III SA/Wa 515/10

WyrokWSA w Warszawie2010-04-21

Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Marek Kraus, Maciej Kurasz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ograniczenia w odliczaniu podatku naliczonego od zakupu paliwa do karetek, wprowadzone nowelizacją ustawy o VAT po przystąpieniu Polski do UE, są zgodne z art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy Rady UE, który pozwala na utrzymanie jedynie ograniczeń obowiązujących przed datą akcesji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wprowadzenie przez Polskę po przystąpieniu do Unii Europejskiej przepisów rozszerzających zakres wyłączeń prawa do odliczenia podatku naliczonego, w tym dotyczących paliwa do karetek, narusza art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy. Przepis ten pozwala jedynie na utrzymanie istniejących ograniczeń, a nie na wprowadzanie nowych lub pogarszanie sytuacji podatników. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku naliczonego od zakupu paliwa do karetek wykorzystywanych w działalności gospodarczej. Organy podatkowe odmówiły prawa do odliczenia, argumentując, że pojazdy te nie spełniają wymogów technicznych określonych w ustawie o VAT lub nie posiadają odpowiednich zaświadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo oddalił skargę, jednak po wyroku NSA sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. Skarżący podnosił, że nowe przepisy ograniczające odliczenie, wprowadzone po akcesji Polski do UE, są niezgodne z prawem unijnym.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2007 r. Stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz K. C. kwotę 2.905 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Maciej Kurasz (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz K. C. kwotę 2.905 zł (dwa tysiące dziewięćset pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Z akt sprawy wynika, iż wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 2073/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. C. (dalej jako "Skarżący", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2007 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Zgodnie ze stanem faktycznym w sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. w przedmiocie określenia dla skarżącego kwoty zobowiązania i zwrotu w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do września 2006 r. Organy podatkowe uznały, że Skarżący nieprawidłowo wykazał i rozliczył kwotę podatku naliczonego października 2007 r. w przedmiocie z faktur na zakup paliwa do samochodów osobowych i innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej macie całkowitej do 3,5 tony Nadto odliczył podatek z faktur niestanowiących kosztów uzyskania przychodu, dokonał pełnego odliczenia podatku z faktur dotyczących usług leasingowych na pojazdy samochodowe o masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, zamiast 60 % podatku określonego w fakturze. Organy podatkowe obu instancji stwierdziły, że samochody użytkowane przez Skarżącego w zakresie działalności polegającej na transporcie sanitarnym osób (karetki), nie uzyskały potwierdzenia spełnienia wymogów technicznych, o których mowa w art. 86 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: "ustawa o VAT"), a zatem podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy zakupie paliwa do napędu tych samochodów, gdyż jest to inny pojazd samochodowy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dodatkowo wskazywał, że istnieją wprawdzie dokumenty, z których wynika, że sporne pojazdy spełniają wymagania z art. 66 ustawy o ruchu drogowym, jednakże nie spełniają one wymagań określonych w art. 86 ust. 5 ustawy o VAT, a właściwym organem do przeprowadzenia wymaganego badania jest okręgowa stacja kontroli pojazdów. W ocenie organów podatkowych błędnie rozliczono kwotę podatku naliczonego od leasingu samochodów osobowych w pełnej wysokości, co jest naruszeniem art. 86 ust. 7 ustawy o VAT, pozwalającego na zaliczenie do podatku naliczonego 60 % kwoty podatku naliczonego od czynszu samochodu. Nadto suma kwot w całym okresie użytkowania samochodu nie powinna przekroczyć kwoty 6 tys. zł, co również nie zostało dochowane. Ponadto organy podatkowe wskazały na zaniżenie podatku należnego ze względu na to, ze w rozliczeniu sprzedaży samochodu Opel przyjęto złą podstawę do kursu walut przy zakupie samochodu. 2. W skardze do sądu Skarżący wskazał, że karetka nie jest nie jest żadnym z typów pojazdów, o których mowa w art. 86 ust. 4 pkt. 1 - 4 ustawy o VAT, co wynika z treści tych przepisów; jest natomiast pojazdem specjalnym, o którym mowa w art. 86 ust. 4 pkt 5 tej ustawy. Jego zdaniem, ze względu na to, że karetka jest pojazdem specjalnym, co wynika z art. 2 pkt 36 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, to "żadna stacja obsługi, czy to okręgowa czy podstawowa, nie mogłaby wystawić dla karetki zaświadczenia, że spełnia ona wymogi określone w art. 86 ust. 4 pkt 1 - 4 ustawy o VAT". W ocenie Skarżącego nie istnieje także możliwość zamieszczenia żądanej przez organy podatkowe wzmianki w dowodzie rejestracyjnym. Według podatnika, aktualne polskie przepisy uniemożliwiają mu odliczenie podatku, "(...) ponieważ załącznik nr 9 do ustawy o VAT nie wymienia karetek jako pojazdów, których nie dotyczy ograniczenie odliczenia podatku". 3. Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd pierwszej instancji wskazał na brzmienie art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, zgodnie z którym obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu, wykorzystywanych do napędu samochodów osobowych i innych pojazdów samochodowych, o których mowa w art. 86 ust. 3. Na mocy art. 86 ust. 3 w przypadku nabycia samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony kwotę podatku naliczonego stanowi 60 % kwoty podatku określonej w fakturze lub kwoty podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub kwoty podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca - nie więcej jednak niż 6.000 zł. Na mocy ust. 4 przywołanego przepisu przepis ust. 3 nie dotyczy pojazdów samochodowych będących pojazdami specjalnymi w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym o przeznaczeniach wymienionych w załączniku nr 9 do ustawy. Zgodnie natomiast z art. 86 ust. 5 spełnienie wymagań dla pojazdów samochodowych określonych w ust. 4 pkt 1-4 stwierdza się na podstawie dodatkowego badania technicznego przeprowadzonego przez okręgową stację kontroli pojazdów, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez tę stację oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu, zawierającego właściwą adnotację o spełnieniu tych wymagań. Sąd I instancji stanął na stanowisku, iż w sprawie nie zaszły przesłanki, które umożliwiały Skarżącemu obniżenie podatku należnego o podatek naliczony przy zakupie paliwa do tych samochodów, ponieważ Skarżący używając w działalności gospodarczej samochodów osobowych oraz innych pojazdów o dopuszczalnej masie nieprzekraczającej 3,5 tony nie posiadał zaświadczenia o wypełnianiu przez te samochody warunków z art. 86 ust. 4 ustawy o VAT, ani też nie podjął działań w celu uzyskania zaświadczenia wydawanego przez okręgową stację kontroli pojazdów. Ponadto Sąd zauważył, że Skarżący nie wykazał okoliczności, które uzasadniałyby zakwalifikowanie użytkowanych przez niego pojazdów do kategorii, o której mowa w art. 86 ust. 4 pkt 5 ustawy o VAT. W szczególności, w treści załącznika nr 9 do ustawy o VAT brak jest wzmianki o pojazdach specjalnych, które w skardze zostały określone jako "karetka" i okoliczność ta uniemożliwia uznanie argumentacji skarżącego za trafną. W dalszej części uzasadnienia Sąd pierwszej instancji rozważał kwestię zgodności polskiego uregulowania w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z regulacjami prawa wspólnotowego, w tym w szczególności z art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy Rady UE w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku z 17 maja 1977 r. Sąd zauważył, że ograniczenie odliczenia wynikające z art. 66 i art. 88 ustawy o VAT było przewidziane w prawie polskim przed datą przystąpienia do Unii Europejskiej. Wniosek ten wynika z trzech niezależnych od siebie faktów. Po pierwsze tekst ustawy o podatku od towarów i usług z 11 marca 2004 r. został ogłoszony 5 kwietnia 2004 r., zatem sporne uregulowania z art. 85 i art. 88 zostały już przewidziane w jej treści, skutkiem czego było formalne wypełnienie wymagań z art. 17 ust. 6 zd. 2 VI Dyrektywy. Po drugie, nawet gdyby utożsamić prawo do zachowania wyłączeń przewidzianych w prawie krajowym w momencie wejścia w życie VI Dyrektywy z rozpoczęciem stosowania wyłączeń z ustawy z 11 marca 2004 r., to nie można przyjąć, że VI Dyrektywa weszła w życie w Polsce przed wejściem w życie art. 86 i art. 88 ustawy o VAT: zatem polski ustawodawca nie spowodował ograniczenia prawa do odliczenia po wejściu Polski do Unii. Po trzecie, reżim odliczania podatku naliczonego, dotyczący analizowanej sprawy, był przed dniem akcesji mniej korzystny dla podatnika niż ten, obowiązujący po wejściu do Unii Europejskiej. W ocenie Sądu wskazuje na to treść art. 25 ust. 1 pkt 3a ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.); jak również co do raty leasingowej - § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm). Dalej Sąd I instancji zwrócił uwagę na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (ETS), z którego wynika, że Państwa Członkowskie mogą utrzymać w mocy wszystkie wyjątki określone w przepisach krajowych obowiązujące w momencie wejścia w życie Dyrektywy, nawet jeśli Rada nie zadecydowała w wyznaczonym terminie, które wydatki nie uprawniają do odliczenia oraz wskazał na szereg orzeczeń ETS uzasadniających twierdzenie, iż VI Dyrektywa Rady UE została implementowana do krajowego porządku prawnego w sposób prawidłowy. 4. Powyższy wyrok został w całości zaskarżony przez podatnika. W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez: 1) błędną wykładnię art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych (77/388/EEC), 2) niewłaściwe zastosowanie art. 86 ust. 4 pkt 5, art. 86 ust. 5, art. 86 ust. 7 i art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) w związku z art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy Rady UE, co stanowi podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podstaw kasacyjnych strona Skarżąca w pierwszej kolejności wskazała, że nie zachodzą wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, a zastrzeżenia budzi ocena ustalonego stanu faktycznego na gruncie wskazanych przepisów prawa materialnego. Strona skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, zgodnie z którym w świetle art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy nie było możliwe jakiekolwiek ograniczanie prawa do odliczania podatku VAT, ponad ograniczenia obowiązujące do dnia 30 kwietnia 2004 r., tj. wynikające z przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy. Jak bowiem wynika z art. 175 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. utraciła moc z dniem 1 maja 2004 r. Oznacza to, że wszelkie zmiany - od 1 maja 2004 r. - zasad ograniczających prawo do odliczenia podatku, w porównaniu z tymi, które obowiązywały do 30 kwietnia 2004r., powinny być uznane za naruszające art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy. Wprowadzenie przez Polskę równolegle z wejściem w życie VI Dyrektywy przepisów zdecydowanie rozszerzających zakres wyłączeń prawa do odliczenia, nie jest derogacją, której przysługuje ochrona wynikająca z art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy. Skoro bowiem przepisy te nie były stosowane przed 1 maja 2004 r., taki tryb narusza wyrażaną konsekwentnie zasadę, iż przedmiotowy przepis dyrektywy pozwala utrzymać w mocy jedynie derogacje już istniejące i rzeczywiście stosowane w momencie wejścia w życie przepisów wspólnotowych. Dalej autor skargi kasacyjnej powołał się na orzecznictwo ETS, z którego wynika, że po dacie wejścia w życie VI Dyrektywy nie ma możliwości ograniczenia zakresu prawa do odliczenia. W ocenie strony Skarżącej poprzez uchwalenie, w ustawie o VAT obowiązującej od dnia 1 maja 2004 r., nowych zasad określenia zakresu prawa do odliczenia podatku naliczonego, skutkujących ograniczeniem z dniem wejścia w życie VI Dyrektywy zakresu prawa do odliczenia podatku przy ich nabyciu, najmie, leasingu, dzierżawie itp., jak również wyłączeniem prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu paliw silnikowych, oleju napędowego, gazu itp. wykorzystywanych do napędu tych pojazdów, należałoby uznać, że Polska wykroczyła poza derogację dopuszczalną na mocy art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy. W ocenie autora skargi kasacyjnej istotnym problemem prawnym, który nie wzbudził zainteresowania zarówno organów podatkowych jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest rozważenie, z punktu widzenia art. 17 ust. 6 Vi Dyrektywy, prawidłowości regulacji zawartej w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. (Dz. U. Nr 90, poz. 766), którą wprowadzone zostały zmiany m. in. w art. 86 i 88 ustawy o podatku od towarów i usług. Dopiero bowiem te zmiany we wzmiankowanych przepisach pozbawiły stronę prawa do odliczenia, poprzez wprowadzenie nowego brzmienia art. 86 ust. 4 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług. Przepis ten stwierdza, że uprawnienie do odliczenia przysługuje jeżeli mamy do czynienia z pojazdami specjalnymi, ale tylko takimi, które są wymienione w załączniku nr 9 do ustawy. Należy zaś zwrócić uwagę, że załącznik ten nie wymienia karetek jako pojazdów specjalnych, których przeznaczenie uprawnia do zastosowania prawa do odliczenia. Należy zwrócić uwagę, że na podstawie art. 86 ust. 4 pkt 5, art. 86 ust. 5, art. 86 ust. 7 i art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym przed dniem 22 sierpnia 2005 r. podatnik miał pełne prawo do dokonywania odliczenia i z prawa tego w pełni korzystał. Dodać należy, że było to weryfikowane przez organy podatkowe, które badały prawidłowość rozliczeń i dokonywały zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, a podatnik podnosił tę kwestię zarówno w postępowaniu przed organami podatkowymi, jak i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zdaniem strony skarżącej analizując przepisy art. 86 ust. 4 pkt 2 i ust. 7 oraz art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu sprzed 22 sierpnia 2005 r. należy jednoznacznie stwierdzić, że nowelizacja ustawy, która weszła w życie w dniu 22 sierpnia 2008 r., w szczególności w zakresie nowej regulacji art. 86 ust. 4 pkt 5 i treści załącznika nr 9 do ustawy o podatku od towarów i usług, jest sprzeczna z art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy i tym samym nie może wywierać negatywnych skutków dla podatnika. 5. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt I FSK 1295/08 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tut. Sądowi administracyjnemu. W uzasadnieniu wskazał, że istota sporu między stronami sprowadza się do kwestii zachowania uprawnień do odliczania podatku naliczonego po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o uprawnieniu państw członkowskich do zachowania istniejących w dniu wstąpienia do Unii Europejskiej ograniczeń w odliczeniu podatku naliczonego. Jednakże VI Dyrektywa nie pozwala na zwiększenie ograniczeń po wstąpieniu do Unii Europejskiej i pogarszanie sytuacji podatników w stosunku do stanu sprzed wejścia państwa do Unii Europejskiej. A z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skoro bowiem podatnik przed okresem objętym decyzjami korzystał z prawa do odliczenia podatku naliczonego, to wykładnia przepisów obowiązujących w okresie rozliczeniowym objętym decyzjami, musi uwzględniać tą zasadę. Na tle omawianej kwestii należy przyjąć, że niezależnie od językowej wykładni przepisów, trzeba badać relację sytuacji podatnika w stosunku do sytuacji w jakiej znajdował się przed wejściem Polski do Unii Europejskiej. Skoro skarżący korzystał z prawa do odliczenia podatku naliczonego, to brak jest podstaw do akceptowania pogorszenia jego sytuacji po wejściu do Unii Europejskiej. Niesporne jest, że Skarżący korzysta w prowadzonej działalności z pojazdów specjalnych, karetek do przewozu chorych. Zatem niezależnie od warunków formalnych stawianych przez nowe przepisy należało rozważyć, czy sytuacja podatnika używającego tych pojazdów nie uległa pogorszeniu w stosunku do sytuacji w jakiej znajdował się przed wejściem w życie nowych przepisów. Dlatego za trafne należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej o naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że skarga kasacyjna miała usprawiedliwione podstawy w rozumieniu art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako "p.p.s.a"). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługiwała na uwzględnienie 6. Podnieść na wstępie należy, iż zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z powyższego przepisu wynika obowiązek sądu pierwszej instancji, który ponownie rozpoznaje daną sprawę (po uchyleniu przez NSA wcześniejszego wyroku w tej sprawie) do uwzględnienia oraz zastosowania wykładni prawa wyrażonej przez NSA w wyroku kasacyjnym. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Rozpoznając sprawę Sąd był związany stanowiskiem merytorycznym zawartym w wyroku NSA z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt I FSK 1295/08. W orzeczeniu tym NSA wskazał, że "VI Dyrektywa nie pozwala na zwiększenie ograniczeń po wstąpieniu do Unii Europejskiej i pogarszanie sytuacji podatników w stosunku do stanu sprzed wejścia państwa do Unii Europejskiej. A z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skoro bowiem podatnik przed okresem objętym decyzjami korzystał z prawa do odliczenia podatku naliczonego, to wykładnia przepisów obowiązujących w okresie rozliczeniowym objętym decyzjami, musi uwzględniać tą zasadę. Na tle omawianej kwestii należy przyjąć, że niezależnie od językowej wykładni przepisów, trzeba badać relację sytuacji podatnika w stosunku do sytuacji w jakiej znajdował się przed wejściem Polski do Unii Europejskiej. Skoro skarżący korzystał z prawa do odliczenia podatku naliczonego, to brak jest podstaw do akceptowania pogorszenia jego sytuacji po wejściu do Unii Europejskiej. Niesporne jest, że Skarżący korzysta w prowadzonej działalności z pojazdów specjalnych, karetek do przewozu chorych. Zatem niezależnie od warunków formalnych stawianych przez nowe przepisy należało rozważyć, czy sytuacja podatnika używającego tych pojazdów nie uległa pogorszeniu w stosunku do sytuacji w jakiej znajdował się przed wejściem w życie nowych przepisów." W związku z powyższym stanowiskiem Sąd podzielił argumentację Skarżącego, iż zgodnie z art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy do czasu wejścia w życie przepisów, w których zostanie przez Radę określone jakie wydatki nie będą się kwalifikowały do odliczenia podatku od wartości dodanej Państwa Członkowskie mogą zachować wyłączenia przewidziane w ich prawie krajowym w momencie wejścia w życie niniejszej dyrektywy. Tym samym nie jest możliwe jakiekolwiek ograniczanie prawa do odliczania podatku VAT, ponad ograniczenia obowiązujące do dnia 30 kwietnia 2004 r., tj. wynikające z przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz przepisy wykonawczych do tej ustawy. Jak bowiem wynika z art. 175 ustawy o VAT, ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. utraciła moc z dniem 1 maja 2004 r. Oznacza to, że wszelkie zmiany od 1 maja 2004 r. - zasad ograniczających prawo do odliczenia podatku, w porównaniu z tymi, które obowiązywały do 30 kwietnia 2004 r., powinny być uznane za naruszające art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy. Sąd podzielając stanowisko Sądu kasacyjnego uznał, że wprowadzenie przez Polskę równolegle z wejściem w życie VI Dyrektywy przepisów zdecydowanie rozszerzających zakres wyłączeń prawa do odliczenia, nie jest derogacją której przysługuje ochrona wynikająca z art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy. Skoro bowiem przepisy te nie były stosowane przed 1 maja 2004 r., taki tryb narusza wyrażaną konsekwentnie zasadę, iż przedmiotowy przepis dyrektywy pozwala utrzymać w mocy jedynie derogacje już istniejące i rzeczywiście stosowane w momencie wejścia w życie przepisów wspólnotowych. Na tle tego przepisu ETS wydał w dniu 14 czerwca 2001 r. orzeczenie w sprawie C-40/00 pomiędzy Republiką Francuską a Komisją Europejską, w której stwierdził, że o ile Państwa Członkowskie mają pełną swobodę w zmienianiu swoich przepisów, aby były bardziej zgodne z wynikającą z dyrektyw zasadą neutralności podatku VAT dla podatników, to po dacie wejścia w życie VI Dyrektywy nie ma możliwości ograniczenia zakresu prawa do odliczenia. W sytuacji więc, gdy z chwilą wejścia w życie VI Dyrektywy we Francji obowiązywał całkowity zakaz odliczania podatku przy nabyciu oleju napędowego, a po wejściu w życie VI Dyrektywy Francja stopniowo liberalizowała przepisy dotyczące prawa do odliczenia podatku VAT przy nabyciu oleju napędowego, po czym z powrotem w ogóle zakazano tego odliczenia - ETS uznał, że takie działanie jest sprzeczne z art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy. Jak z tego wynika, art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy wprowadza zasadę, że prawo do odliczenia podatku nie może ulec ograniczeniu po wejściu w życie VI Dyrektywy, z wyjątkiem wprowadzenia środków specjalnych na mocy art. 27 VI Dyrektywy. Zasada ta oznacza, że Państwa Członkowskie mają możliwość działania tylko w jedną stronę - mogą znosić ograniczenia w prawie do odliczenia. Nie mogą natomiast wprowadzać nowych ograniczeń ani znosić wprowadzonych po wejściu w życie dyrektywy przepisów zwiększających zakres prawa do odliczenia podatku (J. Martini, Ł. Karpiesiuk, VAT w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 482). W konsekwencji, poprzez uchwalenie, w ustawie o VAT obowiązujących od dnia 1 maja 2004 r., nowych zasad określenia zakresu prawa do odliczenia podatku naliczonego, skutkujących ograniczeniem z dniem wejścia w życie VI Dyrektywy zakresu prawa do odliczenia podatku przy ich nabyciu, najmie, leasingu, dzierżawie itp., jak również wyłączeniem prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu paliw silnikowych, oleju napędowego, gazu itp. wykorzystywanych do napędu pojazdów przeznaczonych do przewozu chorych lub rannych – karetek, należałoby uznać, że Polska wykroczyła poza derogację dopuszczalną na mocy art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy. Sąd opierając się na stanowisku wskazanym, w orzeczeniu NSA stwierdził, iż nowelizacja ustawy o VAT z dnia 21 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 90 poz. 756), która weszła w życie z dniem 22 sierpnia 2005 r. na podstawie której wprowadzone zostały zmiany m. in. w art. 86 i art. 88 ustawy o VAT, a także w załączniku Nr 9 do tej ustawy naruszała poprzez wprowadzenie stosownych ograniczeń - normy określone w art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy. Nie ulega wątpliwości, iż zmiany wprowadzone na podstawie ww. noweli do ustawy o VAT poprzez nie wskazanie we wzmiankowanych przepisach oraz w załączniku Nr 9 do ustawy przeznaczeń specjalnych dla karetek jako pojazdów stanowiących środek transportu przeznaczony do przewozu chorych lub rannych pozbawiły Stronę prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z użytkowaniem takich pojazdów. 7. Analizując przepisy art. 86 ust. 4 pkt 2 i ust. 7 oraz art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT w brzmieniu sprzed 22 sierpnia 2005 r. należy stwierdzić, że nowelizacja ustawy, która weszła w życie z powyższą datą w szczególności w zakresie nowej regulacji art. 86 ust. 4 pkt 5 i treści załącznika nr 9 do ustawy o VAT, w stosunku do podmiotów odliczających podatek naliczony związany z pojazdami specjalnymi – karetkami był sprzeczny z przepisem art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy i tym samym nie może wywierać negatywnych skutków dla podatnika. Warto także wskazać, iż organy podatkowe w swoim stanowisku nie przeanalizowały skutków prawnych związanych z brzmieniem objaśnienia do załącznika Nr 9 ustawy o VAT, w którym Ustawodawca zawarł stwierdzenie, że wykaz pojazdów specjalnych dotyczy pojazdów specjalnych, które spełniają warunki i wymagania techniczne określone dla przeznaczeń tych pojazdów, zawarte w odrębnych przepisach. 8. Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 190 p.p.s.a. – uchylił zaskarżoną decyzję. O zakresie w jakim uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania sądowego Sąd zasądził na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 w zw. z § 4 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło