II SA/Bd 10/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-03-15
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak, Sędzia WSA Anna Klotz, Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy nakaz wypłaty wynagrodzenia pracownikom, prawidłowo zignorował podnoszoną przez pracodawcę okoliczność częściowego uregulowania zaległości po wydaniu nakazu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania (art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 i art. 140 kpa), ponieważ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności częściowego uregulowania zaległych wynagrodzeń przez pracodawcę po wydaniu nakazu. Zaniechanie to skutkowało wydaniem decyzji niezgodnej z prawem, co uzasadnia jej uchylenie. Kwestia trudnej sytuacji finansowej spółki lub jej niewypłacalności nie stanowi przeszkody w wydaniu nakazu ani nie wpływa na jego zasadność.Stan faktyczny
Spółka M została zobowiązana nakazem Inspektora Pracy do wypłaty pracownikom zaległych wynagrodzeń za okres od lipca do grudnia 2008 r. oraz od stycznia do września 2009 r. Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał ten nakaz w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, w tym nadzwyczajnych okoliczności związanych z jej niewypłacalnością, oraz nieuwzględnienie faktu częściowego uregulowania należności po wydaniu nakazu. Skarżąca kwestionowała również rygor natychmiastowej wykonalności nakazu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Okręgowego Inspektora Pracy i stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 marca 2010r. sprawy ze skargi [...] w [...] na decyzję [...] Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie wypłacenia pracownikom wynagrodzenia za pracę za okres od lipca do grudnia 2008r. oraz od stycznia do września 2009r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy w B., po rozpatrzeniu odwołania spółki M w T., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako kpa) i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2007 r., Nr 89, poz. 589 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o PIP), utrzymał w mocy nakaz z dnia [...] Nr [...], którym Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w B. – Oddział w T., po przeprowadzonej kontroli w zakładzie pracy M w T., w oparciu o art. 33 ust. 1 pkt 1 i art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w zw. z art. 85 § 1, 2 i art. 94 pkt 5 ustawy o z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm., dalej powoływanej jako kp), zobowiązał w/w spółkę do wypłacenia wymienionym w nakazie pracownikom wynagrodzenia za pracę za miesiące od lipca do grudnia 2008 r. oraz od stycznia do września 2009 r., z uwagi na nie przestrzeganie przez spółkę wymogu wynikającego z art. 94 pkt 5 kp, tj. obowiązku terminowego wypłacania wynagrodzeń za pracę, czego w ocenie organu I instancji nie usprawiedliwia trudna sytuacja finansowa spółki oraz wskazał, iż nakaz podlega z mocy prawa natychmiastowemu wykonaniu.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu spółki naruszenia art. 77 kpa i art. 7 kpa w zw. z art. 12 ustawy o PIP, poprzez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nadzwyczajnych okoliczności dotyczących spółki związanych z powstaniem stanu jej niewypłacalności a mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wskazał iż stan faktyczny sprawy został przez organ I instancji zbadany w stopniu wystarczającym do wydania nakazu, bowiem wysokość niewypłaconych wynagrodzeń została ustalona bezspornie, co potwierdził pracodawca podpisując protokół z kontroli, nadto -jak zaznaczył- organ I instancji zarówno w protokole kontroli, jak i w uzasadnieniu zaskarżonego nakazu odniósł się do złej sytuacji finansowej spółki, niemniej słusznie stwierdził, iż jej przyczyny, nawet niezawinione przez pracodawcę, nie mają wpływu na zasadność zaskarżonego nakazu. Odnosząc się zaś do zarzutu odwołującej naruszenia art. 11 kpa w zw. z art. 12 ustawy o PIP, poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia braku możliwości natychmiastowego jej wykonania, wyjaśnił iż zarzut ten nie ma nic wspólnego z przywołanym art. 11 kpa, formułującym zasadę przekonywania oraz, że stanowiący podstawę prawną wydania zaskarżonego nakazu przepis art. 11 pkt 7 ustawy o PIP, obligujący inspektora do wydania decyzji nakazującej wypłatę należnych pracownikom świadczeń, jeśli pracodawca obowiązkowi temu uchybia, jednoznacznie rozstrzyga, że nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu naruszenia art. 159 § 1 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 kpa, z uwagi na niewstrzymanie z urzędu wykonania decyzji niewykonalnej w dniu jej wydania, stwierdził, iż zły stan finansów spółki, a zatem względy ekonomiczne, nie stanowią przeszkody powodującej niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa. W związku z tym brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 159 § 1 kpa. Zdaniem organu odwoławczego, czynność taka stanowiłaby ponadto rażące naruszenie prawa, jako że rygor natychmiastowej wykonalności nakazów płatniczych nie zależy od uznania inspektora pracy, lecz wynika z mocy art. 11 pkt 7 ustawy o PIP.
Przytoczone okoliczności, w ocenie organu II instancji, uzasadniają twierdzenie, iż nakaz (decyzja) wydany przez organ I instancji był w pełni uzasadniony i zgodny z prawem, dlatego też nie zaistniały przesłanki do przychylenia się do wniosku odwołującej o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem określenia terminu wykonania nakazu możliwego do wykonania.
Na powyższą decyzję spółka M w T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się jej uchylenia w części dotyczącej utrzymania w mocy terminu wykonania nakazu z dnia [...] i rozpoznania w tym zakresie skargi, względnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracyjnemu, a także wstrzymania na podstawie art. 159 § 1 kpa przez organ wyższego stopnia wykonania decyzji z uwagi na prawdopodobieństwo jej nieważności stwierdzonej w oparciu o art. 156 § 1 pkt 5 kpa. Skarżąca, podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, zarzuciła zaskarżanej decyzji naruszenie art. 77 kpa i art. 7 kpa poprzez wydanie jej bez dokonania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nadzwyczajnych okoliczności dotyczących spółki związanych z powstaniem stanu jej niewypłacalności a mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz, nieuwzględnienie trwałej niewykonalności decyzji w dniu jej wydania w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniła, iż wprawdzie wydanie zaskarżonej decyzji uzasadnione jest treścią obowiązków pracodawcy określonych w przepisach prawa pracy, to jednak organy administracyjne przy rozstrzygnięciu sprawy i określeniu terminu jego wykonania, nie wzięły pod uwagę okoliczności, iż wskutek zaistniałych zdarzeń gospodarczych oraz powstania stanu niewypłacalności spółki, nie posiada ona środków finansowych umożliwiających natychmiastowe wykonanie postanowień nakazu. Również konieczność podjęcia przez spółkę czynności restrukturyzacyjnych w zakresie redukcji zatrudnienia doprowadziła do bardzo znacznych dodatkowych obciążeń finansowych związanych z koniecznością zaspokojenia roszczeń pracowniczych z tym związanych, w tym także tych objętych nakazem z dnia [....] co, biorąc pod uwagę i tak skomplikowaną sytuację spółki, w sposób bardzo poważny utrudnia ich wykonanie. Dlatego też, zdaniem skarżącej, niemożliwym z punktu widzenia możliwości finansowych spółki, jest wykonanie w całości w/w nakazu tj. z rygorem jego natychmiastowego wykonania. Skarżąca zaznaczyła, iż pomimo bardzo poważnych problemów finansowych oraz stanu jej niewypłacalności, stopniowo reguluje zobowiązania pieniężne objęte nakazem z dnia [..], co potwierdza fakt wypłacenia pracownikom w dniu 29 października 2009 r. zaliczki na poczet zaległych wynagrodzeń. Zdaniem skarżącej przedstawione okoliczności uzasadniają twierdzenie, iż spółka nie była w stanie zabezpieczyć we wskazanym w nakazie terminie dostatecznych środków finansowych na jego wykonanie. W związku z tym zasadnym było, w jej ocenie, określenie terminu wykonania obowiązku objętego nakazem, w taki sposób aby możliwym było jego wykonanie przez skarżącą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko oraz przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, zważył co następuje:
Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Nie może natomiast rozpoznając sprawę kierować się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. W razie zaś stwierdzenia naruszenia prawa mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania.
Ponadto, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż Sąd z urzędu tj. nawet w przypadku braku wskazania przez stronę skarżącą, bierze pod uwagę zaistniałe na etapie postępowania administracyjnego naruszenia prawa i ocenia czy ich skutki powinny być wyeliminowane z obrotu prawnego. Sąd zatem zobligowany jest zbadać w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu oraz rozpatrzyć sprawę z punktu widzenia zgodności z prawem "całego postępowania administracyjnego".
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie, Sąd oceniając legalności zaskarżonej decyzji stwierdza, iż nie odpowiada ona prawu, z uwagi na naruszenie przez organ II instancji treści art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 i w zw. z art. 140 kpa.
Na wstępie należy wskazać, iż podstawę materialno - prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji stanowi ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 tego aktu do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy m.in. nadzór i kontrola przestrzegana przepisów prawa pracy, w szczególności zaś przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, czasu pracy, urlopów, uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, zatrudnienia młodocianych i osób niepełnosprawnych. Ustawa ta w przypadku naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia uprawnia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy do nakazania pracodawcy określonego zachowania lub też powstrzymania się od niedozwolonych praktyk, w tym również nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi (art. 11 pkt 7). Przewidziany na gruncie wskazanego przepisu nakaz wypłaty wynagrodzenia oraz innych świadczeń należnych pracownikowi wydawany jest przez właściwego inspektora pracy celem urzeczywistnienia obowiązku pracodawcy wynikającego z przepisów prawa pracy, w szczególności z art. 94 pkt 5 kp, zgodnie z którym pracodawca jest obowiązany terminowo i prawidłowo wypłacać wynagrodzenie. W sytuacji więc ustalenia, w toku kontroli, naruszenia tegoż obowiązku, właściwy inspektor pracy w myśl art. 33 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 pkt 7 ustawy o PIP wydaje nakaz (decyzję) o którym mowa w art. 11 pkt 7. Zadaniem takiego aktu jest więc wymuszenie na pracodawcy wypełnienia obowiązku wynikającego z zawartej z pracownikiem umowy w zakresie wypłaty wynagrodzenia i tych jej elementów, które związane są z wynagrodzeniem. Należy również zaznaczyć, iż nakaz wypłaty wynagrodzenia oraz innych świadczeń należnych pracownikowi podlega z mocy art. 11 pkt 7 ustawy o PIP natychmiastowemu wykonaniu oraz, że stanowi on drugą - obok postępowania przed sądem powszechnym - administracyjną drogę dochodzenia roszczeń o wynagrodzenia i inne świadczenia za pracę. Niemniej jednak aby mógł być on wydany, obowiązek objęty nakazem musi być wymagalny. W sytuacji więc gdyby wynagrodzenie lub inne świadczenie wynikające z zawartej z pracownikiem umowy budziło kontrowersje, to jedynym organem kompetentnym do weryfikacji spornych roszczeń ze stosunku pracy byłby sąd powszechny. Inspektor pracy bowiem wydając nakaz wypłaty wynagrodzenia nie rozstrzyga o roszczeniu pracownika, a sam nakaz nie stanowi podstawy dla pracownika do uruchomienia postępowania egzekucyjnego w ramach egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym. Należy podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażone w wyroku z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1400/05, iż istota nakazu wypłaty wynagrodzenia sprowadza się jedynie do skłonienia pracodawcy, aby ten wypełnił ciążący na nim obowiązek względem pracownika, wówczas gdy obowiązek ten jest wymagalny.
Uwzględniając powyższe rozważania prawne należało w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją nakazu wypłaty. Za akt sprawy wynika, iż w dniu wydania nakazu wypłaty kwestią bezsporną była zarówno okoliczność istnienia zaległości pracodawcy wobec wymienionych w nakazie pracowników w wypłatach wynagrodzeń za pracę, jak i wysokości niewypłaconych im wynagrodzeń. Okoliczności te zostały potwierdzone przez pracodawcę, który podpisał protokół z kontroli, bez zgłoszenia jakichkolwiek umotywowanych zastrzeżeń odnośnie ustaleń zawartych w protokole. Tym samym więc nie ulega wątpliwości, iż obowiązek objęty nakazem był wymagalny, co uzasadniało właściwość w tym zakresie działań podjętych przez Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w B. – Oddział w T. Spółka bowiem nie wywiązała się z zawartych z pracownikami umów w zakresie terminowej i prawidłowej wypłaty wynagrodzeń, przez co uchybiła obowiązkowi wynikającemu z art. 94 pkt 5 kp i art. 85 kp. Naruszając zaś przytoczone przepisy, co zastało w sposób bezsporny ustalone w trakcie przeprowadzonej kontroli, wypełniła dyspozycję art. 11 pkt 7 ustawy o PIP. Jednocześnie należy jednak zauważyć, iż akta sprawy dowodzą, że strona skarżąca zarówno w odwołaniu od decyzji (nakazu) organu I instancji, jak i w skardze na decyzję organu odwoławczego, a także podczas rozprawy w dniu 3 marca 2010 r., wskazywała na fakt uregulowania, po wydaniu przedmiotowego nakazu, części należności objętych nakazem, poprzez wypłacenie pracownikom w dniu 29 października 2009 r. zaliczki na poczet zaległych wynagrodzeń. Tymczasem organ II instancji, rozstrzygając sprawę, całkowicie pominął tą kwestię, mającą w ocenie Sądu istotne znacznie dla właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W sprawie zaistniała bowiem nowa okoliczność, którą organ II instancji zobligowany był w sposób wyczerpujący wyjaśnić, dokonując w tym zakresie stosownych ustaleń, które znalazłyby ewentualnie odzwierciedlenie w podjętym następnie rozstrzygnięciu. Zaniechanie zaś organu II instancji w wyjaśnieniu tej okoliczności faktycznej, skutkowało wydaniem decyzji niezawierającej pełnego odniesienia się do istotnej okoliczności podnoszonej przez stronę skarżącą. W tym miejscu podkreślić należy, iż obowiązkiem organu administracyjnego, wynikającym z zawartej w art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej, jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten jest realizowany dzięki, wynikającemu z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa, nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Jako dowolne należy traktować więc ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 kpa). Obowiązek organu administracyjnego zgromadzenia całego materiału dowodowego, koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, znajduje odzwierciedlenie w powinności organu podjęcia stosownych działań, m.in. przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy czy zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń. Skoro więc w przedmiotowej sprawie organ II instancji uzyskał informację od strony skarżącej, że zmianie uległy okoliczności faktyczne, z uwagi na częściowe uregulowanie zaległości objętych nakazem wypłaty, powinien był podjąć, stosownie do treści wskazanych przepisów, określone czynność wyjaśniające tę okoliczność. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego, dokonującego powtórzenia rezultatów kontroli postępowania prowadzonego przez organ I instancji oraz rezultatów postępowania wyjaśniającego, przeprowadzonego w postępowaniu odwoławczym, powinno być bowiem oparte na stanie faktycznym i prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, iż organ odwoławczy prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie, nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przez co naruszył przepisy postępowania zawarte w art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 i w zw. z art. 140 kpa i w konsekwencji przepisy prawa materialnego, przytoczone na wstępie rozważań prawnych uzasadnienia. Nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego nie mogło bowiem doprowadzić do prawidłowej subsumcji dokonanych ustaleń pod określone normy prawa materialnego. Brak jednoznacznego i pewnego ustalenia podnoszonej przez skarżącą okoliczności faktycznej, uprawnia do wniosku, że organ nie zbadał wystarczająco, czy zaszły przesłanki do wydania nakazu wypłaty poszczególnych kwot określonym pracownikom. Tylko prawidłowe, pewne ustalenie tej okoliczności pozwoli wydać prawidłowe rozstrzygniecie w sprawie. Z tej więc przyczyny należało, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa, uchylić zaskarżoną decyzję organu II instancji. Z uwagi na okoliczność, że nie zachodzi w sprawie potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, Sąd nie orzekł o uchyleniu także decyzji organu I instancji.
Na marginesie poczynionych uwag uzasadniających konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, należy zauważyć, iż pozostałe okoliczności i zarzuty skargi, w ocenie Sądu, są bezzasadne.
W pierwszej kolejności należy wskazać, odnosząc się do zarzutów skargi, iż kwestia stanu niewypłacalności spółki, powstała nawet z przyczyn niezawinionych przez pracodawcę, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie ma żadnego znaczenia dla oceny zasadności i konieczności wydania zaskarżonego nakazu. W przeciwnym bowiem wypadku nastąpiłoby przerzucenie na pracowników ryzyka ekonomicznego, które z woli ustawodawcy obciąża wyłącznie pracodawcę, albowiem ten ostatni jako profesjonalista i w związku z tym podmiot silniejszy od pracownika w ramach stosunku pracy, obciążony jest dodatkowymi obowiązkami jak i dodatkowym ryzykiem w związku z prowadzoną działalnością. Pracownik natomiast, jako jednostka słabsza w stosunku pracy, objęta jest przez ustawodawcę szczególną ochroną, czego wyrazem jest m.in. uregulowanie wyrażone w art. 11 pkt 7 ustawy o PIP, które nie przewiduje okoliczności wyłączających odpowiedzialność pracodawcy za należności pracownicze na zasadzie ryzyka.
Przytoczone okoliczności uzasadniają również regulację art. 11 pkt 7 ustawy o PIP w zakresie terminu wykonania nakazu wypłaty. W tym miejscu podkreślić należy, odnosząc się zarzutów skarżącej dotyczących nadania zaskarżonemu nakazowi rygoru natychmiastowej wykonalności, iż w myśl art. 12 ustawy o PIP, w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy przepisy kpa stosuje się tylko w kwestiach nieuregulowanych w ustawie, dlatego też za prawidłowe należy uznać zajęte przez organ II instancji stanowisko dotyczące braku możliwości określenia innego niż natychmiastowy terminu wykonania nakazu, czy też wstrzymania jego wykonania (to ostanie – zważywszy także na treść art. 130 § 3 pkt 2 kpa), bowiem art. 11 pkt 7 ustawy o PIP po pierwsze wyraźnie reguluje kwestię terminu wykonania nakazu wypłaty, po drugie zaś jednoznacznie wskazuje, iż nakazy w przedmiocie wypłaty wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń przysługujących pracownikowi podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Ustawodawca więc w tym zakresie nie pozostawia organom administracyjnym żadnego luzu decyzyjnego. W związku z tym organy nie mają możliwości różnicowania terminu wykonania nakazu, nawet gdyby stwierdziły, że zaistniały do tego uzasadnione przesłanki. Ustawodawca nie przewidział bowiem dla decyzji z przepisu art. 11 pkt 7 ustawy o PIP innego, niż natychmiastowy, termin wykonania nakazu.
Bezzasadny w ocenie Sądu jest również zarzut naruszenia art. 159 § 1 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 kpa. Należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 159 § 1 kpa organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, zobligowany jest wstrzymać z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, w sytuacji gdy zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, powodujących nieważność decyzji. Przepis art. 156 § 1 pkt 5 kpa zaś wskazuje, iż wadą taką jest niewykonalność decyzji, istniejąca w dniu jej wydania i mająca charakter trwały. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, który tut. Sąd w pełni podziela, iż względy ekonomiczne i finansowe, utrudniające wykonanie zaskarżonej decyzji, nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa. Okoliczności przedmiotowej sprawy tj. niewypłacalność spółki, nawet niezawiniona przez nią, nie stanowi zatem przeszkody w wykonaniu zaskarżonej decyzji. Przyjęcie przeciwnego poglądu oznaczałoby przerzucenie na pracowników ryzyka ekonomicznego, które - jak wynika z przepisów prawa pracy, obciąża wyłącznie pracodawcę. Nadto, na marginesie poczynionych uwag, należy zauważyć, iż powoływana przez skarżącą przeszkoda w wykonaniu nakazu wypłaty, nie ma nawet charakteru trwałego, bowiem, jak podkreślała w odwołaniu i skardze sama skarżąca, spółka realizuje stopniowo spłatę świadczeń pieniężnych objętych nakazem wypłaty. Tymczasem, jak już Sąd wcześniej zaznaczył, niewykonalność decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 5 kpa, powinna mieć charakter trwały, co oznacza że jej adresat jest trwale pozbawiony możliwości wykonania nałożonego na niego obowiązku, okoliczność ta więc nawet z tej przyczyny nie zaistniała w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że przepis art. 159 kpa dotyczy wstrzymania wykonania decyzji w ramach postępowania o stwierdzeniu jej nieważności, które w niniejszej sprawie nie było prowadzone. Organy administracyjne obu instancji, prawidłowo zatem oceniły, iż w sprawie nie zaistniała przesłanka, uzasadniająca wstrzymanie z urzędu wykonanie decyzji w oparciu o art. 159 kpa.
Nie podzielając wskazanych wyżej, mających charakter materialnoprawny, zarzutów skargi, Sąd z przyczyn proceduralnych, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa, orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło