I SA/Wa 1305/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi U. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 1305/09 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...].06.2009 r. nr [...] Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu wniosków J. S. oraz U. M. reprezentowanej przez T. M. o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej własną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] grudnia 1970 r. nr [...] o pozostawieniu bez uwzględnienia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] sierpnia 1971 r. nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Minister podał, iż kwestionowana decyzja z dnia [...] grudnia 1970 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja z dnia [...] sierpnia 1971 r. wydane zostały na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 53 ust. 2 przepisy tej ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domów jednorodzinnych i jednej działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego ale wyłącznie wówczas, gdy przeszły one na własność Państwa na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), po dniu 5 kwietnia 1958 r. tj. po dniu wejścia w życie ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Przepis art. 53 ust. 2 w/w ustawy wymaga dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania łącznego spełnienia wymienionych w nim przesłanek. Minister podniósł, iż organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, iż domem jednorodzinnym wzniesionym przed 1945 r. był taki dom mieszkalny, w którym powierzchnia użytkowa lokali nie przekraczała [...] m2 bądź bez ograniczenia powierzchni, dom obejmujący nie więcej niż [...] izb. Jak wynika zaś z akt przedmiotowej sprawy na przedmiotowej nieruchomości znajdował się budynek murowany o kubaturze ogólnej [...] m3, [...]-izbowy, natomiast z opisu nieruchomości z dnia [...] października 1948 r. wynika, że powierzchnia budynku wynosiła [...] m2. Zdaniem organu II instancji wskazana przyczyna nieuwzględnienia wniosku o przyznanie odszkodowania znajduje uzasadnienie w obowiązujących w dacie wydania kwestionowanej decyzji przepisach w związku z czym zasadne było rozstrzygnięcie Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. odmawiające stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie U. M. reprezentowana przez adw. R. N. zarzucając jej: - naruszenie przepisu art. 53 ust. 2 w zw. z art. 8 ust. 11 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. poprzez jego błędną wykładnię; - naruszenie przepisu § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 1962 r. w sprawie szczegółowych norm szacunkowych dla budynków na wywłaszczonych gruntach poprzez jego niezastosowanie; - naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 107 § 3 w zw. z art. 9 i 11 kpa, obrazę art. 7, 8, 77 § 1 i 4 kpa. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna, bowiem dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], na której znajdował się budynek mieszkalny [...] – izbowy o powierzchni [.... m2. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku J. S. o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania odszkodowania za nieruchomość. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji, a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymał ją w mocy. Zgodnie z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) przepisy tej ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość stosuje się odpowiednio do domów jednorodzinnych i jednej działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego, które przejdą po wejściu w życie niniejszej ustawy na własność Państwa na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, stwierdził, że skoro powierzchnia użytkowa przedmiotowego domu jednorodzinnego przekraczała [...] m2, a dom obejmował więcej niż [...] izb wbrew przepisom ustawy z dnia 28 maja 1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych wzniesionych przed 1945 r. , to zdaniem organu odszkodowanie na podstawie art. 53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nie przysługiwało. Zdaniem Sądu definicja pojęcia "dom jednorodzinny" zawarta w przepisach prawa ustanowionego po wejściu w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy nie może stanowić podstawy dla oceny przesłanki o której mowa w art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Pogląd taki prowadzi bowiem do retroaktywności i narusza podstawową zasadę demokratycznego państwa prawa, wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy obowiązujące przed wejściem w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. nie posługiwały się pojęciem "budownictwo jednorodzinne", ani pojęciem "dom jednorodzinny". Wyjaśnienia tego pojęcia nie zawierało również rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. Nr 23, poz. 202 ze zm. ). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 1999 r. sygn. akt IV SA 1671/97 wskazał, że skoro przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, czyli w tej sprawie art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości odwołuje się do budynków istniejących w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. to pojęcie "domu jednorodzinnego" należy rozumieć w takim znaczeniu jakie mu nadawano wówczas, a więc był to budynek zaspokajający potrzeby mieszkaniowe jednej rodziny bez ograniczeń powierzchni lub pomieszczeń, które wprowadzono w późniejszym okresie. Pogląd taki Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 314/07 stwierdził, że "nie do pogodzenia z zasadami sprawiedliwości społecznej dla naprawienia szkody jednostce jest stosowanie do wykładni przepisu art. 53 ust. 2 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości restrukcyjnych przepisów okresu państwa socjalistycznego wprowadzających ograniczenie prawa jednostki w tym prawa własności". A zatem przy ocenie wniosku w toku ponownego postępowania organ administracji weźmie pod uwagę całokształt zgromadzonego materiału dowodowego dokona jego oceny zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa , a także zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 kpa. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.