II OSK 687/10

Dnia 20 kwietnia 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w Nowym Sączu od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 września 2009 roku, sygn. akt II SA/Kr 1233/09 odrzucającego skargę Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w Nowym Sączu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] maja 2009 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Łącko z dnia [...] maja 2007 roku znak [...] postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 28 września 2009 r. odrzucił skargę Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w Nowym Sączu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] maja 2009 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Łącko z dnia [...] maja 2007 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 sierpnia 2009 r. skarżący został wezwany do usunięcia w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut), zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Brak ten został uzupełniony w przez skarżącego w terminie. Kolejnym zarządzeniem skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podpisanie złożonej skargi przez osoby do tej czynności umocowane zgodnie ze sposobem reprezentacji właściwym dla Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie skarżący przedłożył odpis skargi podpisany przez Prezesa oraz Skarbnika Okręgu PZW. Odrzucając skargę Sąd I instancji wskazał, że z treści przedłożonego odpisu KRS wynika, że podmiotem uprawnionym do reprezentacji Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego jest Zarząd Okręgu. Wpis ten koresponduje z § 46 pkt. 1 Statutu Polskiego Związku Wędkarskiego, zgodnie z którym do zakresu działania zarządu okręgu należy kierowanie pracą okręgu w okresie pomiędzy zjazdami i reprezentowanie na zewnątrz. Natomiast do składania w imieniu związku oświadczeń woli w sprawach majątkowych oraz dla udzielenia pełnomocnictw do składania takich oświadczeń, uprawnieni są działający na podstawie uchwały łącznie dwaj członkowie zarządu okręgu z koniecznym udziałem prezesa, skarbnika, lub sekretarza. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie jest złożeniem oświadczenia woli w sprawach majątkowych ani udzieleniem pełnomocnictwa do złożenia takiego oświadczenia. W ocenie Sądu I instancji, z przedstawionych dokumentów wynika jednoznacznie, że organem właściwym do reprezentowania skarżącego, a więc i do podpisania skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest Zarząd Okręgu, a nie jego dwaj członkowie z udziałem prezesa, skarbnika lub sekretarza. Sąd I instancji zauważył ponadto, że zgodnie z treścią aktualnego odpisu KRS przedłożonego przez skarżącego, osoby, które podpisały skargę, nie pełnią funkcji prezesa i skarbnika. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła strona skarżąca wnosząc o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uznanie, że skarga zawierała brak formalny w postaci braku podpisu osoby albo osób upoważnionych do reprezentacji skarżącego oraz, że braki nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie. Zarzucono także naruszenie art. 46 § 1 pkt 4 w związku z art. 57 § 1 ustawy poprzez uznanie, że skarga nie zawierała podpisu skarżącego ani jego pełnomocnika oraz naruszenie art. 35 § 2 ustawy poprzez uznanie, że L.A. jako pracownik skarżącego, nie był należycie umocowany do podpisania skargi. Ponadto podniesiono zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz. 855) poprzez uznanie, że J.K. i A.R., jak członkowie zarządu skarżącego, nie byli należycie umocowani do podpisania skargi oraz poprzez uznanie, że kompetencja zarządu skarżącego do jego reprezentacji, wymieniona w statucie, stanowi jednocześnie sposób jego reprezentacji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji nie uwzględnił treści § 71 pkt 1 statutu, zgodnie z którym do reprezentowania związku w sądzie i poza nim upoważnieni są na zasadzie reprezentacji łącznej dwaj członkowie Zarządu Głównego z koniecznym udziałem jednej z osób pełniących funkcję prezesa skarbnika lub sekretarza. Z kolei stosownie do § 71 pkt 3, przepis powyższy stosuje się odpowiednio do Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego. Wskazano także, że sąd dokonujący rejestracji związku w KRS dokonał błędnego wpisu, czego strona skarżąca nie była świadoma. Obecnie Okręg zwrócił się do właściwego sądu rejestrowego o sprostowanie zaistniałej omyłki. W skardze kasacyjnej wskazano ponadto, że zmiany osobowe w składzie zarządu nastąpiły już po wniesieniu skargi do sądu i złożeniu odpisu KRS. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu. W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) - skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w niniejszej sprawie nie wystąpiły), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Stosownie do treści art. 28 § 1 p.p.s.a, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Osoby te mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Wykazanie umocowania wymaga formy dokumentu, a zwykle będzie to dokument urzędowy (odpis z KRS) lub prywatny (statut, umowa spółki). Podkreślić przy tym należy, że przedstawiony dokument może podlegać badaniu zarówno co do prawdziwości, jak i zgodności z prawdą wynikających z niego danych. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że prawidłowa jest praktyka wzywania do przedłożenia aktualnego odpisu Krajowego Rejestru Sądowego. Po pierwsze bowiem, strona ma łatwy dostęp do uzyskania takiego dokumentu, po drugie zaś, wykazywanie umocowania innymi dokumentami urzędowymi lub prywatnymi powodowałoby konieczność prowadzenia daleko idących czynności sądu celem zbadania autentyczności dokumentu i prawidłowości oraz aktualności zawartych w nim danych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2006 r. II FSK 581/05, Przegląd orzecznictwa podatkowego z 2007 r., Nr 1, poz. 1). Stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r., Nr 168, poz. 1186) domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. W tej sytuacji Sąd I instancji, dysponując zarówno statutem jak i odpisem z rejestru, zasadnie uznał, że decydujące znaczenie mają dane umieszczone w odpisie z KRS i tym danym dał wiarę. Sąd I instancji nie miał możliwości przeprowadzenia dalszego, bardziej szczegółowego postępowania zmierzającego do wykazania, co było przyczyną sprzeczności między treścią statutu, a wpisem do KRS. Nie może odnieść zamierzonego skutku twierdzenie strony, że powyższa sprzeczność była efektem błędu sądu rejestrowego. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o KRS, jeżeli dane wpisano do Rejestru niezgodnie ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego zgłoszenia, podmiot ten nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli zaniedbał wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu. Powoływany przez stronę § 71 pkt 1 został wprowadzony do statutu na Nadzwyczajnym Krajowym Zjeździe Delegatów Polskiego Związku Wędkarskiego w dniu 19 października 2007 r. Zmiany wówczas dokonane zostały wpisane do KRS na mocy postanowienia z dnia 24 stycznia 2008 r. Już zatem w momencie otrzymania tegoż postanowienia sądu strona była obowiązana skonfrontować wpis dokonany w Rejestrze ze złożonym wcześniej wnioskiem i niezwłocznie wystąpić o usunięcie we właściwym trybie stwierdzonych nieprawidłowości, tak aby uchylić się od ewentualnych, negatywnych konsekwencji sprzeczności między treścią statutu, a danymi zawartymi w KRS. Jeżeli złożony do sądu rejestrowego wniosek zawierał żądanie uwzględnienia w Rejestrze treści § 71 pkt 1 statutu, to tym właściwym trybem byłoby złożenie wniosku o uzupełnienie postanowienia sądu rejestrowego w terminie dwutygodniowym od dnia otrzymania orzeczenia (art. 351 w związku z art. 361 i art. 13 k.p.c. do których stosowania odsyła art. 7 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym). Temu obowiązkowi strona nie zadośćuczyniła, nie sposób zatem uwzględnić argumentu skargi kasacyjnej, że do czasu postanowienia Sądu I instancji o odrzuceniu skargi, nie była ona konfrontowana z zapisami Rejestru, bowiem to strona skarżąca była zobowiązana do sprawdzenia czy wydane w związku ze zmianami w statucie orzeczenie sądu rejestrowego jest zgodne ze złożonym wnioskiem. Konsekwencje zaniedbań obciążają w tej sytuacji stronę. W związku z powyższym, zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 46 § 1 pkt 4 w związku z art. 57 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mogły zostać uwzględnione, bowiem Sąd prawidłowo ocenił znajdujące się w aktach dokumenty, a w konsekwencji był zobligowany do odrzucenia skargi uznając, że pomimo wezwania nie została ona prawidłowo podpisana. Za nieuzasadniony należy również uznać zarzut naruszenia art. 35 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez uznanie, że L.A. jako pracownik skarżącego, nie był należycie umocowany do podpisania skargi. O ile możliwe byłoby upoważnienie pracownika jednostki organizacyjnej do jej reprezentowania, to wymagałoby to stosownego dokumentu pełnomocnictwa, którego strona nie przedłożyła. Pełnomocnictwo znajdujące się w aktach administracyjnych dotknięte jest takimi samymi brakami jak złożona do sądu skarga, bowiem ze złożonego odpisu KRS nie wynika, aby osoby na nim podpisane było uprawnione do jego udzielenia. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie utożsamiał kompetencji zarządu skarżącego do jego reprezentacji ze sposobem jego reprezentacji, lecz jedynie dokonał interpretacji zapisów rejestru i przepisów ustawy Prawo o stowarzyszeniach, prawidłowo wywodząc, że w przypadku braku szczegółowej regulacji w zakresie sposobu reprezentacji podmiotu w sprawach innych niż "składanie oświadczeń woli w sprawach majątkowych", konieczne jest złożenie podpisu przez wszystkich członków zarządu jako organu reprezentującego związek. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy Prawo o stowarzyszeniach poprzez uznanie, że J.K. i A.R., jako członkowie zarządu skarżącego, nie byli należycie umocowani do podpisania skargi. Okoliczność ta została podniesiona przez Sąd I instancji jedynie na marginesie rozważań i nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie, uwzględniając, że strona skarżąca na etapie wnoszenia skargi nie wykazała, że osoby te (niezależnie od pełnionych funkcji) były upoważnione do samodzielnego podpisania skargi w imieniu strony skarżącej. Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.