II OSK 992/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-07-29
Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Andrzej Gliniecki, Janina Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na przebudowie drogi krajowej, które może oddziaływać na obszary Natura 2000, wymaga uzgodnienia z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym?Ratio decidendi
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia drogowego, które jednocześnie znacząco oddziałuje na środowisko i może oddziaływać na obszar Natura 2000, wymaga uzgodnienia zarówno z wojewodą, jak i z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym. Brak takiego uzgodnienia stanowi podstawę do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Środowiska utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przebudowy drogi krajowej nr [...] na odcinku Obwodnica W., z uwagi na oddziaływanie na obszary Natura 2000. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając naruszenie prawa. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Leszczyński (spr.) sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2010 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1838/09 w sprawie ze skargi Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w G. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 stycznia
2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1838/09, po rozpoznaniu skargi Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia
2006 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowego uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2006 r., nr [...] oraz zasądził od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrok powyższy zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Minister Środowiska decyzją z [...] grudnia 2006 r. ([...]) utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] września 2006 r., ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie drogi krajowej nr [...] na odcinku Obwodnica W. w zakresie oddziaływania na obszary Natura 2000, tj. obszar specjalnej ochrony ptaków [...] i specjalny obszar ochrony siedlisk [...], pod warunkiem uzyskania przez inwestora decyzji zezwalającej na płoszenie ptaków objętych ochroną gatunkową ścisłą w pasie drogowym, podczas budowy Obwodnicy W. przechodzącym przez obszary Natura 2000.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, iż odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniosło Ogólnopolskie Towarzystwo [...]. W kontekście zarzutów odwołania Minister wyjaśnił, iż przedmiotowe postępowanie toczyło się w oparciu o art. 10 ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 954), jako że przedmiotowe przedsięwzięcie może oddziaływać na obszary Natura 2000, a inwestor posiadał pozwolenie na budowę w postaci decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2005 r. W związku z tym zastosowanie w sprawie znalazł art. 48 ust. 2 pkt 3 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm., dalej: "p.o.ś."), dlatego jedynym uzgodnieniem wymaganym w sprawie było uzgodnienie z wojewodą. Oznacza to, że w sprawie nie doszło, wbrew temu co twierdzi strona odwołująca się, do naruszenia art. 48 ust, 2 pkt 2 p.o.ś., gdyż uzgodnienie z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym nie było wymagane.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 46 ust. 1a pkt 1 p.o.ś. stwierdzono, iż realizacja obwodnicy W. w ciągu drogi krajowej nr [...] jest nowym przedsięwzięciem stanowiącym obwodnicę miasta. Odcinek planowany do budowy jest częścią szeregu działań przewidzianych do realizacji w dłuższej perspektywie czasowej związanych z realizacją planowanej drogi ekspresowej.
Zdaniem organu, słuszny jest zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., jednakże naruszenie to nie stanowi istotnego uchybienia w przedmiotowej sprawie. Nadto organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji bezpodstawnie powołał się na ustalenia zawarte w decyzji Ministra Środowiska z [...] września 2005 r. zezwalającej na płoszenie ptaków w pasie drogowym budowanej obwodnicy W., przechodzącym przez dolinę B., jako że decyzja ta była ważna do [...] marca 2006 r.
Ogólnopolskie Towarzystwo [...] z siedzibą w G. w skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] września 2006 r. Na rozprawie zażądało jeszcze wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Strona skarżąca zarzuciła, iż zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., z racji dokonania bezprawnej zmiany utrzymanej w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez dodanie do niej kolejnego warunku środowiskowego; jak również z racji utrzymania w mocy tej decyzji, bowiem decyzja ta również została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W szczególności skarżącemu chodziło o rażące naruszenie:
-1) art. 10 k.p.a. w zakresie umożliwienia skarżącemu przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do całości zebranego materiału w sprawie (Minister pomimo potwierdzenia zasadność tego zarzutu, odmówił uchylenia decyzji organu pierwszej instancji);
-2) art. 46 ust. 1 lit a pkt 1 p.o.ś., gdyż środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia zostały ustalone przez Wojewodę Mazowieckiego dla części a nie dla całego przedsięwzięcia przebudowy drogi krajowej nr [...] w województwie mazowieckim (Ustalenie środowiskowych uwarunkowań powinno nastąpić dla całego przedsięwzięcia realizowanego w granicach województwa, gdy tymczasem przebudowa spornej drogi w województwie mazowieckim jest przedmiotem także drugiego postępowania środowiskowego prowadzonego przez Wojewodę Mazowieckiego dla odcinka R.– W.); oraz
-3) art. 48 ust. 2 pkt 2 p.o.ś. wobec braku uzgodnienia przez organ pierwszej instancji środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym (Minister wyinterpretowując brak obowiązku dokonania w sprawie wymienionego uzgodnienia postąpił niekonsekwentnie, o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy, wydane na wniosek organu pierwszej instancji, postanowienie Ministra Środowiska z [...] maja 2006 r.).
Minister Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 20 listopada 2007 r. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie na zgodny wniosek stron, które podjęto postanowieniem z dnia 10 listopada 2009 r. na wniosek skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził w zaskarżonym wyroku z dnia 13 stycznia 2010 r., że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja Ministra Środowiska z [...] grudnia 2006 r. i utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody Mazowieckiego z [...] września 2006 r. naruszają prawo w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego.
W uzasadnieniu wskazano iż organ błędnie podał, że decyzją, która stała się przyczyną do zawnioskowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację obwodnicy W. była decyzja Wojewody Mazowieckiego z [...] września 2005 r. o pozwoleniu na budowę. Decyzja ta wydana została w dniu [...] września 2005 r., czyli po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej (28 lipca 2005 r.). Decyzją, która została wydana przed wejściem w życie tej ustawy była decyzja Burmistrza Miasta Wyszków o warunkach zabudowy. Postępowanie na gruncie tego przepisu było zatem zgodne z art. 10 ustawy zmieniającej z dnia 18 maja 2005 r.
Odnosząc się do oceny prawidłowości zastosowania w sprawie art. 48 ust. 2 pkt 3 p.o.ś., zamiast art. 48 ust. 2 pkt 2 p.o.ś., na którego treści opiera strona skarżąca jeden z zarzutów skargi, WSA w Warszawie stwierdził, iż według art. 51 ust. 1 p.o.ś. sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają (1) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, (2) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek jest ustalony na podstawie ust. 2 oraz (3) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, dla których obowiązek jest ustalony na podstawie ust. 2. Do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko - zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573, ze zm.) - zalicza się drogi krajowe [...]. Przebudowa zatem drogi krajowej nr [...], będąca przedmiotem ustaleń środowiskowych uwarunkowań w sprawie, należy do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowiska, o których stanowi art. 51 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. Jest też przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na wskazane obszary Natura 2000, stąd też została objęta, na podstawie art. 10 ustawy zmieniającej, wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na przebudowie drogi krajowej nr [...] na odcinku obwodnica W. w zakresie oddziaływania na obszary Natura 2000.
Sąd I instancji, zauważył, iż art. 48 ust. 2 p.o.ś. stanowi, iż przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia: z ministrem właściwym do spraw środowiska oraz państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym - w przypadku dróg [...] będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 (pkt 2); - w przypadku przedsięwzięć, które mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i nie są bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynikają z tej ochrony (pkt 3): z wojewodą, [...] oraz z organem, o którym mowa w art. 57 czyli państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym jeżeli idzie o przedsięwzięcia, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1-2 (lit. a) oraz z wojewodą, jeśli idzie o przedsięwzięcia, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 (lit. b).
Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ zastosował w sprawie art. 48 ust. 2 pkt 3 lit. b) p.o.ś. (z tym że w podstawie prawnej błędnie przywołał "art. 48 ust. 2 pkt 2 p.o.ś."), stojąc na stanowisku, iż przedmiotowe przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.o.ś. (planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, dla których obowiązek jest ustalony na podstawie art. 51 ust. 2 p.o.ś.), zatem wymaga tylko uzgodnienia z wojewodą, natomiast skarżące Towarzystwo wywiodło, że w sprawie winien znaleźć zastosowanie art. 48 ust. 2 pkt 2 p.o.ś.
Żadna ze stron konfliktu nie zauważyła, iż art. 48 ust. 2 pkt 3 zawiera oprócz punktu "3 lit. b", jeszcze punkt "3 lit. a". W sytuacji, gdy zawnioskowana przebudowa drogi krajowej nr [...] na odcinku obwodnicy W. jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na wymienione w stanie sprawy obszary Natura 2000 i jednocześnie przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko z art. 51 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. (w zw. z § 2 ust. 1 pkt 30 wyżej powołanego rozporządzenia), które jak wynika z decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] września 2005 r. było przedmiotem postępowania w sprawie oddziaływania na środowisko, to zastosowanie w sprawie powinien znaleźć art. 48 ust. 2 pkt 3 lit. a) p.o.ś. Oznacza to, że warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Wojewoda Mazowiecki winien uzgodnić z wojewodą i państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 46 ust. 1 a pkt 1 p.o.ś. Sąd Wojewódzki podał, iż w jego ocenie z treści przywołanej regulacji nie można wywieść ogólnego zakazu przeprowadzenia ocen oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć infrastrukturalnych stanowiących odrębne części większych zadań inwestycyjnych. Modernizacja sieci dróg, tak jak i szeregu innych przedsięwzięć infrastrukturalnych, stanowi ze swej istoty proces długofalowy i zasadniczo ciągły, a jednocześnie możliwości finansowania poszczególnych zadań nie są możliwe do precyzyjnego przewidzenia. Stąd nie jest naruszeniem wskazanego przepisu ustawy dokonywanie ocen poszczególnych przedsięwzięć, w rozumieniu art. 46 ust. 2 p.o.ś., o ile stanowią one naturalnie wyodrębnione inwestycje, będące częścią realizowanego w określonym horyzoncie czasowym zadania.
W ocenie Sądu I instancji zasadnym jest zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., z racji utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji pod warunkiem uzyskania przez inwestora decyzji zezwalającej na płoszenie ptaków objętych ochroną gatunkową ścisłą w pasie drogowym podczas realizacji przedsięwzięcia. Słusznie zauważyła strona skarżąca, co także potwierdził sam organ w odpowiedzi na skargę, iż wyżej powołany przepis przedstawionej konstrukcji rozstrzygnięcia nie przewiduje.
Stwierdzono, że organ rozpoznając ponownie sprawę winien uwzględnić powyższą argumentację, prowadząc postępowanie zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, łącznie z zastosowaniem zasady czynnego udziału stron wyrażonej w art. 10 k.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:
-art. 10 ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 954), polegające na przyjęciu, że przyczyną do złożenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia było pozwolenie na budowę z dnia [...] września 2005 r., podczas gdy przyczyną zastosowania tego trybu była decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; oraz
-art. 48 ust. 2 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm., dalej: "p.o.ś".), polegające na przyjęciu, iż w przedmiotowym postępowaniu, przedsięwzięcie podlegające ocenie oddziaływania na środowisko należy zakwalifikować zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. (tzw. grupa I), podczas gdy takie postępowanie zostało już wcześniej dokonane; przedmiotem niniejszego postępowania było natomiast uzgodnienie realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszary Natura 2000, a zatem zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.o.ś., co oznacza, że podstawę wydania decyzji stanowił artykuł 48 ust. 2 pkt 3 lit b) p.o.ś., czyli po uzgodnieniu z wojewodą brak było obowiązku uzgodnienia decyzji z organem wskazanym w art. 57 p.o.ś.; błędna wykładnia dokonana przez WSA w zakresie art. 51 p.o.ś. doprowadziła następnie do błędnej wykładni w zakresie art. 48 p.o.ś.
Wniesiono w związku z powyższym o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż w zakresie uzgodnień środowiskowych prowadzonych dla inwestycji w przedmiotowej sprawie dokonano podziału uzgodnień w ten sposób, że w osobnym postępowaniu badano kwestie znaczącego potencjalnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w osobnym postępowaniu badano wpływ przedsięwzięcia na obszary Natura 2000, ponieważ proces przygotowywania inwestycji budowlanych jest dosyć długotrwały. W toku prowadzonych postępowań inwestor zgodnie z obowiązującymi przepisami pozyskał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a następnie pozwolenie na budowę. W toku poprzedzających te decyzje postępowań przeprowadzono również stosowne postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla drogi krajowej klasy S. Następnie, ze względu na wejście Polski do Unii Europejskiej, utworzono na obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, podlegające osobnej regulacji, obszary Natura 2000. Chcąc uczynić zadość powstałym uwarunkowaniom, inwestor złożył wniosek o wydanie dodatkowej niejako decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia - jedynie dla obszarów Natura 2000 - obszaru specjalnej ochrony ptaków [...] i specjalnego obszaru ochrony siedlisk [...].
Wbrew twierdzeniom Sądu Wojewódzkiego, fakt iż przedmiotowe przedsięwzięcie tj. budowa drogi ekspresowej [...] stanowi jednocześnie przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko i przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na obszary Natura 2000 nie jest równoznaczny z koniecznością ustalania środowiskowych uwarunkowań tego przedsięwzięcia w jednym postępowaniu. Biorąc pod uwagę wprowadzenie regulacji związanych z obszarami Natura 2000 w trakcie przygotowań do realizacji przedmiotowej inwestycji, dokonanie oceny i przeprowadzenie postępowania, jedynie w zakresie wspomnianych powyżej obszarów Natura 2000 było w opinii skarżącego prawidłowe i w pełni uzasadnione. Jego zdaniem, przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do konieczności przeprowadzania postępowań w sprawach, które zostały już zakończone prawomocnymi decyzjami administracyjnymi. W ocenie skarżącego kasacyjnie, postępowanie w zakresie obszarów Natura 2000 należało rozumieć wąsko, tj. ograniczyć jego zakres jedynie do obszarów Natura 2000, a zatem zgodnie z art. art. 48 ust. 2 pkt 3 lit. b) w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.o.ś.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do unormowania art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Należy zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił sąd, określić ich charakter na gruncie art. 174 pkt 1 lub pkt 2 p.p.s.a. oraz zamieścić uzasadnienie uchybień zarzucanych sądowi.
Autor skargi kasacyjnej podnosi dwa zarzuty naruszenia prawa materialnego, wskazując na ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Autor skargi nie określa ich normatywnej podstawy w postaci wskazania odpowiedniej jednostki art. 174 p.p.s.a., wiążącej się z takimi zarzutami. Nie wyjaśnia również, w jakim kontekście zauważa naruszenie wskazanych przepisów jednocześnie w postaci błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania. Są to różne postacie naruszenia prawa materialnego, które wprawdzie mogą wystąpić razem, ale jedynie w określonej relacji wzajemnej i w odniesieniu do odpowiedniego etapu stosowania prawa (zastosowania przepisu). Wymaga to jednak zaprezentowania odpowiedniego rozumowania i argumentacji wskazującej na taką właśnie zależność. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej takiej argumentacji brak, niemniej uchybienie to nie czyni rozpoznania zarzutu niemożliwym.
Autor skargi kasacyjnej jednak nie tylko w powyższym zakresie uchybia wymogom prawidłowego wskazania zarzutów. W przypadku bowiem podniesienia w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego błędnej wykładni określonego przepisu prawnego ważne jest, aby autor skargi kasacyjnej wykazał po pierwsze, na czym polegał błędny charakter wykładni dokonanej przez sąd pierwszej instancji, w szczególności czy dotyczył on przebiegu procesu wykładni (kolejności odwołania się do jej reguł) czy sposobu wykorzystania poszczególnych dyrektyw i argumentów wykładni czy też samego rezultatu wykładni (treści zrekonstruowanej normy) oraz po drugie, jak w ocenie autora skargi kasacyjnej, w kontekście wykazanych uchybień, powinna wyglądać wykładnia prawidłowa. Z kolei uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd błędnie określił podstawę orzekania lub stosując wybrany przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Ponadto także tu należy wykazać, jaki przepis powinien być zastosowany bądź w jaki sposób przepis powinien być zastosowany ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien on być zastosowany.
Autor skargi kasacyjnej nie spełnił żadnego z powyższych wymogów w jej uzasadnieniu, które jest uzasadnieniem pozbawionym argumentacyjnego rozwinięcia podstaw kasacyjnych. Nie uniemożliwia to przeprowadzenia kontroli kasacyjnej, chociaż już na wstępie ogranicza jej skuteczność.
W ocenie Składu Orzekającego zupełnie nietrafny jest zarzut pierwszy, wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji art. 10 ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113 poz. 954, dalej: "ustawa zmieniająca") poprzez przyjęcie, że to nie decyzja o pozwoleniu na budowę, lecz decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu była przyczyną wnioskowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. Niezasadność tego zarzutu wiąże się z tym, że to właśnie Sąd I instancji wyraźnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (na s. 4) wskazał, że to nie decyzja o pozwoleniu na budowę, która wydana została w dniu [...] września 2005 r., a więc już po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 18 maja 2005 r. i dlatego nie mogła być decyzją wymienioną w tym przepisie, lecz wydana w dniu [...] listopada 2001 r. decyzja Burmistrza Wyszkowa o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ([...]) była w przypadku tego postępowania decyzją, która uruchamiała procedurę środowiskowych uwarunkowań zgody. Stanowisko strony skarżącej kasacyjnie nie różni się zatem od stanowiska Sądu I instancji a dokładniejsze odczytanie intencji strony skarżącej uniemożliwia brak nawiązania do tego zarzutu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W żadnej mierze zarzut ten nie wpływa na zastosowanie art. 10 ustawy zmieniającej, na gruncie którego miało miejsce sformułowanie wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Zasadnicze znaczenie dla kontroli kasacyjnej ma natomiast zarzut drugi, treścią którego jest wskazanie naruszenia art. 48 ust. 2 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 20010 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm., dalej: "P.o.ś.") prowadzącego do przyjęcia, że niezbędne jest w przypadku przedmiotowej inwestycji uzgodnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie tylko z wojewodą, lecz także z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym. Autor skargi kasacyjnej wskazuje przy tym na wcześniejsze uzgodnienia, już dokonane i wyłączające jego zdaniem potrzebę uzgadniania z organem wskazanym w art. 57 ustawy P.o.ś. (państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym).
Odnośnie do tej ostatniej kwestii należy od razu wskazać, ze regulacja art. 10 ustawy zmieniającej normuje nową sytuację normatywną, która aktualizuje się w przypadku inwestycji, która posiada już, wydaną w odpowiednim terminie, decyzję o warunkach zabudowy lub decyzję o pozwoleniu na budowę czy też inną decyzje wymieniona w art. 46 ust. 1 pkt 2-9 ustawy P.o.ś.. Rozpoczyna ona nową procedurę ustalania środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację takiej inwestycji, wymagając niejako od nowa sprawdzenia zakresu oddziaływania na obszar Natura 2000. Nie jest zatem ona związana z tymi wcześniejszymi decyzjami (do których się nie odnosi) oraz z wcześniejszymi postępowaniami uzgodnieniowymi. Niezależnie od ich zakresu i niezależnie od treści decyzji powodujących wszczęcie tego postępowania, niezbędne jest na gruncie tego przepisu sprawdzenie zakresu oddziaływania inwestycji na ten obszar i temu służy obowiązek skierowany do uprawnionego podmiotu (inwestora) na gruncie art. 10 ustawy zmieniającej. W tym sensie powoływanie się na postępowania, które zostały już zakończone nie jest zasadne i nie może świadczyć o trafności zarzutu.
Jeśli natomiast idzie o tę część powyższego zarzutu, która odnosi się do wykładni art. 48 ust. 2 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy P.o.ś. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji odwoławczej, w ocenie Składu Orzekającego Sąd I instancji przyjął (s. 5-6 uzasadnienia wyroku) poprawne przesłanki wykładni, zastosował właściwe środki interpretacyjne, także w kontekście wykładni systemowej oraz doszedł do prawidłowych wyników.
Art. 51 ust. 1 P.o.ś. wskazuje na trzy rodzaje przedsięwzięć, które generują dwa różne tryby opracowania raportu o ich oddziaływaniu na środowisko (pierwszy - na podstawie § 2 ust. 1 pkt 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczególnych uwarunkowaniach związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm. oraz drugi - na podstawie postanowienia o którym mowa w art. 51 ust. 2 ustawy), ale które także prowadzą do zastosowania różnych dróg uzgadniania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na inwestycję na gruncie art. 48 ust. 2 ustawy P.o.ś.. Systematyka obu tych przepisów i wiążąca się z nią konieczność zakwalifikowania inwestycji, polegającej na budowie odcinka drogi krajowej prowadzi do konkluzji, którą poprawnie przyjął Sąd I instancji. Inwestycja polegająca na budowie drogi krajowej nie traci bowiem charakteru drogi przez to, że może oddziaływać na obszar Natura 2000. Na te obszary oddziałują różne inwestycje i wiążą się z nimi różne sposoby uzgadniania. Inwestycja w postaci drogi krajowej pozostaje zatem drogą, wchodząc w skład grupy przedsięwzięć określonych w art. 51 ust. pkt 1 P.o.ś. jako inwestycji mogących istotnie oddziaływać na środowisko. Jednocześnie, niezależnie od potencjalnego oddziaływania na środowisko, budowa drogi jest inwestycją, która może oddziaływać także na istniejący na terenie oddziaływania inwestycji obszar Natura 2000. Sprawdzenia tego wymaga wskazany wcześniej art. 10 ustawy zmieniającej w postaci określenia obowiązku złożenia odpowiedniego wniosku. W ten sposób, inwestycja drogowa łączy w sobie cechy inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko oraz inwestycji mogącej oddziaływać na obszar Natura 2000, nie będącej bezpośrednio związanej z ochroną tego obszaru. Przez możliwość oddziaływania na obszar Natura 2000 inwestycja ta nie staje się przedsięwzięciem mogącym wyłącznie oddziaływać na obszar Natura 2000, co oznaczałoby uzgodnienie jedynie z wojewodą, tak jak wskazał to organ w decyzji uchylonej zaskarżonym wyrokiem.
Tym samym Sąd I instancji zasadnie wskazał, iż w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o które wnioskował inwestor w kontrolowanym postępowaniu, należało zastosować art. 48 ust. 2 pkt 3 lit. a) a nie pkt 2 tego przepisu (jak wskazywał na to uczestnik postępowania – Ogólnopolskie Towarzystwo [...] z siedzibą w G.), ale też nie ust. 2 pkt 3 lit. b) tego przepisu (jak to określił organ w zaskarżonej decyzji). Uzgodnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na gruncie art. 48 ust. 2 pkt 2 P.o.ś. z Ministrem oraz państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym ma miejsce przy inwestycjach drogowych, przy których nie ma oddziaływania na obszar Natura 2000. Natomiast uzgodnienie na gruncie art. 48 ust. 2 pkt 3 lit. b), dotyczące jedynie wojewody, ma miejsce w przypadku inwestycji oddziałujących na obszar Natura 2000, ale nie wchodzących do grupy inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko określonych w art. 51 ust. 1 pkt 1-2 (nie będących zatem m. in. drogą). Z systemowego zestawienia tych argumentów interpretacyjnych wynika, że inwestycja drogowa, będąca jednocześnie inwestycją mogącą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i nie będącą inwestycją bezpośrednio związaną z ochroną tego obszaru, należącą tym samym do kategorii określonej w art. 51 ust. 1 pkt 1 P.o.ś. wymaga uzgodnienia wskazanego w art. 48 ust. 2 pkt 3 lit. a) ustawy P.o.ś., czyli z wojewodą oraz państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym jako organem, o którym mowa w art. 57 tej ustawy. Nie ulega w tym kontekście wątpliwości, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, wydana przez Wojewodę Mazowieckiego z dniu [...] września 2006 r. na wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Warszawie z dnia [...] listopada 2005 r. wymagała, wbrew twierdzeniom organów administracji, uzgodnienia z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym.
Wobec braku takiego uzgodnienia, Sąd I instancji poprawnie to ustalając na gruncie wykładni wskazanych wyżej przepisów ustawy zmieniającej oraz ustawy P.o.ś., zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję pierwszoinstancyjną, prawidłowo formułując także pozostałe oceny, które, jako nie występujące w ramach zarzutów skargi kasacyjnej, nie były analizowane w toku kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W świetle przeprowadzonej wyżej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło