I SA/Sz 963/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Protokolant Anna Kalisiak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 marca 2010 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia w części, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie przyznania płatności bezpośrednich 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej A. A. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w wyniku wznowienia postępowania po wydaniu decyzji ostatecznej, uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] nr [...] w części odnoszącej się do odmowy przyznania płatności bezpośrednich i orzeczenie o sankcji oraz orzekł o odmowie przyznania jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej. W ten sposób organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części odnoszącej się do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, ze decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Biura Powiatowego AR i MR w Ł. przyznał A.A. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych za rok 2004. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie tych płatności podejmował próbę wznowienia postępowania, a także próbę stwierdzenia nieważności tej decyzji wydając stosowne decyzje. Jednak wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2007r. sygn. akt II SA/Sz 1358/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję wydaną w wyniku wznowienia postępowania, natomiast wyrokiem z dnia 20 maja 2008r. sygn. akt V SA/Wa 99/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję wydaną w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Niniejsza sprawa jest kolejną decyzją wydaną po wznowieniu postępowania, postanowieniem z dnia [...]. Jako podstawę wznowienia organ wskazał fakt, że wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności, nie znane organowi, który ją wydał, a mianowicie to, że w dniu 7 października 2008r. organ wszedł w posiadanie dokumentu w postaci protokołu zdawczo-odbiorczego z przekazania nieruchomości rolnej zabudowanej położonej w M. o pow. ogółem 417,0795 ha z dnia 2 lipca 2004r. sporządzonego pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych Oddziałem Terenowym z S. Jednostką Zasobu w Ł., a I.K. i M.M., co w ocenie organu wskazuje na brak posiadania gruntów rolnych objętych wnioskiem o dopłaty A.A. oraz oświadczenie M.M. z dnia 2 października 2008r. stanowiącego w ocenie organu dowód na to, iż to on, a nie A.A. od 30 września 2004r. uprawiał działki [...] i [...] obręb Z., przyjmując je od I.K. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucając, że w związku z wydanymi decyzjami doszło do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145§ 1 pkt 5 kpa poprzez wznowienie postępowania pomimo braku podstaw, art. 7 kpa. poprzez naruszenie zasady praworządności, art. 8 kpa poprzez wydanie decyzji, która poprzez swoją treść oraz jej uzasadnienie narusza zasadę pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa. W skardze wskazano też na naruszenie art. 16§ 1 kpa poprzez uchylenie, w trybie wznowienia postępowania, decyzji ostatecznej, pomimo braku przesłanek do wznowienia postępowania, jak również uchylenia decyzji w wyniku postępowania wznowieniowego. W skardze podniesiony został również zarzut naruszenia art. 77 § 1 kpa. poprzez niezrozpatrzenie w całości oraz w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i art. 80 kpa. po przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że organ działał na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowoodkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2003r., III SA 2484) Zaznaczyć również należy, że w świetle utrwalonej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego za nową okoliczność w rozumieniu art. 145 §1 pkt 5 kpa nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności i dowodów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego (por. wyrok z 4 września 2007r., I FSK 1120/09. Z innego orzeczenia wynika, że nie może być uznany za ,,nową okoliczność" lub "nowy dowód" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. brak określonych dowodów w aktach sprawy. Takie ujecie "nowych okoliczności" i "nowych dowodów" byłoby zbyt daleko idące. Z uwagi zaś na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 § 1 kpa. wykładnia przesłanek wznowieniowych winna mieć charakter zwężający (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2008r., I OSK 64/07) W niniejszej sprawie, za okoliczności pozwalające na wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa., organ uznał protokół zdawczo-odbiorczy z przekazania nieruchomości rolnej zabudowanej położonej w M. o pow. 417,0795 ha z dnia 2 lipca 2004r. sporządzony pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w S. Jednostka Zasobu w Ł., a I.K. i M.M. oraz oświadczenie M.M. z dnia 2 października 2008r. obydwa te dowody zdaniem organu wskazują na brak możliwości posiadania gruntów rolnych przez A.A. i są nowymi dowodami nieznanymi organowi w dniu wydania decyzji. Sąd nie podziela stanowiska Organu zarówno co do tego, że istotnie wyszły na jaw nowe dowody jak i co do tego, że zarówno protokół zdawczo – odbiorczy z dnia 2 lipca 2004r. jak i oświadczenie M.M. miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu opartej na materiale dowodowym zebranym w aktach sprawy administracyjnej organy już wcześniej miały informacje o okolicznościach, które podały jako podstawę wznowienia postępowania. Podniosły bowiem okoliczność przekazania gruntu protokołem zdawczo-odbiorczym w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 2 września 2005r. przyznającej A.A. płatności bezpośrednie dla gruntów rolnych za 2004r. Wynika to z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2008r. W treści tego wyroku Sąd wskazał, że okoliczność przekazania gruntu w dniu 2 lipca 2004r. nie pozostaje w zgodności z zeznaniami świadków, którzy byli przesłuchiwani w toku postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Powyżej podane okoliczności wskazują, że organy wiedziały o fakcie przekazania nieruchomości już przed wydaniem decyzji ostatecznej i data 7 października 2008r. podana w postanowieniu o wznowienie postępowania z dnia 7 października 2008r. nie jest tą datą kiedy organy dowiedziały się o fakcie przekazania nieruchomości. W tym miejscu należy zaznaczyć, że dokument w postaci protokołu zdawczo- odbiorczego w ocenie Sądu nie ma charakteru "istotnego w sprawie" bowiem nie wskazuje on aby A.A. nie była posiadaczem gruntu, a tym samym nie spełniła warunków do uzyskania dopłat. Co się tyczy drugiego z dokumentów, czyli oświadczenie M.M. z dnia 2 października 2008r., to okoliczności w nim wskazane były znane organom wcześniej – przy wydaniu decyzji ostatecznej - gdyż dysponowały dokumentem z dnia 15 października 2004r., w treści którego I.K. ustaliła z M.M., że w dniu 30 września 2004r. przekazuje mu w użytkowanie swoją część nieruchomości tj. działki [...] i [...], a M.M. zobowiązał się działki przejąć w użytkowanie z tym dniem i opłacać podatek gruntowy oraz czynsz dzierżawny. W tych okolicznościach nie można uznać, że oświadczenie M.M. z dnia 2 października 2008r. wskazuje na " nowe okoliczności". Wskazane w oświadczeniu M.M. okoliczności były znane organowi, zatem nie sposób uznać, że oświadczenie miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż poprzednie rozstrzygnięcie zapadło na tych samych znanych organowi okolicznościach. Zważywszy na powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie może się ostać bowiem nie spełnia wymogów legalności, gdyż błędna ocena okoliczności faktycznych nie jest tym samym co brak wiedzy o tych okolicznościach, dlatego odmienna, a nawet błędna ocena dowodów, które istniały i były znane organowi, nie może stanowić uzasadnienia wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Wznowienie postępowania administracyjnego może nastąpić tylko w warunkach określonych w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego tj. art. 145 § 1 i 145a § 1, w których zawarty jest zamknięty katalog podstaw wznowieniowych, dlatego w żadnym razie nie może być podstawą wznowienia postępowania próba uchylenia decyzji ostatecznej przy pomocy innej oceny istniejących okoliczności w dacie jej wydania. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz na podstawie art. 152 i 200 tej ustawy orzekł jak w sentencji.