II SA/Wa 1982/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska (spr.) Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska Andrzej Góraj Protokolant Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2010 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], o odmowie wydania D. W. pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant Główny Policji wskazał, iż organ I instancji odmówił D. W. wydania wnioskowanego pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej, uznając, że okoliczności podnoszone przez stronę nie świadczą o istnieniu stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia jej życia lub zdrowia. Organ odwoławczy, po przeprowadzeniu postępowania i zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz z zarzutami odwołania uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Podniósł, że art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności powołane przez osobę o nie ubiegającą się, takie rozstrzygnięcie uzasadniają. Stwierdził, że ich ocenę ustawodawca pozostawił organom właściwym w sprawach pozwoleń, a ponieważ w powołanym przepisie brak jest nawet przykładowego katalogu takich okoliczności, dlatego w praktyce policyjnej, opartej na orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że muszą to być okoliczności szczególne, uzasadniające potrzebę posiadania broni. W przypadku broni palnej bojowej do ochrony osobistej wymagane jest istnienie stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia. Organ wskazał, że prowadzenie działalności gospodarczej samo w sobie nie stanowi o zagrożeniu życia osób, które ją prowadzą. Istotne jest bowiem przede wszystkim wykazanie przez wnioskodawcę, że znajduje się w sytuacji szczególnego zagrożenia. Zdaniem organu, z materiału dowodowego wynika, że strona nigdy nie znalazła się w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia, a wskazane przez nią okoliczności nie wyróżniają jej sytuacji na tle innych osób, prowadzących działalność gospodarczą. Ustosunkowując się do kwestii narażenia strony na realne i poważne niebezpieczeństwo z tytułu transportowania przez nią pieniędzy, organ stwierdził, że powinna zajmować się tym wyspecjalizowana firma transportowa, a strona czyniąc to we własnym zakresie, na dodatek przy braku odpowiednich kwalifikacji, podejmuje takie działanie na własne ryzyko i odpowiedzialność. Nie jest to jednak przesłanka obligująca organy Policji do wydania pozwolenia na broń. W ocenie Komendanta Głównego Policji, wnioskodawca ubiega się o broń prewencyjnie, na wypadek ewentualnej napaści, a podniesione argumenty wskazują na subiektywną ocenę sytuacji, w jakiej się znajduje. Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2009 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika D. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) art. 10 ust. 1 i 3 ustawy o broni i amunicji, poprzez uznanie, że w przypadku skarżącego nie zachodzą przesłanki, uzasadniające wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej, 2) art. 10 ust. 4 powyżej wskazanej ustawy, poprzez nierozpatrzenie wniosku skarżącego o ewentualne wydanie zezwolenia na posiadanie broni palnej z ograniczeniem jej noszenia, 3) art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego i w konsekwencji uznanie, że skarżący nie wykazał istnienia okoliczności, uzasadniających wydanie mu pozwolenia na posiadanie broni palnej, 4) art. 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Wskazując na powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż potrzebę posiadania broni skarżący uzasadnił koniecznością ochrony osobistej oraz ochrony mienia, w związku z prowadzeniem na szeroką skalę działalności gospodarczej, w zakresie obrotu paliwami ciekłymi i pośrednictwa leasingowego, co wiąże się z przewożeniem dużych kwot pieniężnych. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego, obowiązującego w dacie wydania decyzji. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przedmiotowa decyzja Komendanta Głównego Policji oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nie naruszają prawa - zarówno przepisów prawa materialnego, jak również przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Należy wskazać, że decyzja wydana na tej podstawie nie ma charakteru uznaniowego. Przeciwnie, jeżeli zajdą okoliczności wymienione w tym przepisie, to organy Policji mają obowiązek wydania pozwolenia na broń. Decyzja ta ma zatem charakter decyzji związanej. Organy Policji choć nie mogą przy wydawaniu pozwoleń na broń kierować się uznaniem administracyjnym, jednak mają prawo i obowiązek oceny całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) przy ustalaniu, czy sytuacja faktyczna, ubiegającego się o pozwolenie, uzasadnia wydanie pozwolenia. W tym zakresie mogą prowadzić bardziej lub mniej rygorystyczną politykę, natomiast sąd administracyjny bada jedynie, czy ocena ta nie była dowolna. Mając powyższe na względzie należy podkreślić, iż sam brak przesłanek negatywnych nie wystarcza do wydania pozwolenia na broń palną, bowiem jego uzyskanie jest uzależnione od wystąpienia po stronie wnioskującego okoliczności faktycznych, które przekonają organ, że wydanie pozwolenia jest uzasadnione. Rozpoznając niniejszą sprawę i badając prawidłowość oceny okoliczności, które - zdaniem skarżącego - uzasadniają wydanie mu pozwolenia na broń, Sąd uznał, że z treści obowiązujących przepisów nie da się wywieść prawa obywateli do posiadania broni. Prawo to nie zostało bowiem zaliczone do wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji RP, a posiadanie broni jest ściśle reglamentowane. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05, potwierdził ustaloną linię orzeczniczą, że posiadanie i używanie broni i amunicji stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Oznacza to, że dostęp jednostki do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Sąd w pełni podziela ocenę organu, że skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił obiektywnie przekonywujących dowodów, pozwalających Komendantowi Wojewódzkiemu Policji, a następnie Komendantowi Głównemu Policji, stwierdzić, iż faktycznie znajduje się w stanie stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia, co uzasadniałoby posiadanie środka samoobrony w postaci broni palnej bojowej. Należy podkreślić, że skarżący wskazał jedynie na obawę, że jego osoba jak i mienie mogą stać się celem ewentualnego napadu, w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej i z uwagi na jej specyfikę oraz obrót znacznymi środkami pieniężnymi. Nie udowodnił natomiast – nie wynika to również z materiału dowodowego - aby kiedykolwiek doszło do napadu na niego lub jego mienie, czy też do gróźb karalnych pod jego adresem, co mogłoby uzasadniać realność poczucia zagrożenia. Samo zaistnienie okoliczności zewnętrznych, które mogą ułatwić napad – jak położenie stacji paliw w niezamieszkanej okolicy, czy przewożenie znacznych kwot pieniężnych – choć mogą budzić obawę skarżącego i motywować do podjęcia działań zapewniających większy poziom bezpieczeństwa, nie jest jednak wystarczającą przesłanką do wydania pozwolenia na broń. Tym samym skarżący nie wykazał przesłanek, uzasadniających konieczność posiadania broni do ochrony osobistej, a jedynie subiektywne przekonanie, że może on stać się ofiarą zamachu na życie lub zdrowie. Brak poczucia bezpieczeństwa z różnych powodów deklarowany jest przez wiele osób. Nie oznacza to jednak obowiązku wydania pozwolenia na broń każdemu, kto o takie pozwolenie wystąpił. Istnieje szereg innych, niż posiadanie broni palnej, sposobów przeciwdziałania stanom ewentualnego zagrożenia w związku z faktem prowadzenia działalności gospodarczej i związanym z tym obrotem znacznymi wartościami pieniężnymi. Należy też podkreślić, że organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, a to oznacza konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza broń palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), tj. wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne. Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa procesowego, należy wskazać, że organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.), prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant Wojewódzki Policji, nie dopuścił się - w ocenie Sądu - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), bowiem oparł się na materiale otrzymanym zarówno z Komendy Powiatowej Policji w [...] oraz Prokuratury Rejonowej w [...], na zeznaniu strony, jak również na dowodach przedłożonych przez skarżącego, dokonując jego wszechstronnej oceny, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić organom obu instancji, że w sposób dowolny odmówiły skarżącemu wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.