III SA/Wa 1913/08

WyrokWSA w Warszawie2008-12-19

Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Lidia Ciechomska-Florek, Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie zasądzone twórcy pracowniczego projektu wynalazczego, wypłacone po 1 stycznia 1992 r., podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia i przyjęcia projektu do realizacji?
Ratio decidendi
Wynagrodzenie twórcy pracowniczego projektu wynalazczego, które zostało zasądzone i wypłacone po 1 stycznia 1992 r., podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż prawo do wynagrodzenia powstało po tej dacie. Zwolnienie od podatku dotyczy jedynie wynagrodzeń za projekty zgłoszone i przyjęte do realizacji przed 1 stycznia 1992 r. Organ interpretujący powinien był uwzględnić datę zgłoszenia i przyjęcia projektu do realizacji, a nie datę materialnego zastosowania wynalazku. Ponadto organ nie dopełnił obowiązku wezwania do uzupełnienia wniosku o interpretację w zakresie stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Wnioskodawca, twórca wynalazku objętego patentem udzielonym w 1991 r., po wieloletnim postępowaniu sądowym uzyskał zasądzenie wynagrodzenia za pracowniczy projekt wynalazczy wraz z odsetkami, które zostało wypłacone w 2007 r. Wnioskodawca zwrócił się do Ministra Finansów o interpretację indywidualną w sprawie opodatkowania tego wynagrodzenia podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Minister Finansów wydał interpretację negatywną, uznającą wynagrodzenie za przychód podlegający opodatkowaniu. Wnioskodawca zaskarżył tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów i stwierdził, że uchylona interpretacja nie może być wykonana w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Z. W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację; 2) stwierdza, że uchylona interpretacja nie może być wykonana w całości. W dniu 28 sierpnia 2007 r. Z. W. złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. W przedmiotowym wniosku przedstawił następujący stan faktyczny. Wnioskodawca jest twórcą wynalazku, na który został udzielony Patent przez Urząd Patentowy i który został zastosowany w 1993 r. w Firmie, w której Wnioskodawca pracował, a Firma winna zapłacić Wnioskodawcy należne wynagrodzenie za uzyskane korzyści. Wobec nie otrzymania należnego wynagrodzenia Wnioskodawca wystąpił w 1994 r. na drogę sądową. Według obowiązujących wówczas przepisów dotyczących twórców projektów wynalazczych, a stanowiących ustawę z dnia 19.10.1972 r. o wynalazczości / tj. Dz. U. z 1984 r. Nr 33, poz. 177/ zwana dalej "ustawa o wynalazczości z 1972 r." oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 1984 r. w sprawie projektów wynalazczych (Dz. U. Nr 33, poz. 178 z późn. zm.) zwane dalej "rozporządzenie w sprawie projektów wynalazczych" - twórca nie ponosił kosztów podatku od należnych wynagrodzeń za pracownicze projekty wynalazcze. Obowiązująca od 1 stycznia 1992 r. ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.)zwana dalej "u.p.d.f.", - zawierała w art. 53 upoważnienie, zgodnie z którym Minister Finansów może w drodze rozporządzenia zwolnić od podatku dochodowego określone w rozporządzeniu rodzaje dochodów. W wyniku tego upoważnienia Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia 21 grudnia 1991 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 124, poz. 553) zwane dalej" rozporządzenie z 1991 r." zawierające zapis w § 12 ust.1 pkt. 1 - o treści, że zwalnia się od podatku dochodowego wypłacone po dniu 1 stycznia 1992 r. wynagrodzenia dla twórców projektów wynalazczych. Po trwającym ponad 10 - letnim postępowaniu sądowym Wnioskodawca uzyskał wyrok zasądzający dla niego jako twórcy wynalazku, na który udzielono patent, należne wynagrodzenie wraz z odsetkami, wyliczone według daty wniesienia pozwu do Sądu, w zakresie obowiązujących wówczas przepisów prawnych. Z uwagi na braki formalne w zakresie stanu faktycznego, Wnioskodawca został wezwany pismem z dnia 5.11.2007 r. Nr [...] do uzupełnienia złożonego wniosku. W odpowiedzi na wezwanie organu Skarżący wskazał iż: * Wypłata wynagrodzenia wraz z odsetkami zasądzona na podstawie orzeczenia sądu nastąpiła we wrześniu 2007 r. * Wypłata wynagrodzenia wynikała z art. 20 ust.1 ustawy o wynalazczości z 1972 r. Wnioskodawca dokonał wynalazku w miejscu swojego zatrudnienia, który powstał poza zakresem jego obowiązków i zrealizowany został przy pomocy jednostki gospodarki uspołecznionej i był wynalazkiem pracowniczym, wobec czego prawo do patentu na ten wynalazek przysługiwało jednostce gospodarki uspołecznionej w której Wnioskodawca był zatrudniony. Zapis figurujący na dokumencie patentowym - Opis patentowy Nr [...], który zawiera następujący zapis w pkt 73 - o tytule: Uprawniony z patentu, a poniżej: P., Zakład Doświadczalny "M.", Centrum M., W., PL, zaś w pkt 72 zapis o tytule: Twórca wynalazku: Z. W., B., PL. Zakres obowiązków w firmie w której Wnioskodawca był zatrudniony stanowił zakres prac związany z przygotowaniem produkcji. Wynalazek na który Urząd Patentowy RP udzielił patentu, stwierdził, że jest to jedyne rozwiązanie w świecie i powstał poza zakresem obowiązków Wnioskodawcy. Zakładowa Komisja Wynalazczości, której przewodniczącym był dyrektor techniczny, zakwalifikowała zgłoszone przez Wnioskodawcę rozwiązanie do wystawienia firmy do Urzędu Patentowego RP celem uzyskania patentu, który świadczy o nowości światowej rozwiązania. * Prawo do patentu przysługiwało firmie w której Wnioskodawca był zatrudniony: P., Zakład Doświadczalny "M.", Centrum M., W., PL. * Skarżący nie zawierał umowy przenoszącej własność projektu wynalazczego * Wypłaty wynagrodzenia dokonała firma P.. * Zasądzone wynagrodzenie zostało wypłacone w kwocie brutto. W tak przedstawionym stanie faktycznym wnioskodawca zadał pytanie: Czy Wnioskodawca powinien zapłacić podatek od należnego zasądzonego wynagrodzenia naliczonego łącznie z odsetkami, czy według przytoczonych przepisów zasądzone wynagrodzenie wraz z odsetkami podlega zwolnieniu od podatku? Zdaniem wnioskodawcy: Wobec przedstawionych przepisów prawa obowiązującego dla zastosowanego wynalazku, na który Urząd Patentowy RP udzielił Patentu i obowiązujących przepisów prawa w dniu wniesienie pozwu do sądu, które zawierały zwolnienie od podatku wynagrodzenia twórcy wynalazku - Wnioskodawca uważa, że wynagrodzenie twórcy wynalazku po 10-letnim postępowaniu sądowym winno być zwolnione od podatku. Minister Finansów interpretacją indywidualną z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] uznał stanowisko Strony za nieprawidłowe. W uzasadnieniu interpretacji Minister Finansów stwierdził, że wynagrodzenie za pracowniczy projekt wynalazczy (lub racjonalizatorski) jest prawną formą udziału twórcy w korzyściach, jakie wynikają ze stosowania projektu. Świadczenie to ma swoje źródło w stosunku cywilnoprawnym powstającym z chwilą zastosowania projektu. Jest to odrębne świadczenie majątkowe nie będące świadczeniem ze stosunku pracy. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 5a rozporządzenia z 1991 r., zwalnia się od podatku dochodowego wypłacone po dniu 1 stycznia 1992 r. wynagrodzenia i nagrody dla twórców pracowniczych projektów wynalazczych zgłoszonych i przyjętych do realizacji przed tym okresem. Pojęcie "przyjęcie do realizacji" z § 12 rozporządzenia z 1991 r. należy odnieść do powstania prawa twórcy projektu do wynagrodzenia. Istotą bowiem cytowanego wyżej § 12 ust. 1 pkt 5a rozporządzenia z 1991 r. było zwolnienie osób, które uzyskały prawo do wynagrodzenia przed dniem wprowadzenia powszechnego podatku dochodowego od osób fizycznych od obciążenia tegoż wynagrodzenia podatkiem zmniejszającym wolną kwotę należności. Problematykę wynagrodzenia z tytułu pracowniczego projektu wynalazczego regulowały: ustawa o wynalazczości z 1972 r. oraz rozporządzenie w sprawie projektów wynalazczych § 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie projektów wynalazczych zawiera definicję pojęcia "stosowania projektu wynalazczego" jako materialnoprawnego jego urzeczywistnienia, przy czym generalną zasadą jest uzależnienie prawa do wynagrodzenia od efektów ekonomicznych przynoszonych przez wynalazek, a początkiem terminu do wypłaty wynagrodzenia jest okres jednego miesiąca od "zastosowania projektu". Z przedstawianego stanu faktycznego wynika, iż wynalazek został zastosowany w 1993 r. w P., Zakład Doświadczalny "M.", Centrum M., W. PL, na podstawie przepisów ustawy, w której twórca wynalazku był zatrudniony. Biorąc powyższe pod uwagę w 1993 r. nastąpiło jego materialne urzeczywistnienie przynoszące efekty ekonomiczne, skutkujące powstaniem po stronie Wnioskodawcy uprawnienia do otrzymania wynagrodzenia. Wnioskodawca nie otrzymał należnego wynagrodzenia, w związku z powyższym wystąpił w 1994 r. na drogę sądową. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż zasądzone wynagrodzenie nie było należne za 1991 r., i z tego też tytułu nie miał do niego zastosowania (nie obowiązujący od 01.01.2002 r.) art. 52 pkt 2 ustawy u.p.d.f. zwalniający od podatku dochodowego przychody ze stosunku pracy, prowizje, premie, nagrody wypłacane po 31.12.1991 r. i należne za okres do dnia 31.12.1991 r. Ponadto wynalazek został dokonany samodzielnie, nie w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy lub realizacji innej umowy, stosownie do przepisu art. 20 ust.1 i art. 98 ust.1 ustawy o wynalazczości z 1972 r., zapłata za przeniesienie prawa do patentu na wynalazek na rzecz podmiotu gospodarczego jest dla wynalazcy przychodem z praw majątkowych. Wynagrodzenie otrzymane przez Wnioskodawcę stanowi przychód z praw majątkowych, o którym mowa w art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stosownie do jego treści za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw. W treści cyt. przepisu użycie zwrotu "w szczególności" oznacza wyszczególnienie przykładowo tylko kilku rodzajów praw majątkowych. Zatem możliwe jest zaliczenie do tego źródła przychodów także innych praw, nigdzie w ustawie nie wymienionych. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, iż przedmiotowa należność stanowi przychód z praw majątkowych na podstawie art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych. Zgodnie z art. 21 ust 1 pkt 95 u.p.d.f. zwalnia się z podatku dochodowego odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1. Zatem odsetki za zwłokę zasądzone od kwoty stanowiącej należne wynagrodzenie za pracowniczy projekt wynalazczy, które stanowi przychód z praw majątkowych, o którym mowa w art. 18 u.p.d.f. podlegają opodatkowaniu, gdyż nie są wymienione w art. 21 u.p.d.f. Z uwagi na to, że zasądzone wynagrodzenie zostało wypłacone przez P. w kwocie brutto, w związku z powyższym Wnioskodawca jest obowiązany kwotę wypłaconego wynagrodzenia wraz z odsetkami podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Skarżący nie zgodził się z interpretacją Ministra Finansów i w dniu 14 grudnia 2007 r. wniósł wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Minister Finansów pismem z dnia 8 maja 2008 r. Nr [...] odpowiadając na powyższe wezwanie stwierdził brak podstaw do zmiany bądź uchylenia wydanej indywidualnej interpretacji. Skarżący pismem z dnia 10 czerwca 2008 r. na indywidualną interpretację Ministra Finansów, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu skargi Skarżący wyjaśnił, że pracowniczy projekt wynalazczy stanowiący przedmiot zaskarżonej indywidualnej interpretacji , zgodnie z dokumentem patentowym nr [...] został zgłoszony przez Zakład, w którym był wówczas zatrudniony do Urzędu Patentowego RP - 5 grudnia 1991 r. do czego zobowiązywał go art.21 ust.l ustawy o wynalazczości z 1972 r. § 12 ust. l rozporządzenia w sprawie projektów wynalazczych zobowiązuje Zakład w którym został zgłoszony pracowniczy projekt wynalazczy jest obowiązany ocenić przydatność tego projektu dla zakładu w terminie dwóch miesięcy od daty jego zgłoszenia. A więc ocena projektu musiała zostać dokonana między datami 5.10.1991 a 5.12.1991, a zgodnie z par.42 ust.1 rozporządzenia w sprawie projektów wynalazczych część wynagrodzenia zakład winien wypłacić twórcy najpóźniej w ciągu miesiąca od dnia przyjęcia do stosowania, czyli do dnia 5 listopada 1991 r. Zdaniem Skarżącego nie ma wątpliwości, iż Zakład przyjął projekt naruszając ówczesne przepisy dotyczące wynagrodzenia twórcy, a po 10-letnim postępowaniu sądowym zobowiązał się wypłacić kwotę stanowiącą zapłatę za ugodę - roszczenie z tytułu wynagrodzenia za zastosowanie pracowniczego projektu wynalazczego.W czasie obowiązywania ówczesnych przepisów prawa twórcy przysługiwało wynagrodzenie, a w okresie tym nie obowiązywało prawo podatkowe względem wynagrodzenia twórcy. Jeżeli przyjęty do stosowania pracowniczy projekt wynalazczy nie mógł być zastosowany niezwłocznie, a miał być zastosowany w przyszłości, to twórca miał prawo do tymczasowego wynagrodzenia, zgodnie do zapisu art.104 ustawy o wynalazczości z 1972 r. które podlega potrąceniu z wynagrodzenia, jakie zostanie wypłacone twórcy po zastosowaniu projektu. Wynagrodzenie to na skutek bezprawnych działań zakładu pracy nie zostało Skarżącemu przyznane, mimo, iż pracowniczy projekt wynalazczy został przyjęty do realizacji. Skarżący podkreślił również, iż jego projekt był pracowniczym projektem wynalazczym i jego obowiązkiem było głoszenie go w zakładzie pracy w którym rozwiązanie powstało i był zatrudniony, bo rozwiązanie to stanowiło własność Zakładu ( art.20 ust.l ustawy o wynalazczości z 1972 r.), zaś ten fakt potwierdzony został w udzielonym patencie nr [...] w którym jest zapis, że zgłaszającym i uprawnionym jest Zakład. Wypłacona w 2007 r. przez Zakład w postępowaniu sądowym kwota stanowiła zapłatę za ugodę określoną jako kwotę wszelkiego roszczenia z tytułu wynagrodzenia za zastosowanie patentu nr [...]. Wynagrodzenie określone w ugodzie nie stanowi przychodu z praw majątkowych na podstawie art. 18 u.p.d.f. podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych. Stanowisko organu interpretującego w tym zakresie Skarżący uznał za nieprawidłowe i niezgodne ze stanem rzeczywistym, ponieważ nie posiadał i nie posiada praw do pracowniczego projektu wynalazczego, jest jedynie twórcą pracowniczego projektu wynalazczego któremu należne jest, zgodnie z prawem, wynagrodzenie. Nie miał prawa do zgłoszonego pracowniczego projektu wynalazczego, o czym świadczy zapis w dokumencie udzielonego patentu zaś należne mu od zakładu pracy wynagrodzenie za zastosowanie pracowniczego projektu wynalazczego przyjętego do stosowania przed dniem 5 grudnia 1991 - winno być zwolnione od podatku , bowiem tak stanowiło wówczas prawo. Skarżący podkreślił również , że Minister Finansów powołuje się na szereg przepisów z roku 1992 , 1994 , 1995 , 2001 , a także przepisów z lat 2003-2007 w zakresie podatku , praw autorskich i majątkowych , które winny go nie dotyczyć ponieważ jego pracowniczy projekt wynalazczy przyjęty był przez Zakład w 1991r. W wyniku przyjęcia przez Zakład projektu do realizacji nabył prawo do wynagrodzenia w 1991 roku. Tym samym kwestia podatku powinna być rozpatrywana według reguł prawnych obowiązujących w tym okresie , co wiąże się z zasadą nie działania prawa wstecz. Niezrozumiałe jest też dla Skarżącego powołanie się przez Ministra Finansów na przepisy dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych , które zdaniem organu interpretującego " ujmować je należy szeroko zgodnie z systematyką obowiązującej w 1998 r. ustawy o wynalazczości " . Zdaniem Skarżącego zwolnienia określone w § 12 rozporządzenia Ministra Finansów z 1991 r. miały charakter obowiązujących bezterminowo. Na rozprawie w dniu 1 grudnia 2008 r. Skarżący złożył pismo procesowe w którym podtrzymał stanowisko co do niezgodności z prawem interpretacji indywidualnej Ministra Finansów wraz z Dokumentem Patentowym wynalazku, którego jest twórcą i korespondencją z P. Zakład Doświadczalny "M." w W. w sprawie należnego mu wynagrodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwana dalej "p.p.s.a." sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na względzie Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona interpretacja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 5a rozporządzenia z 1991 r. zwolnione zostały od podatku dochodowego wypłacone po dniu 1 stycznia 1992 r. wynagrodzenia i nagrody dla twórców pracowniczych projektów wynalazczych zgłoszonych i przyjętych do realizacji przed tym okresem. Problematykę wynagrodzenia z tytułu pracowniczego projektu wynalazczego czy racjonalizatorskiego regulowały: ustawa o wynalazczości z 1972 r. oraz rozporządzenie w sprawie projektów wynalazczych zawierają nieprecyzyjną i niejednolitą nomenklaturę. Przykładowo art. 95 ustawy o wynalazczości z 1972 r. stanowi o "przyjęciu projektu do wykorzystania", a art. 98 ust. 4 tej ustawy o "przyjęciu do stosowania", § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie projektów wynalazczych o "zastosowaniu projektu", § 44 pkt 4 o "przeprowadzeniu wdrożenia", § 19 i § 43 ust. 2 o "realizacji projektu", zaś § 2 o "realizacji i stosowaniu projektu". Tym samym trudno terminy te odnieść do zastosowanego w prawie podatkowym pojęcia "przyjęcie do realizacji" jako warunku zwalniającego od podatku. Skoro przepis prawa podatkowego warunkuje zwolnienie od opodatkowania wynagrodzeń i nagród dla twórców pracowniczych projektów wynalazczych od : zgłoszenia i przyjęcia do realizacji przed 1 stycznia 1992 r. to organ interpretujący nie był uprawniony do przyjęcia daty zastosowania projektu, którą jak wynika z interpretacji przyjął jako datę materialnego urzeczywistnienia projektu tj.1993 r. powołując się w zasadzie na jeden przepis- § 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie projektów wynalazczych zawierający definicję pojęcia "stosowania projektu wynalazczego" . Powołany wyżej § 12 rozporządzenia z 1991 r. warunku takiego nie przewiduje. Obowiązkiem więc organu interpretującego było wezwać Wnioskodawcę na podstawie art.169 ord. pod. do uzupełnienia wniosku w tym zakresie. Minister Finansów kierując do podatnika wezwanie z dnia 5 listopada 2007 r. okoliczność tę pominął. Po otrzymaniu interpretacji w wezwaniu do naruszenia prawa oraz w skardze do Sądu Skarżący wyjaśniał, iż projekt został zgłoszony pracodawcy do realizacji w dniu 15 października 1991 r., natomiast jak wynika z dokumentu patentowego złożonego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie "patent trwa od dnia 5 grudnia 1991 r." oraz to że patent ten został udzielony P., Zakład Doświadczalny "M.", Centrum M." w W.. Z powyższego wynika, iż P. na podstawie art.21 ust.4 ustawy o wynalazczości z 1972 r. nie oświadczyła, iż nie ubiega się o patent na zgłoszony przez twórcę wynalazek pracowniczy dlatego też patent nie został udzielony twórcy (w przedmiotowej sprawie Skarżącemu). Zgodnie z art. 20 ust. 1 -3 ustawy o wynalazczości z 1972 r. wynalazek dokonany przez twórcę w wyniku zlecenia lub przy pomocy jednostki gospodarki uspołecznionej albo przez pracownika tej jednostki w zakresie jej działalności i w związku z jego zatrudnieniem w tej jednostce, niezależnie od tego, czy pracownik jest twórcą lub współtwórcą wynalazku, jest wynalazkiem pracowniczym. Prawo do uzyskania patentu na ten wynalazek (prawo do patentu) przysługuje tej jednostce gospodarki uspołecznionej. Przez uzyskanie świadectwa autorskiego twórca wynalazku pracowniczego nabywa prawo do wynagrodzenia za stosowanie wynalazku na całym obszarze Państwa na warunkach określonych w ustawie(art.20 ust.3) Z powyższego wynika, że wynalazek dokonany przez pracownika jednostki gospodarki uspołecznionej w zakresie jej działalności i w związku z jego zatrudnieniem zawsze stanowił wynalazek pracowniczy, co do którego prawo do uzyskania patentu przysługiwało wyłącznie jednostce gospodarki uspołecznionej. Twórca nabywał jedynie prawo do wynagrodzenia z chwilą uzyskania świadectwa autorskiego. Zwrócić należy uwagę, iż przepis ten definiując pojęcie wynalazku pracowniczego, nie wskazuje na związek wynalazku z konkretnym zakresem czynności pracownika, ale z samym faktem zatrudnienia pracownika w danej jednostce i zakresem działalności jednostki gospodarki uspołecznionej. Art.98 ustawy o wynalazczości z 1972 r. określał zasady co do sposobu wyliczenia wynagrodzenia dla twórcy. Organ interpretujący dokonał jednak wybiórczej wykładni wymienionego przepisu, nie wziął bowiem pod uwagę, iż zgodnie z art.98 ust.4 ustawy o wynalazczości z 1972 r. wynagrodzenie to mogło mieć charakter tymczasowy i mogło być ustalone na podstawie przewidywanych efektów a nie tylko efektów uzyskanych w wyniku zastosowania projektu. Z tych względów Sąd nie podziela interpretacji § 12 rozporządzenia z 1991 r. oraz art.20 ust.1 i art.98 ustawy o wynalazczości z 1972 r. dokonanej do celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, przedstawionej w indywidualnej interpretacji przez Ministra Finansów. Zdaniem Sądu zaskarżona interpretacja narusza również przepisy prawa procesowego. W myśl § 1 art.14 b ord. pod. Minister właściwy do spraw finansów publicznych na pisemny wniosek zainteresowanego wydaje w jego indywidualnej sprawie pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Paragraf 2 powołanego przepisu stanowi, iż wniosek o interpretację może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Zgodnie z art.14 c § 1 ord. pod. Interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.( § 2) Zgodnie z jednoznaczną, jasną i niebudzącą wątpliwości treścią przytoczonego przepisu rolą organu i istotą jego postępowania w sprawie indywidualnej interpretacji jest ocena stanowiska strony, nie zaś przedstawianie poglądów i interpretacji mających zastosowanie w sprawie przepisów prawnych w odniesieniu do różnych sytuacji faktycznych. Obowiązkiem organu jest dokonanie wykładni co do treści przepisów prawa podatkowego oraz sposobu ich zastosowania w odniesieniu do określonej indywidualnie sprawy. Należy też zaakcentować, że pełną wiedzę o stanie faktycznym stanowiącym punkt wyjścia dla ustalenia adekwatnych regulacji prawa podatkowego organ podatkowy czerpie wyłącznie z wniosku uprawnionego podmiotu. Jeśli wniosek ten nie zawiera określonych informacji, organ może zwrócić się o jego uzupełnienie w trybie przewidzianym dla usuwania braków formalnych. Ponadto organ w tym postępowaniu nie może prowadzić żadnego postępowania dowodowego. Właśnie z tego względu, że ustalenie stanu faktycznego nie jest przedmiotem postępowania w sprawie o wydanie indywidualnej interpretacji, wynika, iż stan ten jest stanem hipotetycznym, określonym przez wnioskującego o interpretację. Dla rozstrzygnięcia kwestii prawnych nie jest bowiem istotne rzeczywiste wystąpienie określonych zdarzeń. Organ, udzielając interpretacji, przedstawia swój pogląd dotyczący rozumienia treści przepisów prawa podatkowego i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do sytuacji indywidualnej wskazanej przez wnioskodawcę. Zarówno na etapie postępowania wywołanego wniesieniem wezwania do usunięcia naruszenia prawa jak i na etapie kontroli sądowej wydanego w wyniku tego postępowania rozstrzygnięcia kontroli podlega prawidłowość wyjaśnienia treści przepisów w odniesieniu do zadanego pytania. Nie jest więc możliwe dalsze uzupełnienie bądź doprecyzowanie zgłoszonego wniosku o interpretację. Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy, wskazać należy, że organ interpretujący nieprawidłowo rozstrzygnął wniosek o udzielenie interpretacji w kontekście zadanego pytania. Minister Finansów wydając indywidualna interpretację nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności stanu faktycznego, przedstawionego przez Wnioskodawcę, który nawet jeżeli w sposób chaotyczny argumentację tę przedstawia, to nie zwalnia to organu interpretującego z wezwania wnioskodawcy, na podstawie art.169 ord.pod. do uzupełnienia wniosku i dopiero wówczas wydania interpretacji. Zgodzić się też należy ze Skarżącym, iż Minister Finansów nie wyjaśnił i bez uzasadnienia oparł interpretację o przepisy ustawy o wynalazczości obowiązującej w 1998 r. rozumiane bardzo szeroko. Strona nie uzyskała również jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy momentem rozstrzygającym o powstaniu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych jest chwila wypłaty omawianego wynagrodzenia dla twórcy czy też data nabycia prawa do wynagrodzenia. Z punktu widzenia celu interpretacji, jak już Sąd wskazywał wyżej, szczególnie istotne jest aby interpretacja indywidualna dotyczyła stanu faktycznego, który przedstawił Wnioskodawca w kontekście postawionego pytania. Sąd nie podziela natomiast poglądu Strony, iż zwolnienia przewidziane w rozporządzeniu z 1991 r. obowiązują bezterminowo, co prawidłowo zostało wyjaśnione w interpretacji i w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a) i c) p.p.s.a. uchylił indywidualną interpretację.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło