I SA/Ke 215/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal,, Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi Z.W. M. MBM w K. – B.K. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia 2 czerwca 2009r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2. określa, że zaskarżona interpretacja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz Z. W. M. MBM w K. – B. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...] nr [...] wydanej na podstawie art. 14b § 1 i § 6 Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej działając w imieniu Ministra Finansów stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 18 marca 2009r., uzupełnione pismem z dnia 15 maja 2009r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie wystawiania faktur VAT na zaliczkę na utrzymanie części wspólnej i na fundusz remontowy jest nieprawidłowe. W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: Wspólnota mieszkaniowa posiada lokale mieszkalne i użytkowe. Zarządca wystawia faktury VAT na zaliczkę na utrzymanie części wspólnej i fundusz remontowy z 22% VAT ora faktury za media (co, woda, śmieci, energia elektryczna) w zależności od stawki VAT, dla właścicieli lokali użytkowych. Wystawia również faktury korygujące VAT po rozliczeniu wyników na mediach. Właściciele lokali mieszkalnych otrzymują zawiadomienie o wysokości opłat za mieszkanie. Zarządca sporządza deklaracje i odprowadza podatek VAT działając w imieniu wspólnoty mieszkaniowej. Urząd Skarbowy ustalił strukturę sprzedaży w związku z tym, że wspólnota posiada lokale mieszkalne i użytkowe. Wspólnota mieszkaniowa została zgłoszona jako płatnik VAT od 1 września 2007r., posiada NIP dla celów VAT i składa deklaracje VAT. Użytkownicy lokali zostali obciążeni opłatami za utrzymanie części wspólnej odnoszonej do 1m2 powierzchni użytkowej oraz za dostarczane media. Do przedstawionego stanu faktycznego wnioskodawca zadał następujące pytanie: Czy przy obciążeniach właścicieli lokali użytkowych prowadzących działalność gospodarczą i posiadających NIP wspólnota obowiązana jest wystawiać faktury VAT? Wnioskodawca wskazał, że uzyskał informację telefoniczną z Krajowej Informacji Podatkowej, że wspólnota mieszkaniowa ma prawo wystawić właścicielom lokali użytkowych faktury VAT na zaliczkę i fundusz remontowy ze stawką 22% oraz za media z odpowiednią stawką VAT i rozliczyć je w deklaracji razem z fakturami kosztowymi wystawianymi na wspólnotę. Natomiast dzwoniąc do Izby Skarbowej w K. z zapytaniem o sposób rozliczenia wyniku na mediach Wnioskodawca uzyskał informację, że wspólnota mieszkaniowa nie ma prawa wystawić faktur VAT na zaliczkę na utrzymanie części wspólnej i fundusz remontowy, gdyż nie występuje tutaj sprzedaż, a jedynie partycypacja w kosztach. Wnioskodawca podniósł, że [...] jako zarządca wspólnoty mieszkaniowej otrzymuje faktury VAT za media komunalne dotyczące danej wspólnoty mieszkaniowej odliczając z nich podatek naliczony zgodnie ze strukturą określoną dla każdego roku podatkowego przez Urząd Skarbowy, następnie wystawia faktury VAT do sprzedaży z media komunalne właścicielom lokali użytkowych naliczając podatek należny wg. obowiązujących stawek VAT (refakturowanie kosztów - bez własnej marży), natomiast właścicielom lokali mieszkalnych dolicza do czynszu. Pobiera również zaliczki od właścicieli lokali użytkowych na fundusz remontowy dokumentując ten fakt fakturą VAT z 22% stawką podatku VAT. Według stanowiska Zarządcy Wspólnoty wnioskodawca jako podatnik VAT winien wystawiać faktury VAT dla podmiotów gospodarczych będących właścicielami lokali użytkowych wchodzących w skład wspólnoty. Uznając stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe Minister Finansów przytoczył treść art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), wskazującego na przedmiot opodatkowania przedmiotowym podatkiem. Jednocześnie wskazał, że w myśl art. 7 ust. 1 i art. 8 ust 1. ww. ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7. Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 1 i 2 tej ustawy - podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Organ wskazał również co zgodnie z ustawą obejmuje działalność gospodarcza oraz na podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług. Ponadto Minister Finansów powołał się na ustawę z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali, która określa sposób ustanawiania odrębnej własności samodzielnych lokali mieszkalnych, lokali o innym przeznaczeniu, prawa i obowiązki właścicieli tych lokali oraz zarząd nieruchomością wspólną. Zgodnie z art. 6 tej ustawy, ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Jednostka powstała w oparciu o ww. art. 6, posiada określoną strukturę organizacyjną, w skład której wchodzą (tworzą ją) właściciele lokali, zobowiązani do określonych zachowań i czynności wynikających z ustawy. Za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej wspólnota odpowiada bez ograniczenia, a każdy właściciel lokalu w części odpowiadającej jego udziałowi w tej nieruchomości. W celu należytego utrzymania lokali, ich właściciele zobowiązani są do ponoszenia wydatków na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością. Koszty te można podzielić na koszty zarządu częściami wspólnymi nieruchomości i koszty związane z utrzymaniem poszczególnych wyodrębnionych lokali. Z powyższych tytułów na rzecz wspólnoty właściciele zobowiązani są do uiszczania zaliczek w celu pokrycia kosztów utrzymania poszczególnych lokali i części wspólnych. Zdaniem organu przyjęty sposób rozliczania kosztów zarządu nieruchomością nie daje podstaw do postawienia tezy, że zaliczki (kwoty) wpłacane przez członków wspólnoty na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną, stanowią obrót w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, będący kwotą należną obejmującą całość świadczenia należnego od nabywcy. Zaliczki te stanowią jedynie partycypację w kosztach jednostki organizacyjnej - wspólnoty lokali mieszkalnych i użytkowych - przez jej członków. Wspólnota, a więc jej członkowie, nie dokonują sprzedaży, w rozumieniu ustawy o VAT, na rzecz samych siebie, poprzez zapłatę zaliczek (kwot) z tytułu kosztów związanych z utrzymaniem części wspólnych. Tym samym brak jest uzasadnienia do fakturowania wewnętrznych rozliczeń między wspólnotą a jej członkami. W związku z wydaniem powyższej interpretacji wnioskodawca, pismem z dnia 16 czerwca 2009r., wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Jego zdaniem właściciel lokalu użytkowego, który jest jednocześnie członkiem wspólnoty mieszkaniowej, w której ten lokal się mieści powinien mieć prawo do rozliczenia podatku VAT dotyczącego części lokalu, w którym prowadzona jest działalność opodatkowana, ponieważ nabywcą finalnym towaru i usług świadczonych przez podmioty dostarczające te media nie jest wspólnota, ale każdy jej członek z osobna. Nie dotyczy to natomiast kosztów ponoszonych na zarząd nieruchomością wspólną. Na poparcie swojego stanowiska wnioskodawca wskazał na wyrok NSA. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ stwierdził brak podstaw do zmiany przedmiotowej interpretacji. Na powyższą interpretację indywidualną wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wnosząc o jej uchylenie. Interpretacji zarzucił błędną wykładnię prawa podatkowego i podniósł, że za słuszny uznaje pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 20 marca 2009r., sygn. akt I FSK 88/08, którego treść stanowi uzasadnienie skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej jako ustawa p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, iż organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowisko podatnika). Opisany we wniosku stan faktyczny nie musi prezentować zdarzeń już zaistniałych, może również odnosić się np. do działań planowanych przez podatnika, które jeszcze nie nastąpiły. Dlatego też organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych tylko okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej). Sąd wskazuje także, iż orzeczenie w sprawie zostało oparte wyłącznie na zaprezentowanym w sprawie stanie faktycznym, w którym uwzględniono m.in. treść wniosku. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdza, że zaskarżoną interpretację należało uchylić, jednak nie z przyczyn wskazanych w skardze. Jedną z podstawowych zasad postępowania w przedmiocie interpretacji, jest udzielanie odpowiedzi przez organ w realiach stanu faktycznego przedstawionego przez pytającego podatnika. Oznacza to, że granice tego postępowania są określone przez strony w pytaniu skierowanym do organu. Należy wskazać, że przepis art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) wskazuje na dwa rodzaje obowiązków członków wspólnoty mieszkaniowej: te związane z nieruchomością wspólną i te związane z odrębną własnością lokalu. Przy czym w zakresie obciążeń finansowych właściciela lokalu będącego członkiem wspólnoty wyróżnia się dwie kategorie wydatków, tj. koszty zarządu związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej oraz wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu. Składniki pierwszej kategorii wydatków zostały przykładowo wymienione w art. 14 ustawy o własności lokali jako zasadnicze koszty obciążające właścicieli lokali w ramach wspólnoty. Są to przede wszystkim: 1) wydatki na remonty i bieżącą konserwację, 2) opłaty za dostawę energii elektrycznej i cieplnej, gazu i wody, w części dotyczącej nieruchomości wspólnej, oraz opłaty za antenę zbiorczą i windę, 3) ubezpieczenia, podatki i inne opłaty publicznoprawne, chyba że są pokrywane bezpośrednio przez właścicieli poszczególnych lokali, 4) wydatki na utrzymanie porządku i czystości, 5) wynagrodzenie członków zarządu lub zarządcy. To wyłącznie na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną właściciele, zgodnie z art. 15 ust. 1 tej ustawy uiszczają zaliczki w formie bieżących opłat, których wysokość ustalana jest w drodze uchwały wspólnoty (art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy). W przypadku natomiast wydatków ponoszonych przez właściciela, związanych z utrzymaniem jego lokalu, najczęściej chodzić będzie o tzw. media (np. energia cieplna, woda). Na gruncie rozpoznawanej sprawy wniosek wskazywał na ww. dwa rodzaje wydatków obciążających właścicieli lokali mieszkalnych i użytkowych tworzących wspólnotę mieszkaniową, tj. zaliczki na utrzymanie części wspólnej i fundusz remontowy oraz opłaty za media (co, wodę, śmieci, energię elektryczną), zaś pytanie dotyczyło obowiązku wystawiania przez wspólnotę faktur w związku z tymi obciążeniami. Organ udzielając odpowiedzi na postawione we wniosku pytanie również rozróżniał dwa rodzaje kosztów, do których uiszczania obowiązani są właściciele lokali tworzący wspólnotę mieszkaniową, tj. koszty zarządu częściami wspólnymi i koszty związane z utrzymaniem poszczególnych wyodrębnionych lokali. Organ prawidłowo wskazał, że brak jest uzasadnienia dla fakturowania zaliczek na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną bowiem stanowią one wewnętrzne rozliczenia między wspólnotą a jej członkami. Zaliczki wpłacane przez członków wspólnoty nie stanowią obrotu w rozumieniu art. 29 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535). Zaliczki te stanowią jedynie partycypację w kosztach jednostki organizacyjnej, wspólnoty mieszkaniowej, przez jej członków. Wspólnota, a więc jej członkowie, nie dokonują sprzedaży na rzecz samych siebie poprzez zapłatę zaliczek z tytułu kosztów związanych z utrzymaniem części wspólnych. W tym zakresie też stanowisko organu zaakceptował wnioskodawca, dając temu wyraz w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Organ nie zajął jednak stanowiska co do kosztów związanych z utrzymaniem poszczególnych wyodrębnionych lokali, a przede wszystkim odnośnie wskazanych we wniosku opłat za media. Wniosek podatnika wskazuje natomiast wyraźnie na faktury VAT na zaliczkę na utrzymanie części wspólnej i fundusz remontowy oraz faktury VAT za media. W tej sytuacji należało uznać, że organ nie odpowiadając w tym zakresie na zadane pytanie, nie udzielił interpretacji. Wobec tego uwzględniając skargę Sąd uchylił zaskarżoną interpretację w całości, mimo że przyjął merytoryczną poprawność interpretacji odnośnie zaliczek na utrzymanie części wspólnych. Sąd administracyjny nie może udzielać interpretacji za organy podatkowe, bowiem nie leży to w zakresie jego uprawnień i obowiązków, a także i przede wszystkim, ponieważ naruszyłby konstytucyjną zasadę rozdziału władzy wykonawczej od sądowniczej, albowiem udzielanie interpretacji w formie określonych rozstrzygnięć administracyjnych należy wyłącznie do kompetencji właściwych organów podatkowych (por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2008r., sygn. akt II FSK 1210, Lex nr 475554). Wydając ponownie interpretację organ dokona całościowej oceny stanowiska wnioskodawcy. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 146 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 tejże ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona interpretacja nie podlega wykonaniu w całości. Z kolei orzeczenie o kosztach postępowania oparte zostało na treści przepisu art. 200 ustawy p.p.s.a.