II SA/Wa 81/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Beata Gibzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie prawa do świadczenie przedemerytalnego oddala skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145a k.p.a. i art. 149 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] września 2000 r. B. M. został uznany za osobę bezrobotną od dnia 6 września 2000 r. Następnie decyzją z dnia [...] września 2000 r. przyznane zostało mu prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 7 września 2000 r. Z uwagi na nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego decyzją z dnia [...] września 2000 r. pozbawiony został statusu bezrobotnego. Pismem z dnia 12 stycznia 2003 r. B. M. wystąpił do [...] Urzędu Pracy w K. z wnioskiem o przekwalifikowanie zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne w związku ze spełnieniem warunków do uzyskania wskazanego świadczenia. Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie przyznania B. M. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 14 stycznia 2003 r. z powodu niespełnienia warunków określonych w art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Od decyzji tej strona wniosła odwołanie do Wojewody [...], który decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję B. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2005 r. sygn. akt II SA/Kr 1279/03 oddalił tę skargę. Pismem z dnia 4 listopada 2005 r. B. M. ponownie wystąpił z wnioskiem o przyznanie świadczenia przedemerytalnego od dnia 12 stycznia 2003 r., jak to określił "w związku z sytuacją prawną od dnia 1 listopada 2005 r.". Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie przyznania B. M. "od dnia 12.01.2003 r. prawa do świadczenia przedemerytalnego z powodu niespełnienia warunków określonych w art. 150a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i w art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31.12.2001 r.". Od decyzji tej strona wniosła odwołanie do Wojewody [...], który decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 12 czerwca 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 490/06 oddalił skargę B. M. na powyższą decyzję Wojewody. W dniu 5 listopada 2007 r. B. M. skierował do [...] Urzędu Pracy w K. pismo w sprawie przyznania mu od dnia 13 stycznia 2003 r. świadczenia przedemerytalnego, w którym powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r., sygn. akt SK 15/05. [...] Urząd Pracy w K. potraktował powyższy wniosek, jako złożony w trybie skargowym przewidzianym działem VIII k.p.a.. W związku z tym, pismem z dnia [...] listopada 2007 r. udzielił B. M. odpowiedzi na piśmie. Po otrzymaniu powyższej odpowiedzi B. M. zwrócił się do Wojewody [...] o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Dyrektor Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego udzielił stronie odpowiedzi w piśmie z dnia [...] stycznia 2008 r., które stało się przedmiotem skargi B. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SA/Kr 261/08 WSA w Krakowie odrzucił tę skargę. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, iż "pozostaje natomiast otwartą kwestią, czy wniosek skarżącego z dnia 05.11.2007 r. nie powinien być potraktowany jako inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie o świadczenie przedemerytalne i w związku z tym organy winny zająć stosowne stanowisko w formie przewidzianej dla tego postępowania, nie zaś poprzez działanie w trybie skargowym". Ze względu na ww. stanowisko Sądu oraz fakt, iż B. M. w piśmie z dnia 5 listopada 2007 r. powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18.09.2006 r. sygn. akt SK 15/05, Wojewoda [...] potraktował je jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2008 r., wydaną na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145a § 2 k.p.a., orzekł o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., uznając iż B. M. uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Minister Pracy i Polityki Społecznej, po rozpoznaniu odwołania B. M., decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., na mocy art. 138 § 2 k.p.a., uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji nie podjął żadnych działań w celu należytego wyjaśnienia treści żądania wnioskodawcy zawartego w piśmie z dnia 5 listopada 2007 r. Organ I instancji, mając na uwadze przepisy art. 7, 8, 9 k.p.a., w celu wyjaśnienia wątpliwości żądania, winien zatem zwrócić się do strony o sprecyzowanie złożonego pisma. Na ww. rozstrzygnięcie strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 75/09 oddalił skargę. W związku z decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2008 r. Wojewoda [...] pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. wystąpił do strony o sprecyzowanie jej żądania zawartego w piśmie z dnia 5 listopada 2007 r. poprzez wskazanie, wznowienia którego postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wojewody [...] się domaga. Na wezwanie to B. M. odpowiedział pismem z dnia 19 grudnia 2008 r. Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 75/09 Wojewoda [...] kolejnym pismem z dnia [...] lipca 2009 r. ponownie wezwał stronę do sprecyzowania jej żądania w kwestii wznowienia postępowania. Swoje stanowisko w tym zakresie B. M. przekazał w piśmie z dnia 4 sierpnia 2009 r., w którym odwołał się do wyroku WSA w Krakowie z dnia 12.06.2007 r. sygn. akt III SA/Kr 490/06, który dotyczył decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnie 2006 r. W związku z takim stanowiskiem strony Wojewoda [...] przyjął, iż jej intencją było wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] kwietnie 2006 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. wydaną na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145a § 2 k.p.a. Wojewoda [...] orzekł o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2006 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2006 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Od decyzji tej B. M. wniósł odwołanie do Ministra Pracy i Polityki Społecznej, w którym wskazał, że w dacie wnoszenia przez niego skargi do Sądu na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. nie było jeszcze orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. SK 15/05, dlatego jego odwołanie było uzasadnione art. 150a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Dopiero po niekorzystnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 czerwca 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 490/06 zasadnym stało się więc powoływanie przez niego na powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Minister Pracy i Polityki Społecznej rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] października 2009 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145a i art. 149 § 3 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. W uzasadnieniu decyzji, przedstawiając kolejne zmiany stanu prawnego odnośnie świadczeń przedemerytalnych, organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 18 września 2006 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał sprawę z zakresu konstytucyjności niektórych przepisów dotyczących zasad uzyskiwania świadczeń przedemerytalnych. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt SK 15/05 opublikowane zostało w dniu 26 września 2006 r. Wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145a k.p.a. wnosi się natomiast w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia TK, powinien więc zostać on wniesiony do dnia 26 października 2006 r. W niniejszej sprawie mamy zatem do czynienia z niezachowaniem miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż strona wystąpiła z takim wnioskiem dopiero w dniu 5 listopada 2007 r., czyli po upływie ustawowego terminu. Ponadto strona nie wnosiła o przywrócenie terminu do dokonania czynności, której terminu uchybiła. Organ odwoławczy podzielił jednocześnie stanowisko Wojewody [...], że dla oceny czy strona dochowała terminu określonego w art. 145a § 2 k.p.a. znaczenie ma termin złożenia przez nią wniosku po opublikowaniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r., nie zaś pisma składane przez stronę przed tą datą. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. M. stwierdził, że nigdy nie ubiegał się o wznowienie postępowania w oparciu o decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. mimo, iż decyzja ta zawiera wiele uchybień prawnych. Jego odwołanie skierowane do Ministra Pracy i Polityki Społecznej dotyczyło decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz przyznania mu świadczenia przedemerytalnego w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 15/05. Podniósł ponadto, że w dacie wydawania przez WSA w Krakowie wyroku z dnia 12 czerwca 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 490/06 obowiązywał już wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt SK 15/05, a zatem sprawa powinna być rozpoznana z uwzględnieniem tego stanu prawnego. WSA w Krakowie pominął jednak ten fakt, a zatem jego wniosek z dnia 5 listopada 2007 r. powinien być traktowany przez organ jako inicjujący nowe postępowanie. Upieranie się zaś przez Wojewodę [...], że jest to wniosek o wznowienie postępowanie jest niestosowne i niedopuszczalne. Minister Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący w piśmie procesowym z dnia 26 stycznia 2010 r. podtrzymał swoje stanowisko, że nie występował do organu o wznowienie postępowania, natomiast to organy próbowały go nakłonić do niekorzystnego dla niego wystąpienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga B. M. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2009 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Na wstępie należy podkreślić, że kwestia przyznania skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego była już przedmiotem rozpoznania przez organy i została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., który utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2006 r. o odmowie przyznania B. M. tego świadczenia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 12 czerwca 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 490/06 oddalił skargę B. M. na powyższą decyzję Wojewody. Z uwagi zatem na stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), kwestia przyznania skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego nie mogła być przedmiotem rozpoznania przez organy po raz kolejny w normalnym trybie, w ramach wszczętego nowego postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę treść wniosku skarżącego z dnia 5 listopada 2007 r., w którym, wnosząc ponownie o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt SK 15/05, a także treść pism precyzujących ten wniosek z dnia 19 grudnia 2008 r. oraz z dnia 4 sierpnia 2009 r., organ miał uzasadnione podstawy do tego aby potraktować pismo skarżącego z dnia 5 listopada 2007 r. jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. W pismach tych skarżący, nawiązując do prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 czerwca 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 490/06 zwrócił się wyraźnie o ponowne rozpoznanie jego sprawy o przyznanie świadczenia przedemerytalnego z uwzględnieniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt SK 15/05. Tryb wznowienia postępowania jest instytucją procesową, która ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne prowadzące do wydania decyzji było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną, a podstawy wznowienia postępowania określone zostały enumeratywnie w przepisach art. 145 § 1 k.p.a. oraz art. 145a § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 145a k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W tej sytuacji skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Organ rozpatrując pismo skarżącego z dnia 5 listopada 2007 r. jako wniosek o wznowienie postępowania miał obowiązek zbadać w pierwszej kolejności dopuszczalność wznowienia z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych oraz kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu z art. 145a § 2 k.p.a. Nie mógł natomiast na tym etapie postępowania oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez skarżącego faktycznie wystąpiły. Tę kwestię organ mógłby rozważać dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt SK 15/05 został opublikowany w dniu 26 września 2006 r., natomiast skarżący skierował do organu wniosek o wznowienie postępowania z powołaniem się na powyższy wyrok dopiero w dniu 5 listopada 2007 r., a zatem nie zachował jednomiesięcznego terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania z art. 145a § 2 k.p.a., nie wystąpił też o przywrócenie tego terminu. W tej sytuacji organ na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., zobligowany był wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Należy jednocześnie podkreślić, że postępowanie jakie toczyło się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie sygn. akt III SA/Kr 490/06 nie stanowiło przeszkody do wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie przyznania świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. Ponadto należy zauważyć, że skarżący wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania dopiero kilka miesięcy po wydaniu przez WSA z Krakowie wyroku w jego sprawie, który zapadł w dniu 12 czerwca 2007 r. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.