II SA/Gd 86/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-03-31
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Mariola Jaroszewska, Krzysztof Ziółkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość składająca się z kilku działek ewidencyjnych, dla których prowadzona jest jedna księga wieczysta, może być traktowana jako jedna nieruchomość w rozumieniu ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, nawet jeśli poszczególne działki mają różne oznaczenia w ewidencji gruntów i budynków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ II instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego, błędnie interpretując pojęcie nieruchomości w kontekście ustawy o przekształceniu. Przyjął, że poszczególne działki ewidencyjne, objęte jedną księgą wieczystą, stanowią odrębne nieruchomości, co jest niezgodne z wieczystoksięgowym rozumieniem nieruchomości ("jedna księga wieczysta - jedna nieruchomość"). W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ II instancji, który ma dokonać oceny całej nieruchomości jako całości.Stan faktyczny
Skarżąca J. T. wniosła o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości składającej się z trzech działek o łącznej powierzchni 2677 mkw. Organ I instancji odmówił, uznając, że nieruchomość jest zabudowana głównie budynkiem produkcyjno-warsztatowym, a zabudowa mieszkaniowa stanowi jedynie 40,47% powierzchni użytkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji, uznając, że jedna z działek (o pow. 1349 mkw.) jest terenem mieszkaniowym i kwalifikuje się do przekształcenia, ale pozostałe dwie działki (o pow. 1243 mkw. i 85 mkw.) już nie, co doprowadziło do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się przekształcenia całej nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Kolegium na rzecz J. T. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności 1/ uchyla zaskarżoną decyzję, 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. T 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 18 maja 2009 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 1 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175, poz. 1459 ze zm. – dalej jako ustawa o przekształceniu), Wójt Gminy odmówił J. T. przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości o powierzchni 2677 mkw., przy ul. S. [...] w N., zapisanej w Kw nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że decydujące znaczenie w przedmiotowej sprawie ma stan faktyczny istniejący w dniu 13 października 2005r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy. J. i U. H., poprzednicy prawni wnioskodawczyni, w dniu 13 października 2005 r. byli użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości. Organ stwierdził, że nieruchomość ta była zabudowana w dniu 13 października 2005 r., w związku z czym, przy rozważaniu zasadności przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności bez znaczenia pozostaje przesłanka przeznaczenia pod taką zabudowę. Zatem przedmiotem ustaleń organu było spełnienie przesłanki zabudowania nieruchomości na cele mieszkaniowe.
Organ I instancji wskazał, że ustawa o przekształceniu posługuje się pojęciem nieruchomości. Według utrwalonej wykładni działki gruntu graniczące ze sobą i będące w posiadaniu tego samego podmiotu, dla których prowadzona jest jedna księga wieczysta stanowią jedną nieruchomość. Bez znaczenia w ocenie organu pozostaje fakt ewentualnego podziału jednej nieruchomości na kilka działek. Przedmiotowa nieruchomość w dniu 13 października 2005 r. była zapisana w KW nr [...] i składała się z następujących działek gruntu graniczących ze sobą: nr [...] o pow. 1243 mkw., nr [...] o pow. 85 mkw., nr [...] o pow. 1349 mkw. Nieruchomość zabudowana jest: budynkiem produkcyjno-warsztatowym o pow. użytkowej 363,30 mkw. (działka nr [...]), budynkiem mieszkalnym o pow. użytkowej 247 mkw. (działka nr [...]) oraz dojazdem (działka nr [...]).
Organ I instancji stwierdził, że stan zabudowy nieruchomości w dniu 13 października 2005 r. był taki, jak wynika z dokumentacji; stan budynków pomiędzy dniami: 8 lipca 2004 r., 10 października 2006 r., 26 marca 2007 r. nie zmienił się. Funkcja oddania nieruchomości na działalność rzemieślniczą nie uległa zmianie.
