II SA/Ol 572/09

WyrokWSA w Olsztynie2009-10-15

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Katarzyna Matczak, Adam Matuszak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest jednoczesne prowadzenie dwóch postępowań administracyjnych w tej samej sprawie dotyczącej skreślenia studenta z listy studentów, zwłaszcza gdy jedno z nich jest przedmiotem kontroli sądowej?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymane nią w mocy decyzje organów uczelni, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 110 KPA, poprzez prowadzenie dwóch równoległych postępowań w tej samej sprawie. Uznał, że taka sytuacja jest niedopuszczalna i narusza zasadę związania organu własną decyzją, a także przepisy PPSA dotyczące kontroli sądowej aktów administracyjnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skreślenia studenta P.B. z listy studentów przez organy uczelni. Po wydaniu przez Dziekana decyzji o skreśleniu, została ona uchylona w trybie art. 132 KPA. Następnie Rektor utrzymał w mocy decyzję uchylającą. W międzyczasie Dziekan wszczął nowe postępowanie w tej samej sprawie, które zakończyło się decyzją o skreśleniu. Student złożył skargę do WSA, podnosząc m.in. niedopuszczalność prowadzenia dwóch postępowań jednocześnie. WSA uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją akty, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Rektora i utrzymaną nią w mocy decyzję Dziekana Wydziału oraz postanowienie Dziekana Wydziału w sprawie wszczęcia postępowania dotyczącego skreślenia z listy studentów. Zasądzono od Rektora na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 października 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2009 roku sprawy ze skargi P. B. na decyzję Rektora z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów kierunku [...] I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Dziekana Wydziału z dnia [...] nr [...] oraz postanowienie Dziekana Wydziału z dnia [...] nr [...] w sprawie wszczęcia postępowania dotyczącego skreślenia z listy studentów; II. zasądza od Rektora na rzecz skarżącego P. B. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia 11 grudnia 2008r. Dziekan Wydziału skreślił z dniem 11 grudnia 2008r. P.B. z listy studentów pierwszego roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia kierunku "[...]". W uzasadnieniu podano, że student nie uczestniczył w obowiązkowych zajęciach dydaktycznych w semestrze zimowym roku akademickiego 2008/2009. Na skutek złożonego odwołania organ pierwszej instancji, decyzją z "[...]", działając w trybie art. 132 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił w całości własną decyzję z 11 grudnia 2008r. W uzasadnieniu wskazano, że uznając argumenty strony, a w szczególności fakt wydania decyzji z pominięciem postępowania wyjaśniającego, należało uchylić zaskarżoną decyzję. Na tę decyzję strona złożyła kolejne odwołanie, w wyniku którego Rektor decyzją z "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach uzasadnienia stwierdzono, że wydana decyzja jest prawidłowa zarówno pod względem zgodności z prawem, jak i pod względem celowości i słuszności rozstrzygnięcia, gdyż uwzględnia żądanie skarżącego. Na to rozstrzygnięcie złożona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Olsztynie, który wyrokiem z 10 czerwca 2009r. (sygn. akt II SA/Ol 399/09) uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji oraz decyzję z dnia 11 grudnia 2008r. Dziekana Wydziału. W uzasadnieniu zalecono aby przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ administracji uwzględnił rozważania dotyczące prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów. Przed wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny Prodziekan Wydziału działający z upoważnienia Dziekana podjął w dniu złożenia skargi tj. "[...]" postanowienie nr "[...]", którym wszczął postępowanie w sprawie skreślenia P.B. z listy studentów pierwszego roku studiów stacjonarnych Wydziału, kierunek "[...]", rok akademicki 2008/2009. Organ zawiadomił, że studentowi przysługuje prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. Stosownie do pouczenia P.B. w dniu 16 marca 2009r. wystosował dwa pisma