II SA/Wa 1038/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-19
Skład orzekający: Jacek Fronczyk, Andrzej Kołodziej, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Straży Granicznej zwolniony ze służby, który jest emerytem, ma prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, mimo że przepisy ustawy o Straży Granicznej przyznają taki równoważnik wyłącznie funkcjonariuszom pełniącym czynną służbę?Ratio decidendi
Funkcjonariusz Straży Granicznej zwolniony ze służby, który jest emerytem, nie ma prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Przepisy ustawy o Straży Granicznej przyznają taki równoważnik wyłącznie funkcjonariuszom pełniącym czynną służbę. Prawo do lokalu mieszkalnego lub pomocy w budownictwie mieszkaniowym dla emerytów i rencistów służb mundurowych jest realizowane na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy, jednak nie obejmuje ono równoważnika za remont zajmowanego lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. W. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania skarżącemu, będącemu emerytem Straży Granicznej, równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2008 i 2009. Organ uznał, że prawo do takiego świadczenia przysługuje wyłącznie funkcjonariuszom pełniącym czynną służbę, a emerytom przysługuje prawo do lokalu lub pomocy w budownictwie mieszkaniowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędziowie WSA - Andrzej Kołodziej, - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Agnieszka Bieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego oddala skargę
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, działając na podstawie art. 95 ust. 1 i art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 z późn. zm.) oraz § 1 ust. 1 pkt 2 i § 5 w zw. z § 6 i § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 120, poz. 1028 z późn. zm.) i art. 2 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.), w dniu [...] marca 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił J. W. przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2008 rok i 2009 rok.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż ww. od dnia 1 września 2002 r. jest emerytem Straży Granicznej i mają do niego zastosowanie przepisy powyżej określonej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Art. 2 pkt 2 lit. c tej ustawy stanowi, że w ramach zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszowi, który przeszedł na emeryturę przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego albo pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Zasady realizacji tego prawa określa art. 29 i 30 tej ustawy. Z przepisów tych wynika, że funkcjonariusz zwolniony ze służby, uprawniony do emerytury lub renty ma prawo do lokalu mieszkalnego w rozmiarze przysługującym mu w dniu zwolnienia ze służby lub pomocy w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy. Natomiast w aktach normatywnych powołanych w podstawie prawnej decyzji brak jest przepisu, który uprawniałby właściwe organy do przyznania funkcjonariuszom zwolnionym ze służby, m.in. równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Równoważnik ten, stosownie do art. 92 w zw. z art. 95 ustawy o Straży Granicznej przysługuje wyłącznie funkcjonariuszowi, który pełni służbę.
Komendant Główny Straży Granicznej, po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w dniu [...] maja 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził m.in., iż decyzja organu pierwszej instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie zawiera wad skutkujących jej uchyleniem i z tych powodów należało utrzymać ją w mocy.
Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi wniesionej przez J. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący w skardze ponownie powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. (sygn. akt I OSK 969/07 i I OSK 953/07) i wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji oraz uznanie jego prawa do przedmiotowego świadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Skarga nie może zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dniu jej wydania.
Stosownie do art. 2 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), w ramach zaopatrzenia emerytalnego, funkcjonariuszom oraz ich rodzinom przysługują na zasadach określonych w ustawie inne świadczenia i uprawnienia, w tym do lokalu mieszkalnego albo pomocy w budownictwie mieszkaniowym. W myśl art. 29 ust. 1 tej ustawy, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji właściwego ministra lub podległych mu organów, spełniającego warunki określone w odrębnych przepisach. Natomiast z art. 30 przedmiotowej ustawy wynika, iż emerytom lub rencistom służb mundurowych zapewnia się pomoc w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy.
Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że emerytom lub rencistom służb mundurowych przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego lub pomoc do pomocy w budownictwie mieszkaniowym.
Realizacja tych i tylko tych uprawnień następuje na zasadach wynikających z przepisów dotyczących funkcjonariuszy odpowiednich służb. W żadnym zaś razie, z powołanych powyżej przepisów nie wynika, że uprawnienie do pobierania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przysługuje emerytowi lub renciście.
Potwierdzeniem prawidłowości takiego stanowiska jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2008 r. sygn. akt U 4/08, w którym Trybunał opowiedział się za zawężoną interpretacją art. 29 ust. 1 przedmiotowej ustawy.
Przedstawiona przez Trybunał Konstytucyjny wykładnia przepisów ma charakter generalny i nie ogranicza się wyłącznie do kwestii związanych z prawem do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Trybunał jednoznacznie określił, jakie świadczenia związane z lokalem mieszkalnym przysługują emerytom lub rencistom służb mundurowych. Wśród tych świadczeń brak jest równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Powoływany przez skarżącego wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, określony w skardze, chociaż zapadł w analogicznej sprawie, to jednak dotyczył innej indywidualnej sprawy i tylko w takim zakresie miał charakter wiążący. Stanowisko w nim zaprezentowane ma charakter incydentalny, a skład orzekający w niniejszej sprawie go nie podziela. Wyrok ten został wydany przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Reasumując, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu i została wydana z poszanowanie przepisów postępowania administracyjnego i organ dokonał prawidłowej interpretacji przepisów prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło