III SA/Lu 328/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia niezgodności w operacie ewidencji gruntów oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania D. K. reprezentowanej przez pełnomocnika J. K. utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia niezgodności w operacie ewidencji gruntów obrębu Z. w przebiegu granicy pomiędzy obrębami W. i Z. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji przedstawił stan faktyczny sprawy wyjaśniając, że wnioskiem z dnia 19 lipca 2006 r. J. K. działający wówczas jako przedstawiciel ustawowy D.K., zwrócił się do Starosty o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej usunięcia niezgodności w operacie ewidencji gruntów zakończonej decyzją Starosty z dnia [...]nr [...] i utrzymującą ją w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]nr [...]. Po rozpatrzeniu wniosku o wznowienie Starosta decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wyżej wskazanymi decyzjami z dnia [...] i z dnia [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, iż wyrokiem z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt III SA/Lu 153/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] nr [...] - wobec czego nie ma możliwości wznowienia postępowania w sprawie w której decyzje organów obu instancji zostały wycofane z obiegu prawnego. Na skutek odwołania od decyzji organu I instancji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...]nr [...]uchylił decyzję Starosty z dnia [...] nr [...] przekazując sprawę do ponownego rozpoznania i wyjaśniając, że z wniosku strony nie wynikało której decyzji dotyczyło żądanie wznowienia postępowania i należało wezwać stronę do sprecyzowania wniosku. Po kolejnym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...], Nr [...]organ I instancji ponownie odmówił wznowienia postępowania wskazując, iż dotyczy to postępowania zakończonego dwiema decyzjami Starosty tj. decyzji z dnia [...]i decyzji z dnia [...]. Odmawiając wznowienia postępowania w odniesieniu do decyzji z dnia [...] organ wskazał na powołany wyżej wyrok WSA w Lublinie stwierdzający nieważność decyzji. W stosunku zaś do decyzji z dnia [...] (utrzymanej w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia [...]) Starosta odmówił wznowienia postępowania wyjaśniając, iż nie jest organem właściwym do wznowienia w świetle art. 150 § 1 kpa. Następnie, po rozpatrzeniu odwołania D.K. od powyższej decyzji Starosty z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...]Nr [...] (zaskarżoną niniejszą skargą) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy, podzielając stanowisko Starosty, stwierdził, że decyzja I instancji z dnia [...] skierowana do D.K. nie może być wznowiona z uwagi na wyrok sądu administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji (oraz decyzji II instancji). Natomiast odnosząc się do decyzji z dnia [...] skierowanej do R. K.(utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...]), organ nadzoru wskazał, iż nie zachodzi potrzeba wznawiania postępowania z wniosku D.K., ponieważ postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej powyższymi decyzjami ostatecznymi - zostało już wznowione z wniosku R. K. postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]nr [...]. Następnie decyzją z dnia [...] nr [...]organ odwoławczy uchylił decyzję własną z dnia [...] i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła D. K., domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia, w szczególności: - art. 145 § 1 Kpa przez błędne zdaniem skarżącej przyjęcie, że w sprawie stanowiącej przedmiot wniosku o wznowienie postępowania nie istnieją podstawy formalne do wznowienia postępowania z uwagi na brak istnienia jakiejkolwiek prawomocnej decyzji kończącej postępowania w sprawie; - art. 150 § 1 Kpa przez podjęcie przez Starostę decyzji (z dnia [...]) w sprawie należącej do właściwości Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w takim zakresie, w jakim odnosi się ona do kwestii wznowienia postępowania na skutek którego zapadła decyzja z dnia [...] wobec czego decyzja dotknięta jest wadą nieważności. W ocenie skarżącej organ błędnie podniósł, iż nie zachodzi potrzeba wznawiania postępowania z wniosku skarżącej z uwagi na wznowienie już tego postępowania na wniosek R. K. Skarżąca jak twierdzi została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] i nadal organ narusza jej uprawnienia procesowe. Odmowa wznowienia postępowania z jej wniosku skutkuje pozostawaniem nadal w obiegu prawnym decyzji z dnia [...] ponieważ decyzja organu nadzoru z dnia [...] uchylająca ją, została przez R. K. zaskarżona. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi powołując argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1269 ze zm.) W ocenie Sądu zaskarżona decyzja prawa nie narusza, zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Działania organów administracji w niniejszej sprawie odbywały się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] dotycząca odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej dwiema decyzjami tj. decyzją z dnia [...] (nr [...]) i decyzją z dnia [...] (nr [...]). Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1 lub art. 145a § 1 Kpa. Stanowi ono odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 Kpa ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Ratio legis istnienia tej instytucji wynika z faktu, iż po podjęciu decyzji ostatecznej może wyjść na jaw wadliwość postępowania, w którym orzeczenie takie zapadło albo też mogą pojawić się okoliczności podważające znaczenie przesłanek, na których oparto rozstrzygnięcie sprawy. Stosownie do art. 147 Kpa wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony, jednak na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 i 145a § 1 Kpa wznowienie postępowania może nastąpić wyłączne na żądanie strony. Celem postępowania wznowieniowego jest stwierdzenie wystąpienia bądź nie przesłanek wznowienia i następnie w razie pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny - przeprowadzenie postępowania w celu wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji. W instytucji wznowienia występują zasadniczo dwa elementy - materialny tj. prawo strony do żądania ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej oraz element procesowy dotyczący weryfikacji prawidłowości postępowania. Wznowienie postępowania może nastąpić tylko w sprawach administracyjnych zakończonych decyzją ostateczną. Ta przesłanka prawna warunkująca dopuszczalność wznowienia postępowania nie została spełniona w niniejszej sprawie. Decyzja Starosty z dnia [...] (nr [...]), w sprawie której wznowienia domaga się skarżąca i utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] (nr [...]) – zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 13 czerwca 2006 r. (sygn. akt III SA/Lu 153/06) stwierdził nieważność powyższych decyzji. W związku tym podnieść należy, iż organ administracji słusznie odmówił wznowienia postępowania w powyższej sprawie stwierdzając, że nie można wznowić postępowania w odniesieniu do nieistniejącej decyzji. Dokonując analizy zaskarżonej decyzji w aspekcie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia [...] (nr [...]) skierowaną do R. K., stwierdzić należy, że również w tej części zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zarzut skarżącej, która podnosi, iż decyzja jest wadliwa, ponieważ odmowa wznowienia postępowania z jej wniosku pozbawiła ją uprawnienia udziału w postępowaniu w charakterze strony, nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do tego zarzutu wyjaśnić należy, że wprawdzie jedną z podstaw wznowienia postępowania jest okoliczność wskazana w art. 145 § pkt 4 Kpa, tj. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, to jednak organ w sprawie niniejszej nie mógł tej przesłanki badać. Ta przesłanka dopuszczalności postępowania wznowieniowego stanowi dopiero przedmiot rozpoznania w postępowaniu o wznowienie postępowania. Przesądza o tym art. 149 § 2 Kpa stanowiący, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Oznacza to zatem, że w fazie wszczęcia postępowania nie jest dopuszczalne badanie wystąpienia ustawowych przesłanek wznowienia postępowania i wyprowadzanie konsekwencji prawnych co do dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Dopiero po wznowieniu postępowania organ dokonuje ustaleń co do rzeczywistego zaistnienia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia, a następnie w razie ich wystąpienia, w kolejnym etapie postępowania przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu merytorycznego rozpoznania sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji. W przedmiotowej sprawie organ administracji nie mógł wydać postanowienia o wznowieniu postępowania i przystąpić do merytorycznego badania wskazanej podstawy wznowienia, bowiem postępowanie w tej sprawie zostało już wcześniej wznowione z wniosku R. K. postanowieniem z dnia [...]. Gdyby zaś organ wydał postanowienie o wznowieniu postępowania również z wniosku skarżącej, to w sytuacji stwierdzenia zaistnienia podstaw wznowieniowych, byłby zobligowany na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa do uchylenia decyzji dotychczasowej (tj. decyzji Starosty z dnia [...]), gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a Kpa – co w świetle okoliczności sprawy byłoby niemożliwe. Decyzja z dnia [...] została bowiem już uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] w ramach postępowania wznowieniowego toczącego się na wniosek R. K. Wobec powyższego Sąd uznał, że sytuacja skarżącej została oceniona przez organ w sposób prawidłowy, przy uwzględnieniu zasad prawa procesowego i materialnego. Z powyższych względów skarga jako bezzasadna, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegała oddaleniu.