do Dziekana Wydziału. W pierwszym podniósł, że przed wszczęciem postępowania w dniu "[...]" organy Uczelni prowadziły już postępowanie w tej sprawie i wydały decyzje (z "[...]" przez Dziekana Wydziału oraz z "[...]" przez Rektora), które zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie i od tego momentu gospodarzem tej sprawy jest Sąd. Z tego powodu zainteresowany wywiódł, że nie mogą toczyć się dwa postępowania administracyjne w tym samym przedmiocie oraz w trakcie postępowania sądowego nie można wszcząć postępowania administracyjnego w tej samej sprawie. Wobec powyższego zażądał zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania wcześniej wszczętego postępowania administracyjnego i wydania rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny. Zwrócił się o przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w biurze Rektora na okoliczność toczącego się przed WSA w Olsztynie postępowania oraz przeprowadzenia dowodu z oględzin dokumentów tj. protokołów egzaminacyjnych i zaliczeniowych, na okoliczność potwierdzenia bądź wykluczenia złożenia zaliczeń i egzaminów. W drugim piśmie strona złożyła zażalenie na postanowienie Prodziekana z "[...]" wszczynające postępowanie w sprawie jego skreślenia z listy studentów powtarzając wskazaną wyżej argumentację. W odpowiedzi na to zażalenie Rektor postanowieniem z 26 marca 2009r. stwierdził jego niedopuszczalność, natomiast Prodziekan Wydziału postanowieniem z 30 marca 2009r. odmówił zawieszenia postępowania. Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Prodziekan Wydziału działający z upoważnienia Dziekana, powołując się na art. 104 Kpa, art. 190 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 60 pkt 6 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym, skreślił P.B. z listy studentów pierwszego roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia kierunku "[...]" w roku akademickim 2008/2009, z powodu niezaliczenia semestru pierwszego w wyznaczonym terminie do dnia 16 lutego 2009r. W uzasadnieniu podano, że zainteresowany został przyjęty na I rok studiów stacjonarnych pierwszego stopnia, kierunku "[...]" Wydziału w roku akademickim 2008/2009, na podstawie decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z 12 września 2008r. Podkreślono, że student nie odebrał karty osiągnięć studenta oraz nie przystąpił do sesji egzaminacyjnej z wymaganych programem nauczania przedmiotów w terminie do 16 lutego 2009r. tj. daty rozpoczęcia zajęć dydaktycznych na drugim semestrze kierunku "[...]". Wyjaśniono, iż przed wydaniem decyzji zapewniono stronie możliwość czynnego udziału w postępowaniu oraz wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Na podstawie art. 78 § 2 Kpa nie uwzględniono wniosku o przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w biurze Rektora oraz dowodu z oględzin protokołów egzaminacyjnych i zaliczeniowych, gdyż dotyczą one okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, nie mają zatem znaczenia dla sprawy i stanowiłyby tylko przedłużenie postępowania. Od tej decyzji P.B. wniósł odwołanie, w którym zażądał jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie. Ponownie podniósł, iż nie mogą toczyć się dwa postępowania administracyjne w tym samym przedmiocie, a w trakcie kontroli legalności decyzji przez sąd administracyjny nie może być wszczęte nowe postępowanie administracyjne w tej samej sprawie. Podał, że Sąd kontroluje aktualnie postępowanie zainicjowane decyzją z 11 grudnia 2008r. i dlatego wniosek o umorzenie postępowania jest zasadny. Decyzją z "[...]" nr "[...]", Prorektor działająca z upoważnienia Rektora, utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż w jego ocenie orzeczenie organu I instancji jest prawidłowe zarówno pod względem zgodności z prawem jak i pod względem celowości i słuszności. Natomiast argumenty podniesione przez odwołującego się nie mogły być uznane za zasadne, gdyż postępowanie przed WSA w Olsztynie nie dotyczy tożsamego rozstrzygnięcia, jakie nastąpiło decyzją Dziekana z "[...]". Uznano, że postępowanie sądowe obejmuje kontrolę pod względem zgodności z prawem innej decyzji administracyjnej - decyzji z "[...]", na mocy której Rektor utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału z "[...]" w przedmiocie uchylenia w całości wydanej przez ten organ decyzji z dnia 11 grudnia 2008r. w sprawie skreślenia P.B. z listy studentów I roku stacjonarnych studiów pierwszego stopnia kierunku "[...]". Aktualnie rozpatrywania sprawa nie dotyczy zaś opisanej wyżej sprawy sądowej, gdyż prowadzone przez organ I instancji postępowanie oraz podjęta decyzja orzeka o skreśleniu studenta z listy studentów. Tym samym - wbrew twierdzeniom strony - postępowanie mogło być wszczęte i może być legalnie prowadzone przez uprawniony organ. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie P.B. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Rektora z dnia "[...]" oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania. Przytoczył ponownie argumentację z odwołania uznając za niedopuszczalne wszczęcie postępowania administracyjnego w tej samej sprawie, w której już wcześniej wszczęto postępowanie niezakończone wydaniem decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy ani też umarzającej to postępowanie. Podał, że w WSA w Olsztynie toczy się postępowanie o sygn. akt II SA/Ol 399/09 w tym samym przedmiocie. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Rektora wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz o dołączenie do niniejszej sprawy akt załączonych do sprawy o sygn. akt II SA/Ol 399/09. Pełnomocnik organu przedstawił stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu 15 września 2009r skarżący złożył obszerne pismo procesowe, w którym uzupełnił swoje stanowisko w tej sprawie. Podniósł, że art. 192 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym (powinno być: art. 190 ust. 2 pkt 2), na który powołują się organy, daje jedynie możliwość skreślenia z listy studentów. Natomiast § 33 ust. 1 pkt 3 Regulaminu studiów jest sprzeczny z tą regulacją ustawową, gdyż formułuje podjęcie decyzji o charakterze związanym: "dziekan wydaje decyzję o skreśleniu z listy studentów". Organy zatem nie dostrzegły, że mają wydać decyzję w oparciu o uznanie administracyjne i skupiły się wyłącznie na wykazaniu, że została spełniona przesłanka niezaliczenia semestru zapominając, że należy również w sposób szczegółowy uzasadnić, że musiała zapaść decyzja o takiej a nie odmiennej treści. Na tej podstawie skarżący podniósł, że dopóki skarżone decyzje nie będą zawierać motywów uznania, nie będą odpowiadać prawu. Nadto podał, iż wydana decyzja rażąco narusza art. 110 Kpa, poprzez wskazanie w osnowie decyzji terminu, od jakiego organ stwierdza władczo, że strona została skreślona z lisy studentów. Podkreślił, że wada ta nie została dostrzeżona przez organ odwoławczy mimo, że w sprawie innego student z tego powodu decyzja została uchylona. Na rozprawie w dniu 6 października 2009r. skarżący złożył do akt kierowane do niego zawiadomienie Dziekana Wydziału z 16 września 2009r. informujące, iż w związku z tocznym się postępowaniem w sprawie skreślenia z listy studentów, po uprawomocnieniu się wyroku WSA w Olsztynie z dnia 10 czerwca 2009r., przed wydaniem decyzji stronie przysługuje prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżący podniósł, że postępowanie toczące się po uchyleniu decyzji przez Sąd zostało zawieszone chyba do czasu rozstrzygnięcia przed Sądem obecnej sprawy. Nadto zmienił swój wniosek zawarty w skardze z żądania stwierdzenia nieważności na uchylenie skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne powołane zostały do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, tzn. do kontroli legalności zaskarżonych aktów czyli ich zgodności z przepisami prawa. Kontrola ta sprowadza się do badania, czy zaskarżony akt nie narusza przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego. Wzruszenie aktu administracyjnego może nastąpić w razie, gdy kontrola wykaże, że narusza on przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej: ustawą ppsa. Nadto zgodnie z art. 135 ustawy ppsa Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przeprowadzona w tym zakresie kontrola wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja Rektora z "[...]", jak i utrzymana nią w mocy decyzja Dziekana Wydziału z dnia "[...]" naruszają przepisy prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych tej sprawy, jak też zakończonej wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 10 czerwca 2009r. (sygn. akt II SA/Ol 399/09) wynika, że organy Uczelni, wbrew twierdzeniu zawartemu w skarżonej decyzji oraz odpowiedzi na skargę, prowadziły dwa postępowania administracyjne w tej samej sprawie dotyczącej skreślenia P.B. z listy studentów pierwszego roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia kierunku "[...]" w roku akademickim 2008/2009. Jak wynika bowiem z akt sprawy administracyjnej pierwsze postępowanie w tej sprawie zostało zainicjowane wydaniem przez Dziekana Wydziału decyzji z dnia 11 grudnia 2008r. w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów. Drugie zaś postępowanie w tej samej sprawie zostało wszczęte postanowieniem tego organu z dnia "[...]" w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów, zaś zakończone skarżoną decyzją Rektora z dnia "[...]". Bez znaczenia w tej sprawie pozostaje okoliczność, iż pierwsza decyzja Dziekana została w trybie art. 132 Kpa uchylona, jak również decyzja Rektora z dnia "[...]" utrzymująca w mocy to rozstrzygnięcie nie rozstrzygała merytorycznie o skreśleniu z listy studentów, skoro decyzja ta nie zawierała także rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania w tej sprawie. Mimo, że decyzje te różniły się podjętymi rozstrzygnięciami, to nie budzi wątpliwości, że decyzje te zostały wydane w sprawie skreślenia P.B. z listy studentów pierwszego roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia kierunku "[...]". Nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność, iż pierwsze z podjętych rozstrzygnięć zostało poddane kontroli sądu administracyjnego, który w przywołanym wyroku z 10 czerwca 2009r. (sygn. akt II SA/Ol 399/09) uchylił podjęte rozstrzygnięcia w tej sprawie wobec naruszenia zasad postępowania administracyjnego zalecając ponowne pełnie i wyczerpujące przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Przed wydaniem tego wyroku jednakże Dziekan Wydziału, a następnie Rektor podjęli koleje decyzje administracyjne, w których orzeczono o skreśleniu P.B. z listy studentów pierwszego roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia kierunku "[...]" w roku akademickim 2008/2009, z powodu niezaliczenia semestru pierwszego w wyznaczonym terminie do dnia 16 lutego 2009r. W tym miejscu wskazać należy, iż stosownie do art. 110 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: Kpa, organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że wypływająca z przepisu art. 110 Kpa zasada związania organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją oznacza w aspekcie proceduralnym to, że decyzja, która została doręczona (ogłoszona) stronie, nie może być zmieniona lub uchylona przez organ, który ją wydał, inaczej jak tylko w postępowaniu administracyjnym przewidzianym w kodeksie i z udziałem stron tego postępowania. Z punktu widzenia konstrukcji przyjętej w tym przepisie jest bez znaczenia, czy decyzja jest decyzją ostateczną czy też decyzją nieostateczną, jak również to, czy jest to decyzja, na mocy której strona nabyła prawo, czy też decyzja, na mocy której strona nie nabyła prawa. W każdym bowiem wypadku związania chodzi jedynie o to, aby organ administracji publicznej po dacie doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie nie dokonywał samowolnie i bez wiedzy stron zmian w decyzji należycie doręczonej, ani też nie uchylał takiej decyzji i zastępował ją innym rozstrzygnięciem. Bez znaczenia dla przyjętej tu koncepcji związania organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją jest także to, czy decyzja jest niewadliwa czy też wadliwa, a w tym ostatnim przypadku, czy jest to wadliwość nieistotna czy istotna. Chodzi o to, aby organ po dacie doręczenia czy też ogłoszenia decyzji stronie nie dokonał samowolnie i bez wiedzy stron zmian w decyzji, czy zastępował decyzję tą innym rozstrzygnięciem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2004r. sygn. akt OSK 833/04 niepubl., wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 maja 2006r. sygn. akt VI SA/Wa 696/06, Lex nr 276767). Przytoczyć należy także pogląd zawarty w wyroku Sądu Najwyższego z 3 czerwca 1993r. sygn. III ARN 27/93, OSNC 1994, nr 2 poz. 43; OSP 1995, z. 3 poz. 50 z glosą T. Wosia, w którym stwierdzono, że organ administracji jest - na podstawie art. 110 Kpa - związany wydaną decyzją także wówczas, gdy strona składająca nowy wniosek powołuje się na zmianę podstawy prawnej rozstrzygnięcia administracyjnego, polegającą na rozszerzeniu przesłanek pozwalających na ewentualne uwzględnienie wniosku, jednakże nadal w granicach tej samej kategorii spraw i tego samego rodzaju uprawnienia przysługującego tej stronie. W przypadku gdy poprzednie rozstrzygniecie administracyjne było dla strony niekorzystne, jego zmiana może nastąpić w trybie art. 154 §1 Kpa. Podzielając przedstawione wyżej poglądy sądownictwa stwierdzić pozostaje, iż procedura administracyjna mimo, iż nie zawiera takiego zapisu wprost nie dopuszcza sytuacji, aby w tej samej sprawie toczyły się jednocześnie dwa postępowania administracyjne wszczęte z urzędu przez organ administracji, a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, iż w obu tych postępowania - wszczętego decyzją z dnia 11 grudnia 2008r. oraz postanowieniem z dnia "[...]" - istnieje tożsamość sprawy administracyjnej pod względem podmiotowym i przedmiotowym, jak również organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Wyjaśnienia wymaga, iż tożsamość podmiotowa będzie miała miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same osoby. Natomiast sprawy są tożsame pod względem przedmiotowym, o ile tożsama jest podstawa prawna, stan faktyczny oraz prawa i obowiązki stron, które z nich wynikają. Błędnie pojmuje tożsamość sprawy organ odwoławczy, który utożsamia pojecie tożsamości spraw poprzez pryzmat rozstrzygnięć, które w nich zapadły. Z uwagi na powyższe w rozpoznawanej obecnie sprawie zachodzi tożsamość sprawy administracyjnej ze sprawą poddaną kontroli Sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakończonym wyrokiem z dnia 10 czerwca 2009r. (sygn. akt II SA/Ol 399/09), gdyż zarówno poprzednio poddane kontroli decyzje, jak i obecne rozstrzygnięcia organów dotyczyły skreślenia z listy studentów skarżącego – P.B. Wydane zostały przez te same organy - decyzję z 11 grudnia 2008r. oraz z "[...]" wydał Dziekan Wydziału, natomiast w drugiej instancji na skutek odwołań strony decyzje z "[...]" i z "[...]" wydał Rektora. W obu tych postępowaniach przedmiot jest tożsamy, bowiem dotyczy kwestii skreślenia z listy studentów pierwszego roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia kierunku "[...]" w roku akademickim 2008/2009. Nie sposób przyjąć wyjaśnień Rektora, że obecna sprawa nie dotyczy sprawy sądowej zakończonej wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 10 czerwca 2009r. sygn. akt II SA/Ol 399/09, gdyż prowadzone przez organ I instancji postępowanie oraz podjęta decyzja dotyczą skreślenia studenta z listy studentów i stąd postępowanie mogło być wszczęte i legalnie prowadzone przez uprawniony organ. Stanowisko powyższe jest błędne gdyż wprawdzie wcześniejsze decyzje organów uczelni z dnia "[...]" oraz z dnia "[...]" eliminowały z obrotu prawnego decyzję o skreśleniu skarżącego z listy studentów, jednakże w dniu wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie (postanowieniem z "[...]") pozostawała w obrocie prawnym - poddana kontroli Sądu - decyzja w sprawie skreślenia P.B. z listy studentów pierwszego roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia kierunku "[...]" w roku akademickim 2008/2009, która nie umarzała wszczętego w tej sprawie postępowania administracyjnego, zatem postępowanie w tej sprawie toczyło się nadal. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje natomiast kwestia przesłanek skreślenia, gdyż z wcześniejszego postępowania wynika, że zainicjowane zostało z uwagi na nieuczestniczenie studenta w zajęciach, zaś w obecnym postępowaniu będącym przedmiotem kontroli Sądu wskazano przesłankę dotyczącą niezaliczenia semestru pierwszego w wyznaczonym terminie do dnia 16 lutego 2009r., skoro oba postępowania dotyczą tego samego przedmiotu - skreślenia P.B. z listy studentów pierwszego roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia kierunku "[...]" w roku akademickim 2008/2009. Na skutek wyroku WSA w Olsztynie z dnia 10 czerwca 2009r. ( sygn. akt II SA/Ol 399/09) postępowanie administracyjne zainicjowane wydaniem decyzji z 11 grudnia 2008r. nie zostało zakończone, gdyż po uchyleniu decyzji Dziekana Wydziału z dnia 11 grudnia 2008r. oraz uchylającej ją decyzji z "[...]", jak również decyzji Rektora z "[...]" sprawa dotycząca skreślenia z listy studentów skarżącego wróciła do ponownego rozpoznania do organu administracji celem prawidłowego i wyczerpującego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. Sąd w uzasadnieniu tego wyroku poza stwierdzeniem wadliwości zastosowania trybu przewidzianego art. 132 Kpa, zawarł także zalecenia co do konieczności prawidłowego przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Jak wynika z informacji przekazanej na rozprawie przez skarżącego Dziekan Wydziału po otrzymaniu tego wyroku prowadzi już takie postępowanie, o czym zawiadomił skarżącego przedłożonym do akt sądowych pismem z dnia 16 września 2009r. W tym stanie sprawy na skutek jednoczesnego prowadzenia dwóch postępowań administracyjnych w tej samej sprawie doszło do niedopuszczalnej sytuacji, w której Sąd nakazał organowi administracji publicznej określone działania związane z zachowaniem reguł prawidłowego postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, podczas gdy w tej sprawie na skutek wszczęcia drugiego postępowania sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Rektora z dnia "[...]", a zatem jeszcze przed orzeczeniem Sądu w tej sprawie. Takie działanie organów nie znajduje umocowania w obowiązujących przepisach postępowania regulowanych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, który ma zastosowanie w tej sprawie na mocy art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Działanie takie narusza także przepis art. 54 § 3 ustawy ppsa., bowiem po wniesieniu skargi na działanie organu tenże stosownie do powołanej regulacji może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Ratio legis tego unormowania jest umożliwienie organowi administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę ich zgodności z prawem. Na skutek wniesionej skargi tylko w takim zakresie możliwa jest weryfikacja rozstrzygnięcia, co oznacza, iż jakiekolwiek inne działanie nie jest dopuszczalne. W tej natomiast sprawie po wniesieniu skargi na rozstrzygniecie Rektora z dnia "[...]" organ I instancji wszczyna z urzędu kolejne postępowanie w tej samej sprawie i orzeka o skreśleniu skarżącego z listy studentów przed podjęciem rozstrzygnięcia przez Sąd w tej samej sprawie, jak również nie zachowując zasady wyrażonej w art. 110 Kpa, dotyczącej związania organu własną decyzją. W tej sytuacji doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego - art. 110 Kpa i naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi podstawę uchylenie zaskarżonej decyzji, jak też utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy ppsa. Postępowanie w przedmiocie skreślenia z listy studentów jest obecnie w toku i prowadzi je Dziekan Wydziału po wyroku Sądu z dnia 10 czerwca 2009r. (sygn. Akt II SA/Ol 399/09), zatem w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem Sąd na podstawie art. 135 ustawy ppsa. orzekł także o uchyleniu postanowienia organu I instancji z "[...]" w sprawie wszczęcia postępowania dotyczącego skreślenia z listy studentów uznając, że niezgodne z prawem jest także podjęcie wcześniejszej czynności wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy istniały w obrocie prawnym decyzje, którymi organ był związany, ale także wszczętym w tej samej sprawie postępowaniem. Odnośnie zarzutu skarżącego dotyczącego zgodności zapisów Regulaminu studiów, będącego podstawą prawną podjętego rozstrzygnięcia z treścią zapisu ustawy z 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji stwierdzono, że uregulowania art. 190 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym znajdują odzwierciedlenie w treści § 33 ust. 1 pkt 3 Regulaminu studiów. Skarżący zwrócił uwagę jednakże, iż zapis cytowanego Regulaminu studiów jest sprzeczny z zapisem ustawowym, gdyż zapis § 33 ust. 1 pkt 3 Regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały nr 99 Senatu Uczelni z dnia 30 czerwca 2006r. zaostrza kryteria wynikające z art. 190 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Z brzmienia tego przepisu wynika bowiem, że istnieje możliwość fakultatywnego skreślenia studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Natomiast z zapisu § 33 ust. 1 pkt 3 Regulaminu studiów wynika, że w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru, dziekan wydaje decyzję o skreśleniu z listy studentów. Zapis regulaminu nie pozostawia więc organowi swobody podjęcia decyzji w tym przedmiocie w ramach uznania administracyjnego, które przewidziane zostało w art. 190 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy. Wskazany zapis Regulaminu pozostaje zatem w sprzeczności z przepisem ustawowym, który w omawianym przypadku dopuszcza podjęcie decyzji w ramach uznania administracyjnego. W utrwalonym od lat orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż w przypadku, gdy norma prawa materialnego uzależnia rozstrzygnięcie organu od uznania administracyjnego, czyli umożliwia organowi wybór rodzaju rozstrzygnięcia, ponieważ z treści normy prawa materialnego wynika, że organ może udzielić uprawnienia lub też odmówić jego przyznania - organ obowiązany jest załatwić sprawę po dokładnym wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony (por. wyrok SN z 18 listopada 1993r., sygn. akt III ARN 49/93, OSNC 1994/9/181). Powyższe zachowuje swą aktualność również do spraw o charakterze uznaniowym z zakresu pozbawienia uprawnienia czy też statusu. Rozstrzygnięcia wydane w tego typu sprawach winny być w związku z tym starannie uzasadnione. W sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia w podstawie prawnej wydania zaskarżonej, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji, powołano art. 190 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i z uzasadnień obu rozstrzygnięć wynika, iż organy skupiły się wyłącznie na wykazaniu, że została spełniona przesłanka niezaliczenia semestru zapominając, iż należy również w sposób szczegółowy i przekonujący uzasadnić, że w sprawie tej musiało zapaść takie a nie inne rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego, na co zwrócił uwagę skarżący w piśmie procesowym z 15 września 2009r. Obie decyzje nie zawierają zatem uzasadnienia wskazującego na podjęcie decyzji w ramach uznania administracyjnego. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu prawem działania w ramach uznania administracyjnego, czy podjęte rozstrzygnięcie nie wykracza poza te granice i nie jest rozstrzygnięciem dowolnym. Prawidłowe zredagowanie uzasadnienia ma bowiem istotne znaczenie dla zasady przekonywania obywateli wyrażonej w art. 11 Kpa, a realizowanej na mocy art. 107 § 3 Kpa. Uzasadnienie faktyczne i prawne winno bowiem zostać sporządzone zgodnie z przepisem art. 107 § 3 Kpa. Reasumując z uwagi na wskazane wyżej uchybienia w prowadzonym kolejnym postępowaniu administracyjnym w sprawie skreślenia z listy studentów w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem oraz procedurą administracyjną Sąd poza uchyleniem skarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji uchylił także postanowienie z dnia "[...]", wszczynające postępowanie administracyjne w tej sprawie z uwagi na okoliczność, że postępowanie w tej sprawie zostało już zainicjowane wydaniem decyzji Dziekana z 11 grudnia 2008r. W tym stanie sprawy po przekazaniu akt organowi zostanie przeprowadzone jedno postępowanie administracyjne dotyczące skreślenia skarżącego z listy studentów tego Wydziału mające na uwadze zarówno wyrok Sądu z dnia 10 czerwca 2009r., jak i uwagi zawarte w uzasadnieniu obecnego rozstrzygnięcia Sądu wraz z uwzględnieniem dodatkowej przesłanki umożliwiającej skreślenie z listy studentów. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy ppsa. należało orzec jak w sentencji. Na podstawie art. 152 ustawy ppsa. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 ustawy ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło