II OW 88/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) sędzia (del.) WSA Leszek Kamiński Protokolant Agnieszka Gugała-Szczerbicka po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Zarządu Województwa Ł. z dnia [...] 2009r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą S. a Zarządem Województwa Ł. w przedmiocie wskazania: organu właściwego do naprawienia szkody wyrządzonej przez jelenie w ogrodzonych sadach postanawia odrzucić wniosek Zarządu Województwa Ł. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Zarząd Województwa Ł. pismem z dnia [...] listopada 2009 r., na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powołanej jako p.p.s.a., wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między nim a Starostą S. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. Wójt Gminy K. zwrócił się z prośbą o podjęcie przez Starostę S. działań mających na celu zapobiec przed dalszą dewastacją sadów, a także zrekompensować straty wyrządzone przez zwierzynę łowną (jelenie) na działce będącej własnością H. M., położonej w obrębie U., oraz na działce stanowiącej własność M. S., położonej w obrębie F., w gminie K. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. Starosta S. przekazał według właściwości sprawę szkód wyrządzonych przez jelenie w ogrodzonych sadach, powstałych na przedmiotowych działkach do Zarządu Województwa Ł., działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. w związku z art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 ze zm.), dalej Prawo łowieckie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano na ww. przepis Prawa łowieckiego, zgodnie z którym za szkody wyrządzone w uprawach i płodach rolnych przez dzikie łosie, jelenie, daniele i sarny na obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich odszkodowania wypłaca zarząd województwa ze środków budżetu państwa. W związku z powyższym, właściwym do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy jest Zarząd Województwa Ł. Na powyższe postanowienie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożył Zarząd Województwa Ł., zaskarżając postanowienie w całości i wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w ocenie skarżącego władnym do załatwienia sprawy roszczeń H. M. i M. S. jest Koło Łowieckie "[...]" w S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. stwierdzając na podstawie art. 134 w związku z art. 28, 29 i art. 65 § 1 k.p.a., niedopuszczalność zażalenie wskazało, że organ administracji, któremu przekazano sprawę zgodnie z właściwością nie może skutecznie kwestionować wydanego postanowienia korzystając ze środka prawnego przysługującego wyłącznie stronie postępowania. W niniejszej sprawie niedopuszczalnym jest więc wniesienie przez organ administracji zażalenia na postanowienie wydane w oparciu o normę zawartą w art. 65 § 1 k.p.a. przez inny organ administracji z przyczyn podmiotowych. W takiej sytuacji organ, któremu sprawa została przekazana, jeżeli uważa, że nie jest organem właściwym, powinien wystąpić do sądu administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu, gdyż nie jest uprawniony do wniesienia zażalenia na postanowienie o przekazaniu sprawy. Zarząd Województwa Ł. w uzasadnieniu wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego powołał się na uzasadnienie postanowienia Starosty S. z dnia [...] lipca 2009 r. oraz wskazał, że na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz. U. z 2009 r. Nr 92, poz. 753) przejął obowiązki związane z kompetencjami wykonania art. 50 ust. 3 Prawa łowieckiego z dniem 1 sierpnia 2009 r., jednakże z uwagi na fakt, iż szkody łowieckie w niniejszej sprawie powstały przed dniem [...] sierpnia 2009 r. Zarząd Województwa Ł. nie jest uprawniony do załatwienia sprawy przekazanej przez Starostę S. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Zarządu Województwa Ł., Starosta S. wniósł o jego oddalenie, bowiem w zażaleniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Zarząd Województwa Ł. nie twierdził, że właściwym do rozpoznania sprawy jest Starosta S., lecz właściwym winno być Koło Łowieckie "[...]". Zdaniem Starosty pomiędzy nim a Zarządem Województwa nie doszło do sporu kompetencyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość oraz spory kompetencyjne w przypadkach określonych w art. 4 p.p.s.a. oraz w art. 22 § 1 i 2 k.p.a. W niniejszej sprawie, co wynika z pism samych organów, faktycznie nie doszło do sporu kompetencyjnego, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednak żaden z organów nie potrafił zająć jednoznacznego stanowiska i udzielić odpowiedzi osobom zainteresowanym. Zgodnie z art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, co nakłada na organy obowiązek skrupulatnego badania swoje właściwości w każdym stadium postępowania. Przed wszczęciem postępowania z urzędu organ bada swoją właściwość, nie podejmując czynności w razie wyniku negatywnego. Przy wszczęciu na żądanie strony, w razie wyniku negatywnego, przekazuje podanie zgodnie z przepisami art. 65 § 1 lub art. 66 § 1 i § 3 k.p.a. (B. Adamiak, [w:] Adamiak/Borkowski, KPA. Komentarz, 7. wyd., Warszawa 2005, s. 126-127). Przekazanie podania w powyższym trybie, musi jednak poprzedzić badanie swojej właściwości przez organ do którego wpłynęło podanie i ewentualne wykluczenie jej oraz ustalenie właściwości organu, który jest właściwy w tej sprawie. W niniejszej sprawie, która została najpierw przekazana (pismem) przez Wójta Gminy K. Staroście S., który następnie przekazał ją postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. Zarządowi Województwa Ł., żaden z tych organów nie zbadał solidnie swojej właściwości, ani właściwości organu do którego przekazywał sprawę, skoro ostatecznie trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego jako spór kompetencyjny. Tymczasem, aby można mówić o sporze kompetencyjnym w rozumieniu art. 22 k.p.a. i art. 4 p.p.s.a., musi to być sprawa indywidualna z zakresu administracji publicznej, bowiem jeżeli sprawa (np. dotycząca odszkodowania) poddana została reżimowi prawa cywilnego, to w takiej sytuacji sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, a wobec tego nie jest dopuszczalne orzekanie w takiej sprawie przez sąd administracyjny (A. Skoczylas, Rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość przez NSA, Warszawa 2008, s. 38-39, postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., II OW 79/05, ONSAiWSA 2006, nr 3, poz. 75). W niniejszej sprawie przekazanej przez Zarząd Województwa Ł. do Naczelnego Sądu Administracyjnego jako spór kompetencyjny, nie ulega wątpliwości, że "uregulowane w rozdziale 9 Prawa łowieckiego roszczenia o odszkodowanie za szkody wyrządzone w uprawach i plonach rolnych przez wymienione w nim zwierzęta łowne są sprawami z zakresu prawa cywilnego, czyli sprawami cywilnymi, które stosownie do art. 2 § 1 k.p.c. powinny być rozpoznawane przez sądy powszechne (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 maja 2008 r., II SA/Lu 108/08, niepubl.). Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 w związku z art. 15 § 2, art. 64 § 3 oraz art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.