VII SA/Wa 300/10
WyrokWSA w Warszawie2010-04-28
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska, Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, dotyczącej zarurowania rowu melioracyjnego, została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności przepisów o właściwości organu oraz zasad postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa) oraz przepisów o właściwości organu (art. 156 § 1 kpa). Organ nie wyjaśnił, czy inwestycja stanowi urządzenie melioracji wodnych podstawowych, co wpływa na właściwość organu do wydania decyzji. Ponadto decyzja została wydana pomimo braku pozwolenia wodnoprawnego na część obszaru objętego pozwoleniem na budowę oraz rozbieżności z decyzją o warunkach zabudowy. W konsekwencji sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Stan faktyczny
R. F. i M. F. zaskarżyli decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z listopada 2009 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z 2002 r., która zatwierdzała projekt budowlany i udzielała pozwolenia na zarurowanie odcinka rowu melioracyjnego. Skarżący podnosili m.in. naruszenie przepisów dotyczących właściwości organu, brak pozwolenia wodnoprawnego na część obszaru inwestycji oraz niewłaściwe ustalenie charakteru rowu jako melioracyjnego zamiast cieku naturalnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od GINB na rzecz skarżących kwotę 460 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi R. F. i M. F. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. F. i M. F. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygnatura akt VII SA/Wa 300/10
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] listopada 2009r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego – w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2009r. w sprawie IIOSK 1350/08 po ponownym rozpoznaniu odwołania R. i M. F., M. G.i K. Z. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].12.2002r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą B. B. i R. i M. K. pozwolenia na zarurowanie odcinka rowu melioracyjnego położonego pomiędzy ulicami P. i C. zlokalizowanego na działkach nr [...] obr. [...] K.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Decyzją z dnia [...].04.2007r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].12.2002r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B. B. i R. i M. K. pozwolenia na zarurowanie odcinka rowu melioracyjnego położonego pomiędzy ulicami P. i C. zlokalizowanego na działkach nr [...] obr. [...] K.
Odwołanie od w/w decyzji złożyli R. i M. F., M. G. i K. Z.. GINB decyzją z dnia [...].11.2007r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...].04.2007r. i umorzył postępowanie organu I instancji.
WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008r. sygnatura VII SA/Wa 106/08 oddalił skargę R. i M. F. na decyzję GINB z dnia [...].11.2007r.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 września 2009r. sygn. II OSK 1350/08 uchylił zaskarżony wyrok z dnia 3 kwietnia 2008r. oraz decyzję GINB z dnia [...].11.2007r. W uzasadnieniu tego wyroku NSA zarzucił organowi odwoławczemu niewłaściwe zastosowanie art. 28 kpa, który arbitralnie przesądził, że skarżący nie mają przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu wskazując jednocześnie na konieczność wyjaśnienia tych kwestii.
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania R. i M. F. oraz M. G. i K. Z. GINB stwierdził, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem, którego istotą jest wyłącznie ustalenie czy orzeczenie, w stosunku do którego toczy się postępowanie,
dotknięte jest przesłanką określoną w art. 156 § 1 Kpa.
Cytując treść art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 3 pkt. 20 tego prawa organ wskazał, że mając na uwadze wskazania Sądu, zaznaczyć należy, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych.
Przedmiotowa inwestycja zlokalizowana jest na działkach nr ew.: [...] pomiędzy ul. P. a ul. C. w K., obr. [...] K. Jak wynika z akt sprawy M. G. i K. Z. są właścicielami działki o nr ew. [...] położonej przy ul. C. [...] w K., natomiast R. i M. F. działki nr ew. [...] położonej przy ul. Z. [...] w K. Uwzględniając położenie działek skarżących względem działek inwestora, na których zlokalizowana jest przedmiotowa inwestycja oraz mając na uwadze charakter planowanej inwestycji, która ma wpływ na stosunki wodne istniejące na działkach skarżących należy stwierdzić, że działki nr ew.: [...] znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, a tym samym skarżącym przysługuje status stron przedmiotowego postępowania.
Decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2002 r. została wydana w okresie ważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2002r., ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pn.: zarurowanie odcinka rowu melioracyjnego położonego pomiędzy ul. P. a ul. C. w K. Zgodnie z art. 47 ustawy z dnia 1994 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, ustalone w decyzji, wiążą organ wydający pozwolenie na budowę.
Odnosząc się do zarzutu skarżących wskazujących, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. stwierdziło nieważność decyzji z dnia [...].12.2002r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji organ wskazał, że powyższe pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości pozwolenia na budowę. Uchylenie decyzji, w oparciu o którą wydana została inna decyzja, stosownie do art. 145 § 1 pkt 8 Kpa, stanowi podstawę do wznowienia postępowania i nie może podlegać rozpoznaniu w postępowaniu o stwierdzenia nieważności decyzji.
Ustosunkowując się do podniesionej przez skarżących kwestii dotyczącej błędnego zakwalifikowania przedmiotowego rowu jako rowu melioracyjnego, a nie cieku naturalnego organ wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wynika że powyższy rów jest rowem melioracyjnym. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w treści pisma Zarządu Gospodarki Komunalnej w [...] z dnia [...] lutego 2005 r., pisma [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. jak również opinii geodezyjnej z dnia [...] marca 2006 r. sporządzonej przez geodetę M. M.
Mając powyższe na uwadze oraz treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r., Prawo wodne (Dz U z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.) w związku z art. 82 ust. 2 ustawy Prawo budowlane organ ocenił, że przedmiotowa decyzja została wydana przez właściwy organ. W ocenie GINB weryfikowana decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...].12.2002r. została wydana w oparciu o właściwą podstawę prawną a także nie dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Nie zawiera także wady powodującej jej nieważność z mocy prawa a w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu niedozwolonego, zagrożonego karą ani nie była niewykonalna w dniu wydania.
R. i M. F. wnieśli skargę na decyzję GINB z dnia [...] listopada 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2007r. oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. prawo wodne poprzez przyjęcie, że starosta był organem właściwym w sprawie wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę,
2. art. 32 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane w zw. z art. 122 ust.1 pkt 3 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. prawo wodne poprzez nieuwzględnienie braku pozwolenia wodnoprawnego na cały obszar objęty decyzją pozwolenia na budowę,
3. art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie zebrania w sprawie istotnych dowodów i przeprowadzenia w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego,
4. art. 7 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
5. art. 11 i art. 107 § 1, 3 kpa poprzez niedostateczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz przyczyn, z których innym faktom odmówił wiarygodności mocy dowodowej.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący zarzucili, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nieprawidłowo ustalił charakter inwestycji zrealizowanej w ramach pozwolenia na budowę tzn. ustalenia, że obejmowała ona prace budowlane w obrębie rowu melioracyjnego a nie była zabudowaniem naturalnego cieku wodnego tj. dopływu rzeki D. a w konsekwencji doprowadziło to do naruszenia art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. prawo wodne poprzez przyjęcie, że starosta był organem właściwym w sprawie wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Skarżący zauważyli, że organ wydający zaskarżoną decyzję nie podjął żadnej próby ustalenia organu, który jest właściwy do określenia czy w sprawie mamy do czynienia z naturalnym ciekiem wodnym czy sztucznym rowem melioracyjnym.
Podnieśli dalej, że wbrew twierdzeniom zawartym w skarżonej decyzji, powołane przez organ 3 dokumenty tj.: pismo ZGK w [...] z dnia [...] lutego 2005r., pismo [...] w K[...] oraz opinia geodezyjna z dnia [...] marca 2006r.z nie przesądzają, że inwestycja objęta pozwoleniem na budowę realizowana była w obszarze rowu melioracyjnego, co dałoby ewentualnie podstawę do wykluczenia, że nie był to obszar naturalnego cieku wodnego. W żadnym z w/w dokumentów nie ma urzędowo potwierdzonego faktu, że jar, w obrębie którego zlokalizowana jest inwestycja objęta pozwoleniem wodnoprawnym ma charakter rowu melioracyjnego, żaden też z powołanych dowodów nie pochodzi od organu, który jest uprawniony do stwierdzania istnienia rowu melioracyjnego. Zauważył także, że wszystkie te dokumenty pochodzą z okresu po wydaniu pozwolenia na budowę, a nawet zrealizowaniu inwestycji, przez to nie mogą być jedynym dowodem na istnienie na danym terenie rowu melioracyjnego przed wydaniem pozwolenia na budowę.
Skarżący twierdzą, że potwierdzające istnienia rowu melioracyjnego na danym terenie mogą być tylko dane z ewidencji urządzeń melioracji wodnych, prowadzonej przez marszałka województwa i tylko ten organ może przesądzić o istnieniu rowu melioracyjnego. Niezależnie od powyższego w ocenie skarżących GINB poczynił powyższe ustalenia z pominięciem wszystkich dowodów przeciwnych, w tym powołanych w dotychczasowym postępowaniu przez skarżących m.in. map z 1847r., 1977r. i 1996r., pisma urzędów i oświadczenia osób mających wiedzę w sprawie (w tym kierownika budowy). W konsekwencji zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 kpa poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także art. 77 kpa poprzez zaniechanie zebrania w sprawie istotnych dowodów i przeprowadzenia w sposób wyczerpujący postępowania. Dodatkowo zauważyli, że w uzasadnieniu skarżonej decyzji brak jest przyczyn, dla których dowodom powołanym przez skarżących organ I i II instancji odmówił mocy dowodowej, pomimo że taki obowiązek wynika z przepisów prawa. Działanie to stanowi naruszenie art. 11 i art. 107 § 1 i 3 kpa.
Dodatkowo zarzucili naruszenie art. 32 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane tylko po uprzednim uzyskaniu przez inwestora przewidzianych przepisami szczególnymi pozwoleń. Jednym z takich pozwoleń jest pozwolenie wodnoprawne, wobec faktu podpadania inwestycji pod dyspozycję art. 122 ust.1 pkt 3 ustawy prawo wodne.
Tymczasem organ wydając skarżoną decyzję nie zauważył, iż pomiędzy zakresem inwestycji objętej pozwoleniem na budowę i pozwoleniem wodnoprawnym nie ma zgodności, albowiem decyzja obejmująca pozwolenie wodnoprawne nie obejmuje działek nr [...] obr. [...], które objęte są pozwoleniem na budowę.
Skarżący zarzucili także, że organ odwoławczy nie odniósł się w żadnym stopniu do wniosku zawartego w odwołaniu skarżących o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 kpa. Zauważyli, że organ I instancji nie zawiadomił skarżących o zebranym materiale dowodowym i możliwości wypowiedzenia się przez skarżących przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów, a także zgłoszonych żądań, pomimo że taki obowiązek wynika z art. 10 kpa. Stąd w odwołaniu skarżący złożyli liczne wnioski dowodowe, które zmierzały do wykazania nieprawidłowości ustaleń organu I instancji. Zaniechanie przeprowadzenia w tych okolicznościach uzupełniającego postępowania dowodowego stanowi naruszenie art. 7 i 77§1 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana w jednym z nadzwyczajnych postępowań – postępowaniu nieważnościowym
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 kpa.
Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest zatem ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156§1 kpa. Postępowanie takie – o stwierdzenie nieważności decyzji - ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7.03.1996 r. (III ARN 70\95 OSNP 1996\18\258), w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy.
W orzecznictwie sądowo administracyjnym utrwalił się pogląd, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok z 30.03.2004 r., IVSA 3763\03 Lex 156952). Podkreśla się przy tym, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji jest wyjątkiem od obowiązującej w postępowaniu administracyjnym, wyrażonej w art. 16 kpa, zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. A zatem nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane, rażące, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo sytuacji - gdzie nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło.
Jednocześnie podkreślić należy, co ma priorytetowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, że zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego toku postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie (lub bezczynność) było przedmiotem postępowania.
Niniejsza sprawa była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki oraz Naczelny Sąd Administracyjny. Ten ostatni w wyroku z dnia 4 września 2009r. w sprawie II OSK 1350/08 w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej uchylił wyrok WSA z dnia 3 kwietnia 2008r. oraz decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007r., którą organ uchylił decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji wskazując w uzasadnieniu, iż wnioskodawcy (skarżący) nie posiadają przymiotu strony w tym postępowaniu. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia NSA wskazał, że Sąd I instancji jak i organ odwoławczy w ustalonym stanie faktycznym niewłaściwie zastosował art. 28 kpa przyjmując przy tym, że zarurowanie rowu, obojętne czy jest on ciekiem naturalnym czy rowem melioracyjnym, może mieć wpływ na stosunki wodne istniejące na określonym terenie i to nie tylko na działkach bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. W konsekwencji powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy ponownie rozpoznając odwalanie uznał, że odwołującym się R. i M. F., M. G. i K. Z. przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu.
Okolicznośc ta – w świetle powyższych rozważań w szczególności treści uzasadnienia NSA nie może budzić wątpliwości.
W konsekwencji powyższego zadaniem organu odwoławczego było ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy a zatem ocena czy decyzja z dnia [...] grudnia 2002r. nie jest dotknięta którąś z wad wymienionych w art. 156§1 kpa.
Jednocześnie należy przypomnieć, że prowadzenie postępowanie w trybie nieważnościowym nie zwalnia organu administracji od przestrzegania zasad postępowania wyrażonych w kodeksie postępowania administracyjnego. I tak zgodnie z wyrażoną w art. 7, 77§1 kpa zasadą prawdy obiektywnej organ administracji ma obowiązek stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli po uprzednim wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego. .
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem w/w zasad postępowania albowiem organ administracji nie wyjaśnił w należyty sposób czy w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodziły przesłanki określone w art. 156 §1 kpa.
I tak jedną z przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji jest jej
wydanie z naruszeniem przepisów o właściwości. Kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja została wydana przez Prezydenta Miasta K. i dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji: zarurowanie odcinak rowu melioracyjnego na wskazanych w decyzji odcinku. Jednocześnie art. 82 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane (tak w obecnym brzmieniu jak i brzmieniu z daty wydania decyzji) stanowi, że organem administracji architektoniczno – budowlanej pierwszej instancji z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 jest starosta. Ust. 3 określa w jakich sprawach właściwym organem do wydania decyzji jako organ I instancji jest wojewoda. Są to m.in. roboty budowlane hydrotechniczne piętrzące, upustowe, regulacyjne, melioracji podstawowych oraz kanałów i innych obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, wraz z obiektami towarzyszącymi (pkt. 2) Jednocześnie art. 71 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005r. nr 239 poz. 2019 ze zm.) wskazuje jakie urządzenia zalicza się do urządzeń melioracji wodnych podstawowych i są to m.in. rurociągi o średnicy co najmniej 0,6 m. Tymczasem z opisu projektowanych rozwiązań zawartych w projekcie budowlanym wynika, że "Dla zarurowania rowu został zaprojektowany rurociąg z rur żelbetowych Ø 600mm dł. 64,5 m łączonych na zakład, który zostanie ułożony na ławie betonowej i zakończony wylotem. Na rurociągu zostaną wybudowane 2 studzienki (...)". Wobec powyższych zapisów projektu budowlanego obowiązkiem organu było wyjaśnienie czy przedmiotowa inwestycja nie stanowi budowy "rurociągu" w rozumieniu przepisów Prawa wodnego a w konsekwencji jeśli jego przekrój wynosi co najmniej 0,6 m czy stanowi urządzenie melioracji wodnej podstawowej. W takiej sytuacji organem właściwym do wydania pozwolenia na budowę byłby wojewoda. Kwestia ta nie została w żaden sposób wyjaśniona przez organ administracji.
Dalej wskazać należy, że trafny jest zarzut skarżących co do tego, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana pomimo braku co do części obszaru pozwolenia wodnoprawnego. I tak nie ulega wątpliwości, że pozwolenie na zarurowanie dotyczy odcinka zlokalizowanego na działkach nr [...] w K. Tymczasem w aktach administracyjnych znajduje się jedynie decyzja z dnia [...] lipca 2001r. udzielająca pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę rowu melioracyjnego na terenie działek nr [...]. Powyższe wskazywałoby, że co do działek nr [...] pozwolenie na budowę zostało wydane bez uprzedniego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Organ winien zatem ocenić to uchybienie (jeśli do niego doszło) z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 156§1 kpa. Jednocześnie na marginesie w tym miejscu Sąd wskazuje, że w aktach sprawy brak jest również decyzji zmieniającej decyzję z dnia [...].03 2002r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu (wg oświadczenia skarżących z dnia [...].07.2002r.). Fakt wydania takiej decyzji wynika jedynie z treści skargi. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji powołuje się natomiast jedynie na decyzję z dnia [...] marca 2002r, która również ustala warunki zabudowy dla inwestycji na działkach nr [...]. Powyższe również winno zostać wyjaśnione przez organ administracji. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, iż niezgodność decyzji o pozwoleniu na budowę z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu polegająca na rozbieżnościach związanych z lokalizacją inwestycji przy czym decyzja udzielająca pozwolenie na budowę obejmuje szerszy obszar niż decyzja ustalająca warunki zabudowy stanowi rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowanego.
Natomiast rację ma organ, że sam fakt wyeliminowania decyzji z dnia [...] marca 2002r, ustalającej warunki zabudowy z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności nie stanowi przesłanki nieważności takiej decyzji, - co najwyżej przesłankę wznowieniową wskazaną w art. 145§1 pkt. 8 kpa.
W świetle powyższych rozważań bez znaczenia pozostaje czy zarurowanie dotyczyło rowu melioracyjnego czy też cieku naturalnego, jak wskazują skarżący. Raz jeszcze wymaga podkreślenia że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym, które nie ma na celu ponownego rozpoznania sprawy a jedynie zbadanie czy nie zachodzą kwalifikowane wady decyzji. Innymi słowy w okolicznościach niniejszej sprawy organ był jest uprawniony do badania czy inwestycja miała być przeprowadzona w rowie melioracyjnym czy naturalnym cieku wodnym. Nie może bowiem ujść uwadze, że zarówno w decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...].03.2002. jak i decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego inwestycja ta została określona jako "zarurowanie rowu melioracyjnego". A zatem jeśli nawet charakter tego cieku budzi wątpliwości (na co wskazywałyby dowody przedstawione przez skarżących) to nie mogą one być rozstrzygane w postępowaniu nieważnościowym. Jak zostało wyżej wskazane z rażącym naruszeniem prawa mamy bowiem mieć do czynienia wówczas, gdy treść decyzji jest niezgodna z przepisem prawa poprzez proste ich zestawienie a nie wówczas gdy wymaga to przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dokonania – jak w okolicznościach niniejszej sprawy oceny dowodów.
Reasumując: zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania a to art. 7, 77 § 1, 80 i 107§3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną. Obowiązkiem organu będzie zatem w pierwszej kolejności wyjaśnienie czy inwestycja nie należy do urządzeń melioracji wodnych podstawowych, o których mowa w art.. 71 Prawa wodnego oraz czy ocena czy kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja jest zgodna z pozwoleniem wodnoprawnym oraz decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Stwierdzenie przez organ braku takiej zgody winno być ocenione z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 156§1 kpa.
Z tych wszystkich względów w oparciu o treść art. 145§1 pkt. 1 lit. c oraz art. 135 i 152 ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 i 205 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło