I GZ 43/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Tadeusz Cysek po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. G. R., A. D. Spółki Jawnej w S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 1218/09 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi G. G. R., A. D. Spółki Jawnej w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. Zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. wezwał pełnomocnika strony skarżącej, doradcę podatkowego, do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 1218/09 ze skargi G. G. R., A. D. Spółki Jawnej w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] października 2009 r., nr [...], w kwocie 2.000 zł. Jako podstawę prawną zarządzenia powołano § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W zarządzeniu znajdowało się pouczenie o rygorze odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wskazanej kwoty w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tegoż zarządzenia. W zażaleniu na powyższe zarządzenie Spółka wniosła o jego uchylenie lub zmianę. Zarzuciła niewłaściwe zastosowanie art. 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez wezwanie strony do uiszczenia wpisu stosunkowego w sytuacji, w której zaskarżona decyzja nie nakłada na nią obowiązków pieniężnych, oraz niewłaściwe zastosowanie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., bowiem zaskarżony akt nie obejmuje należności pieniężnej, a więc nie jest możliwe ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia, co stanowi warunek sine qua non zastosowania wyżej wskazanego przepisu. Spółka stwierdziła, że decyzja kasacyjna organu odwoławczego wydana na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej nie określa żadnej należności pieniężnej. Uchyla jedynie akt wydany przez organ I instancji, który może obejmować należności pieniężne. Nie można więc twierdzić, że zastosowanie będą miały przepisy ww. rozporządzenia, ponieważ ustalenie jego podstawy musiałoby być dokonane na podstawie aktu organu I instancji, a więc nie na podstawie aktu zaskarżonego. Spółka uznała, że w przypadku skargi na decyzję uchylającą decyzję organu I instancji zastosowanie będzie miał § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Nie zgodziła się tym samym z tezą, iż podstawą prawną dla wymiaru wpisu od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego jest § 2 ust. 3 pkt 12 tego rozporządzenia. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2010 r. Spółka wniosła o zasądzenie wynagrodzenia pełnomocnika w postępowaniu zażaleniowym w kwocie 120 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie argumenty w nim zawarte są trafne. Spór zaistniały na gruncie niniejszej sprawy dotyczy charakteru wpisu sądowego należnego w przypadku, gdy przedmiotem zaskarżenia jest tzw. decyzja kasacyjna. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia powyższej kwestii ma art. 231 p.p.s.a., zgodnie z którym wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a w pozostałych sprawach pobiera się wpis stały. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości, że w sytuacji gdy strona składa skargę na decyzję organu odwoławczego uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia, powinna uiścić wpis stały, którego wysokość precyzuje § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wpis 500 zł w sprawach z zakresu zobowiązań podatkowych). Decyzja kasacyjna nie nakłada bowiem na skarżącego obowiązku zapłacenia jakichkolwiek należności pieniężnych. Nie sposób tym samym zasadnie twierdzić, że strona dąży do zakwestionowania określonej przez organ podatkowy kwoty pieniężnej. Kontrola sprawowana przez sąd administracyjny ogranicza się w tym przypadku do zbadania przesłanek warunkujących wydanie przez organ odwoławczy decyzji w trybie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). (v. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt II FZ 184/08, Lex nr 493763) Innymi słowy, wpis stosunkowy pobiera się w sprawach skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na akty administracyjne, z których bezpośrednio wynika dla strony postępowania obowiązek zapłaty określonej należności pieniężnej. Decydujące jest ustalenie, czy wydana przez organ decyzja stanowi tytuł prawny, uprawniający stronę bądź organ do wystąpienia z roszczeniem o uiszczenie należnej kwoty (v. postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GSK 143/07, niepubl.). Decyzja kasacyjna, wydana na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, nie może być traktowana na równi z decyzją organu II instancji utrzymującą w mocy decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. O ile w tym ostatnim przypadku organ II instancji odnosi się bezpośrednio do należności pieniężnej, co uzasadnia żądanie wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, to uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania oznacza jedynie pośredni związek decyzji odwoławczej z należnością pieniężną. Fakt, że decyzja organu I instancji rozstrzygała sprawę co do istoty nie ma w tej mierze znaczenia, skoro to rozstrzygnięcie organu odwoławczego podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego i to jego treść decyduje o wartości przedmiotu zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu Spółki, że wpisem należnym w niniejszej sprawie jest wpis stały w wysokości 200 zł, wynikający z zastosowania § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Przepis ten stanowi, że w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się wpis stały w wysokości 200 zł. Przy zastosowaniu wykładni systemowej wewnętrznej uzasadnione jest przyjęcie, że przepis ten odnosi się tylko do takich spraw, w których skarga dotyczy postanowień lub decyzji wydanych w trybach nadzwyczajnych bez względu na przedmiot sprawy. Tok postępowania w niniejszej sprawie należał natomiast do zwykłego trybu, uruchomionego wskutek złożenia przez stronę odwołania od decyzji organu I instancji. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie (v. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. akt I GSK 1179/07, Lex nr 533159, postanowienie NSA z dnia 5 marca 2008 r., sygn. akt II GZ 55/08, niepubl.). Powyższe oznacza, że Przewodniczący Wydziału, w wykonaniu obowiązku z art. 220 p.p.s.a., wzywając stronę ponownie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej uchylającą decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia, powinien określić go w kwocie wskazanej w § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Co do wniosku zawartego w piśmie procesowym z dnia 7 stycznia 2010 r. dotyczącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że aktualnie brak jest podstaw do rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Stosownie do art. 209 p.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 ustawy. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527 i powołane tam postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego). Zwrot tych kosztów jednak może wchodzić w rachubę wówczas, gdy w wyniku rozpoznania sprawy sąd uwzględni skargę, a to z uwagi na treść art. 200 p.p.s.a., bądź w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a., na podstawie art. 201 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 w związku z art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.