III SA/Gd 400/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia 26 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia 18 maja 2009 r. nr [...]. Decyzją z dnia 18 maja 2009 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.) oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie stwierdził u E. K. choroby zawodowej wymienionej w pozycji 20/1 wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach tj. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka obustronnego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u E. K. pracującej na stanowiskach referent oraz księgowa - kasjer wydał w oparciu o kartę oceny narażenia zawodowego oraz orzeczenia lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz Instytutu Medycyny Pracy. Z orzeczenia WOMP wynika, iż zgodnie z aktualnym stanem wiedzy medycznej praca na klawiaturze komputera oraz pisanie ręczne, które to czynności wykonywała w/w nie stwarza warunków ucisku na nerw pośrodkowy w kanale nadgarstka i nie prowadzi do przeciążenia w zakresie układu ruchu i obwodowego układu nerwowego. Identyczne stanowisko zajął Instytut Medycyny Pracy, co obligowało organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej do wydania orzeczenia negatywnego dla strony. W następstwie odwołania wniesionego przez E. K. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 26 czerwca 2009 r. nr [...], działając w oparciu o art. 5 pkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie organu I instancji uznać należało za w pełni prawidłowe. Warunkiem wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej jest bowiem rozpoznanie takiej choroby. Przeprowadzone w sprawie specjalistyczne badania lekarskie jak i zgromadzona dokumentacja lekarska nie dały podstaw do wydania decyzji pozytywnej dla strony. Z wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich wynika brak podstaw do wskazania zawodowego podłoża stwierdzonego u odwołującej zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Konkluzja taka uniemożliwia zatem stwierdzenie, iż schorzenie na które cierpi odwołująca ma etiologię zawodową. W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku E. K. podniosła, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia są krzywdzące i nierzetelne. Skarżąca nie zgadza się bowiem z wydanymi orzeczeniami lekarskimi, które w jej ocenie są ogólne, dowolne i oparte na domysłach. Zdaniem skarżącej, sposób wykonywania pracy polegającej na pisaniu ręcznie, na maszynie oraz na komputerze był jedynym źródłem zdiagnozowanego u niej schorzenia jednakże lekarskie jednostki orzecznicze oraz organy tego nie dostrzegają. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymujące w mocy decyzję, w której Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny orzekł, że nie stwierdza u E. K. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka obustronny. W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę na decyzję administracyjną nie jest związany granicami skargi, a jedynie zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, czyli jej zgodności z prawem, władny jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia i okoliczności niż te, które podnosiła w skardze strona. Taka sytuacja występuje zaś w sprawie niniejszej; podstawę rozstrzygnięcia stanowią bowiem okoliczności, które niezależnie od tych podniesionych w skardze Sąd zobligowany był wziąć pod uwagę z urzędu. Zwrócić należy w pierwszej kolejności uwagę, iż w świetle art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego na podstawie którego została wydana decyzja z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit b) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Co warte podkreślenia, sąd stwierdzając wystąpienie którejś z określonych w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 i art. 145a § 1 k.p.a. obowiązany jest uchylić wydane w sprawie rozstrzygnięcie, chyba że zachodzą okoliczności przewidziane w art. 146 § 1 lub § 2 k.p.a.; dla obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji nie ma zaś znaczenia, iż zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyn w tym przepisie wskazanych następuje tylko na żądanie strony (por. w odniesieniu do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., III RN 200/01, publ. OSNPUS 2003/24/582). Mając na uwadze powyższe rozważania wskazać należy, iż w następstwie pytania prawnego postawionego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. w sprawie o sygn. akt P 23/07 ( Dz. U. z 2008 r. Nr 116, poz. 740) orzekł, że zarówno art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia), jak i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) - są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. utraciło moc z dniem 3 lipca 2009 r. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji wydając decyzje w przedmiocie choroby zawodowej oparły swoje rozstrzygnięcia m.in. na przepisach cytowanego rozporządzenia. Mając powyższe na uwadze należało uznać, iż w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania; w tym stanie należało na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 18 maja 2009 r. nr [...]. Organy administracji w tej sytuacji będą miały możliwość ponownej wnikliwej analizy sytuacji faktycznej skarżącej i rozpoznania sprawy stwierdzenia u niej choroby zawodowej w oparciu o obowiązujący stan normatywny tj. z zastosowaniem przepisów rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105, poz. 869). Uwzględniając skargę Sąd nie określił, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana, bowiem w ocenie Sądu art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie dotyczy uwzględnienia skargi na akt odmowny. Akt, którym odmówiono uwzględnienia żądania nie podlega bowiem wykonaniu, a tymczasowa ochrona wynikająca z przepisu art. 152 cytowanej ustawy z istoty swojej dotyczy aktów i czynności, które podlegają jakiemukolwiek wykonaniu.