III SA/Po 178/10
WyrokWSA w Poznaniu2010-04-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Szymon Widłak, Sędzia WSA Beata Sokołowska, Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podział spółki z ograniczoną odpowiedzialnością poprzez wydzielenie zorganizowanej części przedsiębiorstwa do nowo zawiązanej spółki, w trybie art. 529 § 1 pkt 4 KSH, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC)?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację Ministra Finansów, uznając ją za wadliwą proceduralnie. Organ podatkowy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 14c § 2 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h, poprzez niewyczerpujące uzasadnienie prawne i brak odniesienia się do stanowiska wnioskodawcy. Interpretacja nie udzieliła precyzyjnej odpowiedzi na pytanie o opodatkowanie podziału spółki, co uniemożliwiło wnioskodawcy uzyskanie jasnej informacji prawnej.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni wystąpiła o interpretację indywidualną dotyczącą podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) w związku z podziałem spółki z o.o. poprzez wydzielenie zorganizowanej części przedsiębiorstwa do nowo zawiązanej spółki. Wnioskodawczyni uważała, że taka czynność nie podlega opodatkowaniu PCC, powołując się na zmiany w ustawie wprowadzające implementację dyrektywy UE dotyczącej podatków od gromadzenia kapitału. Minister Finansów wydał interpretację uznającą stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe, jednakże skarżąca zarzuciła brak uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz błędną wykładnię przepisów. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów i zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Małgorzata Górecka (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi A. B.- Ż. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia .... r. nr w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego kwotę ... zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. /-/M. Górecka /-/Sz. Widłak /-/B. Sokołowska
Wnioskodawczyni wystąpiła o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych.
Wnioskodawczyni przedstawiła następujący stan faktyczny : dnia 18 sierpnia 2009 roku Zgromadzenie Wspólników Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością podjęto uchwałę, zaprotokołowaną aktem notarialnym przez wnioskodawczynię, w której wspólnicy postanowili dokonać, w trybie art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych, podziału Spółki Sp. z o.o. poprzez wydzielenie ze Spółki Dzielonej Spółki Nowo Zawiązanej na warunkach określonych w planie podziału (w drodze przeniesienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa Spółki Dzielonej P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością), zatwierdzić plan podziału Spółki Dzielonej załączony do uchwały oraz zatwierdzić treść umowy spółki Nowo Zawiązanej, załączoną do uchwały. Następnie w tym samym akcie notarialnym wspólnicy nowo zawiązanej spółki, w trybie art. 541 § 1 i 2 Kodeksu spółek handlowych podjęli uchwałę, w której postanowili zatwierdzić plan podziału Spółki Dzielonej oraz zatwierdzić treść umowy spółki Nowo Zawiązanej. W konsekwencji powyższego aktu notarialnego, po zarejestrowaniu w Krajowym Rejestrze Sądowym podziału spółki powstanie spółka z o.o. P., której kapitał zakładowy pokryty będzie zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa wydzieloną ze spółki B. Spółka z o.o. Kapitał zakładowy spółki B. Spółka z o.o. nie ulegnie obniżeniu, gdyż wydzielenie nastąpi z kapitału zapasowego tej spółki.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie :
Czy w sytuacji podjęcia przez Zgromadzenie Wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością uchwał w sprawach:
a) podziału spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,
b) wyrażenia zgody na plan podziału spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,
c) wyrażenia zgody na treść umowy nowo zawiązanej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (wydzielonej ze spółki dzielonej) w konsekwencji, których - po rejestracji podziału - powstanie nowa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością o kapitale zakładowym określonym w uchwale działowej, powstaje obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych oraz czy notariusz sporządzający protokół z opisanej czynności zobowiązany jest do pobrania od umowy spółki nowo zawiązanej tego podatku, obliczonego od wartości kapitału zakładowego, wskazanego w zaakceptowanej treści umowy spółki nowo zawiązanej ?
Zdaniem wnioskodawczyni, zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej ustawa pcc), podatkowi podlegają czynności enumeratywnie wyliczone w ustawie. Wśród czynności tych w punkcie k) ustępu 1 powołanego artykułu wymienione zostały umowy spółki. Następnie w art. 1 ust. 3 sprecyzowano, jakie czynności - na potrzeby podatku - należy uznawać za zmiany umowy spółki określając, iż "w przypadku umowy spółki za zmianę umowy uważa się:
1) przy spółce osobowej - wniesienie lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania;
2) przy spółce kapitałowej - podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty;
3) przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego;
4) przeniesienie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim:
a) rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej, jeżeli jej siedziba nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego,
b) siedziby spółki kapitałowej, jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego
- także wtedy, gdy czynność ta nie powoduje podwyższenia kapitału zakładowego."
Analizując przytoczoną regulację -zdaniem wnioskodawcy-zauważyć należy, iż w punkcie 3) wymienione zostały wprost czynności obejmujące przekształcenia oraz łączenia spółek, z dodatkowym zastrzeżeniem, natomiast brakuje na tej liście czynności podziału spółek, które to czynności uregulowane są w jednym tytule IV Kodeksu spółek handlowych: "Łączenie, podział i przekształcanie spółek". Wskazany brak czynności podziału, wśród czynności podlegający opodatkowaniu, jest – w ocenie wnioskodawcy- konsekwencją zmiany ustawy pcc wprowadzonej z dniem 1 stycznia 2009 r. w celu wdrożenia do polskiego systemu prawnego Dyrektywy Rady 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. Urz. UEL46 z 21.02.2008, str. 11).
W preambule powołanej Dyrektywy, jej regulacje mają na celu ujednolicenie prawodawstwa dotyczącego podatków pośrednich od gromadzenia kapitału, tak aby w możliwie największym stopniu wyeliminować czynniki, które mogą zakłócać warunki konkurencji lub utrudniać swobodny przepływ kapitału. Zasadniczym celem jej wprowadzenia jest – zdaniem wnioskodawczyni- wyeliminowanie nierównego traktowania, podwójnego opodatkowania i dysproporcji. Realizując powyższe cele w art. 3 Dyrektywy wymieniono czynności obejmujące swoim zakresem wkład kapitałowy, natomiast w art. 4 czynności uważane za działania restrukturyzacyjne i tylko takie czynności objęte mogą zostać obowiązkiem podatkowym w ramach podatku kapitałowego, jakim jest podatek od czynności cywilnoprawnych. Do czynności dotyczących wkładów kapitałowych zaliczono m.in. następujące operacje:
a) utworzenie spółki kapitałowej,
b) przekształcenie spółki, przedsiębiorstwa, stowarzyszenia lub osoby prawnej, która nie jest spółką kapitałową, w spółkę kapitałową,
c) podwyższenie kapitału spółki kapitałowej poprzez wniesienie wkładów jakiegokolwiek rodzaju.
Natomiast do czynności dotyczących działań restrukturyzacyjnych zaliczono:
a) przeniesienie przez jedną lub kilka spółek kapitałowych wszystkich swoich aktywów i pasywów, lub jednego bądź więcej oddziałów do jednej lub więcej spółek kapitałowych, które są w trakcie tworzenia lub już istnieją pod warunkiem że rekompensata obejmuje przynajmniej częściowo papiery wartościowe reprezentujące kapitał spółki przejmującej,
b) przejęcie przez spółkę kapitałową, która jest w trakcie tworzenia lub już istnieje, udziałów dających większość głosów w innej spółce kapitałowej, pod warunkiem że rekompensata obejmuje przynajmniej częściowo papiery wartościowe reprezentujące kapitał tej pierwszej spółki (...).
W konsekwencji, spośród zakresu czynności, które mogą zostać objęte przez ustawodawstwo krajowe podatkiem kapitałowym, wyłączono czynności związane z podziałem spółek, co – w ocenie wnioskodawcy- jest logiczną konsekwencją naczelnej zasady jednokrotności opodatkowania kapitału. Kapitał zakładowy spółki powstającej w wyniku podziału ma bowiem swoje źródło w kapitale zakładowym spółki dzielonej (w przypadku podziału z obniżeniem kapitału zakładowego spółki dzielonej), który został już opodatkowany podatkiem kapitałowym, bądź też w zyskach spółki dzielonej przeznaczanych na kapitał zapasowy, które opodatkowane zostały podatkiem dochodowym (w przypadku podziału bez obniżania kapitału zakładowego spółki dzielonej). Zgodnie żart. 15 powołanej Dyrektywy, kraje członkowie miały obowiązek transponowania do porządku krajowego regulacji Dyrektywy do dnia 31 grudnia 2008 r.
Realizując ten obowiązek ustawodawca przygotował projekt zmian ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, który w dniu 7 lipca 2008 r. przedstawiony został Sejmowi wraz z uzasadnieniem projektu i stanowiskiem stosownych organów (Druk Sejmowy nr 748), W uzasadnieniu do projektu ustawy (strona 2 uzasadnienia) zaznaczono, iż ma on na celu wdrożenie dyrektywy Rady nr 2008/7AA/E. W uzasadnieniu zmian art. 1 ustawy znajdujących się na tej samej stronie wskazano jednoznacznie, iż w zakresie opodatkowania spółek kapitałowych zaszły zmiany dotyczące katalogu czynności uznawanych za zmianę umowy spółki kapitałowej dla celów opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, w tym:
1. zniesienie opodatkowania podziału spółek jako czynności restrukturyzacyjnych w świetle dyrektywy,
2. zniesienie opodatkowania zmiany umowy spółki kapitałowej związanej z przeniesieniem między państwami członkowskimi rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej lub jej statutowej siedziby.
Analiza przytoczonych regulacji aktualnie obowiązującej ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, Dyrektywy Rady nr 2008/7AA/E, a zwłaszcza literalne brzmienie uzasadnienia zmian art. 1 ustawy wskazują- zdaniem wnioskodawcy- , iż czynność podziału spółek, jako czynność restrukturyzacyjna nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
W konsekwencji notariusz protokołujący uchwałę o podziale spółki, w ramach której wspólnicy dokonują również akceptacji treści umowy nowo zawiązanej spółki z o.o. nie jest zobowiązany do pobrania jako płatnik podatku od czynności cywilnoprawnych, podatku ustalanego w odniesieniu do wartości kapitału zakładowego spółki nowo zawiązanej. Powstanie tej spółki będące konsekwencją m.in, zaakceptowania przez przyszłych wspólników treści jej umowy, które dojdzie do skutku z chwilą rejestracji przez sąd rejestrowy uchwały działowej, nie jest bowiem czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W świetle regulacji art. 530 Kodeksu spółek handlowych nie sposób bowiem prawnie rozgraniczyć podziału istniejącej spółki od powstania nowej spółki, jest to jedna czynność prawna - czynność podziału.
Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) działając w imieniu Ministra Finansów stwierdził w interpretacji indywidualnej z dnia 03.12.2009 r., że stanowisko Pani A. jest nieprawidłowe.
Organ stwierdził, iż w myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.) podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają:
1) następujące czynności cywilnoprawne:
1. umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2. umowy pożyczki,
3. umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
4. umowy dożywocia,
5. umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat i dopłat,
6. ustanowienie hipoteki,
7. ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
8. umowy depozytu nieprawidłowego,
9. umowy spółki,
2) zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;
3) orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.
Stosownie do art. 1 ust. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku umowy spółki za zmianę umowy uważa się:
1) przy spółce osobowej - wniesienie lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw do nieodpłatnego używania;
2) przy spółce kapitałowej - podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty;
1) przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki
osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego.;
4) przeniesienie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim:
a) rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej, jeżeli jej siedziba nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego,
b) siedziby spółki kapitałowej, jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego
- także wtedy, gdy czynność ta nie powoduje podwyższenia kapitału zakładowego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.
W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których umowy spółki i ich zmiany nie podlegają powyższemu podatkowi. Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy nie podlegają podatkowi umowy spółki i jej zmiany związane z:
a) łączeniem spółek kapitałowych,
b) przekształceniem spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową,
c) wniesieniem do spółki kapitałowej, w zamian za jej udziały lub akcje:
1. oddziału spółki kapitałowej,
2. udziałów lub akcji innej spółki kapitałowej dających w niej większość głosów albo kolejnych udziałów lub akcji, w przypadku gdy spółka, do której są wnoszone te udziały lub akcje, posiada już większość głosów.
Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny i przytoczone przepisy prawne organ uznał, iż powyższe czynności nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, jeżeli zostaną spełnione warunki wynikające z art. 2 pkt 6 lit. c) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Zatem notariusz sporządzający protokół z opisanej czynności nie jest zobowiązany do pobrania podatku od umowy spółki nowo zawiązanej.
Strona w piśmie z dnia 21.12.2009 r. wezwała do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie błędnej interpretacji i wydanie interpretacji zgodnej ze stanowiskiem prezentowanym przez wnioskodawczynię. Zarzucono organowi rażące naruszenie art. 210 Ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego. Powołana przez organ podstawa zwolnienia od podatku – art. 2 pkt. 6 lit. c tiret 2 ustawy nie znajduje w ogóle zastosowania w sprawie ze względu na jej odmienny stan faktyczny.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie organ w piśmie z dnia 20.01.2010 r. stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniesiono o uchylenie interpretacji w całości z uwagi na fakt braku ustalenia stanu prawnego, podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 210 §1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez pominięcie przez organ wydający decyzję jej faktycznego i prawnego uzasadnienia) oraz naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 1 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych poprzez brak ich zastosowania oraz art. 2 pkt 6 lit. c) tiret 2 ustawy o pcc poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie).
W ocenie strony skarżącej wydana interpretacja narusza przepisy postępowania, tj. art. 210 § 1 pkt. 6 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z tym przepisem decyzja zwiera uzasadnienie faktyczne i prawne. W zaskarżonej decyzji organ wprawdzie powołał przepis prawa, który jego zdaniem był podstawą wydania decyzji, jednak sprowadzało się to tylko i wyłącznie do podania fragmentu ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Organ nie odniósł się w ogóle do stanowiska wnioskodawcy, wskazanego przez niego stanu faktycznego i prawnego, ani nie wskazał przesłanek zastosowania powołanej przez niego kwalifikacji prawnej. Zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego (także prowadzonego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej), decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać, jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej w sprawie. W związku z powyższym brak ustosunkowania się do stanowiska prawnego wnioskodawcy oraz powierzchowne wskazanie podstawy prawnej bez jej odniesienia do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku stanowi naruszenie postępowania.
Zdaniem skarżącej, organ wydający zaskarżoną decyzję nie dokonał wykładni i nie zastosował przepisów art. 1 ust. 1 pkt k) w związku z art. 1 ust 3 ustawy o pcc. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy o pcc, podatkowi podlegają czynności enumeratywnie wyliczone w ustawie. Wśród czynności tych w punkcie k) ustępu 1 powołanego artykuły wymienione zostały umowy spółki. Następnie w art. 1 ust. 3 sprecyzowano, jakie czynności - na potrzeby podatku - należy uznawać za umowy spółki .
Analizując wskazane powyżej przepisy prawa- zdaniem skarżącej- zauważyć należy, iż podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają zmiany umowy spółki będące wynikiem przekształcenia lub łączenia się spółek, z zastrzeżeniem, iż nastąpi zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego spółki (art. 1 ust 3 pkt 3 ustawy o pcc). Przepis ten wprost wymienia czynności obejmujące przekształcenia oraz łączenia spółek, nie regulując czynności podziału spółek.
Skarżąca podtrzymała swoją dotychczasową argumentację podaną we wniosku o interpretację indywidualną odnośnie zmiany przepisów ustawy o pcc wprowadzonej z dniem 1 stycznia 2009r. mającej za cel wdrożenie do polskiego systemu prawnego Dyrektywy Rady 2008/7AA/E z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. Urz. UE L 46 z 21.02.2008, str. 11) i wynikającej stąd konsekwencji powodującej, iż spośród zakresu czynności, które mogą zostać objęte przez ustawodawstwo krajowe podatkiem kapitałowym, wyłączono czynności związane z podziałem spółek.
Skarżąca w skardze ponownie podkreśliła, iż analiza przytoczonych regulacji aktualnie obowiązującej ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, Dyrektywy Rady nr 2008/7/WE, a zwłaszcza literalne brzmienie uzasadnienia zmian art. 1 ustawy wskazują iż czynność podziału spółek, jako czynność restrukturyzacyjna nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, iż notariusz protokołujący uchwałę o podziale spółki, w ramach której wspólnicy dokonują również akceptacji treści umowy nowo zawiązanej spółki z o.o. nie jest zobowiązany do pobrania jako płatnik podatku od czynności cywilnoprawnych, podatku ustalanego w odniesieniu do wartości kapitału zakładowego spółki nowo zawiązanej.
W ocenie skarżącej organ wydając zaskarżoną interpretację dokonał naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 pkt. 6 lit c) ustawy o pcc, co spowodowało jego niewłaściwe zastosowanie.
Zdaniem skarżącej dokonując literalnej wykładni powołanego przez organ przepisu art. 2 pkt. 6 lit c) ustawy o pcc- wskazać należy, iż przepis ten stosuje się do zmian umów spółki związanych z wniesieniem do spółki kapitałowej udziałów lub akcji, jeżeli w zamian za nie wnosi się udziały lub akcje innej spółki kapitałowej, które dają większość głosów. Dotyczy to też sytuacji, gdy do spółki, która posiada udziały lub akcje innej spółki kapitałowej i posiada już większość głosów, w zamian za jej udziały lub akcje, wnosi się kolejne udziały lub akcje. Ten przepis nie miał jednak zastosowania w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym.
W ramach dokonanego, w trybie art. 529 § 1 pkt 4 kodeksu spółek handlowych, podziału Spółki B. poprzez wydzielenie ze Spółki Dzielonej Spółki Nowo Zawiązanej nie doszło bowiem do wniesienia w zamian za udziały spółki Nowo Zawiązanej udziałów lub akcji innej spółki kapitałowej. W niniejszej sprawie do spółki Nowo Zawiązanej wniesiono tylko zorganizowaną część przedsiębiorstwa Spółki Dzielonej. Ponadto wskazano, iż w skład przedsiębiorstwa wniesionego do spółki Nowo Zawiązanej nie wchodziły ani udziały ani akcje innych spółek kapitałowych.
Powołanie przez organ jako podstawy decyzji art. 2 pkt. 6 lit c) ustawy o pcc, - w ocenie skarżącej- było błędne i nie powinno stanowić podstawy rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zdaniem skarżącej, w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym notariusz nie ma obowiązku pobrania podatku od czynności cywilno prawnej od umowy spółki nowo zawiązanej, ale wynika to z przepisu art. 1 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o pcc, a nie art. 2 pkt 6 lit. c) ustawy o pcc.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga okazała się uzasadniona.
Należy wskazać na wstępie, że sąd administracyjny na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 12760, ze zm.) uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a (ostatni ze wskazanych punktów dotyczy pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanej w indywidualnych sprawach) uchyla ten akt lub interpretację, albo stwierdza bezskuteczność czynności.
Specyfika postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego polega miedzy innymi na tym, że organ rozpatruje sprawę wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowisko podatnika). Nie czyni w tym zakresie własnych ustaleń. Opisany we wniosku stan faktyczny może odnosić się np. do działań planowanych przez podatnika, które jeszcze nie nastąpiły. W stosunku do tych tylko okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego wydana w związku z pytaniami strony skarżącej w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych.
Organ wydając zaskarżoną obecnie interpretację indywidualną naruszył przepisy Ordynacji podatkowej.
Wskazać należy na wstępie, iż indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego (wydana w ramach art. 14 b § 1 Ordynacji podatkowej) winna zawierać ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z jej uzasadnieniem prawnym (art. 14 c § 1). W przypadku negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawierać powinna wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14 c § 2). Uzasadnienie prawne obejmuje przy tym wyjaśnienie przepisów prawa podatkowego objętych daną interpretacją oraz wskazanie ich prawidłowej wykładni. Rozstrzygnięcie organu musi spełniać wszystkie określone w przepisach Ordynacji podatkowej wymagania przewidziane dla decyzji organów podatkowych. Tylko bowiem łączne spełnienie wszystkich warunków formalnych wskazanych w art. 210 Ordynacji podatkowej pozwala uznać, że dana decyzja interpretacyjna odpowiada prawu pod względem proceduralnym. Wobec tego niewyczerpujące uzasadnienie decyzji indywidualnej uprawnia sąd administracyjny do jej uchylenia, a tym samym uwzględnienia skargi podatnika. Odpowiedź organu ma być tak sformułowana, aby określony podatnik uzyskał informację co do trafności jego stanowiska, a sama interpretacja ma wyjaśnić w wyczerpujący i rzetelny sposób, jaki przepis (przepisy) znajdą zastosowanie w jego indywidualnej sprawie. Wskazać należy ponadto, iż poprzez odesłanie zawarte w art. 14 h Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest zobowiązany do odpowiedniego stosowania w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej przepisów art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, określającego zasadę zaufania do organów podatkowych. Wynika z niej wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy w tym w zakresie dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz konkretnego ustosunkowania się do twierdzeń stron (zob. m. in. S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 103; wyrok WSA w Warszawie z 28.05.2008 r., III S.A./Wa 1/08, M. Pod. 2008/8/4; wyrok WSA w Bydgoszczy z 21.07.2009 r., I S.A./Bd 315/09, lex nr 516452; wyrok NSA z 27.06.2008 r., I FSK 783/07, lex nr 468869; wyrok WSA w Krakowie z 1.07.2009 r., I S.A./Kr 618/09, lex nr 510707 ).
Po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy Sąd uznał, iż organ podatkowy dokonując negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy w przedmiotowej interpretacji podatkowej nie dokonał wyczerpującego uzasadnienia prawnego, naruszając przez to art. 14 c § 2 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14 h Ordynacji podatkowej.
Przedstawiony przez stronę stan faktyczny wymagał udzielenia w interpretacji precyzyjnej i jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy czynność prawna polegająca na dokonaniu podziału spółki z o. o. w trybie art. 529 § 1 pkt. 4 Kodeksu spółek handlowych (czyli na przeniesieniu na spółkę nowo zawiązaną zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółki dzielonej) podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
W odpowiedzi udzielonej na to pytanie organ przytoczył przepisy ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. Nr 68 z 2007 r., poz. 450 ze zm.), zgodnie z którymi określone umowy spółki i ich zmiany podlegają obowiązkowi podatkowemu, wskazując też na sytuację wykluczającą powstanie tego obowiązku (z art. 2 pkt. 6 lit. c tiret 2 ustawy), nie wskazując jednak na bezpośredni związek pomiędzy tą regulacją prawną a stanem faktycznym podanym przez stronę. W rezultacie udzielona interpretacja nie zawierała praktycznie odpowiedzi na pytanie strony zawarte we wniosku.
Nie dokonano przez to rzetelnej wykładni przepisów prawa regulujących sytuację prawną wnioskodawcy w przedstawionym przez niego stanie faktycznym. Organ przy tym w ogóle nie odniósł się do stanowiska wyrażonego przez wnioskodawcę.
W skarżonej interpretacji brak jest jakichkolwiek wywodów na temat stanowiska wyrażonego we wniosku. Nie jest wiadomym dlaczego organ odmówił racji argumentacji wnioskodawcy, zaś odpowiedź organu na zadane jemu pytania nie zawiera żadnej informacji dla wnioskodawcy w kwestii jego interesującej.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził , że zaskarżona interpretacja dokonana została z naruszeniem art. 14 c § 2, i art. 121 § 1 w zw. z art. 14 h Ordynacji podatkowej , co powoduje konieczność jej uchylenia na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
O zwrocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 11270, ze zm.), zasądzając od Ministra Finansów zwrot należnego wpisu opłaty sądowej od skargi na indywidualną interpretację (200 zł) mając na uwadze pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowany w wyroku z dnia 27 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1738/06, że w sprawach dotyczących interpretacji prawa podatkowego należny jest wpis stały w wysokości 200 zł - §2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.). Nadto wraz ze zwrotem należnego wpisu sądowego zasądzono koszty zastępstwa procesowego (240 zł) wraz z zwrotem poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).
/-/ M. Górecka /-/ Sz. Widłak /-/ B. Sokołowska
D.W.d
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło