I SA/Lu 418/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), Halina Chitrosz, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi D. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2009 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz D. Ż. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Lu 418/09 UZASADNIENIE 1. Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta ustalił D.Ż., R. i B. małżonkom P., S.C. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2009 rok w kwocie 22 174 zł. Przedmiot opodatkowania stanowił budynek o powierzchni 1200 m2 oraz grunt o powierzchni 1902 m 2, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. 2. D.Ż. złożył odwołanie od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Uzasadniał, że posiada część opodatkowanego budynku o powierzchni 600 m 2, która czasowo nie jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej w związku z prowadzonymi pracami budowlanymi, remontem. 3. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze / Kolegium / utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. – o.p. /. Kolegium argumentowało, że zgodnie z ewidencją gruntów A. i D. małżonkowie Ż.są współużytkownikami wieczystymi do 3/6 części gruntu o powierzchni 1902 m2, o symbolu ewidencyjnym Ba / tereny przemysłowe /. Pozostałymi współużytkownikami wieczystymi są S. i A. małżonkowie C. do 2/6 części oraz R. i B. małżonkowie P. do 1/6 części. Grunt we współużytkowaniu wieczystym jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Grunt we współużytkowaniu wieczystym jest zabudowany budynkiem o powierzchni 1200 m2. Ten budynek został zgłoszony do opodatkowania jako związany z prowadzeniem działalności gospodarczej przez R.P., S. C.. D.Ż. zgłosił do opodatkowania powierzchnię 600 m2 tego budynku, jako związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej. Bezspornie D. Ż. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej / została wykreślona z rejestru z dniem 31 lipca 2004 r. /. Działalność gospodarcza jest prowadzona w opodatkowanym budynku na powierzchni 600 m 2. Pozostała powierzchnia budynku / 600 m 2 / jest remontowana na podstawie decyzji z dnia [...]. Kolegium oceniło, że przejściowe niewykorzystywanie części budynku, służącego prowadzeniu działalności gospodarczej, nie zwalnia od opodatkowania całego budynku stawką dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przejściowe niewykorzystywanie części budynku, służącego prowadzeniu działalności gospodarczej, z uwagi na prowadzone prace budowlane, remontowe nie jest równoznaczne z brakiem możliwości wykorzystywania tej części budynku do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, niezależnych od współwłaścicieli, w rozumieniu art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych / Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm. – u.p.o.l. /. Budynek, mimo chwilowego niewykorzystywania przez jednego ze współwłaścicieli, nie przestał być związany z działalnością gospodarczą, skoro jest wykorzystywany w działalności gospodarczej przez innego współwłaściciela. 4. D. Ż. złożył skargę na decyzję Kolegium. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, decyzji organu podatkowego pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., bo nabył opodatkowaną nieruchomość z żoną i ani on, ani żona nie prowadzą działalności gospodarczej na opodatkowanej nieruchomości. Zarzucił błędne ustalenie faktyczne, że zniszczony, zdewastowany budynek pozwala na prowadzenie działalności gospodarczej. Zarzucił naruszenie art. 122 o.p. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w szczególności nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin przedmiotu opodatkowania. Argumentował, że katastrofalny stan techniczny opodatkowanego budynku jest okolicznością niezależną od podatnika, obiektywną, która uniemożliwia korzystanie z budynku do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Ten stan budynku udokumentował. Argumentował, że o jego sytuacji podatkowoprawnej / jako osoby, która nie prowadzi działalności gospodarczej w opodatkowanym budynku / nie może przesądzać sytuacja innego współużytkownika wieczystego gruntu i współwłaściciela budynku / który prowadzi działalność gospodarczą w opodatkowanym budynku /. Wskazał stanowisko prawne w sprawach: I SA/Sz 622/08, III SA/Wa 767/07, I SA/Rz 517/05, III SA 3589/03, III SA/Po 107/09. 5. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko, argumentację, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Zaskarżona decyzja, decyzja organu podatkowego pierwszej instancji nie odpowiadają prawu. Naruszenie prawa podlegało stwierdzeniu poza granicami skargi stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – ustawa p.p.s.a. /. 7. Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne / Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm. / ewidencja gruntów wskazuje, że współużytkownikami wieczystymi opodatkowanego gruntu i współwłaścicielami opodatkowanego budynku są D. i A. małżonkowie Ż., S. i A. małżonkowie C., R. i B. małżonkowie P.. Zgodność stanu ewidencyjnego z rzeczywistym nie została podważona w okolicznościach postępowania podatkowego. Organ podatkowy pierwszej instancji rozpatrzył i rozstrzygnął sprawę z udziałem D. Ż., S. C. i małżonków P.. Odwoławczy organ podatkowy rozpatrzył i rozstrzygnął sprawę z udziałem D. Ż.. 8. Zgodnie z art. 3. ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych / pkt 1 /, użytkownikami wieczystymi gruntów / pkt 3 /. Zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5 / zastrzeżenie nie dotyczy tej sprawy /. W tym stanie prawnym wszyscy współużytkownicy wieczyści gruntu, wszyscy współwłaściciele budynku są podatnikami podatku od nieruchomości solidarnie stosownie do art. 3 ust. 4 u.p.o.l., stronami postępowania podatkowego w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntu we współużytkowaniu wieczystym, budynku we współwłasności stosownie do art. 133 § 1 o.p. W tym stanie prawnym postępowanie podatkowe i decyzja w przedmiocie opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntu we współużytkowaniu wieczystym, budynku we współwłasności, ma obejmować podmiotowym zakresem / strony postępowania, adresaci decyzji / wszystkich współużytkowników wieczystych gruntu, współwłaścicieli budynku. Dotyczy to także małżonków o statusie współużytkowników wieczystych gruntu i współwłaścicieli budynku na prawie wspólności majątkowej małżeńskiej. Oboje są solidarnymi podatnikami podatku od nieruchomości stosownie do art. 3 ust. 4 u.p.o.l., stronami postępowania podatkowego w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntu we współużytkowaniu wieczystym, budynku we współwłasności stosownie do art. 133 § 1 o.p. / nie tylko jedno z małżonków /. Grona solidarnych podmiotów opodatkowania z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. / grona podatników obciążonych solidarnie obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości /, grona podmiotów o statusie strony postępowania podatkowego z art. 133 § 1 o.p. nie zawęża art. 92 § 1 o.p. Ten ostatni przepis / art. 92 § 1 o.p. / stanowi wyłącznie o odpowiedzialności solidarnej tych podatników, którym doręczono decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Nie może być odczytywany jako uprawnienie organu podatkowego wyboru podatników spośród wskazanych w art. 3 ust. 4 u.p.o.l., którym ustala zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości. Nie może być odczytywany jako uprawnienie organu podatkowego wyboru stron postępowania podatkowego spośród wskazanych w art. 133 § 1 o.p. / Zob. też: Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych komentarz pod red. W. Morawskiego, ODDK Gdańsk 2009, s. 347 – 349. / 9. W przedstawionych okolicznościach faktycznych i stanie prawnym organy podatkowe obu instancji wydały decyzje w sprawie zobowiązania w podatku od nieruchomości od gruntu we współużytkowaniu wieczystym i budynku we współwłasności z pominięciem ustawowego grona podatników z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. / A.Ż., A. C. /. Kolegium przeprowadziło postępowanie odwoławcze wyłącznie z udziałem odwołującego się D.Ż., z pominięciem pozostałych współużytkowników wieczystych gruntu, współwłaścicieli budynku. Stwierdzonym zaniechaniem organy podatkowe obu instancji pominęły obowiązki wynikające z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. i z art. 133 § 1 o.p. W rezultacie przeprowadziły postępowanie podatkowe w warunkach przesłanki wznowienia postępowania podatkowego z art. 240 § 1 pkt 4 o.p. Obowiązkiem organów podatkowych obu instancji będzie przeprowadzenie postępowania podatkowego i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej z zachowaniem wymogów art. 3 ust. 4 u.p.o.l. w związku z art. 133 § 1 o.p. Stwierdzenie, że organy podatkowe obu instancji przeprowadziły postępowanie podatkowe i rozstrzygnęły sprawę podatkową w warunkach przesłanki wznowienia postępowania podatkowego z art. 240 § 1 pkt 4 o.p., w warunkach naruszenia art. 3 ust. 4 u.p.o.l. i art. 133 § 1 o.p., nie pozwala na kontrolę legalności zastosowania przez organy podatkowe materialnego prawa podatkowego w zakresie spornego zaliczenia przedmiotów opodatkowania do związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Na tym etapie postępowania podatkowego nie można przesądzić stanowisk i inicjatywy dowodowej wszystkich podatników, stron postępowania podatkowego. W następstwie nie można przesądzić wyniku postępowania wyjaśniającego. 10. Z tych względów zaskarżona decyzja, decyzja organu podatkowego pierwszej instancji, podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, lit. b/, przy zastosowaniu art. 135 ustawy p.p.s.a. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji uzasadnia art. 152 ustawy p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 ustawy p.p.s.a.