II SA/Bd 602/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Grzegorz Saniewski ( spr.) Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 grudnia 2008r. sprawy ze skargi L. W., Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na lokalizację zjazdu z drogi gminnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących kwotę 200 zł. ( dwieście ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] lipca 2007 r. skarżący L. i Z. W. zwrócili się do Zarządu Dróg Wojewódzkich w B. o "unieważnienie" decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] zezwalającej A. Z. na lokalizację zjazdu z drogi gminnej na teren działki nr [...] w G. Wnioskodawcy podnieśli, iż po uprawomocnieniu się wyroku WSA w B. z dnia [...] czerwca 2007 r., uchylającego zarówno postanowienie SKO w T. z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] oraz postanowienie Wójta Gminy L. z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...] dotyczące dostępu dz. nr [...] i [...] do drogi publicznej i zjazdu z ul. S. w G. na teren inwestycji budynku mieszkalnego projektowanego na działce nr [...] przy ul. S. [...] w G. – ww. decyzja Wójta z dnia [...] maja 2007 r. nie będzie miała prawdopodobnie podstawy prawnej. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. Dyrektor Zarządu Dróg Wojewódzkich, działający z upoważnienia Marszałka Województwa [...], na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej "k.p.a.") postanowił przekazać pismo skarżących Wójtowi Gminy L. jako organowi właściwemu w sprawie. Wskutek interwencji Wójta Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. (zwane dalej "Kolegium") postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] stwierdziło nieważność postanowienia Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich z dnia [...] lipca 2007 r. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy L. leży w kompetencjach organu wyższego rzędu, którym w obecnie stanie prawnym jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. Dyrektor Zarządu Dróg Wojewódzkich powinien zatem przekazać wniosek strony do organu właściwego, czyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., a nie jak postanowił – do Wójta Gminy L.. Następnie zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. Kolegium zawiadomiło strony postępowania, że na wniosek L. i Z. W. zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] maja 2007 r. Po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, podnosząc, że w świetle art. 157 § 2 k.p.a. skarżący nie mają przymiotu strony w sprawie, nie są zatem podmiotem uprawnionym do wszczęcia postępowania w sprawie nieważności. Skarżący zwrócili się o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc m.in., iż Kolegium nie zastosowało się do ww. wyroku Sądu z dnia [...] czerwca 2007 r. (sygn. akt II SA/Bd 359/07). Skarżący kwestionowali lokalizację zjazdu stwierdzając, że powinien być on wykonany nie bezpośrednio z ul. S. [...], lecz pośrednio przez dostęp do działki nr [...]. Ponadto wskazali, że w świetle obecnej lokalizacji zjazdu stoi słup energetyczny, a sam zjazd znajduje się na niebezpiecznym zakręcie ulicy. W przypadku przewrócenia się słupa możliwy jest jego upadek na teren działki skarżących (znajdującej się około 2 metrów od słupa). Okoliczności te w sposób oczywisty przesądzają o istnieniu interesu prawnego skarżących. W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium decyzją z dnia [...] maja 2008 r. uchyliło w całości swoją decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu Kolegium zauważyło, że stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich oznacza, że podanie skarżących z dnia [...] lipca 2007 r. powinno być zwrócone przez Wójta Gminy L. Dyrektorowi ZDW jako adresatowi pisma. Oznacza to, że przed Kolegium nie zawisła sprawa z wniosku L. i Z. W. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta z dnia [...] maja 2007 r. Bezprzedmiotowe było więc zarówno zawiadomienie stron postępowania z dnia [...] stycznia 2008 r. o wszczęciu postępowania, jak również decyzja Kolegium z dnia [...] lutego 2008 r. W skardze do sądu administracyjnego L. i Z. W. wnieśli o uchylenie decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2008 r. Skarżący zarzucili, iż Kolegium w ogóle nie odniosło się merytorycznie do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, naruszając przepisy art. 8, 11, 107 § 1 i 3 k.p.a. Ponadto przed wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. organ uniemożliwił wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czym naruszyło zasadę określoną w art. 10 k.p.a. Skarżący podkreślili, że nie cofnęli żądania o unieważnienie decyzji Wójta, a więc zarówno podmiot jak i przedmiot sprawy istnieją, a tym samym nie zaszła sytuacja przewidziana w art. 105 § 1 i § 2 k.p.a. Zdaniem skarżących rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji nie jest zgodnie z powołanym przez Kolegium art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a z uzasadnienia decyzji nie wynika dlaczego organ przepis ten zastosował. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Uczestnik postępowania A. Z. także wniósł o oddalenie skargi zwracając uwagę, że w dniu [...] grudnia 2008 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 294/08 zapadł wyrok oddalający skargę państwa W na decyzję o warunkach zabudowy terenu. Ponadto uczestnik zakwestionował istnienie interesu prawnego skarżących w sprawie wskazując, że kwestia zjazdu nie narusza w niczym praw skarżących w zakresie ich własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innego powodu niż wskazują skarżący. Należy zauważyć, że zaskarżona decyzja Kolegium ma charakter formalny, odnoszący się jedynie do kwestii wszczęcia postępowania przed tym organem i nie dotyczy żadnej z kwestii podnoszonych przez skarżących, mających przede wszystkim charakter merytoryczny. Istotą przedstawionej Sądowi sprawy jest jedynie problem, czy doszło do wszczęcia postępowania ("zawiśnięcia sprawy") z wniosku skarżących (zawartego w piśmie z dnia [...] lipca 2007 r.) o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy L. przed konkretnym organem – Samorządowym Kolegium Odwoławczym w T., w świetle wynikającego z art. 65 § 1 k.p.a. obowiązku przekazywania podania strony organowi właściwemu w ściśle określony sposób tj. w formie postanowienia. Należy zdaniem Sądu przede wszystkim zwrócić uwagę, iż art. 65 § 1 k.p.a. przewiduje sposób, w jaki organ administracji jest zobowiązany do wykonania czynności związanych z przestrzeganiem z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej (art. 19 k.p.a.). Obowiązek przekazania podania w określonej formie innemu organowi jest częścią obowiązku przestrzegania właściwości, a powstaje dopiero wówczas, kiedy organ stwierdzi, że jest w sprawie niewłaściwy. Podkreślenia też wymaga, że organ administracji jest zobowiązany do przestrzegania swojej właściwości "z urzędu", a nie na wniosek strony lub dopiero w odpowiedzi na działania innego (niewłaściwego) organu administracji. Z treści art. 65 § 1 k.p.a. nie wynika, że brak przekazania podania organowi właściwemu w odpowiedniej formie (postanowienia) zwalania organ właściwy z przestrzegania właściwości, a co za tym idzie – z obowiązku prowadzenia postępowania. Samo bowiem doręczenie żądania organowi w sprawie, która może być wszczęta na wniosek strony, powoduje, iż w dniu doręczenia dochodzi do wszczęcia postępowania (art. 61 § 3 k.p.a.). Przewidziana w art. 65 § 1 k.p.a. forma postanowienia dla czynności przekazania podania ściśle wiąże się z przyznanym wnioskodawcy w tym przepisie uprawnieniem do złożenia zażalenia. Forma postanowienia, z którym łączy się wymóg odpowiedniego uzasadnienia, ma zabezpieczyć wnioskodawcy egzekwowanie swoich praw poprzez możliwość merytorycznego kwestionowania oceny organu co do jego właściwości. Celem regulacji art. 65 § 1 k.p.a. jest zatem zabezpieczenie praw strony. W świetle powyższego, zdaniem Sądu, Kolegium zaskarżoną decyzją dopuściło się naruszenia przepisu art. 19 k.p.a. w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z akt sprawy, Kolegium dysponuje wnioskiem skarżących o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy L. Stosownie do art. 157 § 1 w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest organem właściwym w tej sprawie, czemu Kolegium dało wyraz w ww. postanowieniu z dnia [...] stycznia 2008 r. Znając tą ocenę Kolegium co do organu właściwego (dowód doręczenia postanowienia - k.10 akt administracyjnych), wnioskodawcy nie kwestionowali jej w drodze przysługującego im wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto z obrotu prawnego zostało wyeliminowane postanowienie Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich. Skoro zatem zostało zachowane prawo strony do wyrażenia swojego stanowiska odnośnie właściwości, a jednocześnie brak wiążącej oceny innego organu administracji w tej kwestii – obowiązkiem Kolegium była samodzielna ocena swojej właściwości i stosownie do niej – prowadzenie postępowania oraz wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. W dalszym postępowaniu Kolegium będzie zobowiązane prowadzić postępowanie, stosownie do powyższych wskazań Sądu. Należy przy tym podkreślić, że obecny wyrok nie przesądza kierunku rozstrzygnięcia Kolegium, w tym oceny, czy skarżący mają interes prawny w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Wójta. Jest to bowiem kwestia, która powinna być przedmiotem powtórnego rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z prawem strony do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm., zwanej "p.p.s.a.") należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a. O kosztach (pkt 3 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. biorąc pod uwagę wysokość wniesionego wpisu.