Zabudowanie nieruchomości w przeważającej części budynkiem produkcyjno -warsztatowym nie mieści się w celach określonych, jako zabudowa mieszkaniowa lub garażowa. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie zabudowana na cele mieszkaniowe należy odczytać w odniesieniu do definicji zawartych w Prawie Budowlanym oraz Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych. W prawie budowlanym przez budowę należy zrozumieć wykonanie obiektu budowlanego (między innymi budynku). Przedmiotowa nieruchomość została zabudowana na różne cele. Zdaniem organu I instancji należało ustalić, jaki cel jest przeważający, pomocniczo odwołując się do ww. Klasyfikacji, według której budynki mieszkalne są to obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywanych dla celów mieszkalnych, w przypadku, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest, jako niemieszkalny budynek taki sklasyfikowany jest, jako niemieszkalny. Zabudowania na cele mieszkaniowe przedmiotowej nieruchomości stanowią 40,47% powierzchni użytkowej zabudowy całej nieruchomości. Wobec powyższego wnioskodawca nie spełnia przesłanki przekształcenia tj. nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe lub zabudowanej garażami.
J. T. wniosła od powyższej decyzji odwołanie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zarzucając jej:
– naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu poprzez bezzasadną odmowę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności, podczas gdy nieruchomość jest zabudowana na cele mieszkaniowe i w ewidencji gruntów określono jej przeznaczenie jako "tereny mieszkaniowe – B"
– wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7, art.8, art.77 i art. 10 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy
Uzasadniając odwołanie wnioskodawczyni podniosła, że należy uznać za błędne stanowisko organu I instancji, który wydając zaskarżoną decyzję oparł się wyłącznie o przeważający sposób wykorzystania nieruchomości, zaś jako kryterium przyjął powierzchnię użytkową obu budynków, a następnie z porównania obu tych powierzchni wywiódł, iż dominującą funkcją jest funkcja niemieszkalna. Z dokumentów zebranych w niniejszej sprawie wynika, że nieruchomość wnioskodawczyni zabudowana jest budynkiem mieszkalnym o powierzchni 247 mkw. i już ten fakt winien przesądzać o zasadności wniosku wnioskodawczyni.
Odwołując się jednak do orzecznictwa sądowego odwołująca wskazała,
że przy badaniu charakteru nieruchomości, należy wziąć pod uwagę przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych , gospodarki nieruchomościami - stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ponieważ do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dochodzi w trybie postępowania administracyjnego, dlatego wydanie decyzji w tym zakresie musi być - stosownie do art. 21 wskazanej ustawy - poprzedzone analizą odnoszącą się do konkretnej nieruchomości, zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. - w sprawie ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do budynków wskazują ich podstawową funkcją użytkową (przepisy §63, 64, 65). Ze względu na tę funkcję, dzielą budynki na poszczególne rodzaje (budynki mieszkalne, budynki przemysłowe, inne budynki niemieszkalne, itd.) oraz dokonują podziału gruntów zabudowy na tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B, tereny przemysłowe oznaczone symbolem Ba i inne tereny zabudowane oznaczone symbolem Bi. Zatem organy w administracji orzekając m.in. w takiej sprawie, nie mają możliwości dokonywania samodzielnych ustaleń, co do przeznaczenia gruntu, z pominięciem dowodu w postaci wypisu z ewidencji gruntów i budynków.
Wskazując na dane zawarte w wypisie z rejestru gruntów, odwołująca podniosła, że powierzchnia nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym i przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę (B) wynosi 1349 mkw., zaś powierzchnia nieruchomości zabudowanej budynkami niemieszkalnymi (Bi) - 1243 mkw., pozostała powierzchnia - 85 mkw. - to zurbanizowane tereny niezabudowane, a co za tym idzie powierzchnia nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym lub przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę w stosunku do pozostałych powierzchni wynosi 50,39 %. Zatem powierzchnia zabudowana na cele mieszkaniowe albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę jest przeważająca i uzasadnia złożenia wniosku o dokonanie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Ponadto odwołująca wskazała, że kwestia aktualnego wykorzystania nieruchomości, fakt uiszczania przez wnioskodawczynię opłaty rocznej w wysokości 3% - nie jest przesłanką ujętą w ustawie. Oparcie decyzji o tego rodzaju przesłankę, narusza zarówno art. 1 ust. 1 ustawy, jak również art.6 k.p.a., zgodnie z którym organy
administracji publicznej obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa.
Decyzją z dnia 30 listopada 2009 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 1 ust. 1 i 3 i art. 4 ustawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że w skład przedmiotowej nieruchomości wchodzą trzy działki o łącznej powierzchni 2677 mkw. W aktach sprawy znajduje się wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, że działka nr [...] o pow. 1243 mkw. posiada oznaczenie Bi (inne tereny zabudowane); działka nr [...] o pow. 85 mkw. posiada oznaczenie Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane); zaś działka nr [...] o pow. 1349 mkw. jest oznaczona jako B (tereny mieszkaniowe).
Decyzją Naczelnika Gminy z dnia 1 grudnia 1989 r. zostało ustanowione na rzecz J. H. na okres 99 lat - prawo wieczystego użytkowania działki rzemieślniczej położonej w N. i oznaczonej geodezyjnie jako nr [...] o pow. 2677 mkw. Nieruchomość ta została w roku 2004 podzielona na trzy oznaczone wyżej działki, zaś zmiany uwidocznione zostały także w księdze wieczystej.
W ocenie Kolegium nie można zgodzić się z twierdzeniami organu I instancji, że cała nieruchomość objęta wnioskiem przeznaczona jest pod cele usługowe. Takie rozumowanie nie znajduje swojego uzasadnienia w tym, że dokonano podziału działki nr [...] na trzy działki o różnym przeznaczeniu - zapisanym także w wypisach z ewidencji gruntów oraz w akcie notarialnym. Nie można również uznać, że o przeznaczeniu w całości nieruchomości na cele usługowe świadczy fakt ustalenia i ponoszenia opłat rocznych z tytułu prawa wieczystego użytkowania przez organ I instancji w latach 2005-2006, albowiem o tym decydują przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zaś przepisy ustawy na podstawie której została wydana zaskarżona decyzja. Pomimo tego, że wniosek dotyczy łącznie trzech opisanych w nim nieruchomości to zabudowanie ich oraz ich przeznaczenie jest różne.
Zdaniem Kolegium zarzuty naruszenia prawa materialnego podniesione w treści odwołania są uzasadnione w zakresie w jakim odnoszą się do przeznaczenia nieruchomości objętej wnioskiem i wskazanej jako działka nr [...] o pow. 1349 mkw.
Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu osoby będące wieczystymi użytkownikami nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa
użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne.
Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w zdaniu poprzednim.
W ocenie Kolegium organ I instancji w sposób nieuprawniony odniósł poczynione ustalenia do całej nieruchomości obejmującej trzy sąsiadujące ze sobą działki, które zostały wskazane we wniosku.
Zdaniem Kolegium błędne było twierdzenie odwołującej, że teren działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym należy odnieść w stosunku procentowym do powierzchni całej nieruchomości obejmującej trzy wyodrębnione działki. Kolegium podniosło, że stan każdej z działek winien być rozpatrywany oddzielnie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia przekształcenie prawa wieczystego użytkowania działki będącej terenem mieszkaniowym, oznaczonej nr [...] o pow. 1349 mkw. w prawo własności na rzecz wnioskodawcy. W pozostałym zakresie wniosku -tj. w sprawie działek nr [...] i [...] wniosek nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o przekształceniu.
Skargę na powyższą decyzję wniosła J. T. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenia od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu poprzez bezzasadne przyjęcie, że na przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zasługuje jedynie jedna z działek składających się na nieruchomość skarżącej, zaś w stosunku do pozostałych działek takie przekształcenie nie jest możliwe, co doprowadziło do bezzasadnego uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, podczas gdy należało uchylić zaskarżoną decyzję i orzec o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości skarżącej w prawo własności.
W uzasadnieniu skargi przytoczono argumentację zawartą w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji, wskazując ponadto, że na przedmiotową nieruchomość składają się trzy działki stanowiące jedną nieruchomość, zatem niemożliwe jest przekształcenie użytkowania wieczystego tylko jednej z działek
(oznaczonej symbolem B) w prawo własności, zaś pozostałych dwóch nie. Dla wszystkich trzech działek prowadzona jest jedna księga wieczysta i niemożliwa jest sytuacja, w której jedna nieruchomość miałaby status użytkowania wieczystego i prawa własności jednocześnie. Całą nieruchomość należy traktować zatem jako całość,
a ponieważ jedna z działek (oznaczona symbolem B i stanowiąca powyżej 50% powierzchni całej nieruchomość) przeznaczona została na "cele mieszkaniowe" zasadnym jest przekształcenie użytkowania wieczystego całej nieruchomości w odrębne prawo własności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz uznając za bezzasadne zarzuty skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja, została wydana z naruszeniem prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze swoje rozstrzygnięcie oparło na ustaleniu, że w skład przedmiotowej nieruchomości wchodzą trzy działki o łącznej powierzchni 2677 mkw., a z wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka nr [...] o pow. 1243 mkw. posiada oznaczenie Bi (inne tereny zabudowane); działka nr [...] o pow. 85 mkw. posiada oznaczenie Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane); zaś działka nr [...] o pow. 1349 mkw. jest oznaczona jako B (tereny mieszkaniowe). Czyniąc takie prawidłowe ustalenie Kolegium błędnie uznało, że stan każdej z tych działek powinien być rozpatrywany oddzielnie, a co za tym idzie przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności powinno nastąpić w odniesieniu do działki nr [...] o pow. 1349 mkw. (oznaczonej symbolem B), zaś do działek nr [...]
i nr [...] (oznaczonych symbolami Bi i Bp) wniosek nie znajduje uzasadnienia.
Kolegium wyrażając takie stanowisko nie dostrzegło, że pojęcie działki ewidencyjnej występujące w ustawie z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity, Dz. U. z 2005r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.) służy wymogom ewidencji i klasyfikacji gruntów lecz nie jest tożsame z pojęciem nieruchomości, o jakim mowa w przepisie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm. – dalej jako ustawa o przekształceniu).
Odwołać się tu należy do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity, Dz. U. z 2003r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.). art. 4 stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o:
- nieruchomości gruntowej - należy przez to rozumieć grunt wraz z częściami składowymi, z wyłączeniem budynków i lokali, jeżeli stanowią odrębny przedmiot własności
- działce gruntu - należy przez to rozumieć niepodzieloną, ciągłą część powierzchni ziemskiej stanowiącą część lub całość nieruchomości gruntowej.
Zatem w skład nieruchomości gruntowej może wchodzić więcej niż jedna działka.
Natomiast art. 46. § 1 Kodeksu Cywilnego stanowi, że nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Przepis ten odnosi się tak do nieruchomości, dla których prowadzone są księgi wieczyste, jak i dla nieruchomości, dla których nie urządzono ksiąg wieczystych.
W przypadku nieruchomości wieczystoksięgowych o istnieniu, liczbie nieruchomości oraz ich zakresie przedmiotowym decyduje treść księgi wieczystej.
Art. 24 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity, Dz. U. z 2001r., Nr 124, poz. 1361 ze zm.) stanowi, że dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przepis ten określa tzw. wieczystoksięgowy model nieruchomości (por. komentarz do art. 46 kodeksu cywilnego, M. Bednarek, Mienie. Komentarz do art. 44-55(3) Kodeksu cywilnego, Zakamycze, 1997).
Wg komentarza do art. 46 kodeksu cywilnego (Dz.U.64.16.93), [w:] A. Kidyba (red.), K. Kopaczyńska-Pieczniak, E. Niezbecka, Z. Gawlik, A. Janiak, A. Jedliński, T.Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, LEX, 2009 "dwie niezabudowane działki gruntu graniczące ze sobą i należące do tego samego właściciela, dla których jest prowadzona jedna księga wieczysta, uznawane są za jedną nieruchomość gruntową, a stanowiące własność tej samej osoby i graniczące ze sobą działki gruntu objęte oddzielnymi księgami wieczystymi są odrębnymi nieruchomościami w rozumieniu art. 46 § 1 k.c. Odrębność tę tracą w razie połączenia ich w jednej księdze wieczystej."
Natomiast wg komentarza do art. 46 kodeksu cywilnego [w:] B. Giesen, W.J. Katner, P. Księżak, B. Lewaszkiewicz-Petrykowska, R. Majda, E. Michniewicz-Broda, T. Pajor, U. Promińska, M. Pyziak-Szafnicka, W. Robaczyński, M. Serwach, Z. Świderski, M. Wojewoda, Kodeks cywilny. Część ogólna. Komentarz, LEX, 2009, "Wyodrębnienie gruntów następuje w razie założenia dla nich indywidualnie ksiąg wieczystych, choćby należały do jednego właściciela. Zgodnie z nadal aktualnym wyrokiem SN z dnia 23 września 1970 r., II CR 361/70, OSNC 1971, nr 6, poz. 97, wpisanie nabytych działek do dwóch ksiąg wieczystych decyduje, że stanowią dwie nieruchomości".
W uchwale z dnia 17 kwietnia 2009r. Sąd Najwyższy w sprawie sygn. akt III CZP 9/09
stwierdził "Zestawiając treść art. 46 § 1 k.c. i art. 24 u.k.w.h., za trafne należy uznać wieczystoksięgowe rozumienie pojęcia nieruchomości, wyrażające się w formule "jedna księga wieczysta - jedna nieruchomość" (podkreślenie własne) i dalej "W stanie faktycznym niniejszej sprawy poszczególne działki są - jak się wydaje - wyodrębnione tylko geodezyjnie. Nadanie działkom odrębnych numerów geodezyjnych nie wywołuje skutków cywilnoprawnych; jeżeli takie działki objęte są jedną księgą wieczystą to bez względu na sposób rozumienia pojęcia nieruchomości składają się na jedną nieruchomość".
Reasumując, należy stwierdzić, że organ I instancji prawidłowo przyjął, że przedmiotowe działki gruntu graniczące ze sobą i będące w posiadaniu tego samego podmiotu, dla których prowadzona jest jedna księga wieczysta stanowią jedną nieruchomość.
W tej sytuacji organ II instancji dopuścił się obrazy przepisu art. art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) przez przyjęcie,
że poszczególne działki wydzielone geodezyjnie, objęte jedną księgą wieczystą stanowią w istocie odrębne nieruchomości, do których odrębnie należy stosować przepisy ustawy o przekształceniu.
To uchybienie musi powodować uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpatrując sprawę organ II instancji będzie związany w/w oceną prawną Sądu i zobowiązany do dokonania własnej oceny rozstrzygnięcia organu I instancji pod kątem prawidłowości przyjęcia co do całej nieruchomości objętej księgą wieczystą Kw nr [...], czy został spełniony warunek zabudowania nieruchomości dla celów mieszkalnych określony w art. 1 ust 1 ustawy o przekształceniu. Nie może tego zrobić Sąd, gdyż nie może zastępować w rozpoznawaniu sprawy organów administracji. Wskazać tylko należy, że intencją ustawodawcy było uporządkowanie sytuacji określonych w ustawie o przekształceniu, czyli nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe. Nie znaczy to wszak, że istnienie na danej nieruchomości obok budynku mieszkalnego budynku o innym przeznaczeniu niweczy w/w ustawowy warunek. W takim wypadku organy powinny kierować się wyważoną ocena, a nie przyjmować mechanicznie (jak zrobił to organ I instancji) procentowego stosunku budynku mieszkaniowego do budynku o innym niż mieszkaniowe przeznaczeniu. Posługiwanie się postanowieniami Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych czy oznaczeniami ewidencyjnymi określonymi w § 68 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity, Dz. U. z 2005r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.) powinno pełnić jedynie rolę pomocniczą. Wskazać tu wszak trzeba, że ustawodawca nie wprowadza żadnych ilościowych parametrów stosunku zabudowy mieszkaniowej do innej. Decydujące znaczenie powinna mieć ocena zgodna z intencją ustawodawcy, celem którego było umożliwienie maksymalnej liczbie użytkowników wieczystych osiągniecie stabilizacji sytuacji prawnej przez stanie się jej właścicielami. Zatem odmowa przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości powinna następować wówczas, gdy inna niż mieszkaniowa zabudowa i przeznaczenie nieruchomości są wyraźnie dominujące.
Reasumując trzeba stwierdzić, ze organ II instancji dopuścił się obrazy przepisu art. art. 1 ust 1 ustawy o przekształceniu, które to naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy oraz nie dokonał właściwej oceny dowodów, zgodnej z art. 80 k.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze wyżej wskazane względy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję a w oparciu o art. 200 tej ustawy orzekł o kosztach postępowania.
W tej sytuacji organ II instancji powinien w zależności od poczynionych ustaleń orzec zgodnie z przepisem art. 138 1 pkt 1 lub 2 k.p.a., ewentualnie w myśl art. 138 § 2 k.p.a., ale tylko wtedy gdyby zaszła konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło