IV SA/Wa 1936/08
WyrokWSA w Warszawie2009-03-11
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Marta Laskowska-Pietrzak, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest dopuszczalne, gdy brak jest oryginału tej decyzji, a jedynie istnieją dowody na jej wydanie?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z powodu braku jej oryginału jest niedopuszczalne, jeśli istnieją dowody na jej wydanie. Organ administracji publicznej ma obowiązek podjąć wszelkie możliwe działania w celu odtworzenia treści brakującego dokumentu, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Zaginięcie orzeczenia nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia jego nieważności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na decyzję Ministra Gospodarki umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Leśnictwa z 1952 r. dotyczącego zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa. Minister Gospodarki umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu braku oryginału orzeczenia z 1952 r. Skarżący zarzucił, że brak oryginału nie jest podstawą do umorzenia, a istnieją dowody na wydanie orzeczenia. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2008 r. Zasądził od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącego M. P. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2009 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącego M. P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. Nr [...] Minister Gospodarki działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Leśnictwa z [...] lutego 1952r. w zakresie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa: "M." [...] - w części dotyczącej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z wniosku P. P. i A. P. z 15 września 1990r., w miejsce których w toku postępowania wstąpili M. P. - reprezentowany przez radcę prawnego G. D., A. P., A. P., B. P. i A. P.
Wniosek ten organ potraktował jako żądanie wszczęcia postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności:
1. zarządzenia Ministra Handlu Wewnętrznego z dnia [...] lipca 1949 r. o ustanowieniu
przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. "Ł.", wł. P. P.,
2. orzeczenia Nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1950 r. - o przejęciu
przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa: M. [...],
3. orzeczenia Ministra Leśnictwa z dnia [...] lutego 1952 r. w sprawie zatwierdzenia
protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa: "M." [...].
Minister Gospodarki postanowienia z dnia [...] czerwca 2007 r. zakreślił przedmiot w/w postępowań oraz wyłączył do odrębnego postępowania orzeczenie Ministra Leśnictwa z dnia [...] lutego 1952 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa: "M." [...] - w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].
Następnie pismem z dnia 22 czerwca 2007 r. zawiadomił strony o wszczęciu odrębnego postępowania w zakresie stwierdzenia nieważności powyższego orzeczenia Ministra Leśnictwa z dnia [...] lutego 1952 r. i wezwał strony do nadesłania treści przedmiotowego orzeczenia. Pomimo bowiem podjętych równolegle w tym
Sygn. akt IV SA/Wa 1936/08
zakresie działań własnych organu nie udało się pozyskać do akt sprawy prawdopodobnie wydanych: protokołu zdawczo - odbiorczego z dnia [...] lipca 1950 r. oraz orzeczenia Ministra Leśnictwa z dnia [...] lutego 1952 r. zatwierdzającego ww. protokół zdawczo-odbiorczy.
Wnioskodawcy nie uzupełnili jednak ww. braku oraz nie wycofali wniosku o prowadzenie postępowania w powyższym zakresie.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonym stanie faktycznym, organ uznał, iż z treści zaświadczeń [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 2007 r. wynika, iż podstawą wpisu w dniu [...] października 1963 r. Skarbu Państwa, jako właściciela nieruchomości, na której posadowione było przedmiotowe przedsiębiorstwo, był wniosek z dnia 24 sierpnia 1963 r. i orzeczenie Nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1950 r. wydane w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego - o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa: M. [...].
Powyższa okoliczność oraz fakt, iż mimo długotrwałych kwerend archiwalnych nie zostało pozyskane do akt sprawy orzeczenie Ministra Leśnictwa z dnia [...] lutego 1952 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa: "M. " [...], zdaniem Ministra wskazuje, iż organ nie podejmował w tym przedmiocie rozstrzygnięcia. Brak rozważanego orzeczenia stanowi zatem o bezprzedmiotowości postępowania.
W tym stanie faktycznym i prawnym organ uznał, iż nie jest możliwe dalsze prowadzenie niniejszego postępowania ze względu na brak przedmiotu, co do którego zostało wszczęte. Jest to przeszkoda trwała, która nie dała się usunąć poprzez podjęte działania własne organu ani wnioskodawców, skutkująca koniecznością umorzenia postępowania.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. P., kwestionując fakt nieistnienia w obrocie prawnym orzeczenia Ministra Leśnictwa z dnia [...] lutego 1952r.
Decyzją z dnia [...] października 2008r. Nr [...] Minister Gospodarki, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a, po rozpoznaniu odwołania M. P., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2008r.
Sygn. akt IV SA/Wa 1936/08
W uzasadnieniu organ podtrzymał prezentowane przez siebie stanowisko w zakresie istnienia podstaw do umorzenia postępowania w sprawie z uwagi na brak przedmiotu co do którego zostało ono wszczęte .
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. P., reprezentowany przez pełnomocnika. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 105 § 1 k.p.a, wniósł o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, iż Minister Gospodarki umorzył postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Leśnictwa z dnia [...] lutego 1952 roku w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa "M." [...] z uwagi na to, iż według jego oceny orzeczenie to nie zostało nigdy wydane, gdyż Minister Leśnictwa cyt. "nie podejmował w tym przedmiocie rozstrzygnięcia".
W świetle art. 105 § 1 k.p.a. umorzenie postępowania może nastąpić tylko i wyłącznie wówczas gdy brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Brak podstaw do merytorycznego orzekania musi być przy tym oczywisty i nie może być jedynie efektem domniemań, które nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym i prawnym. W niniejszej sprawie Minister Gospodarki oparł się tymczasem na nie znajdującym odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy domniemaniu, iż skoro podczas kwerendy w archiwach nie znaleziono dokumentu przedmiotowego orzeczenia, to orzeczenie to nie zostało nigdy wydane. Tego rodzaju wnioskowanie Ministra Gospodarki pozostaje w sprzeczności z ustalonymi przez tegoż Ministra okolicznościami potwierdzającymi fakt wydania przedmiotowego orzeczenia, które to okoliczności wskazuje zresztą Minister Gospodarki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skoro pismo Gabinetu Ministra Leśnictwa z dnia [...] maja 1963 roku oraz pismo Zrzeszenia Przemysłu Leśnego z dnia [...] lipca 1963 roku dotyczą sprawdzenia wykonania przedmiotowego orzeczenia, to pozbawione jakiejkolwiek logiki byłoby formułowanie takiej treści pism w przypadku, gdyby orzeczenie to nie zostało wydane.
Kolejne domniemanie "braku" orzeczenia Minister Gospodarki wywodzi z faktu, iż podstawą wpisu Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości do ksiąg wieczystych było tylko orzeczenie nacjonalizacyjne Ministra Leśnictwa nr [...] z dnia [...] kwietnia 1950 roku. Odnosząc się do tego domniemania pełnomocnik skarżącego
Sygn. akt IV SA/Wa 1936/08
podniósł, iż orzeczenie zatwierdzające protokół zdawczo - odbiorczy nie ma samodzielnego bytu w obrocie prawnym, gdyż ma jedynie subsydiarny charakter w stosunku do orzeczenia nacjonalizacyjnego (tj. w tym przypadku w stosunku do orzeczenia Ministra Leśnictwa nr [...] z dnia [...] kwietnia 1950 roku). Rolą orzeczenia o zatwierdzeniu protokołu zdawczo - odbiorczego było jedynie ustalenie składników majątkowych przejętego przedsiębiorstwa i rozstrzygnięcie ewentualnych zgłoszonych na tym tle uwag i wniosków. Stosownie do § 75 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 roku (w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa) zdanie drugie zatwierdzony protokół zdawczo - odbiorczy jest integralną częścią orzeczenia właściwego ministra o przejęciu lub przejściu przedsiębiorstwa na własność Państwa. W związku z tym w pierwszej kolejności organ zobowiązany jest dokonać oceny legalności orzeczenia nacjonalizacyjnego, gdyż ewentualne stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego przesądza o konieczności stwierdzenia także nieważności orzeczenia zatwierdzającego protokół zdawczo - odbiorczy.
Biorąc pod uwagę, iż orzeczenie o zatwierdzeniu protokołu zdawczo - odbiorczego stanowi integralną część orzeczenia nacjonalizacyjnego (zgodnie z § 71 rozporządzenia RM z dnia 30 stycznia 1947 roku przedsiębiorstwo przejęte w myśl art. 3 ustawy przechodzi na własność Państwa z dniem ogłoszenia orzeczenia), całkowicie błędne jest zawarte w decyzji Ministra Gospodarki wnioskowanie, iż skoro podstawą wpisu Skarbu Państwa w księgach wieczystych jest orzeczenie nacjonalizacyjne, to orzeczenie o zatwierdzeniu protokołu zdawczo - odbiorczego nie zostało wydane. Postawą bowiem wpisu mogło być tylko i wyłącznie orzeczenie nacjonalizacyjne, nie zaś orzeczenie o zatwierdzenie protokołu, które nie ma samodzielnego bytu prawnego i stanowiącego część orzeczenia nacjonalizacyjnego.
Wskazano również, iż przepis art. 105 § 1 k.p.a. nie może być traktowany rozszerzająco ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania, a bezprzedmiotowość postępowania zachodzi jedynie w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem prowadzonym w trybie nadzwyczajnym. Jego przedmiotem nie jest sprawa administracyjna, lecz ostateczna decyzja administracyjna, a ściślej wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego. Z materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wynika
Sygn. akt IV SA/Wa 1936/08
natomiast, iż orzeczenie Ministra Leśnictwa z dnia [...] lutego 1952 roku zostało wydane, wobec czego zdaniem pełnomocnika skarżącego umorzenie postępowania w niniejszej sprawie narusza art. 105 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie .
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 ustawy Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając legalność zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2008r., oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym konieczność ich uchylenia.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, iż wydając powyższe decyzję Minister Gospodarki dopuścił się ewidentnego naruszenia przepisu art. 105 § 1 k.p.a. - poprzez uznanie, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Leśnictwa z dnia [...] lutego 1952 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa: "M." [...], stało się bezprzedmiotowe z powodu braku przedmiotu rozpoznania. Organ uznał bowiem, iż orzeczenie to nie weszło do obrotu prawnego, gdyż Minister Leśnictwa nie podjął takiego rozstrzygnięcia.
Wskazać zatem należy, iż zgodnie z przepisem art. 105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy
Sygn. akt IV SA/Wa 1936/08
postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o jakiej mowa w tym przepisie, to brak przedmiotu postępowania, czyli konkretnej sprawy, w której organ obowiązany jest rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.
W trybie art. 105 § 1 k.p.a. chodzi zatem o umorzenie postępowania przez organ pierwszej instancji, względnie przez organ odwoławczy, w sytuacji gdy organ ten uchylając zaskarżoną decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) z powodu bezprzedmiotowości postępowania, a w szczególności, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygniecie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne, lub gdy organ stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego występuje niewątpliwie w przypadku, gdy brak jest któregokolwiek z elementów konstruujących przedmiot tego postępowania. W świetle ustaleń doktryny postępowania administracyjnego oraz orzecznictwa sądowego (vide: m.in. przegląd dokonany przez G. Łaszczycę /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II, Zakamycze 2005, s. 32-36 i powołana tam literatura i orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego) przedmiot postępowania administracyjnego istnieje, jeśli zostaną spełnione łącznie następujące warunki:
w sprawie działa organ administracji publicznej (art. 1 pkt 1 k.p.a.) w znaczeniu
przyjętym przez art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. (znaczenie funkcjonalne);
organ ten jest właściwy do podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie (chodzi przede
wszystkim o właściwość rzeczowa);
sprawa ma charakter indywidualny, a więc dotyczy imiennie oznaczonego
podmiotu oraz konkretnych jego praw lub obowiązków;
rozstrzyganie o sprawie następuje w formie decyzji administracyjnej (chodzi o
decyzję rozstrzygającą o prawach i obowiązkach stron postępowania
administracyjnego - decyzja w znaczeniu materialnym), albowiem brak prawnych
możliwości podjęcia przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia
regulującego w sposób władczy i jednostronny konkretną sytuację prawną obywatela
czyni postępowanie bezprzedmiotowym;
Sygn. akt IV SA/Wa 1936/08
e) w przepisach materialnego prawa administracyjnego zawarta jest norma
kompetencyjna upoważniająca organ do podjęcia takiego rozstrzygnięcia (jeśli zatem
żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez
organ administracji, postępowanie administracyjne wszczęte takim żądaniem, jako
bezprzedmiotowe, powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. — vide:
m.in. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 1990 r., II SA 1240/89, ONSA
1990, nr 1, poz. 16, czy też wyrok NSA z dnia 22 maja 2001 r., II SA 1223/00,
niepubl.);
f) nie zostało w sprawie podjęte ostateczne rozstrzygnięcie (nie zachodzi tzw. res
iudicata);
g) zrealizowany został pewien stan faktyczny odpowiadający generalnie hipotezie
określonej w normie zawierającej normę kompetencyjną (w orzecznictwie sądowym
podkreśla się, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia
wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i
faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy - vide: m.in. wyrok NSA z dnia
18 czerwca 1995 r., SA/Łd 2424/94, ONSA 1996, nr 2, poz. 80);
h) istnieje podmiot mogący być stroną postępowania (posiadający zdolność
administracyjnoprawną);
i) podmiot ten dysponuje interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. (legitymacją
procesowa);
j) podmiot uprawniony do wszczęcia postępowania zgłosił inicjatywę w tym
względzie.
Ponadto należy zauważyć, iż w literaturze i orzecznictwie wyraźnie podnosi się, że w każdym wypadku niezbędne jest ścisłe rozróżnienie bezprzedmiotowości postępowania od bezzasadności żądania strony. Ta ostatnia wiąże się z niespełnieniem przez stronę postępowania określonych prawem przesłanek koniecznych do uzyskania uprawnienia w trybie decyzji administracyjnej (tak m.in. R Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C. H. Beck, Warszawa 2005, s. 275 i nast. oraz cyt. tam orzecznictwo NSA i literatura).
Zdaniem Sądu, stanowisko organu o braku, w obrocie prawnym kwestionowanego w postępowaniu nieważnościowym orzeczenia nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z akt administracyjnych sprawy w ocenie Sądu wynika, iż sporne orzeczenie zostało wydane, a ponadto jako ostateczne weszło do obrotu prawnego. Okoliczność tą potwierdza treści pism z dnia
Sygn. akt IV SA/Wa 1936/08
[...] lipca 1963r. i [...] maja 1963r. znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy (k. 81 i 82). Wobec braku możliwości odnalezienia przez organ oraz strony postępowania spornego orzeczenia, uznać należało zatem, iż orzeczenie to zaginęło. Okoliczność zaginięcia orzeczenia nie może zaś stanowić jakąkolwiek podstawę faktyczną do umorzenia przez organ postępowania w sprawie stwierdzenia jego nieważności.
Należy wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 921/05 (LEX nr 275485; - stwierdził, iż brak możliwości odnalezienia dokumentu zawierającego decyzję o pozwoleniu na budowę nie oznacza braku możliwości odtworzenia jego treści. NSA wskazał w tym orzeczeniu, iż przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają wprawdzie uregulowań dotyczących postępowania w razie zaginięcia lub zniszczenia akt, analogicznych do zawartych w księdze czwartej kodeksu postępowania cywilnego (art. 716-729 k.p.c), nie oznacza to jednak, iż organ administracji może się uchylić od obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia zgodnie z obowiązującym prawem, do czego zobligowany jest z mocy art. 7 k.p.a. Zdaniem NSA w sytuacji, gdy ustalenie treści decyzji jest niezbędne do załatwienia sprawy, należy ją odtworzyć przy użyciu wszelkich dostępnych środków dowodowych przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, nie wyłączając przesłuchania świadków i stron. Zaniechanie powyższych czynności - jak stwierdził NSA - świadczy o oczywistym naruszeniu powołanej wyżej normy prawnej. Warto wskazać, iż podobne stanowisko zajął NSA także w orzeczeniu z dnia 4 lutego 1999 r., wydanym w sprawie sygn. akt IV SA 419/98 (LEX nr 47260).
Niewątpliwie związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ zobowiązany był m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede
Sygn. akt IV SA/Wa 1936/08
wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli.
Należy wskazać, iż z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. - wynika, iż to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ winien jednocześnie dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem.
Według Sądu w sytuacji, gdy - pomimo licznych poszukiwań, rzeczywiście nie odnaleziono spornego orzeczenia z 1952 r. - organ miał obowiązek podjąć wszelkie możliwe działania w celu odtworzenia treści brakującego dokumentu decyzji. Zamknięcie drogi do stwierdzenia nieważności orzeczenia z powodu braku oryginału decyzji należy w tej sytuacji uznać za ewidentne naruszenie w/w przepisów postępowania administracyjnego.
Mając na względzie istotę wskazanych uchybień formalnoprawnych, których dopuścił się w toku niniejszego postępowania Minister Gospodarki, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zasądzając zwrot uiszczonego wpisu sądowego oraz poniesionych przez stronę skarżącą kosztów zastępstwa procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie przepisu art. 200 i art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. w zw. z §14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło