II SA/Ol 987/08
WyrokWSA w Olsztynie2009-03-11
Skład orzekający: Beata Jezielska, Katarzyna Matczak, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa elektrociepłowni opalanej biopaliwem wraz z niezbędnymi elementami infrastruktury może zostać uznana za inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Budowa elektrociepłowni opalanej biopaliwem nie stanowi inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ nie jest ona niezbędna do korzystania z sieci przesyłowych energii elektrycznej lub pary. Katalog celów publicznych określony w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco. Ustawa Prawo energetyczne odróżnia wytwarzanie energii od jej przesyłania, a elektrociepłownia jest przedsiębiorstwem wytwarzającym energię, a nie przesyłającym ją.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg M.B. i K.N. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymały w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy elektrociepłowni opalanej biopaliwem. Skarżący zarzucili, że budowa elektrociepłowni nie stanowi inwestycji celu publicznego, ponieważ urządzenia wytwarzające ciepło nie są niezbędne do korzystania z urządzeń przesyłowych, a Prawo energetyczne odróżnia wytwarzanie od przesyłania energii.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą je decyzję Prezydenta Miasta, zasądził zwrot kosztów postępowania od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących oraz orzekł, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" oraz sprawy ze skargi K.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego I. uchyla zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". nr "[...]" oraz nr "[...]"; II. uchyla decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]" nr "[...]"; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M.B. kwotę 740,- zł (siedemset czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; WSA/wyr.1 – sentencja wyroku IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K.N. kwotę 740,- zł (siedemset czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; V. orzeka, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Decyzjami z dnia "[...]", wydanymi w wyniku rozpatrzenia odwołań M. B. i K. N., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]" w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na realizacji przy ul. Ai B w "[...]" elektrociepłowni A opalanej biopaliwem wraz z niezbędnymi elementami infrastruktury.
Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt. 5 ustawy
z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zmianami), przez inwestycję celu publicznego należy przez rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponad lokalnym (powiatowym, wojewódzkim
i krajowym), stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). W myśl tego przepisu, celami publicznymi w rozumieniu ustawy jest min. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W przepisie tym ustawodawca nie zawarł definicji przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Z tego względu należy odnieść się do definicji obiektów i urządzeń zawartych w innych przepisach, jak ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006r. Nr 89, poz. 625 ze zm.). W art. 3 tej ustawy ustawodawca wskazał, że pod pojęciem urządzeń należy rozumieć - urządzenia techniczne stosowane w procesach energetycznych, instalacji - urządzenia z układami połączeń między nimi, sieci - instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania i dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstw energetycznych. Do urządzeń wytwarzających, przetwarzających, przesyłających i zużywających ciepło oraz do innych urządzeń energetycznych zalicza się min.: 1) kotły parowe oraz wodne na paliwa stałe, płynne i gazowe, o mocy powyżej 50 kW, wraz z urządzeniami pomocniczymi; 2) sieci i instalacje cieplne wraz z urządzeniami pomocniczymi, o przesyle ciepła powyżej 50 kW; 3) turbiny parowe oraz wodne o mocy powyżej 50 kW, wraz z urządzeniami pomocniczymi; 4) przemysłowe urządzenia odbiorcze pary i gorącej wody, o mocy powyżej 50 kW; 5) urządzenia wentylacji, klimatyzacji i chłodnicze, o mocy powyżej 50 kW;
6) pompy, ssawy, wentylatory i dmuchawy, o mocy powyżej 50 kW; 7) sprężarki o mocy powyżej 20 kW oraz instalacje sprężonego powietrza i gazów technicznych; 8) urządzenia do składowania, magazynowania i rozładunku paliw, o pojemności składowania odpowiadającej masie ponad 100 Mg; 9) piece przemysłowe o mocy powyżej 50 kW;
10) aparaturę kontrolno-pomiarowa i urządzenia automatycznej regulacji do urządzeń
i instalacji wymienionych w pkt 1-9; 11) urządzenia techniki wojskowej lub uzbrojenia;
12) urządzenia ratowniczo-gaśnicze i ochrony granic.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9.02.2002 r. (sygn. akt I SA 363/99) wskazał m. in.: "Zgodnie z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami celem publicznym w rozumieniu ustawy jest m.in. budowa i utrzymanie przewodów
i urządzeń służących do przesyłania gazu, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przy tak sformułowanym zapisie ustawowym dla oceny spełnienia przesłanki "celu publicznego" nie ma znaczenia, kto ten cel realizuje i kto jest jego inwestorem - Skarb Państwa, samorząd terytorialny czy inna osoba prawna. Również nie ma znaczenia, czy na danym obszarze ma ona charakter tranzytowy, czy też docelowy".
Kolegium stwierdziło, iż w jego ocenie, realizacja inwestycji polegającej na realizacji elektrociepłowni A opalanej biopaliwem może stanowić inwestycję celu publicznego.
Nadmieniono, iż organ I instancji uzyskał w sprawie uzgodnienia wymagane w art. 53 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a z raportów o oddziaływaniu inwestycji na środowisko oraz uciążliwości akustycznej planowanej inwestycji wynika, że inwestycja nie będzie uciążliwa pod względem akustycznym, nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych norm emisji zanieczyszczeń energetycznych, nie stanowi zagrożenia dla poziomów wodonośnych oraz nie spowoduje zanieczyszczeń wody.
Zwrócono uwagę na to, iż stosownie do załącznika Nr 1 do decyzji organu
I instancji, inwestor, przed wystąpieniem o pozwolenie na budowę, winien min. uzyskać pozwolenie zintegrowane na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii, a także uzyskać tytuł prawny do terenu, na którym zamierza realizować inwestycje, oraz winien
w projekcie budowlanym w sposób jednoznaczny i czytelny przedstawić rozwiązania
w zakresie ochrony interesów osób trzecich.
Kolegium wyjaśniło, że decyzja ustalająca lokalizację celu publicznego nie przesądza o realizacji inwestycji. Określa ona jedynie podstawowe parametry objętej wnioskiem inwestycji, które podlegają szczegółowym ustaleniom w postępowaniu poprzedzającym realizację inwestycji, unormowanym w przepisach Prawa budowlanego.
W skargach na ostateczne decyzje Kolegium M. B. i K. N. zarzucili, iż uznanie budowy elektrociepłowni za inwestycję celu publicznego stanowi naruszenie art. 2 pkt 5 i art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, iż w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest mowa o urządzeniach służących do przesyłania m.in. pary, a także innych obiektów i urządzeń służących do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Wbrew uzasadnieniu Kolegium, w skład tych urządzeń nie wchodzą urządzenia wytwarzające i przetwarzające ciepło. Nawet uwzględniając tylko zasady logiki należy dojść do wniosku, że urządzenia te nie są niezbędne do korzystania z urządzeń przesyłowych. Gdyby ustawodawca chciał, aby elektrociepłownię można było budować w oparciu o przepis art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami z pewnością zawarłby pojęcie urządzeń do produkcji energii (pary itp.), a ograniczył się jedynie do zamkniętego katalogu pojęć kategorycznych, nie podlegającemu rozszerzeniu. Podnieśli skarżący odnosząc się do zapisów Prawa energetycznego, iż przesyłanie energii nie ma nic wspólnego z jej wytwarzaniem lub przetwarzaniem, które to pojęcia nie wchodzą w zakres uregulowań dotyczących inwestycji celu publicznego. W ocenie skarżących wspomniany przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wymienia w swej treści celów publicznych, które w jakimkolwiek stopniu uzasadniałyby kwalifikację przedmiotowej inwestycji jako inwestycji o charakterze publicznym. Pojęcie celu publicznego, jakim posługuje się omawiana ustawa, nie jest dowolne i przy jego stosowaniu nie można się odwoływać do potocznego czy też ogólnego jego znaczenia. W tym przypadku literalne brzmienie przepisu jest jednoznaczne i nie wymaga stosowania innych zabiegów interpretacyjnych. Ustawodawca w art. 6 tej ustawy ustalił katalog celów publicznych w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jest to katalog konkretny, zamknięty w tym sensie, że jego pkt 10 — "inne cele"- to tylko cele "określone w odrębnych ustawach". Przepisy, które mogłyby mieć w przedmiotowej sprawie zastosowanie Prawo energetyczne nie zawierają takiej kategorii. Aby zatem mówić o celu publicznym w przypadku budowy takiego obiektu jak elektrociepłownia opalana biopaliwem, należy znaleźć cel bezpośrednio wyrażony w art. 6 ustawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło
o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Zatem usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Zaskarżonymi decyzjami organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na realizacji elektrociepłowni A opalanej biopaliwem wraz z niezbędnymi elementami infrastruktury technicznej. Z pkt 1 załącznika nr 1 do decyzji organu I instancji oraz z akt administracyjnych wynika, iż produkowana przez elektrociepłownie energia elektryczna ma być oddawana do systemu elektroenergetycznego, a ciepło do miejskiej sieci ciepłowniczej i dla celów technologicznych dla browaru. Oczywistym jest więc, że elektrociepłownia będzie przedsiębiorstwem wytwarzającym energię elektryczną i cieplną w rozumieniu przepisów Prawa energetycznego.
Zagadnieniem spornym w rozpatrywanej sprawie jest to, czy budowa elektrociepłowni A opalanej biopaliwem wraz z niezbędnymi elementami infrastruktury stanowi cel publiczny, o którym mowa w art. 6 pkt. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Pogląd wyrażony w tej kwestii przez Kolegium należałoby zatem uznać za słuszny, o ile elektrociepłownię i jej infrastrukturę można by było zaliczyć do kategorii obiektów
i urządzeń niezbędnych do korzystania z przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej.
Stosownie do treści art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez inwestycję celu publicznego należy przez rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponad lokalnym (powiatowym, wojewódzkim
i krajowym), stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ustawodawca w ustawie o gospodarce nieruchomościami wymienił w art. 6 w pkt 1 – 10, co należy rozumieć przez pojęcie celu publicznego. Naczelny Sąd administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2000r. II SA/Kr 1010/00 (ONSA 2001/4/186 nr lex 49925) wskazał, iż "pojęcie "cel publiczny", jakim posługuje się ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (...), nie jest dowolne i przy jego interpretacji nie można się odwoływać do potocznego jego znaczenia. Ustawodawca ustalił w art. 6 tej ustawy zamknięty katalog celów publicznych; wymienione w pkt 10 tego artykułu "inne cele" to tylko cele określone w odrębnych ustawach". W tym miejscu wskazać należy, że sama ustawa Prawo energetyczne takich celów nie określa. Należy więc zbadać, czy przedmiotowa inwestycja może zostać uznana za inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, iż celami publicznymi w rozumieniu ustawy są budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Forsując koncepcję z pomocą definicji urządzeń, instalacji i sieci w Prawie energetycznym, zgodnie z którą budowę elektrociepłowni należy uznać za inwestycję celu publicznego, Kolegium utraciło – w ocenie Sądu - z pola widzenia rzecz oczywistą. Otóż elektrociepłownia nie jest niezbędna do korzystania z sieci przesyłowych. Funkcjonują one przecież niezależnie od niej.
Uzasadniając analogiczne stanowisko w odniesieniu do elektrowni wodnej (wyrok
z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 548/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), które to stanowisko skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w przypadku poszukiwania zależności między obiektami i urządzeniami w kontekście przepisu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc w warunkach braku przyzwolenia dla interpretacji rozszerzającej - przyjąć należy, iż chodzi o nieodzowność w znaczeniu technicznym. Zastosowanie tej reguły w warunkach przedmiotowej sprawy (tzn. ukierunkowane na weryfikację poglądu traktującego jako "przedmiot pierwszy" małą elektrownię wodną, a elektroenergetyczne sieci przesyłowe sytuujące na pozycji ww. "przedmiotu drugiego") prowadzi do następującego ustalenia: mała elektrownia wodna nie jest niezbędna do korzystania z elektroenergetycznych sieci przesyłowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że tego rodzaju sieci funkcjonują - w sensie technicznym - niezależnie od takiej elektrowni. Poza tym ustawodawca w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustalił katalog celów publicznych o charakterze konkretnym i zamkniętym, w tym sensie, że celem publicznym może być tylko cel expressis verbis wyrażony w przepisie art. 6 pkt 1 - 9, bądź też zgodnie z art. 6 pkt 10, cel określony jako publiczny w innej ustawie. Ponadto musi to być cel publiczny o przeznaczeniu wyraźnie powiązanym z przeznaczeniem celów określonych w zamkniętym katalogu art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Żaden ze wspomnianych przepisów nie mówi expressis verbis o małej elektrowni wodnej jako inwestycji celu publicznego. Dodatkowo przy spojrzeniu na decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego jak na wyjątek od zasady wydawania decyzji o warunkach zabudowy, łatwo można dostrzec zamysł ustawodawcy zmierzający do interpretowania w sposób zwężający katalogu sytuacji, w których może być ona wydawana. Skoro cele publiczne w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ograniczają się do celów wskazanych wprost w wymienionym przepisie art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, albo przepisie innej ustawy, która by wyraźnie nazywała jakąś sytuację celem publicznym na potrzeby tego artykułu lub na potrzeby regulacji prawnej gospodarki przestrzennej, to skatalogowany w ten sposób zakres inwestycji celu publicznego ma charakter zbioru wyjątków od zasady. Wyjątków zaś nie należy interpretować rozszerzająco. Obecnie tylko budowa i utrzymanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej ex definitione stanowi w tym zakresie cel publiczny, a pozostałe zamierzenia inwestycyjne z tej sfery gospodarki energetycznej do uzyskania takiej kwalifikacji potrzebują wykazania się dodatkową cechą ("niezbędnością do korzystania"), to sam fakt wytwarzania i przetwarzania energii w elektrowni wodnej (celem jej późniejszego przekazania do sieci przesyłowych) nie powinien być interpretowany jako wskazujący na ww. niezbędność. Także dlatego, że prowadziłoby to do sytuacji, w której do uzyskania statusu inwestycji celu publicznego wystarczałaby już więź funkcjonalna, o którą w systemie obiektów i urządzeń energetycznych stosunkowo łatwo. Takie działanie pozostawałoby w sprzeczności z intencją prawodawcy, który stanowiąc art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustanowił katalog zamknięty celów publicznych. Uważa się zaś, że przepis enumeratywny i wyczerpujący, a nie jedynie przykładowy, winien być interpretowany ścieśniająco, a contrario jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna.
Odwołując się do domniemania racjonalności prawodawcy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził dalej w cytowanym wyroku, iż dodatkowym wsparciem dla powyższych rozważań jest wykładnia historyczna. Zwrócił mianowicie uwagę na fakt, iż uchwalając pierwotny tekst ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, m.in. znowelizowano ustawę z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22 poz. 99). W wyniku przeprowadzonych zmian (z dniem 5 grudnia 1997 r.) zaczął obowiązywać, do końca 1997 r. przepis art. 46 ust. 2 pkt 4a, uznający za cel publiczny "budowę i utrzymanie urządzeń i instalacji energetycznych służących do wytwarzania paliw i energii oraz ich przesyłania i dystrybucji za pomocą sieci". Z dniem 1 stycznia 1998 r. tego rodzaju kwestie zaczął regulować powołany na wstępie przepis art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Co warte zaznaczenia, porównanie tych dwóch przepisów wykazuje istotną zmianę sposobu wyznaczania celu publicznego w sferze gospodarki energetycznej. Poprzednio bowiem jako cele publiczne wprost kwalifikowano inwestycje dotyczące budowy i utrzymania urządzeń i instalacji energetycznych służących do wytwarzania energii. Tak więc w przepisie art. 46 ust. 2 pkt 4a jako cel publiczny zostały wskazane expressis verbis elektrownie, a co za tym idzie bezwątpienia elektrownie wodne. Przedstawiony zabieg ustawodawcy, który zrezygnował w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami ze wskazania wprost urządzeń służących do wytwarzania energii, w oparciu m.in. o domniemanie racjonalności ustawodawcy, sugeruje zamiar odstąpienia od przyznawania elektrowniom statusu inwestycji celu publicznego.
Przytoczony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2008r. odnosi się wprawdzie do lokalizacji małej elektrowni wodnej, ale jego argumentację w drodze analogii można z pewnością przenieść na grunt niniejszej sprawy dotyczącej wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego dla zamierzenia polegającego na budowie elektrociepłowni.
Odnosząc się do argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dodatkowo wskazać należy, iż także wykładnia przepisów Prawa energetycznego nie wskazuje, by budowa elektrociepłowni mogła zostać uznana za inwestycję celu publicznego. Kolegium wprawdzie przytoczyło szereg przepisów Prawa energetycznego, ale nie zwróciło uwagi, iż w art. 3 pkt 7 ustawy, wskazano, co należy rozumieć przez procesy energetyczne, mianowicie są to techniczne procesy w zakresie wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, magazynowania, dystrybucji oraz użytkowania paliw lub energii. Z przepisu tego wynika, iż ustawodawca odróżnia takie pojęcia jak wytwarzanie i przesyłanie energii. Z przesyłaniem energii związane są inne pojęcia definiowana w Prawie energetycznym np. przesyłanie - transport (art. 3 pkt 4), sieć przesyłowa (art. 3 pkt 11a), sieć dystrybucyjna (art. 3 pkt 11b). Rozróżnienie procesów energetycznych jest o tyle istotne, iż nie każde procesy energetyczne, a konkretniej budowa obiektów i urządzeń służąca tym procesom, może zostać uznana za cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W art. 6 pkt 2 chodzi jedynie o przewody i urządzenia służące do przesyłania pary i energii elektrycznej oraz o obiekty i urządzenia niezbędne do korzystania z przewodów i urządzeń przesyłowych. Przy czym jak wyjaśniono wyżej urządzenia wytwarzające energię nie są urządzeniami niezbędnymi do korzystania z przewodów i urządzeń przesyłowych. Przytoczona przez Kolegium definicja urządzenia, czy instalacji w rozumieniu Prawa energetycznego nie wyjaśnia jeszcze, czy lokalizacja danego urządzenia, przewodu lub obiektu może zostać uznana za cel publiczny. Pojęcie urządzenia (instalacji) użyte w Prawie energetycznym odnosi się bowiem generalnie do urządzeń technicznych stosowanych w procesach energetycznych, a nie tylko do urządzeń technicznych stosowanych w procesach energetycznych związanych z przesyłaniem pary czy energii elektrycznej.
Dalej wskazać należy, iż ustawodawca wprowadził do Prawa energetycznego w art. 3 pkt 12 definicję przedsiębiorcy energetycznego. Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorcą takim jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi. Zgodnie natomiast z art. 55¹ Kodeksu cywilnego przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. W sprawie analizując wydane decyzje administracyjne przyjąć należy, iż inwestor na podstawie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego zamierza lokować właśnie przedsiębiorstwo w rozumieniu wymienionych przepisów i to przedsiębiorstwo zajmujące się wytwarzaniem energii nie zaś jej przesyłem. Z akt sprawy wynika, iż na terenie przedsiębiorstwa będą znajdowały się nie tylko urządzenie biorące udział w procesach energetycznych, ale także cała infrastruktura związana z tymże przedsiębiorstwem, jak np. układ komunikacji wewnętrznej i zewnętrznej, budynek bazy sprzętu, budynek usług technicznych i socjalnych, obiekty związane z przygotowaniem biomasy. Oceniając tak rozumianą inwestycję pod kątem art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie sposób przyjąć, iż może ona zostać uznana za cel publiczny w rozumieniu tego przepisu. W skład elektrociepłowni wchodzić bowiem będzie wiele urządzeń i obiektów nie związanych bezpośrednio z procesami energetycznymi - takimi jak wytwarzanie energii i wprowadzanie jej do systemów przesyłowych - które muszą znaleźć się w elektrociepłowni, by mogła ona funkcjonować pod względem technologicznym. Tymczasem jak wskazano wyżej w art. 6 pkt 2 ustawy mamy do czynienia z katalogiem zamkniętym, a lista celów nie może zostać poszerzona w drodze wykładni. Nie sposób więc przyjąć, iż elektrociepłownia może zostać uznana za inwestycję celu publicznego, skoro nie została wymieniona w stosownych przepisach jako cel publiczny, zawiera urządzenia nie związane bezpośrednio z procesami energetycznymi i nie jest obiektem niezbędnym do korzystania z sieci przesyłających energię elektryczną, czy też cieplną w postaci pary.
Wskutek dokonania przez organy odmiennej wykładni doszło do naruszenia art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w konsekwencji art. 2 pkt 5 i art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Rozpoznając sprawę ponownie organy zastosują się do wykładni przepisów przywołanych przez Sąd w uzasadnieniu wyroku.
Stwierdzając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, należało uchylić zaskarżone decyzje i poprzedzającą je decyzję organu I instancji
- stosownie do art. 145 § 1 pkt 1a w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Orzeczenia z punktów III i IV wyroku znajdują uzasadnienie w art. 200 oraz art. 205 § 2, zaś orzeczenie z punktu V w art. 152 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło