II SA/Bd 272/10

27 kwietnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie WSA: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Uczelnianej Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] Szkoły Wyższej w [...] z dnia [...] stycznia 2010r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium na wyżywienie oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Uczelniana Odwoławcza Komisja Stypendialna Kujawsko – Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy (w skrócie - "Komisja Odwoławcza") utrzymała w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] odmawiającą skarżącemu A. S. stypendium na wyżywienie na okres od [...] października 2009 r. do [...] lutego 2010 r. W uzasadnieniu Komisja Odwoławcza wskazała na treść art. 179 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 164, poz. 1365; z późn. zm.; zwanej w skrócie "P.s.w."). Ponadto stwierdziła, że zgodnie z § 1 Zarządzenia Nr 25/2009 Rektora Kujawsko – Pomorskiej Szkoły Wyższej z dnia 23 września 2009 r. w związku z art. 179 ust. 2 P.s.w. oraz § 1 ust. 4 Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Kujawsko – Pomorskiej Szkoły Wyższej w B.ydgoszczy (stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 24/2009 Rektora Kujawsko – Pomorskiej Szkoły Wyższej z dnia 23 września 2009 r.; zwanego dalej w skrócie "Regulaminem") - wysokość progu dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium na wyżywienie wynosi 351 zł netto. Komisja tymczasem ustaliła, że dochód na jednego członka rodziny skarżącego wynosi [...] zł netto. Odnośnie liczby członków rodziny skarżącego Komisja Odwoławcza uznała, że wbrew temu co wskazał skarżący we wniosku o przyznanie stypendium, jego rodzina składa się z trzech a nie pięciu osób. Zdaniem organu rodzina skarżącego składa się ze skarżącego, jego żony i córki skarżącego Z. S.. Do rodziny nie można natomiast zaliczyć dzieci skarżącego: K. S. i R. S. Jak wynika bowiem z dołączonego do wniosku wyroku Sądu Okręgowego we Włocławku z dnia 23 października 2002 r. (sygn. akt I.1.C 100/01) skarżący został zobowiązany do ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem i wychowaniem dzieci i z tego tytułu został zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz K. i R. S. w łącznej kwocie 700 zł. W związku z tą formą realizacji przez skarżącego obowiązku alimentacyjnego organ nie zaliczył K. i R. S. do rodziny skarżącego, natomiast stosownie do art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992; z późn. zm.; zwanej w skrócie "u.ś.r.") kwotę zapłaconych na ich rzecz alimentów odliczono od dochodu rodziny skarżącego. W skardze do sądu administracyjnego skarżący podniósł, że organ nie wskazał przyczyn, dla których nie zaliczył R. i K. S. do jego rodziny, co powinno nastąpić stosownie do art. 179 ust. 4 pkt 2 P.s.w. oraz § 4 ust. 3 zdanie drugie Regulaminu, a tym samym naruszył art. 107 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Istotną kwestią w kontrolowanej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy do liczby członków rodziny, uwzględnianej przy obliczaniu dochodu na członka rodziny studenta ubiegającego się o stypendium, wlicza się te dzieci studenta, którym student dostarcza środków utrzymania poprzez wypłatę kwot alimentów. Należy zauważyć, że P.s.w. nie definiuje, jakie osoby należy zaliczyć do kręgu "rodziny" studenta. W art. 179 ust. 2 P.s.w. upoważnia natomiast rektora uczelni wyższej, działającego w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego, do ustalenia wysokości dochodu "na osobę w rodzinie studenta" uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe. Stosownie do art. 179 ust. 5 P.s.w. miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe należy ustalać na zasadach określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, z uwzględnieniem treści art. 179 ust. 4 P.s.w. oraz zastrzeżeń ujętych w punktach 1 – 5 art. 179 ust. 5 P.s.w. Przy obliczaniu dochodu na osobę w rodzinie ustawodawca nakazuje zatem w pierwszej kolejności odwołać się do zasad określonych w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do art. 3 pkt 16 u.ś.r. do rodziny zalicza się małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. W rozumieniu tego przepisu rodzinę stanowią zatem rodzice i dzieci pozostające na ich utrzymaniu bez względu na to, czy pomiędzy rodzicami została orzeczona separacja lub rozwód. Nie można natomiast sumować dochodów członków tak określonej rodziny w przypadku kiedy jedno z rodziców jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 3 pkt 17a u.ś.r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 1134/07, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 509727). Stosownie do tego przepisu do osób samotnie wychowujących dziecko zalicza się także rodzica rozwiedzionego, który nie wychowuje dziecka wspólnie z drugim rodzicem. Jeżeli zatem dziecko jest wychowywane tylko przez jednego z rodziców – nie wchodzi w skład rodziny drugiego z rodziców. Znajduje to odbicie w treści art. 3 pkt 1 u.ś.r., na który zasadnie zwrócił uwagę organ. Zgodnie z tym przepisem ilekroć w ustawie o świadczeniach rodzinnych mowa o dochodzie – oznacza to wskazane przez ustawodawcę przychody i dochody, od których jednakże odlicza się kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Jednocześnie w rozumieniu tego przepisu do dochodu zalicza się alimenty na rzecz dzieci (art. 3 pkt 1 lit. c tiret czternaste). Zdaniem Sądu z zestawienia wskazanych przepisów należy wywodzić, że o ile rodzicie nie wychowują wspólnie dziecka (tj. nie wychowują dziecka we wspólnym gospodarstwie domowym) – dziecka tego nie zalicza się do rodziny rodzica, który go nie wychowuje, natomiast od dochodu takiego rodzica odlicza się kwotę alimentów, które łoży na dziecko wychowywane przez drugiego z rodziców. W przedmiotowej sprawie w wyroku rozwodowym z dnia 23 października 2002 r. Sąd Okręgowy ustalił miejsce stałego pobytu R. i K. S. każdorazowo w miejscu zamieszkania B. S. (poprzedniej żony skarżącego). Jednocześnie skarżący został zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz ww. dzieci. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, obecnie skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną M. M. B. oraz ich dzieckiem Z. S. (k. 35 akt administracyjnych). Zdaniem Sądu, w świetle powyższych rozważań dotyczących przepisów P.s.w i u.s.r. w takiej sytuacji organ zasadnie uznał, że nie można R. i K. S. zaliczyć w poczet tych członków rodziny skarżącego, których należy uwzględnić przy obliczaniu dochodu na osobę w rodzinie skarżącego. Niezasadny jest tym samym zarzut naruszenia art. 179 ust. 4 pkt 2 P.s.w. Przepis ten określa, iż przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego do uzyskania do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe należy brać pod uwagę dochody dzieci niepełnoletnich będących na utrzymaniu studenta lub jego małżonka, dzieci pobierających naukę do 26 roku życia, a jeżeli 26 rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek. W świetle jednakże przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, do których odsyła art. 179 ust. 5 P.s.w., dziećmi pozostającymi na utrzymaniu studenta rozwiedzionego są te dzieci, wobec których wypełnia obowiązek alimentacyjny poprzez osobiste starania o ich utrzymanie, a nie te, wobec których wypełnia obowiązek alimentacyjny poprzez zapłatę kwoty alimentów do rąk drugiego rodzica, na którego utrzymaniu osobistym dziecko pozostaje. Za niezasadny należało uznać także zarzut naruszenia § 4 ust. 3 zdanie drugie Regulaminu. Przepis ten zawiera jedynie definicję "dziecka", bez rozstrzygnięcia istotnej dla sprawy kwestii, tj. w jakich przypadkach należy zaliczać je do kręgu członków rodziny studenta uwzględnianych przy obliczaniu dochodu na osobę w rodzinie studenta. Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.