II FSK 1259/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lutego 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 700/09 w sprawie ze skargi B. K. i A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 6 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz B. K. i A. K. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu sygn. akt III SA/Wr 700/09 w sprawie ze skargi B. K. i A. K. na postanowienie Samorządnego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 6 sierpnia 2009 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2003 r. postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i orzekł, że nie podlega ono wykonaniu. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku wskazał, że decyzją z dnia 5 grudnia 2008 r., uchylono decyzję ostateczną Burmistrza P. i wymierzono na nowo małżonkom zobowiązanie w podatku od nieruchomości. Jak wskazało Kolegium, decyzja ta, wraz z pouczeniem o prawie i terminie jej zaskarżenia, została doręczono pełnomocnikowi strony, w jego kancelarii w dniu 17 grudnia 2008 r. W ocenie organu świadczą o tym: sporządzony przez Pocztę Polską duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki oraz potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia zbiorczego dowodu odbioru z dnia 17 grudnia 2008 r., potwierdzająca odbiór przez pracownika kancelarii przesyłki poleconej o numerze ... Organ wskazał, iż zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), termin do wniesienia odwołania w rozpatrywanej sprawie upływał z dniem 31 grudnia 2008 r., natomiast pełnomocnik podatników złożył je dopiero w dniu 11 marca 2009 r. W ocenie organu, wniesienie środka odwoławczego z uchybieniem terminu nie budzi wątpliwości. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem małżonkowie wnieśli do skargę, wnosząc uchylenie postanowienia, któremu zarzucili: naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 120 i art. 152 § 1, art. 223 § 2 i art. 228 § 1 pkt 2, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191, art. 121 § 1, art. 124 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wbrew twierdzeniom organów administracji obu instancji, decyzja Burmistrza P. z dnia 5 grudnia 2008 r. nie została doręczona pełnomocnikowi podatników ani w dniu 19 ani 17 grudnia 2008 r. Skarżący wyjaśnili, że wskazywane przez organ potwierdzenie odbioru pisma nr ... nie dotyczyło skarżonej decyzji, jedynie pracownik Urzędu dopisał na potwierdzeniu: "Dec. ...", co wynika zresztą z notatki służbowej z dnia 26 lutego 2009 r. Natomiast pismo nr ..., było informacją o nowym terminie zapoznania się z aktami sprawy, które otrzymał zarówno pełnomocnik skarżących, jak i sami podatnicy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując wcześniejsze stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając zaskarżone postanowienie orzekł, że w niniejszej sprawie uchybienia prawa występują w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Sąd pierwszej instancji uznał, że żaden z dokumentów, na jakich organ odwoławczy oparł swe rozstrzygniecie tj. duplikat potwierdzenia odbioru wystawiony przez Pocztę Polską oraz Zbiorczym Dowodzie Odbioru, również uzyskanym od Poczty Polskiej, nie spełnia wymagań potwierdzenia doręczenia, przewidzianych w Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do duplikatu potwierdzenia odbioru wystawionego przez Pocztę Polską Sąd wskazał, że nie zawiera on podpisu osoby dokonującej potwierdzenia odbioru. Fakt ten w zasadzie dyskwalifikuje omawiany dokument jako potwierdzający dokonanie prawidłowego doręczenia pełnomocnikowi strony. Na duplikacie tym bowiem pracownik kancelarii pełnomocnika odmówił złożenia podpisu i potwierdził go jedynie pracownik Poczty. Dodatkowo Sąd wskazał, że znajdujące się w aktach duplikaty nie zawierają jakiejkolwiek informacji na temat zawartości przesyłki (opisu tej zawartości, choćby przez podanie numerów pisma, czy rozstrzygnięcia nadanego listem). Natomiast w odniesieniu do Zbiorczego Dowodu Odbioru i ksiązki pocztowej Urzędu Miasta i Gminy w P., to Sąd podniósł, że z dokumentu tego wynika jedynie jakie przesyłki polecone (numery nadania) kierowane były w danym dniu do kancelarii pełnomocnika strony. Dane te wskazują jedynie na fakt, że w dniu 19 grudnia 2008 r. do kancelarii tej wpłynęła przesyłka polecona o numerze ...nadana w P. w dniu 18 grudnia 2008 r., natomiast w dniu 17 grudnia 2008 r. przesyłka o numerze ..., nadana w dniu 15 grudnia 2009 r. jednakże z żadnego dokumentu nie wynika, co przesyłki ta zawierały. Twierdzenia organu pierwszej instancji, że w jednym z tych listów była to właśnie omawiana decyzja z dnia 5 grudnia 2008 r., wobec braku jakiegokolwiek dowodu na piśmie, Sąd pierwszej instancji uznał za niewystarczające dla uznania tego faktu za udowodniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał również, że potwierdzenie odbioru przesyłki poleconej numer ..., odnośnie której początkowo organ podatkowy pierwszej instancji podnosił, że znajdowały się w niej pisma o numerach ... i ... znajduje się jedynie w aktach sądowych, złożone w formie kserokopii przez pełnomocnika skarżących, brak jest natomiast rzeczonego potwierdzenia odbioru w aktach administracyjnych, co uniemożliwia jego weryfikację. Końcowo Sąd stwierdził, że skoro brak jest dowodu doręczenia decyzji stronie, oraz brak jest możliwości udowodnienia w inny sposób, że takie doręczenie zostało dokonane zaskarżone postanowienie Kolegium o stwierdzeniu wniesienia odwołania z uchybieniem terminu, uznać należy za wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania. Termin do wniesienia odwołania nie zaczął bowiem w ogóle biec, bez względu na to, czy pełnomocnik stron zapoznał się ostatecznie z treścią wydanej decyzji i w jakiej dacie tego dokonał. Bezwzględnym bowiem warunkiem złożenia od decyzji odwołania, jej uprzednie prawidłowe doręczenie jej adresatowi, od tej bowiem dopiero chwili, liczyć należy rozpoczęcie biegu terminu do złożenia środka odwoławczego. Na powyższy wyrok skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżając wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej: P.p.s.a. zarzuciło wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - artykułu 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., polegające na przyjęciu, że objęte wyrokiem postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 134, art. 39 i art. 40 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), podczas gdy stan faktyczny sprawy dawał podstawę do zastosowania w sprawie art. 228 § 1 pkt 2, art. 144 i 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Jednocześnie wniosło o uchylenie wyroku w całości, w oparciu o art. 188 P.p.s.a. i oddalenie skargi, względnie o uchylenie wyroku w całości, w oparciu o art. 185 § 1 P.p.s.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi. Wniosło także o zasądzenie niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od Kolegium kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Podstawę prawną skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie stanowi zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa postępowania sądowego (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. polegającą na przyjęciu przez sąd, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego doręczeń (art. 134, art. 39 i art. 40 § 2 K.p.a.), podczas gdy stan faktyczny sprawy dawał podstawę do zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących doręczeń (art. 228 § 1 pkt 2, art. 144 i art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej). Analizując treść przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. należy pamiętać, że nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest zatem wykazanie, że gdyby do zarzuconego naruszenia przepisów nie doszło, wyrok Sądu pierwszej instancji byłby inny. W rozpoznawanej sprawie rzeczywiście Sąd pierwszej instancji mylnie powołał się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące doręczeń i dokonał ich wykładni zamiast powołać się na przepis Ordynacji podatkowej. Jednakże należy zauważyć, że przepisy te regulują omawianą instytucję doręczeń w sposób jednakowy. Zarówno w art. 39 K.p.a. jak też w art. 144 Ordynacji podatkowej normodawca stwierdził, że organy administracji publicznej (podatkowe) doręczają pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub inne upoważnione osoby lub organy (wójt, burmistrz może doręczyć pismo przez sołtysa za podatnika). Natomiast w art. 40 § 2 K.p.a. i w art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej ustawodawca stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zastosowanie powyższych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że jedynym uchybieniem Sądu pierwszej instancji jest błędne przywołanie aktu prawnego, przy jednoczesnym prawidłowym przedstawieniu stanu faktycznego. Powyższe uchybienie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi naruszenia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym bardziej, że z dokumentów na jakich organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygniecie nie spełnia wymagań potwierdzenia doręczenia pełnomocnikowi decyzji ustalającej podatnikowi podatek od nieruchomości. Trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że przedstawione przez organ odwoławczy duplikaty potwierdzenia odbioru przesyłki wystawione przez Pocztę Polską nie zawierają jakichkolwiek informacji na temat zawartości przesyłki. Również z przedstawionego Zbiorczego Dowodu Odbioru i ksiązki pocztowej Urzędu Miasta i Gminy w P. nie wynika, co przesyłki te rzeczywiście zawierały, a już z całą pewnością nie wynika, że zawierały przedmiotową decyzję z dnia 5 grudnia 2008 r. Gwarancyjny charakter przepisów o doręczeniach nakładają na organ podatkowy obowiązek ich przestrzegania zaś stronie dają gwarancję, że nie poniesie ona negatywnych zaniedbań organu podatkowego lub podmiotu dokumentującego doręczenie np. poczty. Błędne doręczenie powoduje, że czynność podejmowana przez organ jest bezskuteczna. Zgodnie z zasadą oficjalności wyrażoną w art. 144 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zobowiązany jest doręczać wszystkie pisma z urzędu za pokwitowaniem, które jest dowodem doręczenia pisma odpowiedniej osobie. Wobec tego, że organ podatkowy, jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, nie udowodnił, że dokonał doręczenia przedmiotowego pisma – należało stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygniecie Sądu pierwszej instancji, pomimo niewłaściwie wskazanego w uzasadnieniu aktu prawnego, jest prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 184 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 2 P.p.s.a.