu; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w P. z dnia [...] nr [...], II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżące[...] kwotę 357,- (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ A.Łaskarzewska /-/ E.Podrazik
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2006 r. A sp. z o.o. wystąpiła do Prezydenta Miasta o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu mieszkaniowego z garażami pod budynkami i usługami w parterze w P. przy ul. [...]/[...]na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...], ark. [...] i [...], obręb[...].
Pismem z dnia[...]lutego 2007 r. Prezydent Miasta wystąpił do Zarządu Dróg Miejskich, jako zarządcy drogi, o uzgodnienie możliwości ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji w trybie art. 106 kpa.
Postanowieniem z dnia [...]r. Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich uzgodnił inwestycję w zakresie obsługi komunikacyjnej z następującymi uwagami:
- dojazd do planowanej zabudowy może odbywać się dwoma zjazdami od ul. [...] oraz wyłącznie istniejącym włączeniem od ul. [...] (wjazd-wyjazd na zasadzie prawoskrętów)
- w celu zapewnienia właściwej obsługi komunikacyjnej projektowanego zespołu mieszkaniowego niezbędna jest kompleksowa przebudowa ul. [...] na odcinku od ul. [...]do końca planowanej zabudowy (wg ostatecznego projektu uzgodnionego przez Zarząd Dróg Miejskich pismem [...] z dnia [...]kwietnia 2007 r.)
- przebudowa układu drogowego ul. [...]oraz zjazdu z ul. [...] (wg rozwiązań przedstawionych w ww. projekcie) nastąpi kosztem i staraniem inwestora zespołu mieszkaniowego, zgodnie z umową zawartą z zarządem Dróg Miejskich w dniu [...] września 2006 r. (w załączeniu kopia Umowy Nr [...] z dnia [...]września 2006 r.) oraz oświadczeniem inwestora z dnia [...] stycznia 2007 r. złożonym w UMP – Wydziale Urbanistyki i Architektury).
W uzasadnieniu organ I instancji powołał się między innymi na treść art. 53 ust. 4 pkt 9 i 10 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80 ze zm.) oraz art. 16 i art. 35 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 204 ze zm.) i wskazał okoliczności (znaczne przyczynienie się inwestycji do zwiększenia ruchu samochodowego i pieszego na przyległych ulicach), ze względu na które inwestor został zobowiązany do przebudowy ul. [...] na określonym odcinku w celu dostosowania jej do wzmożonego natężenia ruchu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J.F. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego – swego ojca M.F., zarzucając naruszenie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) w związku z art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.jedn. Dz.U z 2003r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz naruszenie art. 7, art. 10, art. 77, art. 106, i art. 124 kpa.
Zażalenie nosiło datę [...]kwietnia 2007 r. Widniała na nim pieczątka Zarządu Dróg Miejskich w P. z datą [...]kwietnia 2007 r., oznaczającą wpływ pisma do kancelarii. Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich przekazał je dalej do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismem z dnia [...] sierpnia 2007 r. Zawarł w nim stwierdzenie, że zażalenie zostało wniesione w terminie, dnia [...] kwietnia 2007 r., pismem datowanym na dzień[...]kwietnia 2007 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, wskazując że postanowienie organu I instancji zostało wydane zgodnie w uprawnieniami zarządcy drogi. W szczególności Kolegium wskazało, że za sprawy bezpieczeństwa ruchu i ilość miejsc postojowych odpowiada zarządca drogi; zaskarżone postanowienie zawiera zapis o wykonaniu w nowym pasie drogowym ul. [...] nowego odrębnego pasa wjazdowego na osiedle i budowę chodnika; zakres ten został przez zarządcę drogi zaakceptowany pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r., co potwierdzono w postanowieniu z dnia [...]r. Kolegium podniosło, iż ten sam zakres robót zaakceptował przedstawiciel ustawowy J.F. w piśmie z dnia [...] maja 2007 r. Zdaniem organu żądanie J.F. przeprowadzenia specjalnego postępowania wyjaśniającego w sytuacji, gdy stan sprawy nie budzi wątpliwości organu ani wnioskodawcy, świadczyć może wyłącznie o próbie przedłużania postępowania. Zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 kpa organ II instancji uznał za bezzasadny wobec wprowadzenia trzeciego pasa ruchu w ul. [...]. Nadto Kolegium wskazało, że wpływ inwestycji na ruch na ul. [...]będzie badany i oceniany przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę. W ocenie organu zarzut naruszenia art. 124 kpa nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż ustalenia dotyczące sposobu rozwiązania układu komunikacyjnego ul. [...] zostały określone w treści zaskarżonego postanowienia poprzez wskazanie pisma z dnia [...]kwietnia 2007 r., będącego uzgodnieniem poszerzenia projektu budowlanego przebudowy ul. [...].
J. F., reprezentowana przez swojego ojca M. F., wniosła skargę na powyższe postanowienie Kolegium. W skardze powtórzono zarzuty podniesione w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wniosło o jej oddalenie przytaczając argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 18 grudnia 2007 r., II SA/Po 463/07, uchylił zaskarżone postanowienie wskazując na uchybienie procesowe Kolegium, które rozpoznało zażalenie J.F. co do meritum, ale nie zbadało uprzednio, czy zażalenie to zostało wniesione w terminie przewidzianym w art. 141 § 2 kpa. Sąd podkreślił, iż data rzeczywistego złożenia zażalenia wymaga jednoznacznego wyjaśnienia, co jest istotne, albowiem wniesienie środka odwoławczego po terminie skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia w związku z rażącym naruszeniem art. 141 § 1 kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpoznaniu sprawy postanowieniem z dnia 11 lutego 2008 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Kolegium zauważyło, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) było w sprawie związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2007 r. (sygn. akt II SA/Po 463/07). Organ II instancji zwrócił uwagę, że w ramach uzupełnienia akt I instancji otrzymało kopertę, przesłaną przez Zarząd Dróg Miejskich w P. przy piśmie z dnia [...] stycznia 2008 r., datowana stemplem pocztowym w dniu [...] kwietnia 2007 r., w której zostało przesłane zażalenie J.F . Wobec tego zdaniem organu złożenie zażalenia w terminie nie budzi żadnej wątpliwości.
Organ zaznaczył, iż pozostała argumentacja zawarta w postanowieniu Kolegium z dnia [...]r. jest w pełni aktualna. Zdaniem Kolegium podkreślić należy, że J. F. nie jest wnioskodawczynią w sprawie. Ponieważ to Dyrektor ZDM odpowiada za możliwość uzgodnienia zamierzenia w zakresie obsługi komunikacyjnej to w ramach swoich uprawnień stanowisko takie zajął. Uprawnienia Zarządu Dróg Miejskich w P., jako zarządcy drogi do uzgadniania zamierzenia w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego lub do ujętej w planie projektowanej inwestycji drogowej, wynikają z ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. Nr 80, poz. 717). W ocenie Kolegium organ uzgadniający miał prawo wskazać, że dojazd może być zrealizowany z ul. [...] i [...] w P., postąpił zgodnie z prawem, w ramach swoich kompetencji, zasadność wskazania takiego dojazdu wynika stąd, że to zarządca drogi odpowiada za bezpieczeństwo ruchu i ilość miejsc postojowych. Dalej organ II instancji zaważył, iż zaskarżone postanowienie ZDM obejmuje wykonanie w nowym pasie drogowym ul. [...]nowego i odrębnego pasa wjazdowego na osiedle i budowę chodnika, który to zakres został zaakceptowany przez zarządcę pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r., jak i przez J. F. w piśmie z dnia[...]maja 2007 r. ze wskazaniem, że może to zniweczyć zażalenie z dnia 26 kwietnia 2007 r. Ponadto Kolegium podniosło, iż Dyrektor ZDM dysponuje pełną dokumentacją dotyczącą terenów, które leżąc przy pasach drogowych ulic[...]i [...] mogą być obsługiwane komunikacyjnie wyłącznie z tych dwóch ulic, zaś J.F. nie jest wnioskodawcą w tej sprawie i żądanie przeprowadzenia specjalnego postępowania wyjaśniającego, w sytuacji, gdy stan prawny nie budzi żadnej wątpliwości ani organu, ani wnioskodawcy świadczyć może o próbie przedłużania postępowania .
Zarzut dotyczący naruszenia art. 7 i art. 77 kpa organ II instancji uznał za pozbawiony mocy poprzez wprowadzenie trzeciego pasa ruchu w ul. [...], a wpływ inwestycji na ruch na ul. [...] będzie badany i oceniany przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę. Organ nie uwzględnił także zarzutu naruszenia art. 124, gdyż ustalenia dotyczące sposobu rozwiązania układu komunikacyjnego ul. [...] zostały wskazane w treści postanowienia poprzez odniesienie się do indywidualnego dokumentu – pisma nr [...]z dnia 10 kwietnia 2007 r. poszerzenia projektu budowlanego przebudowy ul. [...]
J.F., reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika procesowego, wniosła skargę na powyższe postanowienie Kolegium domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...]r. i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, ewentualnie zaś o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W skardze powtórzono i rozszerzono zarzuty podniesione w zażaleniu na postanowienie organu I instancji; zarzut naruszenia prawa procesowego uzupełniono o art. 8 kpa.
W uzasadnieniu podniesiono między innymi, iż ZDM – w przypadku pozytywnego uzgodnienia – zobowiązany jest do ustalenia w postanowieniu szczegółowych warunków, pod jakimi ma nastąpić włączenie do drogi ruchu spowodowanego uzgadniana inwestycją, na co wskazuje orzecznictwo, jak i praktyka ZDM. W ocenie skarżącej czym innym jest ustalenie w postanowieniu uzgadniającym warunków, pod którymi następuje uzgodnienie, a czym innym zawarcie umowy, o której mowa w art. 16 § 2 ustawy o drogach publicznych, która zawierana jest w celu wykonania warunków określonych w postanowieniu. Zdaniem skarżącej uzgodnienie planowanej inwestycji wymaga ustalenia chociażby minimalnej ilości miejsc parkingowych oraz określenia kompleksowej przebudowy ul. [...]w zakresie wjazdu i wyjazdu z nieruchomości, której dotyczy inwestycja, a postanowienie ZDM ustaleń tych nie zawiera – z treści tego aktu wynika jedynie sama konieczność przebudowy ul. [...]. Skarżąca podniosła, iż nie jest wystarczające odesłanie w postanowieniu do treści innych dokumentów, które nie są częścią postanowienia (jak pismo ZDM z dnia [...] kwietnia 2007 r., umowa Nr [...]z dnia [...] września 2006 r., oświadczenie inwestora z dnia[...] stycznia 2007 r.), bowiem art. 106 kpa nakazuje dokonać uzgodnienia w drodze postanowienia, a uzgodnienie warunków inwestycji w drodze dokumentów, które nie stanowią części postanowienia jest niedopuszczalne; organ mógł wprowadzić takie dokumenty do treści postanowienia poprzez umieszczenie ich w załączniku do postanowienia, co jednak nie miało miejsca, wobec tego stanowisko SKO, że samo wymienienie w postanowieniu dokumentów jest wystarczające do uznania ich za część postanowienia jest bezpodstawne.
Skarżąca zarzuciła także, iż ZDM mając do wyboru dwa rozwiązania dotyczące trzeciego pasa jezdni na ul. [...], na które zgodził się inwestor, wybrał zdecydowanie mniej korzystne. Skarżąca podniosła dalej, iż ZDM nie przeprowadził ekspertyzy co do wpływu inwestycji na ruch i możliwości parkowania na ul.[...], jak i nie wziął pod uwagę aktualnego stanu rozwiązań komunikacyjnych i zmiany, jaką spowoduje inwestycja; podobnie postąpiło SKO, w ten sposób działania obydwu organów administracji naruszyło dyspozycję art. 7 i art. 77 kpa.
Dodatkowo pod adresem SKO skarżąca zarzuciła naruszenie art. 8 kpa poprzez orzeczenie bez posiadania akt sprawy, a bez akt SKO nie mogło rozpatrzyć argumentów skarżącej; na okoliczność dokumentacji, jaką dysponowało Kolegium w dniu wydania zaskarżonego postanowienia skarżąca przedstawiła dokumentację fotograficzną. Skarżąca zauważyła, iż SKO w zaskarżonym postanowieniu powołała się na pismo z dnia[...]maja 2007 r., które dotyczyło alternatywnego projektu zagospodarowania ul [...], a nie projektu którego dotyczyło uzgodnienie ZDM, co zostało wyjaśnione na rozprawie przed WSA w dniu 18 grudnia 2007 r.
W ocenie skarżącej ani postanowienie ZDM, ani też zaskarżone postanowienie SKO nie zawiera uzasadnienia faktycznego – Kolegium nie wskazało, z jakiego powodu zarzuty skarżącej nie zostały uwzględnione, stąd też postanowienia te nie odpowiadają wymogom art. 124 § 2 kpa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie przytaczając argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo organ II instancji między innymi podniósł, iż pierwszy zarzut jest pozbawiony uzasadnienia, bowiem nakazywałby wkraczanie w kompetencje Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich, a nadto dotyczy materii, która będzie rozstrzygana w trakcie innego postępowania zmierzającego do udzielenia pozwolenia na budowę. Kolegium wskazało, iż inwestor zobowiązał się w umowie z dnia [...] września 2006 r., zawartej z zarządcą dróg, do przebudowy ulicy na warunkach określonych przez ZDM, a umowa ta stanowiła podstawę wniosku o uzgodnienie warunków zabudowy, zatem w dacie wydania postanowienia z dnia 12 kwietnia 2007 r. uzgadniającego były pełne podstawy do uzgodnienia tego zamierzenia przez Dyrektora ZDM. Co do treści postanowienia organu I instancji Kolegium stwierdziło, iż odesłania zawarte w postanowieniu uzgadniającym, stanowią doprecyzowanie elementów dodatkowych, a istota postanowienia została zachowana w formie wymaganej prawem. Organ II instancji zauważył, iż żaden przepis prawa nie nakładał na organ obowiązku opracowania szczegółowych ekspertyz a także, iż Kolegium posiadało akta sprawy, które zawierały wszystkie istotne dokumenty dotyczące uzgodnienia drogowego.
Uczestnik postępowania A sp. z o.o. wniósł o oddalenie skargi w całości i zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania.
Uczestnik postępowania S.M. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia ZDM w całości popierając zarzuty skargi i uzupełniająco dodając, iż organ I instancji wydał postanowienie zanim otrzymał projekt uzgadnianej decyzji, który został sporządzony dopiero dnia [...] kwietnia 2007 r.
Uczestnik postępowania J.Sz. wniósł na rozprawie o uwzględnienie złożonej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżone postanowienie dopuściło się naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.). Organ II instancji nie dostrzegł bowiem, iż postanowienie uzgadniające zarządcy drogi – Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich – nie spełniało warunków, jakim powinien odpowiadać indywidualny akt administracyjny podjęty w trybie uzgodnień z art. 60 ust. 1 i art. 53 ust. 4 pkt 9 i ust. 5 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.jedn. Dz.U z 2003r. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Zgodnie z art. 106 § 5 kpa, do którego odsyła art. 53 ust. 5 powołanej ustawy, zajęcie stanowiska przez organ w stosunku do obszarów przyległych do pasa drogowego następuje w drodze postanowienia zaskarżalnego w drodze zażalenia. Akt uzgadniający niewątpliwie powinien odpowiadać wymogom formalnym stawianym postanowieniu, a sformułowanym w art. 124 § 1 i 2 kpa. Postępowanie uzgodnieniowe w tym wypadku wszczyna organ prowadzący postępowanie główne w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Postępowanie uzgodnieniowe ma określony tryb i prawną formę zakończenia, a wynik tego postępowania – postanowienie organu współdziałającego – ma charakter wiążący dla organu orzekającego w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W związku z powyższym treść postanowienia powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne i odnosić się do konkretnych warunków zabudowy, w tym wypadku warunków związanych z rozwiązaniami komunikacyjnymi. Tymczasem organ I instancji w treści postanowienia nie opisał w wystarczającym stopniu sposobu obsługi komunikacyjnej inwestycji objętej wnioskiem. Odwołał się w tym względzie do szczegółowych rozwiązań, zawartych w ostatecznym projekcie, uzgodnionym przez Zarząd Dróg Miejskich pismem z dnia [...].04. 2007r., nie czyniąc jednocześnie projektu integralną częścią postanowienia.
Trzeba stanowczo podkreślić, iż organy administracji obowiązane są przestrzegać zasad z art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Wyczerpujące zgromadzenie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści wydanego aktu.
Tymczasem w niniejszej sprawie nie tylko skontrolowanie prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia, ale przede wszystkim ustalenie jego pełnej treści wymaga odniesienia się do dokumentów, które nie stanowią integralnej części tego aktu. Organ w treści postanowienia w stosunku do wyżej wskazanego projektu nie użył sformułowania "w załączeniu", w postanowieniu nie zawarł spisu załączników. Do postanowienia nie dołączono wspomnianego projektu, którego brak było nawet w przedmiotowych aktach administracyjnych. Powyższe nie pozwala uznać tego projektu za fragment treści rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do powołanej w postanowieniu umowy z dnia [...] września 2006r. podnieść należy, iż co prawda organ w stosunku do niej użył sformułowania "w załączeniu" jednakże z żadnego dokumentu nie wynika, by dokument ten jako integralna część postanowienia został przesłany stronom wraz z nim. Nadto z egzemplarza umowy znajdującego się w aktach wynika, iż dążąc do ustalenia szczegółowego zakresu inwestycji drogowej zbadać należy także inne zacytowane w umowie dokumenty, do których organ nie odwołuje się w postanowieniu i których do niego nie dołączono.
Zdaniem Sądu tego rodzaju praktyka jest nie do pogodzenia zarówno z zacytowanymi wyżej przepisami procedury i przepisami prawa materialnego.
Praktyka taka godzi także w normę zawartą w art. 11 kpa. Uniemożliwia stronom poznanie zasadności przesłanek, którymi kierują się organy przy załatwieniu sprawy. Nadto podważa zaufanie obywateli do organów Państwa, którzy chcąc zapoznać się z rzeczywistą treścią rozstrzygnięcia organu muszą w istocie samodzielnie poszukiwać dokumentów kształtujących jego treść, przy czym do zapoznania się z nimi nie wystarczy zbadanie przedmiotowych akt sprawy, albowiem niektórych dokumentów w nich brak. W takiej sytuacji nie sposób przyjąć, że działania organu zgodnie z wymogami art.9 kpa prowadzą do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania, co w konsekwencji ochronić ma strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu przed poniesieniem szkody z powodu nieznajomości prawa.
Zważyć w tym miejscu należy, iż zakres uzgodnienia stanowiska wyrażonego na podstawie art. 60 ust. 1 w zw. z art. 106 kpa obejmuje treść decyzji, jaką ma wydać organ prowadzący postępowanie główne uruchomione wnioskiem strony. Zatem organ uzgadniający nie ma wpływu na sposób prowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji, ocenia jedynie jej projekt, a treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która wydawana jest po uzgodnieniu przez organ decydujący. Wobec tego rozstrzygnięcie musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, a nie pośrednio wynikać z uzasadnienia aktu, czy tym bardziej z innych dokumentów, które nie stanowią integralnej części aktu. Z kolei organ decydujący uwzględnia stanowisko organu uzgadniającego, wprowadzając zmiany w sporządzonym projekcie decyzji albo w razie odmowy uzgodnienia projektu decyzji wydaje decyzję odmawiającą załatwienia sprawy (por. uchwała NSA z dnia 15 stycznia 1999 r. sygn. OPK 14/98, ONSA 3/199, poz. 80).
Powyżej opisane wadliwości uniemożliwiają także kontrolę sądowoadministracyjną przyjętych rozwiązań komunikacyjnych. W istocie bowiem Sąd nie ma możliwości ustalenia, a przez to i zbadania pełnej treści dokonanego uzgodnienia
W niniejszej sprawie zauważyć trzeba, że organ I instancji – Zarząd Dróg Miejskich w P. sprzecznie z przepisem art. 53 ust. 4 pkt. 9 ustawy, dokonał uzgodnienia jedynie na podstawie wniosku inwestora o ustalenie warunków zabudowy oraz powołując się na inne, pochodzące od inwestora dokumenty. Takie postępowanie uznać należy również za nieprawidłowe. Z treści wskazanego przepisu wynika bowiem, że postanowienie uzgadniające winno odnosić się do treści planowanej decyzji. Zatem organ występujący o uzgodnienie decyzji winien był przedstawić organowi uzgadniającemu nie wniosek inwestora, a projekt decyzji. Tylko taki tryb postępowania daje gwarancje, iż uzgodnieniu podlegał nie zamiar inwestycyjny będący przedmiotem wniosku, lecz konkretny projekt decyzji zawierający proponowane rozstrzygnięcie. Taka konkluzja jest uprawniona, albowiem jak wywiedziono wyżej zakres uzgodnienia obejmuje zamierzoną treść decyzji, której projekt powinien otrzymać organ uzgadniający (por. Niewiadomski, [w:] Ustawa o Planowaniu i Zagospodarowaniu Przestrzennym. Komentarz pod red. Prof. Niewiadomskiego wyd. C.H. BECK warszawa 2005 str. 424, wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 lipca 2007r. IISA/Kr 1296/05, wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2005 r. IV SA/Wa 1062/05 LEX nr 198859, wyrok WSA w Warszawie z 9 lutego 2006 r. IV SA/Wa 2050 LEX nr 203845, wyrok WSA z 6 czerwca 2006 r. sygn. IV SA/Wa 140/06).
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu II instancji, który wywiódł, że skoro J. F.jest wnioskodawcą to nie może żądać przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Zgodnie z art. 110 kpa strony mają prawo uczestniczyć w każdym stadium postępowania wyjaśniającego, obowiązek zapewnienia tego uprawnienia ciąży na barkach organów administracji publicznej.
W tym stanie rzeczy wobec zaistnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. uchylić należało zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Zarządu Dróg Miejskich w P . Stąd orzeczono jak w pkt.I sentencji wyroku.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokonując uzgodnienia organ winien wziąć pod uwagę zawarte w niniejszym uzasadnieniu wywody. Winien też mieć na względzie, że uzgodnienie zgodnie z art. 106 § 1 kpa, który ma zastosowanie poprzez art. 53 ust. 5 cytowanej ustawy o planowaniu, dokonuje się wyłącznie wówczas jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ.
Oznacza to, że tryb współdziałania określony w art.106 kpa nie ma zastosowania do sytuacji, w której organ współdziałający i organ załatwiający sprawę to jeden i ten sam organ. Tym samym nie dotyczy również stosunków pomiędzy jednostkami organizacyjnymi urzędu powołanego do obsługi tego organu
( identycznie Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach:
- z dnia 4.10.2007r. ; Sygn. akt II OSK 997/07
- z dnia 16.10.2007r. ; Sygn. akt II OSK 1401/06
- z dnia 6.09.2007r. ; Sygn. akt II OSK 776/07).
W punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. (punkt sentencji wyroku III).
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Podrazik
BR
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło