VII SA/Wa 1360/08

WyrokWSA w Warszawie2008-12-08

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych może zostać wydana, jeśli projekt narusza przepisy dotyczące odległości budynku od granicy działki sąsiedniej, a organy nie zbadały zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz nie wyjaśniły zmiany podmiotu postępowania?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów dotyczących odległości budynku od granicy działki sąsiedniej (§ 12 ust. 3 warunków technicznych) oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących prowadzenia postępowania dowodowego i sporządzania uzasadnienia decyzji (art. 7 i 77 kpa). Ponadto, organy nie wyjaśniły istotnej kwestii zmiany podmiotu postępowania. Naruszenia te miały wpływ na prawidłowość zastosowania art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, co uzasadnia uchylenie decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla budynku mieszkalnego, który był realizowany z odstępstwami od pierwotnego projektu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Prawa budowlanego, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz warunków technicznych, w tym niezgodność projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i niewłaściwą odległość budynku od granicy działki sąsiedniej. Skarżąca kwestionowała również stanowisko organów dotyczące prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz trybu postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. O. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] marca 2008r. (nr – [...]), działając na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118-z późn. zm.), zw. dalej Prawem budowlanym, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 - z późn. zm.), zw. dalej kpa - zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego realizowanego z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego na nieruchomości przy ul. [...] (dawnej ul. [...]) w W. (dz. ew. [...]) i udzielił pozwolenia M. O. na wznowienie robót budowlanych, nakładając jednocześnie obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego budynku. W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z realizacją ww. obiektu z odstępstwami od projektu zatwierdzonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2003r. (nr [...]) o pozwoleniu na budowę inwestor, wypełniając obowiązek nałożony postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. (nr – [...]), przedłożył ocenę techniczną z której wynika, że "usytuowanie budynku jest zgodne z obowiązującymi przepisami". Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. (nr-[...]) organ zobowiązał inwestora do dostarczenia projektu zamiennego uwzględniającego dokonane odstępstwa, który to obowiązek inwestor wykonał. Następnie organ I instancji powołał się na uzasadnienie decyzji [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006r. (nr [...]), uchylającej decyzję z dnia [...] kwietnia 2006r. (nr – [...]), którą organ powiatowy nakazał w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego rozbiórkę przedmiotowego budynku. W uzasadnieniu tym organ wojewódzki, powołując się na treść § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690), dalej zw. warunkami technicznymi, stwierdził, że budynki sytuuje się w odległości nie mniejszej niż 4 bądź 3 m od granicy z działką sąsiednią. Przy czym, ustęp 3 § 12 dopuszcza w określonych przypadkach sytuowanie w odległości 1,5m co - zdaniem organu - należy rozumieć jako "odległość nie mniejszą niż 1,5m". Oznacza to, że "ust. 3 § 12 niewątpliwie przewiduje możliwość usytuowania budynku w odległości od 1,5m od granicy działki".. Wobec powyższego, organ powiatowy zatwierdził ww. projekt zamienny i zezwolił na wznowienie robót budowlanych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. (nr [...]),działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania B. O., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym dokonano prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. Wykonywanie obiektu z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego obliguje bowiem organ do podjęcia działań w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z art. 50 w zw. z art. 51 Prawa budowlanego. Organ wojewódzki wskazał, że przedłożony projekt zamienny spełnia wymogi określone w art. 34 Prawa budowlanego i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r, w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U.z 2003r. Nr 120, póz. 1133). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że argumenty podnoszone w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie, gdyż kwestionują decyzję z dnia [...] stycznia 2008r. (nakładającą obowiązek przedłożenia projektu zamiennego), która na tym etapie postępowania nie podlegała zaskarżeniu. Organ wyjaśnił ponadto, że art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w zakresie sporządzenia projektu odwołuje się do art. 35 ust 1 Prawa budowlanego oraz ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r., które nie przewidują - na tym etapie postępowania - kontroli czy inwestor dysponuje nieruchomością na cele budowlane. Fakt ten ustala się na etapie udzielania pozwolenia na budowę. Organ powołując się na orzecznictwo podkreślił, że uprzednie uchylenie decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę - wbrew stanowisku B. O. -skutkuje obowiązkiem prowadzenia postępowania właśnie w trybie art. 50 - 51 Prawa budowlanego, gdyż w takiej sytuacji inwestorowi nie można zarzucić dopuszczenia się samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dodał na koniec, że usytuowanie obiektu w odległości 2.21 m od granicy z działką sąsiednią odpowiada § 12 ust. 3 pkt 2 warunków technicznych. Skargę na to rozstrzygnięcie złożyła B. O., wnosząc o jego uchylenie i zarzucając naruszenie: -art. 77 §2, 80 i 107 kpa; * art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 4, oraz art. 34 i 35 Prawa budowlanego; * § 12 ust. 1 warunków technicznych. B. O. wskazała, że organ wojewódzki nie odniósł się do zarzutów odwołania o niezgodności projektu zamiennego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla osiedla [...], część II B, czym naruszył art. 107 kpa. Skarżąca zakwestionowała stanowisko organu, że przed wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt zamienny, kontroli nie podlega prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W opinii skarżącej, postępowanie w tej sprawie nie powinno toczyć się w trybie zatwierdzenia projektu zamiennego, gdyż wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2005r, (7/IVSA/3961/03) stwierdzono nieważność pozwolenia na budowę ze względu na brak prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zdaniem skarżącej postępowanie to, dla skontrolowania czy inwestor taki tytuł prawny posiada, powinno toczyć się w trybie uzyskania kolejnego pozwolenia na budowę. Skarżąca dodała ponadto, że decyzja zatwierdzająca projekt zamienny narusza § 12 ust. 1 warunków technicznych, gdyż ściana budynku granicząca z jej działką jest ścianą ślepą i znajduje się w odległości 2, 21 m od tej granicy. Wprawdzie w warunkach technicznych wskazuje się możliwość usytuowania budynku w odległości 1.5m od granicy działki, jednak tylko wtedy, gdy przewiduje to miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, albo gdy nie jest możliwe inne usytuowanie budynku, ze względu na rozmiary działki. Skarżąca wskazała, że w pierwotnym pozwoleniu na budowę, 3m odległość od granicy z jej działką była zachowana. Samowolne poszerzenie budynku o ok. 1m oraz jego wydłużenie o 2m przybliżyło budynek do 2,21 m do granicy działki skarżącej i nie wynika ani z postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ani z rozmiarów działki. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak nie ze wszystkich przyczyn w niej wskazanych. Przedmiotem badania Sądu w niniejsze sprawie była decyzja [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2008r., którą organ ten zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku jednorodzinnego położonego przy ul. [...] w W. na działkach nr ew. [...] i udzielił M. O. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Dokonana przez Sąd kontrola ww. decyzji wykazała, iż wydano je z naruszeniem § 12 ust. 3 warunków technicznych oraz art. 7 i 77 kpa, co miało wpływ na naruszenie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego i w konsekwencji art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Z analizy akt administracyjnych wynika bowiem, że przedstawiony przez inwestora projekt budowlany zamienny narusza § 12 ust. 3 warunków technicznych, bowiem przedmiotowy budynek usytuowano ścianą bez okien w odległości 2, 21 m od granicy z działką B. O.. W przepisie § 12 ust. 3 warunków technicznych wskazano, że sytuowanie ściany budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli: 1) wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo 2) nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki. Z treści powołanego przepisu wynika więc jednoznacznie, że dopuszczalna odległość sytuowania budynku, w warunkach określonych w pkt 1-2 może wynosić dokładnie 1,5 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, a nie jak przyjęły organy od 1,5 m od tej granicy. Ponadto, w toku postępowania nie zbadano, czy przedmiotowa inwestycja zgodna jest z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności, czy zachowana jest wymagana powierzchnia biologicznie czynna. Niezależnie podnieść należy, że zgodnie z treścią decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2008r. obowiązek przedłożenia projektu zamiennego nałożono na A. N., natomiast w niniejszej sprawie adresatem obu decyzji jest M. O.. Organy zarówno I jak II instancji nie wyjaśniły, co było podstawą zamian podmiotowych. Sąd nie podzielił zarzutów skargi, co do konieczności uzyskania przez inwestora nowej decyzji o pozwoleniu na budowę w okolicznościach niniejszej sprawy. Słusznie bowiem wskazał organ odwoławczy, że tryb wymieniony w art. 50 i 51 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie w sytuacji istotnego odstąpienia od projektu budowlanego. W takiej sytuacji inwestora nie można traktować tak samo jak osobę, która dopuściła się samowoli budowlanej (por wyrok WSA z dnia 6 lipca 2005, VII SA/Wa 608/05, LEX nr 190620) Podobnie należało ocenić stanowisko organu, że złożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 32 ust 4 pkt 2 Prawa budowlanego nie jest warunkiem koniecznym wydania decyzji w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide wyrok WSA z 9 marca 2005r., IV SA 5200/03, LEX nr 189015) Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, rzeczą organów będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu. W związku z powyższym, Sąd doszedł do przekonania, iż kontrolowane w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięcia administracyjne naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie i z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło