I SA/Wa 29/10

WyrokWSA w Warszawie2010-04-29

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Monika Nowicka, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił wysokość odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, uwzględniając wszystkie istotne czynniki wpływające na jej wartość rynkową, w tym sposób jej użytkowania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 i 107 k.p.a.) przez organy administracji. Stwierdzono, że rzeczoznawca majątkowy nie wyjaśnił dostatecznie zasadności swojego stanowiska w kwestii współczynników korygujących, a także nie odniósł się do zarzutu braku uwzględnienia sposobu użytkowania nieruchomości (plac handlowy do prowadzenia składu opału) przy wycenie jej wartości rynkowej, co jest istotne przy ustalaniu odszkodowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod przebudowę drogi krajowej. M. M. złożył odwołanie od decyzji Wojewody ustalającej wysokość odszkodowania, zarzucając błędy w operacie szacunkowym rzeczoznawcy majątkowego, w szczególności dotyczące współczynników korygujących i nieuwzględnienia funkcjonalnego związku nieruchomości z prowadzonym na niej przedsiębiorstwem. Minister Infrastruktury utrzymał decyzję Wojewody w mocy. M. M. wniósł skargę do WSA w Warszawie, powtarzając zarzuty i dodając nowe, dotyczące naruszenia art. 134 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 21 ust. 2 Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody L. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) sędzia WSA Agnieszka Miernik Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody L. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] orzekającą o ustaleniu odszkodowania na rzecz J. S. i M. M. w wysokości po [...] zł. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych: Nieruchomość położona w obrębie [...], gmina K. oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, została – decyzją Wojewody [....] z dnia [...] grudnia 2007 r. o ustaleniu lokalizacji drogi - przeznaczona pod przebudowę drogi krajowej nr [...] odcinek [...] od [...] do skrzyżowania z drogą krajową nr [...] (włącznie). Pismem z dnia 24 września 2008 r. Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości a decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. - orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz J. S. i M. M. w wysokości po [...] zł. Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury złożył M. M. podnosząc, iż opinia rzeczoznawcy majątkowego, w oparciu o którą dokonano wyceny nieruchomości, była nieprawidłowa, gdyż przyjęte wielkości współczynników korygujących nie odpowiadały opisowi wycenianej nieruchomości i jej cechom zawartym w operacie szacunkowym. Ponadto skarżący podniósł, iż rzeczoznawca majątkowy nie określiła funkcjonalnego związku pomiędzy nieruchomością podlegającą wywłaszczeniu a prowadzonym na nim przedsiębiorstwem. Rozpatrując sprawę w instancji odwoławczej Minister Infrastruktury stwierdził, że wprawdzie - zgodnie z art. 6 ust. l ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 154. poz. 958 ze zm.) - do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, jednakże - po myśli art. 6 ust. 3 w/w ustawy - w postępowaniu dotyczącym ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. l. w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Zgodnie zaś z art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającymi teren, o których mowa w ust. 2 (linie podziału nieruchomości), stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych, z dniem, w którym decyzja o ustaleniu drogi stała się ostateczna, za odszkodowaniem ustalonym przez wojewodę w odrębnej decyzji, o której mowa w art. 18 i 18a omawianej ustawy. W myśl tych ostatnich przepisów, wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4 ustawy, ustała się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi przez organ I instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Stosownie do ust. 3 omawianego przepisu odszkodowanie, o którym mowa w ust. l. podlega waloryzacji na dzień wypłaty. według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Na podstawie zaś art. 134 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135. wartość rynkowa nieruchomości. Wyboru właściwego podejścia przy tym oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach. dochodach i cechach nieruchomości podobnych (art. 154 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami). Ponadto, operat szacunkowy sporządzony dla potrzeb postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod inwestycję drogową powinien odpowiadać przepisowi § 36 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. 2004 r. Nr 207. poz. 2109). zgodnie z którym przy określaniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów na te cele. Natomiast § 36 ust. 2 powołanego rozporządzenia stanowi, iż w przypadku braku cen. o których mowa w ust. l. wartość gruntów określa się w sposób następujący: 1) wartość działek gruntu wydzielonych pod nowe drogi publiczne albo pod poszerzenie dróg istniejących określa się jako iloczyn wartości l m" gruntów, z których wydzielono te działki gruntu i powierzchni, z tym że jeżeli przeznaczenie gruntów, z których wydzielono działki pod nowe drogi publiczne albo pod poszerzenie dróg istniejących, powoduje, że wartość tych gruntów jest niższa niż wartość gruntów przeznaczonych pod drogi, tak określoną wartość powiększa się o 50 %: 2) wartość gruntów zajętych pod drogi publiczne określa się jako iloczyn wartości l m. kw. gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych i ich powierzchni, z tym że jeżeli przeznaczenie gruntów przyległych powoduje, że wartość jest niższa niż wartość gruntów przeznaczonych pod drogi, tak określoną wartość powiększa się o 50 %. Przepisy ust. l i ust. 2 pkt l stosuje się odpowiednio do określania wartości nieruchomości lub ich części nabywanych na cele budowy autostrad lub dróg z tym że stan nieruchomości przyjmuje się na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady lub drogi krajowej, a ceny - na dzień zawarcia umowy, jeżeli nabycie następuje w drodze umowy. albo na dzień wydania decyzji o odszkodowaniu, jeżeli nabycie następuje w drodze odszkodowania. Nadto organ wskazał, że iż w/w przepis § 36 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. obliguje rzeczoznawcę przy szacowaniu wartości nieruchomości do brania w pierwszej kolejności pod uwagę cen transakcyjnych przy sprzedaży gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne, jeżeli tego rodzaju rynek na danym lub podobnym obszarze został wykreowany. Natomiast, jeżeli analiza badanego rynku wykaże brak transakcji nieruchomości nabywanych w celu realizacji inwestycji drogowych, istnieje możliwość zastosowania przez rzeczoznawcę majątkowego § 36 ust. 2 pkt l przywoływanego rozporządzenia Rady Ministrów. Wymaga to jednakże zamieszczenia we wstępnych warunkach wyceny informacji o braku na badanym rynku transakcji nieruchomościami podobnymi nabywanymi pod budowę dróg publicznych. W niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejecie z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości stanowił operat szacunkowy sporządzony na zlecenie Wojewody [...] w dniu 15 grudnia 2008 r. przez rzeczoznawcę majątkowego J. S. Rzeczoznawca majątkowy, wyceniając grunt przez zastosowanie podejścia porównawczego i metody korygowania ceny średniej ustaliła, iż został on objęty Miejscowym Planem Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego miasta Kock. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w K. Nr [...] z dnia 30 września 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Lubelskiego Nr 254. poz. 3578 z dnia 9 grudnia 2005 r.). Zgodnie z ustaleniami planu działka ta znalazła się na obszarze przeznaczonym pod tereny usług komercyjnych. Jednocześnie biegła ustaliła, iż w okresie ostatnich dwóch lat na lokalnym rynku nieruchomości nie odnotowano transakcji nabycia gruntów przeznaczonych pod drogi publiczne. W związku z powyższym do porównań przyjęła ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów o przeznaczeniu, odpowiadającemu nieruchomości, z której wydzielono działkę drogową, tj. pod zabudowę zarówno usługową jak i mieszkalną jednorodzinną z usługami towarzyszącymi, ze względu na podobieństwo cen gruntów o tych przeznaczeniach (12 transakcji). Ceny z 2006 r. zaktualizowano przy tym współczynnikiem wzrostu cen o 10%, a z 2007 r. o 5%. W odpowiedzi na uwagi strony zgłoszone w piśmie z dnia 15 kwietnia 2009 r.i powtórzone w odwołaniu, rzeczoznawca majątkowy oświadczyła w piśmie z dnia 21 kwietnia 2008 r., iż podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w operacie szacunkowym, informując jednocześnie, iż ustalona wartość 1m2 gruntu, położonego w K. w wysokości [...] zł. została ustalona w oparciu o ceny transakcyjne uzyskiwane ze sprzedaży gruntów podobnych, przeznaczonych pod budownictwo usługowe na terenie miasta K. oraz L. Wyliczona wartość uwzględnia położenie gruntu, przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego, uzbrojenie, dojazd oraz wielkość działki. Natomiast zastosowane do wyliczenia ceny l m2 gruntu dotyczą w większości miasta L., a zatem ich położenie w mieście powiatowym jest bardziej korzystne aniżeli w K. Uzupełniająco Minister podkreślił, że ocena wycenianej nieruchomości w aspekcie cen rynkowych, której konsekwencją było przyjęcie przez rzeczoznawcę majątkowego wielkości współczynników korygujących, podanych na stronie 11 operatu szacunkowego, dokonana została w oparciu o dokonaną przez biegłego wizję wycenianej nieruchomości. Poza tym wyjaśniono, iż ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. wyraźnie wskazuje, iż odszkodowanie należy się za nieruchomość rozumianą jako grunt wraz z jego częściami składowymi. Brak jest więc możliwości ustalenia odszkodowania za przedsiębiorstwo rozumiane jako zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, w tym strat związanych z likwidacją tego przedsiębiorstwa. Odszkodowanie ustala się więc wg wartości nieruchomości, a nie szkody, jaką poniesie skarżący wskutek utraty tej nieruchomości. W szczególności utrata dochodów z nieruchomości i spodziewanych zysków nie są objęte dyspozycją art. 128 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jedynie wartość prawa własności nieruchomości przejętej z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa ustalana na dzień wydania decyzji o odszkodowaniu jest jedyną formą wyrównania strat w majątku byłego właściciela nieruchomości. Przedstawiona wyżej decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniósł M. M. Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, powtórzył w skardze argumentację przytoczoną w odwołaniu. Zarzucił organowi naruszenie art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że sporządzona na zlecenie organu opinia biegłej nie nasuwa uzasadnionych wątpliwości w sytuacji, gdy zachodzi istotna różnica pomiędzy zawartą w opinii oceną cech nieruchomości (lokalizacja, położenie, dojazd i dostęp do komunikacji publicznej, uzbrojenie terenu, wielkość działki), a przyjętymi przez biegłą współczynnikami korygującymi oraz, iż w wycenie tej pominięto funkcjonalny związek nieruchomości z prowadzonym na niej przedsiębiorstwem (pominięcie przez biegłą sposobu użytkowania i przeznaczenia nieruchomości). Ponadto skarżący zarzucił także naruszenie przez organ art. 134 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość wyłącznie w oparciu o podaną przez biegłą wartość rynkową nieruchomości, podczas gdy wartość ta stanowi wyłącznie podstawę do określenia odszkodowania, na które poza tą wartością powinny składać się m.in. koszty nabycia nowej nieruchomości o parametrach lokalizacyjnych i technicznych analogicznych do wywłaszczonej (przeznaczonej do prowadzenia przedsiębiorstwa), koszty kompensujące koszt poszukiwania nowej nieruchomości oraz kwota wynikająca z mogącego nastąpić wzrostu cen pomiędzy datą zbycia nieruchomości wywłaszczonej a datą nabycia nieruchomości zamiennej, a także poprzez przyjęcie, że organ ustalający wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość służącą do prowadzenia przedsiębiorstwa (plac handlowy służący prowadzeniu składu opału), nie ma obowiązku wzięcia pod uwagę tej okoliczności. W uzasadnieniu skargi w szczególności akcentowano, że w operacie na którym została oparta zaskarżona decyzja zachodziły istotne różnice pomiędzy cechami nieruchomości przyjętych przez biegłą a przypisanymi do nich współczynnikami korygujacycmi, które ze względu na swoją skalę mają znaczenie dla określenia wartości nieruchomości. Poza tym podnoszono, że ustalenie wartości rynkowej nieruchomości dokonywane przez biegłego powinno uwzględniać jej sposób użytkowania oraz stan zagospodarowania. W tym wypadku nieruchomość wyceniana wykorzystywana była na plac handlowy do prowadzenia składu opału. Okoliczność ta – zdaniem skarżącego - pozwalała na stwierdzenie, że zarówno sposób użytkowania, jak i przeznaczenie nieruchomości potwierdzały jej funkcjonalny związek z przedsiębiorstwem. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyrok z dnia 22 sierpnia 2002 r. sygn. akt I SA 1242/02 Naczelnego Sądu Administracyjnego) podnoszono, że "nie bez znaczenia dla określenia ceny rynkowej ma stan faktyczny i prawny nieruchomości, który musi być również uwzględniony przy wyborze metody ustalenia tej wartości ( art. 134 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami), bo tez ten stan warunkuje możliwość uzyskania przewidywanej ceny a więc wartość rynkową". Skarżący przy tym wyjaśnił, iż nie domaga się odszkodowania za utratę przedsiębiorstwa, ale uwzględnienia faktu wykorzystania nieruchomości na ten cel, przy dokonywaniu jej wyceny. Wskazał przy tym, że w toku prac sejmowych znajduje się projekt ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (druk nr 2209), który przewiduje - poprzez nowelizację art. 134 ustawy o gospodarce nieruchomościami - wyraźną regulację zasad zwrotu korzyści utraconych w wyniku wywłaszczenia nieruchomości służących prowadzeniu działalności gospodarczej. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 134 ustawy o gospodarce nieruchomościami skarżący wywodził, że przepis ten stanowi wyłącznie o wartości rynkowej nieruchomości jako podstawie a nie jedynym i wyłącznym elemencie odszkodowania. Rzeczą organu zatem było określenie - obok wartości rynkowej - także kosztów nabycia nowej nieruchomości, kosztów kompensujących koszt poszukiwania nowej nieruchomości oraz kwot wynikających z mogącego nastąpić wzrostu cen pomiędzy datą zbycia nieruchomości wywłaszczonej a datą nabycia nieruchomości zamiennej. Dopiero tak określone odszkodowanie zgodne było – wg skarżącego – z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę, w części należało uznać za zasadną, co skutkowało uchyleniem obu decyzji wydanych w niniejszej sprawie. W tym miejscu nadmienić wypada, że wprawdzie pozycja prawna rzeczoznawcy majątkowego, jest w istocie zbliżona do statusu osoby zaufania publicznego i z tego względu ocena prawidłowości - pod względem merytorycznym - wyceny, dla której zresztą w dużej mierze potrzebna jest wiedza specjalistyczna, jest rzeczą, która musi być traktowana z dużą ostrożnością i wymaga sporo wiadomości fachowych, tym niemniej rzeczoznawca dokonując wyceny - w przypadku zgłoszenia przez stronę zastrzeżeń do operatu – winien dokładnie wyjaśnić zasadność swojego stanowiska. Zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami ( art. 134 ust. 1 i 2 oraz art. 151 ust. 1 ) podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135 ustawy, wartość rynkowa nieruchomości, czyli przewidywana jej cena, możliwa do uzyskania na rynku. Przy uwzględnianiu zaś w/w wartości rynkowej uwzględnia się takie parametry cechujące daną nieruchomość jak: rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan zagospodarowania. Niniejszej sprawie, w toku postępowania skarżący zgłaszał zastrzeżenia do sporządzonego operatu podnosząc, że przyjęte przez rzeczoznawcę majątkowego wielkości współczynników korygujących nie odpowiadały opisowi wycenianej nieruchomości i jej cechom zawartym w operacie szacunkowym. Wprawdzie biegła w piśmie z dnia 21 kwietnia 2008 r. zajęła stanowisko, w którym podtrzymała swój pogląd, co do rzetelności dokonanej wyceny, ale pismo to w swej treści jest bardzo ogólne i nie zawiera ustosunkowania się do konkretnych zarzutów strony. Zarzuty te następnie zostały powtórzone w skardze i istotnie należy zgodzić się ze skarżącym, że nie jest wiadomym, dlaczego przyjmując najwyższe parametry dla takich wskaźników jak - dojazd i wielkość działki a w stosunku do takich wskaźników jak - lokalizacja i uzbrojenie działki przyznając im ocenę mieszcząca się w połowie zastosowanej skali, biegła określiła wielkość współczynników korygujących niższą niż można było to uczynić. W szczególności, co do położenia nieruchomości i uzbrojenia terenu przyjęto współczynniki najniższe z możliwych. Poza tym, ani biegła ani organy rozpoznające sprawę nie odniosły się do zarzutu skarżącego związanego z brakiem uwzględnienia w szacunku sposobu użytkowania spornej nieruchomości. W tym wypadku nieruchomość wyceniana wykorzystywana była na plac handlowy do prowadzenia składu opału a stosownie do art. 134 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami okoliczność taka, jak sposób użytkowania terenu, winna być brana pod uwagę przy wycenie. Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że nie chodzi w tym wypadku o ustalenie odszkodowania za utratę możliwości prowadzenia przez stronę przedsiębiorstwa a o rzetelną wycenę wartości rynkowej nieruchomości. Biegła zatem winna wypowiedzieć się, czy okoliczność, że na spornej nieruchomości funkcjonowało określone przedsiębiorstwo wpływała (w jakim stopniu) na jej wartość rynkową. Było to w tej sprawie o tyle istotne, że wycena przedmiotowej nieruchomości określana była wg aktualnego sposobu jej użytkowania (k. 8 operatu), bo przeznaczenie wycenianej nieruchomości pod drogi, nie powodowało w tym wypadku zwiększenia jej wartości ( art. 134 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami). W tej sytuacji pozostawienie tych kwestii otwartymi, w kontekście zwłaszcza, że strona w toku postępowania i następnie w odwołaniu te problemy sygnalizowała, musiało być potraktowane jako naruszenie przez organ art. 7, 77 § 1, 80 i 107 k.p.a. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze Sąd uznał je za niezasadne. Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 2009 r. (sygn. akt I OSK 946/08) i który to pogląd podzielił Sąd orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z regulacją przyjętą w ustawie o gospodarce nieruchomościami, warunek wypłacenia wywłaszczanemu słusznego odszkodowania nie oznacza możliwości zgłaszania przez dotychczasowego właściciela nieuzasadnionych żądań, czyli wypłaty odszkodowania w wysokości nieznajdującej podstawy w obowiązujących przepisach prawa. Odszkodowanie za nieruchomość wywłaszczoną (obecnie przejętą przez Skarb Państwa z mocy prawa) pod drogę krajową ustalane jest na zasadach określonych w art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz – na podstawie art. 23 tej ustawy – na podstawie ustawy cytowanej wyżej ustawy gruntowej z dnia 21 sierpnia 2007 r. Odszkodowanie to – po myśli art. 128 ust. 1 w/w ustawy – odpowiadać winno wartości prawa wywłaszczanego. Czyli, w przypadku wywłaszczenia prawa własności, tylko wartość tego prawa stanowi o wysokości odszkodowania. Z racji zatem, że ustawodawca tak w tym przypadku określił sposób ustalania "słusznego odszkodowania" skutkuje uznaniem, że nie można podzielić poglądu, iż wartość wywłaszczanego prawa jest - jak wywodzi skarżący - tylko jedynie jednym z elementów składających się na wysokość przyznanego odszkodowania. Zamiar zaś nowelizacji w przyszłości ustawy będącej podstawą rozstrzygania w tej sprawie pozostaje bez wpływu na treść obowiązującego aktualnie prawa. Tym niemniej mając na uwadze, że – jak wyżej wspomniano - obie wydane w tej sprawie decyzje naruszały przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, skarga została uwzględniona. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, z uwagi na upływ czasu warunkujący ważność operatu szacunkowego, organ winien dopuścić dowód z wyceny innego rzeczoznawcy majątkowego, który dokonując oceny uwzględni powyższe uwagi i ewentualnie udzieli konkretnych wyjaśnień, w przypadku zgłoszenia przez strony zastrzeżeń do dokonanej wyceny. W tych warunkach, biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c w związku z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło