IV SA/Po 576/09

WyrokWSA w Poznaniu2009-11-19

Skład orzekający: Bożena Popowska, Paweł Miładowski, Izabela Kucznerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwrot nadpłaconego podatku dochodowego za poprzedni rok, wypłacony w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o dodatek mieszkaniowy, powinien zostać zaliczony do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego?
Ratio decidendi
Zwrot nadpłaconego podatku dochodowego, wypłacony w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o dodatek mieszkaniowy, stanowi przychód i powinien zostać zaliczony do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych definiuje dochód jako wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania i składek ubezpieczeniowych, z wyłączeniem ściśle określonych świadczeń. Zwrot podatku nie jest wymieniony w katalogu wyłączeń, a zatem podlega wliczeniu.
Stan faktyczny
P. S. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji przyznał dodatek, jednak doliczył do dochodu skarżącego kwotę 52 zł z tytułu nadpłaty podatku za rok 2008. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że zwrot podatku stanowi dochód. Skarżący kwestionował wliczenie tej kwoty, twierdząc, że nie zwiększyła ona jego dochodu brutto.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Popowska(spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę /-/I.Kucznerowicz /-/B.Popowska /-/P.Miładowski Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2009 r. złożonym w Urzędzie [...] P. S. zwrócił się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wniosek został złożony na stosownym formularzu i opatrzony wymaganymi informacjami. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] Prezydent [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), art. 2-3, art. 5-7, art. 8 ust. 1-2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm., dalej ustawa o dodatkach mieszkaniowych), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156, poz. 1817 ze zm., dalej rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych) przyznał wnioskodawcy dodatek mieszkaniowy na okres maj-październik 2009 r. w wysokości 142,96 złotych miesięcznie oraz przyznał ryczałt z uwagi na brak CO, C.W. i gazu przewodowego w wysokości 77,88 złotych miesięcznie. Uzasadniając napisał, że rodzina wnioskodawcy (łącznie 2 osoby) zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni 40 m2, średni dochód na członka rodziny brutto za okres ostatnich trzech miesięcy wynosi 450,28, zatem są spełnione warunki uprawniające do przyznania wnioskowanego dodatku mieszkaniowego. W odwołaniu wnioskodawca napisał, że organ I instancji bezpodstawnie i z pokrzywdzeniem Go doliczył do Jego dochodu kwotę 52 zł z tytułu nadpłaty podatku za rok 2008. Co prawda Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej ZUS) doliczył ww. 52 zł do świadczenia rentowego za miesiąc marzec 2009, ale nie zwiększył kwoty brutto renty. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu napisano, że stosownie do przepisów art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, możliwość uzyskania takiego dodatku mają osoby które jednocześnie spełniają trzy warunki: posiadają tytuł prawny do lokalu, mają zachowane kryterium dochodowe (125% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym) oraz kryterium powierzchniowe. W ustawie o dodatkach mieszkaniowych znajduje się definicja dochodu na potrzeby tej ustawy. Ustawodawca wymienił w sposób wyczerpujący świadczenia, które nie podlegają wliczeniu do dochodu. Wśród tych świadczeń nie został wymieniony zwrot podatku. Do obliczania dochodu przyjmuje się dochód z okresu 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku. Wniosek był złożony [...] kwietnia 2009 r. Na dochód złożyły się świadczenia rodzinne, rentowe z ZUS oraz zwrot podatku w kwocie 52 zł. Dodatek mieszkaniowy nie jest świadczeniem uznaniowym – możliwość jego przyznania oraz wysokość uzależniona jest od spełnienia ściśle określonych przesłanek ustawowych. Od opisanej decyzji wnioskodawca wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Napisał, że w aktach brak jest "realnego dowodu" na to, że kwota 52 zł. brutto została wypłacona. Kwota 52 zł została wliczona do świadczenia w miesiącu marcu 2009 r. przy czym dochód nie zmienił się. W odpowiedzi na skargę, organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, chodzi o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji, nie zaś według kryteriów słuszności. Skarżący kwestionuje doliczenie przez organy administracji, do Jego dochodu, kwoty nadpłaconego podatku dochodowego za rok 2008, co miało bezpośredni wpływ na wyliczoną wysokość dochodu, a więc rzutowało na wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego. Zdaniem Sądu, oba organy orzekające dokonały właściwych ustaleń faktycznych w oparciu o całościowo zebrany materiał dowodowy, zgodnie z wymogami procedury rozpoznały sprawę i orzekły w oparciu o prawidłowo zinterpretowane przepisy prawa materialnego. Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji jest ustawa o dodatkach mieszkaniowych. Podstawy obliczania dodatku mieszkaniowego, wzór wniosku o przyznanie dodatku oraz wzór deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego zawiera rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych. W myśl art. 3 ust 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek ten przysługuje wymienionym w ustawie grupom osób, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem, które jednak nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Ustawodawca sprecyzował w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, że za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyartykułowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. z dnia 06 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Go 95/08 (LEX nr 493247), zgodnie z którym określenie "wszelkie przychody", o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych obejmuje to, co zostało uzyskane faktycznie. Skoro kwota nadpłaconego podatku została doliczona przez organ rentowy – ZUS do świadczenia za miesiąc marzec 2009 r. (k. 21 akt administracyjnych), organ I instancji, obliczając dochód skarżącego za miesiące styczeń-luty-marzec 2009 r. nie mógł tego faktu zignorować, bowiem nie miał podstaw prawnych do takiego działania. Zacytowana powyżej definicja dochodu na potrzeby ustawy o pomocy społecznej nie pozwala bowiem na jakąkolwiek dowolność; jest ścisła i jednoznaczna. Zatem w ocenie Sądu, organy administracji postąpiły trafnie, zarachowując do dochodu skarżącego również kwotę nadpłaconego podatku, skoro pieniądze te stanowiły dochód skarżącego w okresie trzech miesięcy, poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Trafnie Kolegium napisało, że możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego oraz wysokość przyznanego świadczenia, uzależnione są od spełnienia ściśle określonych przez prawo przesłanek. Zasadniczym celem ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest wsparcie osób, które znajdują się w trudnej sytuacji i nie są w stanie pokryć bieżących wydatków na zajmowane mieszkanie. Nie można zatem traktować dodatku mieszkaniowego jako kolejnego środka utrzymania dla osoby uprawnionej do jego utrzymania. Nie tylko przychody uzyskiwane regularnie, ale także te o charakterze incydentalnym podlegają zaliczeniu do dochodu w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Za taki przychód uznać należy nadpłatę podatku, wyliczoną i zwróconą przez organ rentowy. Ubocznie Sąd wskazuje, że nadesłane przez skarżącego, pismem z dnia [...] listopada 2009 r. kserokopie dokumentów dotyczących prowadzonej wobec skarżącego egzekucji należności pieniężnych, nie mają znaczenia w sprawie. Tak jak wskazano powyżej, rolą sądu administracyjnego jest kontrola sprawowana pod względem zgodności z prawem. Z opisaną rolą Sądu koresponduje przepis art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa), zgodnie z którym Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Przepis ten nakłada na Sąd obowiązek rozstrzygania sprawy na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji przez Kolegium i jednocześnie zakaz uwzględniania przy orzekaniu okoliczności powstałych później. Odnosząc powyższe do analizowanej sprawy Sąd podkreśla, że dla organów administracji oraz dla Sądu istotne jest to, że nadpłacony za 2008 rok podatek został skarżącemu wypłacony, i to w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o dodatek mieszkaniowy. Zatem organy administracji zobowiązane były do doliczenia tego dochodu skarżącego do innych dochodów, uzyskiwanych w tym okresie. Poza tym znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy kserokopia dokumentu PIT-40A dotyczy obliczonej przez organ rentowy nadpłaty podatku od wypłacanego skarżącemu świadczenia, zaś nadesłana przez skarżącego - wraz z wnioskiem o uzasadnienie - kserokopia tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] października 2009 r., wystawionego przez Naczelnika [...], dotyczy należności wynikającej z deklaracji podatkowej skarżącego za rok 2008. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji. /-/ I. Kucznerowicz /-/ B. Popowska /-/ P. Miładowski ja

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło