I SA/Sz 854/09
WyrokWSA w Szczecinie2010-01-28
Skład orzekający: Alicja Polańska, Marzena Kowalewska, Anna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, opierając się na nowych okolicznościach faktycznych dotyczących utraty posiadania gruntów, które istniały już w dniu wydania pierwotnej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wznowienie postępowania było zasadne, ponieważ nowe okoliczności faktyczne (przekazanie gruntów spółce "K.") istniały już w dniu wydania pierwotnej decyzji o przyznaniu płatności, ale nie były znane organowi. Błędne rozumienie przez organ przesłanki posiadania gruntów na dzień wydania decyzji, a nie na koniec roku kalendarzowego, uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji i konieczność ponownego zbadania sprawy.Stan faktyczny
Skarżący S. K. ubiegał się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2007. Po wydaniu pierwotnej decyzji przyznającej płatności, organ wznowił postępowanie z urzędu, stwierdzając, że skarżący z dniem [...] utracił posiadanie gruntów na rzecz spółki "K.". Decyzją po wznowieniu postępowania odmówiono przyznania płatności i nałożono sankcje. Dyrektor ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących płatności i błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądza od Dyrektora ARiMR na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2007 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. Nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) oraz art. 7 ustawy z dnia 26.01.2007 r. o płatnościach do gruntów i płatności cukrowej (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania S. K. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2007 zakończonego decyzją z dnia [...] roku.
Organ wskazał, że w dniu [...] roku otrzymał z Biura Powiatu P. ARiMR dokumenty świadczące o przekazaniu przez S. K. z dniem[...] . gruntów rolnych co do których przyznana została płatność. Wynika to z dwóch aneksów oraz sporządzonych do nich umów cesji na rzecz "K." sp z o.o. a tym samym przestaje być dzierżawcą gruntów. Dalej organ podaje, że w dniu[...] . został sporządzony protokół zdawczo-odbiorczy z przekazania nieruchomości zgodnie z którym przejęcie gruntów przez "K." sp z o.o. nastąpiło w dniu [...] r.
Uzasadniając wznowienie postępowania organ wskazał, że jest ono niezbędne do ustalenia przez organ powierzchni gruntów rolnych jakie były
w posiadaniu producenta w dniu wydania decyzji tj. [...] r.
Decyzją z dnia [...] r.nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. uchylił decyzję z dnia [...] r. oraz odmówił przyznania S. K. płatności bezpośrednich na rok 2007 i nałożył sankcje.
Organ wskazał, że z dokumentów wynika, że z dniem [...] r. S.K. przestał być dzierżawcą przedmiotowych gruntów do których ubiegał się
o płatności a przejęcie nastąpiło z dniem [...] a zatem stosownie do art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego skoro płatności przysługują rolnikowi na będące w jego posiadaniu grunty to do objęcia płatnościami kwalifikują się grunty będące w posiadaniu rolnika na dzień wydania decyzji w dniu [...]
W odwołaniu od decyzji S. K. za pośrednictwem swego pełnomocnika wnosi o uchylenie decyzji oraz umorzenie postępowania i zarzuca :
- naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 , art. 18, art. 19 ust. 1, art. 21 ustawy o płatnościach
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz ich błędną interpretację, powołując orzeczenia Sądów Administracyjnych. Wskazał ponadto, że do przeniesienia doszło w 2008 roku a nie w dniu 29 sierpnia 2007 roku. Podniósł, że jego zdaniem najistotniejsze jest posiadanie na dzień 31 maja 2007 r.
- naruszenie art. 7 kpa polegające na nie wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy
w tym brak ustaleń kto był posiadaczem gospodarstwa co do którego złożono wniosek oraz nie uwzględnieniu słusznego interesu strony oraz interesu społecznego,
- naruszenie art. 8 kpa
- art. 9 kpa poprzez nienależyte informowanie strony o okolicznościach faktycznych
i prawnych,
- art. 107 § 3 kpa polegające na nie wyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji.
Pismem z dnia [...] roku strona uzupełniła zarzuty odwołania i podniosła, że uprawnienia do płatności na dany rok nabywa producent który władał działką
w okresie właściwym dla charakteru produkcji. Utrata posiadania po zakończeniu roku produkcyjnego nie ma wpływu na prawo do dopłat .
Decyzją z dnia[...] . nr [...] Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że faktycznym użytkownikiem działek deklarowanych do płatności we wniosku przez producenta S. K. na dzień wydania decyzji o przyznaniu płatności był nie producent ale spółka "K." - co jasno wynika z dokumentów, że z dniem [...] roku S. K. przestaje być posiadaczem i użytkownikiem. Zdaniem organu strona nie przedstawiła żadnego dowodu na to, że spełniła wymów z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Organ nie podzielił także zarzutów dotyczących naruszenia przepisów procesowych regulujących postępowanie dowodowe w kpa – nie widząc potrzeby dokonywania innych ustaleń faktycznych zasadnie zdaniem organu II instancji organ I instancji oparł się na dokumentach, czemu dał wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Wskazano także, że producent składając wniosek podpisał oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętej wnioskiem zatem nie podzielił organ zarzutu naruszenia art. 9 kpa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie S. K. za pośrednictwem swego pełnomocnika, wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora ARiMR i poprzedzającej jej decyzji Kierownika Biura Powiatowego w całości jako naruszających prawo i zasądzenie kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącego obowiązkiem posiadania objętych wnioskiem gruntów rolnych nie można obciążyć producenta bez względu na termin wydania decyzji – jasno wynika to z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, który określa uprawnienia do płatności w oparciu o okres posiadania w roku objętym wnioskiem. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołuje orzecznictwo sądów administracyjnych. Zarzuca także niedochowanie terminu na wydanie decyzji przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi odnosząc się do jej zarzutów. Organ dokonując analizy zapisów w umowie cesji, aneksach do umów dzierżawy wskazał, że data przekazania protokołem zdawczo-odbiorczy jest sprzeczna w świetle umowy cesji i jej aneksów. Organ przyjmuje, że do utraty posiadania doszło [...] roku. Jednocześnie organ wskazuje, że skarżący będąc świadom, iż działki ewidencyjne przestały być w jego posiadaniu z dniem [...] r. (czy też z dniem [...] r. protokół zdawczo-odbiorczy) czyli przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności mógł dokonać wycofania części wniosku, czego nie uczynił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozumiejąc swoją rolę w sposób o jakim mowa w art. 3 p.p.s.a. Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że ustawa z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U.Nr 35, z 2000 r., poz. 217 ze zm.) dalej kpa, w drodze wyjątku od sformułowanej w art. 16 kpa zasady trwałości decyzji administracyjnej, dopuszcza możliwość weryfikowania przez organy wydanych przez nie decyzji. Chodzi tutaj o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania (art. 145) wskutek wystąpienia wad postępowania, a także o stwierdzenie nieważności (art. 156) wskutek wystąpienia kwalifikowanych wad decyzji ostatecznej. W drodze wyjątku może także dojść do uchylenia lub zmiany decyzji prawidłowych lub dotkniętych wadami niekwalifikowanymi (art. 154-155).
Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie przed organami było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 145 kpa.
Wymaga zatem podkreślenia, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji.
Przedmiotem kontroli Sądu, co do zgodności z prawem jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR ze S. z dnia [...] roku utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego z dnia[...] . odmawiająca po wznowieniu postępowania przyznania płatności bezpośrednich na 2007 rok i nałożenia sankcji.
Rozważania w powyższym zakresie muszą być jednak poprzedzone przedstawieniem istotnych elementów stanu faktycznego i prawnego stanowiącego podstawę decyzji ostatecznej z dnia [...] roku o przyznaniu płatności bezpośrednich skarżącemu.
Skarżący wystąpił wnioskiem z dnia [...] roku o przyznanie płatności bezpośrednich. Decyzją z dnia [...] roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał S. K. płatności uznając, że spełnione są warunki do jej przyznania.
Zaznaczyć trzeba, że płatności, o które ubiegał się skarżący, są formą wsparcia finansowego w ramach wspólnej polityki rolnej, będącej jednym z celów Unii Europejskiej, określonych w art. 33 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). System dopłat bezpośrednich został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolniczych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji
w rolnictwie. Podstawowym aktem prawnym określającym warunki przyznawania płatności bezpośrednich, w tym także nowowprowadzonych form szczególnych pomocy w postaci Jednolitej Płatności Obszarowej oraz Uzupełniającej Płatności Obszarowej, jest rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29.09.2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE)
nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE)
nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. WE Nr L 270 z 21 października 2003 r.). Powyższy akt został uszczegółowiony między innymi rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21.04. 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego sytemu administracji i kontroli przewidzianych
w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L z dnia 30 kwietnia 2004 r.).
Rozporządzenie, będące jedną z form wtórnego prawa wspólnotowego, jest aktem prawnym, które obowiązuje w całości i podlega bezpośredniemu stosowaniu
w państwach członkowskich. Akt normatywny tego rodzaju może zawierać klauzule zobowiązujące państwa członkowskie do podjęcia działań implementacyjnych (wydania odpowiednich aktów normatywnych), jednakże państwa członkowskie nie mogą - chyba że co innego stanowi rozporządzenie - podejmować działań na rzecz wykonania rozporządzenia, których przedmiotem byłaby zmiana znaczenia lub uzupełnienie jego przepisów (por. wyrok ETS z 10 października 1973 r. w sprawie 34/73, Fratelli Variola; wyrok ETS z 18 lutego 1970 r. w sprawie 40/69, Bollmann). Ustawa z dnia 18.12.2003 r. a następnie z dnia 26.01.2007 r. (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm. - zwana dalej ustawą o płatnościach bezpośrednich) ustalała warunki
i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych
i jest wynikiem działań wykonawczych w stosunku do wskazanego rozporządzenia
nr 1782/2003. Mając na uwadze powyższe, sposób rozumienia sformułowań
i terminów użytych w ustawie o płatnościach bezpośrednich musi uwzględniać znaczenie nadawane im w obowiązującym w tym zakresie prawie wspólnotowym, którego przepisy, ustanawiając wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, kształtują w sposób bezpośredni prawa i obowiązki adresatów tego aktu.
Prawodawca krajowy określając szczegółowe warunki przyznawania płatności wskazał na posiadanie gospodarstwa rolnego, jako ustawową przesłankę warunkującą skuteczne rozpoznanie wniosku, przy czym pojęcia "posiadania" nie zdefiniował i nie nadał mu specyficznego dla tego postępowania znaczenia. Słusznie więc organy orzekające w sprawie posiłkowały się definicją ustawową posiadania zawartą w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 336 k.c., posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że o posiadaniu
i jego postaci decyduje wyłącznie sposób władania rzeczą. W piśmiennictwie zwraca się również uwagę, że posiadanie w znaczeniu, jakie nadaje temu pojęciu Kodeks cywilny, może stanowić element prawa podmiotowego, będąc przejawem prawa przysługującego np. właścicielowi (posiadanie zgodne z prawem) może jednak stanowić także jedynie stan faktycznego władztwa nad rzeczą w sytuacji, gdy prawo wykonywane faktycznie przez posiadacza służy innemu podmiotowi (posiadanie bezprawne) (por. K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2005, s. 799).
Powyższe rozróżnienie rodzajów posiadania ma znaczenie z tego względu, że idea płatności obszarowych wynika ze wspólnotowej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych. Aby zostać beneficjentem pomocy w ramach mechanizmu bezpośredniego wsparcia nie wystarczy zatem być posiadaczem (samoistnym) działek rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale należy je rolniczo użytkować. Ta właśnie okoliczność powoduje, że organ rozpoznający wniosek pomocowy jest zobowiązany przede wszystkim ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć płatność i czy są one utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy. Wymaga jednocześnie zauważenia, że przesłanka kwalifikująca do uzyskania płatności obszarowych, odnoszona do "faktycznego posiadania" gruntu rolnego, nie może być przy tym rozumiana jako ustalenie tytułu prawnego wnioskodawcy, z którego wynika posiadanie zgłoszonych gruntów rolnych, gdyż taki wymóg obciążający rolnika (producenta rolnego) nie został w przepisach prawa wspólnotowego nigdzie sformułowany. Tak jak posiadanie przez producenta rolnego tytułu prawnego do gruntu rolnego zgłoszonego we wniosku nie przesądza jeszcze o przyznaniu płatności obszarowych z tego tytułu, tak i niedysponowanie stosownym tytułem prawnym do nieruchomości nie może automatycznie wyłączać rolnika z systemu pomocy (por. wyroki NSA z dnia 11.01.2007 r., sygn. II GSK 258/06, z dnia 13.12.2007 r. sygn. akt II GSK 260/07).
Ponadto w sprawach dotyczących płatności bezpośrednich, przyznawanych
w systemie rocznym, na wniosek składany w terminie określonym ustawą (od 15 marca do 15 maja – art. 18 ustawy o płatnościach bezpośrednich), pojawiła się kwestia ustalenia cezury czasowej, stanowiącej podstawę oceny spełnienia przez wnioskodawcę wymagania posiadania gruntów rolnych.
Przywołane przepisy pozwalają na wyprowadzenie normy prawnej, iż organy orzekające w sprawie uwzględniają stan faktyczny z dnia zakwalifikowania wniosku do płatności bezpośrednich i istniejący na koniec roku kalendarzowego, którego dotyczy wniosek, a to na podstawie użytych wyrażeń w art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego "utrzymuje wszystkie grunty zgodnie z normami", "wysokość płatności w danym roku kalendarzowym" i "każda płatność za dany rok kalendarzowy".
Ponadto termin wypłat rozpoczyna się w grudniu, a podstawą wypłaty świadczenia jest decyzja, to oznacza, że decyzje w sprawach płatności mogą organy wydawać wcześniej, a zatem w okresie stanu faktycznego istniejącego do końca roku kalendarzowego, którego płatność dotyczy. W konsekwencji termin do wydania decyzji po zakończeniu roku kalendarzowego, za który przyznawana jest płatność jest maksymalnym terminem do wydania rozstrzygnięcia przez organ, ale w oparciu o stan faktyczny istniejący na koniec roku kalendarzowego wymienionego we wniosku.
Zmiany stanu faktycznego sprawy, które są obligatoryjnie zgłaszane przez producenta rolnego będą mogły wpływać na wynik sprawy, jeżeli zostały zgłoszone
i dotyczą końca roku kalendarzowego, którego dotyczył wniosek o płatności.
Rozporządzenie Rady (WE) NR 1257/1999 z dnia 17.05.1999 r. w spawie wsparcia obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnych (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz. U. UE. L. 99.160.80) w pkt 14 stwierdzono, że polityka rozwoju powinna być zgodna
z zasadą pomocniczości. Powinna ona zatem być tak dalece zdecentralizowana, jak to możliwe, a nacisk musi być położony na udział i podejście "oddolne"; kryteria kwalifikujące do wspierania rozwoju rolnictwa nie powinny wykraczać poza zakres konieczny dla osiągnięcia celów polityki rozwoju rolnictwa.
W uzasadnieniu decyzji poddanej kontroli Sądu organ podał, że warunkiem przyznania płatności bezpośrednich na rok 2007 jest posiadanie na dzień wydania decyzji gruntów rolnych tj. tak jak w niniejszej sprawie na[...] ., co potwierdza zdaniem organu art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie utrata posiadania nastąpiła przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji.
Z akt sprawy wynika, że dnia [...] roku przekazane zostały do Kierownika [...] Biura Powiatowego ARiMR dokumentacji -aneksy z dnia [...] r. do umów dzierżawy gruntów, umowy cesji z dnia [...] r., protokoły zdawczo-odbiorcze z dnia [...] r.- dotyczące przekazania zobowiązania z tytułu realizacji programu rolnośrodowidkowego S. K. na rzecz spółki K. na rok 2008 przez Kierownika Biura P. ARiMR, wskazywały na zaistnienie nowej okoliczności faktycznej, nieznanej wcześniej organowi.
Z akt sprawy nie wynika, aby organ orzekający o przyznaniu dopłat ze środków unijnych wiedział bądź mógł wiedzieć i rozważał, iż wskazane we wniosku grunty rolne, co do których zawarto umowę cesji i aneksy do umów dzierżawy, protokół zdawczo-odbiorczy mogły nie być przez skarżącego uprawiane we własnym imieniu
i na swoją rzecz. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika, aby okoliczności dotyczące zawarcia i wykonywania cesji i aneksów do umów dzierżawy były przedmiotem badania i oceny organu administracji w postępowaniu zakończonym decyzją o przyznaniu płatności bezpośrednich. Dlatego
w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi taka sytuacja, że nowe okoliczności faktyczne wyprowadzone zostały tylko z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu pierwotną decyzję.
Mając więc na uwadze powyższe trzeba uznać, że organ zasadnie wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Wznowienie postępowania stworzyło możliwość ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego celem zweryfikowania ustaleń stwierdzających, iż skarżący użytkował rolniczo zgłoszone do dopłat na rok 2007 grunty, w rozumieniu art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego a nie Spółka K.
Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że przepis art. 16 k.p.a., statuuje zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Zasada ta nie ma jednak wartości absolutnej, gdyż ustawodawca, kierując się względami praworządności oraz interesem uczestników postępowania, przewidział możliwość zakwestionowania decyzji ostatecznej w administracyjnym toku instancji. Z uwagi na powyższą zasadę, w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż wykładnia przesłanek umożliwiających taką wyjątkową weryfikację decyzji, winna mieć charakter zawężający.
Istotą sprawy weryfikacyjnej jest więc wykazanie, że organ administracji publicznej prowadzący pierwotne postępowanie nie miał pełnego obrazu stanu faktycznego rozstrzyganej sprawy, gdyż nie znał wszystkich okoliczności faktycznych lub nie zgromadził pełnego materiału dowodowego.
Podstawą wznowienia postępowania, określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jest ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Mając na uwadze wywody dotyczące posiadania gruntów jako przesłanki uprawniającej do płatności wskazać należy, że błędne rozumienie tej przesłanki
tj. wymóg posiadania gruntów na datę wydania decyzji i to w roku następującym po roku na który płatności są przyznawane, czyni koniecznym dokonania przez organ ponownego zbadania czy nowe dowody w sprawie mają wpływ na prawo skarżącego do dopłat.
Czy do przekazania gruntów doszło z datą zawarcia umów cesji i aneksów do umów dzierżawy czy też z datą sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego.
Konsekwencją wznowienia postępowania jest obowiązek odniesienia się do materiału dowodowego zebranego wcześniej i we wznowionym postępowaniu,
a następnie ocena czy nowe okoliczności faktyczne mają wpływ na rozstrzygnięcie
i zawarcia argumentacji w rozstrzygnięciu organu. Ponadto podkreślić należy, że kontroli sądowej podlega rozstrzygnięcie organu, nie odpowiedź na skargę organu. Czynienie rozważań, odnoszenie się do zarzutów strony czynionych w ramach postępowania na etapie odpowiedzi na skargę nie jest rozstrzygnięciem organu, jest spóźnionym wykonaniem obowiązku organu rozstrzygania w sprawie.
W niniejszej sprawie wobec przyjęcia błędnego rozumienia przepisu art. 7 ustawy o płatnościach bezpośrednich brak jest tak odniesienia się do materiału dowodowego zebranego wcześniej i we wznowionym postępowaniu, a następnie oceny czy nowe okoliczności faktyczne mają wpływ na rozstrzygnięcie, jak też brak jest zawarcia stosownej argumentacji w rozstrzygnięciu organu.
Wobec powyższego rozstrzyganie o pozostałych zarzutach skargi na obecnym etapie wobec stwierdzonych naruszeń jest przedwczesne.
Odnosząc się do wątpliwości skarżącego co do stanu prawnego będącego podstawą rozstrzygania o przyznaniu płatności za 2007 rok, to za uzasadnione uznać należy stanowisko organu, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy w brzmieniu obowiązującym do 15 .03.2008 r. a to z uwagi na art. 4 ustawy z dnia 29.02.2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz.U Nr 44, poz. 262).
Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 ww ustawy oraz § 18 pkt 1 ppkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej
z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło