VII SA/Wa 2272/09
WyrokWSA w Warszawie2010-03-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą wykonanie określonych robót budowlanych, w sytuacji gdy w sprawie wystąpiły sprzeczne stanowiska współwłaścicieli budynku co do sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, a organ dwukrotnie wydał odmienne rozstrzygnięcia przy identycznym stanie faktycznym i prawnym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej i oficjalności postępowania dowodowego. Organ nadzoru budowlanego dwukrotnie wydał odmienne decyzje przy identycznym stanie faktycznym i prawnym, co świadczy o braku należytego wyjaśnienia sprawy i niedojściu jej do rozstrzygnięcia. Sąd wskazał na potrzebę ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem stanowiska strony skarżącej, kwestii ogrzewania mieszkania, możliwości ekonomicznych oraz ewentualnego powołania biegłego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej K. W. odłączenie pieca kaflowego i zamknięcie przewodu wentylacyjnego. Organ I instancji wydał taką decyzję, a organ II instancji utrzymał ją w mocy, zmieniając jedynie termin wykonania. Wcześniej organ I instancji nakazał dostarczenie oceny technicznej podłączeń do przewodów kominowych, co nie zostało wykonane. W trakcie postępowania współwłaściciele budynku mieli różne stanowiska co do proponowanych wariantów usunięcia nieprawidłowości. K. W. zaskarżył decyzję organu II instancji, zarzucając szereg nieprawidłowości.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję, stwierdzono, że nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2010 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. W. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygnatura akt VIISA/Wa 2272/09
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego w [...] decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] lipca 2009 r. nakazał I. i K. W. odłączyć z przewodu kominowego piec kaflowy oraz zamknąć przewód wentylacyjny w pokoju lokalu nr. [...] na poddaszu budynku przy ulicy [...] w [...]. Określił jednocześnie, że nałożony obowiązek należy wykonać w terminie do dnia 15 września 2009 r.
Po rozpoznaniu odwołania od powyższego rozstrzygnięcia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] uchylił to rozstrzygnięcie w części dotyczącej terminu i ustalił nowy termin – do dnia 16 stycznia 2010 r. w pozostałej zaś części utrzymał je w mocy.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. nałożył na współwłaścicieli ww. budynku mieszkalnego tj. I. i K W., Z. P., A. S. oraz M. W. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 15 czerwca 2007 r. oceny technicznej co do prawidłowości podłączeń do przewodów kominowych wszystkich lokali mieszkalnych pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi wraz z opisem czynności jakie należy wykonać w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem.
Postanowienie, o którym wyżej mowa zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]z dnia [...] maja 2007 r.
Wobec niewywiązania się współwłaścicieli budynku z obowiązku nałożonego ww. postanowieniem PINB w [...] zobowiązał ich do wpłacenia zaliczki w wysokości 2. 500,00 zł. na poczet wykonania oceny technicznej i zlecił jej wykonanie na koszt zobowiązanych. W dniu 13 listopada 2008 r. PINB uzyskał trzy egzemplarze oceny technicznej, w której zaproponowano trzy warianty usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Jeden ze współwłaścicieli a mianowicie A. S. oświadczył, że wyraża zgodę wyłącznie na zastosowanie wariantu I przedstawionego w ocenie technicznej. I. i K. małżonkowie W. oświadczyli, że zgadzają się na zastosowanie wariantu II lub III podnosząc przy tym, że nie wyrażają zgody na wyłączenie pieca kaflowego służącego do ogrzewania mieszkania. Z kolei Z. P. oświadczyła, że wariant I będzie najkorzystniejszym sposobem usunięcia wszystkich nieprawidłowości.
Organ I instancji uznał, iż ujęty w ocenie technicznej wariant I cechuje się najmniejszą ingerencją w układ przewodów i jest najtańszy. Konsekwencją tego było m.in. wydanie w dniu [...] stycznia 2009 r. decyzji nr [...], którą nakazano małżonkom [...] w terminie do dnia 30 kwietnia 2009 r. odłączenie z przewodu kominowego pieca kaflowego oraz zamknięcie przewodu wentylacyjnego w pokoju lokalu mieszkalnego nr. [...] znajdującego się na poddaszu budynku przy ulicy [...] w [...].
Od decyzji nr. [...] odwołał się K. W. W następstwie rozpoznania odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzję organu I instancji uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.
Stosowną decyzję oznaczoną numerem [...] podjął w tym przedmiocie w dniu [...] marca 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując sprawę ponownie przeprowadził rozprawę administracyjną w trakcie której Z. P. i A. S. podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska i wybrali ponownie wariant I opinii technicznej. I. i K. małżonkowie W. wybrali natomiast wariant III. W trakcie rozprawy organ przedstawił stronom dodatkowy wariant IV, który jednak nie zyskał akceptacji nikogo. Skutkiem powyższego było podjęcie przez PINB w [...] decyzji nr. [...] z dnia [...] lipca 2009 r.
W ocenie organu odwoławczego decyzja ta jest prawidłowa. Sprawa dotyczy prawidłowości podłączenia do przewodów kominowych wszystkich lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ulicy [...] w [...]. Ustalono, że w tym budynku są trzy lokale mieszkalne, które posiadają wewnętrzną instalację gazową wybudowaną na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Stwierdzono ponadto, że przy wykonywanych robotach przy instalacji gazowej wystąpiły nieprawidłowości w jej podłączeniu.
Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego obowiązek nałożony na małżonków Wysockich decyzją wydaną w I instancji miał uzasadnienie w treści sporządzonego orzeczenia technicznego. Do wydania tejże decyzji wystarczające było zatem stwierdzenie nieprawidłowości stanu technicznego obiektu, nie było natomiast konieczne by skutkiem takiego stanu istniało zagrożenie zdrowia lub życia ludzi. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w treści art. 66 pkt. 1-3 Prawa budowlanego to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony ale i zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Organ II instancji podkreślił, że sporządzona ocena techniczna stwierdziła istnienie pewnych uchybień w podłączeniu przewodów, przedstawiła także ( w trzech wariantach) propozycje usunięcia tychże uchybień poprzez wykonanie określonych robót. Istotne było także to, że większość mieszkańców budynku znajdującego się przy ulicy [...] w [...] wybrała do realizacji wariant I, który w ocenie organów nadzoru budowlanego cechuje się najmniejszą ingerencją w układ przewodów i tym samym w konstrukcję obiektu. Jest również najtańszy w realizacji. Przy wyborze tego wariantu wzięto dodatkowo pod uwagę fakt, że wszystkie trzy lokale posiadają wykonaną w latach osiemdziesiątych instalację gazową oraz podłączone kotły centralnego ogrzewania.
Wszystko to przesądzało o prawidłowości decyzji wydanej w I instancji . Ponieważ jednak termin wykonania obowiązku określonego w tejże decyzji upłynął [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił ją jedynie w części dotyczącej terminu i wyznaczył nowy termin – do dnia 16 stycznia 2010 r.
Decyzję organu II instancji zaskarżył K. W. W obszernej skardze zarzucił organom obu instancji szereg nieprawidłowości, które w jego ocenie uzasadniają konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo i zasady współżycia społecznego. Wniósł o wyłączenie sąsiada [...] z kanału nr. 4 z komina nr. 1 z wentylacji skarżącego i nakazanie mu, żeby zamurował ten kanał poniżej wentylacji skarżącego. Wniósł nadto o nakazanie A. G.- Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] zwrotu niesłusznie naliczonych kosztów opinii biegłego oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W decyzji wydanej na podstawie wskazanej przez organ I instancji tj. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego organ administracji nie bada przyczyn, dla których obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi lub bezpieczeństwu mienia ani też tego, kto ponosi za to odpowiedzialność. Ujawniając stan owego zagrożenia organ nadzoru budowlanego kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości do właściciela bądź zarządcy budynku. Konstrukcja przywołanego wyżej przepisu wskazuje poza tym na to, iż decyzje podejmowane na jego podstawie maja charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi jedna z przesłanek określonych w treści art. 66 ust. 1 pkt. 1-3 Prawa budowlanego to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony lecz nadto zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Taki nakaz musi być jednak poprzedzony postępowaniem, które spełnia wymogi przewidziane w art. 7 i 77 § 1 kpa. Przepisy te statuują naczelne zasady postępowania administracyjnego tj. prawdy obiektywnej, słusznego interesu obywatela oraz oficjalności postępowania dowodowego.
Analiza materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy pozwala na stwierdzenie, iż zasady te zostały naruszone.
To, że tak istotnie jest potwierdza fakt wydania dwu odmiennych decyzji z identycznym uzasadnieniem faktyczno-prawnym. Pierwszą z decyzji, o których wyżej mowa była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. mocą której uchylono decyzję PINB w [...] z dnia [...] stycznia 2009 r, nr. [...]. Tą ostatnią decyzją nakazano małżonkom [...] odłączenie z przewodu kominowego pieca kaflowego oraz zamknięcie przewodu wentylacyjnego w pokoju lokalu mieszkalnego nr. [...] znajdującego się na poddaszu budynku przy ulicy [...] w [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia uchylającego tę decyzję wskazano, że wariant I oceny technicznej ( ten sam, który stał się podstawą rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu zakończonym decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr. [...]z dnia [...] października 2009 r.) wprawdzie cechuje się najmniejszą ingerencją w układ przewodów i jest najtańszy to jednak jego realizacja zakłada likwidację pieca kaflowego w pokoju małżonków [...] co doprowadzi również do zlikwidowania istniejącego w kanale nr. 1 komina nr. 2 jedynego przewodu dymowego. Organ odwoławczy podkreślił, że zastosowanie rozwiązania przyjętego w tym wariancie skutkowałoby tym, że lokal nr. [...] ( małżonków [...]) dysponowałby wyłącznie jednym przewodem spalinowym (kanał nr. 1 komin nr. 2) podczas gdy pozostałe siedem kanałów w dwóch kominach przypisane byłoby do dwóch pozostałych lokali mieszkalnych. W związku z tym za zasadny uznano zarzut, iż lokal skarżących zostałby pozbawiony jednego z dotychczas wykorzystywanych przewodów kominowych.
Powyższa argumentacja, która posłużyła organowi II instancji w uzasadnieniu decyzji uchylającej decyzję PINB w [...] nr. [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nie przeszkodziła temuż organowi II instancji w akceptacji identycznego rozstrzygnięcia PINB-u w [...] podjętego później a mianowicie w dniu [...] lipca 2009 r ( I instancja w sprawie niniejszej).
Jest to tyle zaskakujące, że zarówno w dniu [...] stycznia 2009 r. jak i w dniu [...] lipca 2009 r. organ ten dysponował identycznym materiałem dowodowym. Miał również do czynienia z takim samym stanem faktyczno-prawnym będącym podstawą obu rozstrzygnięć. To, że rozstrzygnięcia te okazały się być krańcowo odmienne pozwala na stwierdzenie, iż sprawa nie została należycie wyjaśniona a zatem nie dojrzała do ostatecznego rozstrzygnięcia.
Istoty oceny obu ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zmienia fakt przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w dniu 17 czerwca 2009 r. Była ona poświęcona wyborowi jednego z wariantów przedstawionych w znanej już wcześniej opinii technicznej. Mało tego zainteresowani mieszkańcy budynku znajdującego się przy ulicy [...]w [...] już przed terminem tejże rozprawy wypowiadali się w kwestii tego, który wariant byłby przez nich najbardziej pożądany. W istocie więc rozprawa, o której mowa niczego nie wniosła do toczącego się postępowania co oznacza, iż dla podjętego przez [...]WINB w dniu [...] października 2009 r. rozstrzygnięcia nie miała znaczenia.
Rozpoznając sprawę ponownie organ odniesie się do powyższej kwestii wyjaśniając powody zmiany stanowiska wyrażonego uprzednio w decyzji nr. [...] z dnia [...] marca 2009 r. Będzie miał na uwadze również to jakie argumenty przedstawia strona skarżąca na okoliczność związaną z koniecznością ogrzewania mieszkania i z rzeczywistymi możliwościami jakimi dysponuje w tym zakresie ( także ekonomicznymi). Nieprawidłowości przy podłączeniu instalacji gazowej, które wystąpiły z przyczyn niezależnych od skarżącego także nie mogą być tu obojętne.
W związku z powyższym Sąd nie wyklucza potrzeby powołania biegłego ( najlepiej z listy biegłych sądowych) który wypowie się co do tego czy istnieje możliwość pozostawienia pieca kaflowego w lokalu skarżącego a jeśli tak, to pod jakimi warunkami. Zajmie on stanowisko również w przedmiocie zagrożenia jakie wywołuje obecny stan podłączeń kominowych wszystkich lokali znajdujących się w budynku przy ulicy [...] w [...].
Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło