III SA/Kr 118/09
WyrokWSA w Krakowie2010-06-29
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Barbara Pasternak, Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może dokonać zmiany konfiguracji działki ewidencyjnej w operacie ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentów historycznych, które nie spełniają wymogów obowiązujących przepisów technicznych i prawnych, a także w sytuacji istnienia sporu granicznego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły zmiany konfiguracji działki ewidencyjnej. Podstawą rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że dokumenty przedstawione przez skarżącego nie spełniały wymogów prawnych i technicznych dla aktualizacji operatu ewidencyjnego, a ponadto istniał spór graniczny, który wymagałby odrębnego postępowania. Ewidencja gruntów ma odzwierciedlać aktualny stan prawny, a nie go tworzyć, a zmiany mogą być wprowadzane jedynie na podstawie udokumentowanych danych spełniających wymogi prawne.Stan faktyczny
C. K. złożył wniosek o zmianę konfiguracji działki ewidencyjnej nr 4525 zgodnie z historycznym projektem podziału. Starosta O. odmówił wprowadzenia zmian, wskazując na brak jednoznacznej dokumentacji geodezyjnej i istnienie sporu granicznego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję Starosty w mocy. C. K. wniósł skargę do WSA w Krakowie, kwestionując stanowisko organów i twierdząc, że przedłożona dokumentacja jest wystarczająca, a błędy wynikły z działań organów. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Barbara Pasternak ( spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 5 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów skargę oddala
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 5 grudnia 2008 r. , [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z póz. zm.), oraz art. 7b ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 240 poz. 2027), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Pana C. K. od decyzji Starosty O. z dnia [...] 2008 r. Nr [...] odmawiającej przywrócenia konfiguracji działki 4525 położonej w O. zgodnie z mapą projektu podziału dawnej działki 26 pochodzącej z rozparcelowania gruntów "A" gromada B sporządzoną przez mierniczego J. F. w 1958 r. oraz w nawiązaniu do księgi wieczystej KW [...] utrzymał zaskarżoną decyzję Starosty O. w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, co następuje :
Starosta O., działając na podstawie art. 20 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 22 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), oraz § 36, § 45, § 46 ust. 1, § 47 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03. 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), z wniosku C. K., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w ramach którego odbyła się rozprawa administracyjna, zgromadzeniu i przeanalizowaniu materiału dowodowego, odmówił wprowadzenia w zakresie działki 4525 zmiany przedmiotowej w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu O. w gminie O. Organ ten stwierdził, że dla dawnej działki 256/1 położonej w B brak jest jednoznacznej dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, pozwalającej na ujawnienie innej konfiguracji działki 4525, niż obecnie ujawniona na mapie ewidencyjnej tj. brak szkicu polowego z założenia ewidencji gruntów obejmującego swoim zasięgiem zachodnią część działki nr 256 w B, obszar od rzeki D do części budowlanej na działce 256, operat podziału działki 335 położonej w B przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] nie spełnia obowiązujących standardów technicznych, ponadto w przedmiotowej sprawie stwierdzono istnienie sporu granicznego.
Wobec niedostarczenia przez wnioskodawcę żądanej dokumentacji geodezyjno-kartograficznej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, określającej jednoznacznie przebieg granic wykazanych w obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków dla działki 4525 w obrębie O. - powstałych przez odtworzenie przebiegu granic dawnej działki nr 26 pochodzącej z rozparcelowania gruntów "A" gromada B, sporządzonej przez mierniczego J. F. w 1958 r., oraz w nawiązaniu do księgi wieczystej KW [...], Starosta O. odmówił wprowadzenia wnioskowanej przez C. K. zmiany.
W odwołaniu od decyzji Starosty C. K. ponowił żądanie wniosku i wyjaśnił że przyczyną odmowy podpisania protokołu z czynności wznowienia znaków granicznych była stwierdzona przez niego niezgodność granicy ze stanem faktycznym. Twierdził, że zlikwidowano mu drogę dojazdową do jego działki. Służebność ta wynikała z aktu notarialnego i prowadziła przez działkę nr 4524, północo-wschodnią jej częścią. Wsunięto się w jego działkę od działki 4524 do końca działki 335/2, a o zmianach dotyczących działki 4525 nie był informowany. Twierdził, że przedłożona przez niego i posiadana przez organ dokumentacja, oraz fakt sprostowania pomiaru na działce nr 4524 stanowią wystarczającą podstawę do dokonania zmian. Nadto wskazywał na wysokie koszty sporządzenia żądanej przez organ dokumentacji.
Przedmiotem żądania wnioskodawcy było sprostowanie konfiguracji działki 4525 w ten sposób, aby granica ta biegła w linii prostej do rzeki D i działki 4524, tak jak jest przedstawiona na projekcie podziału dawnej działki 26, oraz zgodnie z mapą i szkicem podziału działki 335 w B. Nadto C. K. kwestionował położenie punktów nr [...] (punkt wznowiony operatem pomiarowym [...] z dnia 13.02.2007 r.), oraz punktu nr [...] figurujących na aktualnej mapie geodezyjnej.
Uczestnicy postępowania, właściciele działki 335/2 A. i M. J. twierdzili, że konfiguracja granicy między działkami 4525 w O. i 335/2 w B jest zgodna z konfiguracją, która jest ujawniona obecnie w operacie ewidencji gruntów.
Natomiast wnioskodawca i uczestnicy zgodnie twierdzili, że między działkami 4525 a 335/2 w spornym miejscu nie było przeprowadzone nigdy rozgraniczenie.
Organ ustalił, że operat ewidencji gruntów dla wsi B został założony w 1962 roku i włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]. Operat ten zawiera dane ewidencyjne o działce 256 o pow. 0,5740 ha, stanowiące materiał źródłowy, składający się ze szkiców polowych z bezpośredniego pomiaru nieruchomości, protokołów ustalenia stanu władania, rejestrów gruntów, map ewidencyjnych, dowodów zmian. Szkic polowy z 1961 r. nr 44, dla działki nr 256 nie obejmuje zasięgiem jej zachodniej części- obszaru od rzeki D do części budowlanej tej działki, natomiast szkic polowy nr 47 z 1961 roku obejmuje działki 254 i 255.
Mocą Aktu Własności Ziemi z dnia 20 lipca 1973 r. Nr [...] C. K. i jego żona L. K. stali się właścicielami m. in. działek 256/1 o pow.. 0,5639 ha i 256/2 o pow. 0,0101 ha położonych w B. Akt Własności Ziemi wobec jego niezaskarżenia posiada walor decyzji ostatecznej.
Spadek po L. A. K. nabyli na podstawie ustawy jej mąż C. K., oraz córki E. J. i C. W., każde po 1/3 części, wraz gospodarstwem rolnym, co stwierdził Sąd Rejonowy Wydział Cywilny postanowieniem z dnia 7 marca 2008 r. sygn. akt [...].
Na mocy § 7 pkt. 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30.11.1972 r. w sprawie utworzenia, zniesienia i zmiany granic niektórych miast (Dz.U. nr 150, poz. 327) w roku 1978 operatem pomiarowym nr [...] część obszaru obrębu B została włączona do miasta O., w tym działki nowo oznaczone 4525 o pow. 0,5145 i 4526 o pow. 0,0432 - powstałe z działki 256/1.
Z poświadczenia prawa własności z księgi wieczystej Nr [...] Sądu Rejonowego Wydziału Ksiąg Wieczystych wynika, że w dziale I ujawniona została działka 26/2 o pow. 0,55136 ha położona w B w gminie O., zaś w dziale II ujawniono własność tej działki na rzecz C. K. s. F. i K. na podstawie umowy kupna-sprzedaży z dnia 18 września 1951 r. Rep. Nr [...].
W jednostce rejestrowej nr G. 238 rejestru gruntów dla obrębu O. w gminie O. figuruje działka 4525 o pow. 0,5245 ha z wykazanym właścicielem zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 7 marca 2008 r. sygn. akt [...].
Operatem pomiarowym [...] dokonano wznowienia znaków granicznych między innymi działki 335/15 (położonej w B, graniczącej z działką 335/2 położoną w B, oraz z działką 4525 położoną w O.). Z protokołu i szkicu wznowienia znaków granicznych wynika, ze w punkcie granicznym oznaczonym na szkicu numerem 529 z odnalezionym w terenie kamieniem granicznym o zgodnych współrzędnych wykazanych na cyfrowej mapie ewidencji gruntów i budynków i będącym wspólnym punktem granicy działek 335/15, 335/2 i 4525 (organ podał omyłkowo 4025), właściciele działek 335/15 i 335/2 uznali położenie odnalezionego punktu granicznego podpisując protokół, natomiast właściciel działki 4525 nie przyjął położenia tego punktu odmawiając podpisania protokołu. Wykonawca operatu pomiarowego ([...]) w wyniku analizy materiałów źródłowych tj. operatu pomiarowego założenia nowej ewidencji – Nr [...] – szkic polowy nr 44, operatu podziału działki 335 na działki 335/1 i 335/2 –tj. [...], oraz aktualnie obowiązujących danych cyfrowych operatu ewidencji gruntów i budynków stwierdził, ze szkic operatu [...] (tj. podziału działki 335 na 335/1 i 335/2) jest niewiarygodny, wskazując jako przyczynę brak na tym szkicu jednoznacznych zależności matematycznych - sprzeczność ze szkicem nr 44 z operatu [...] (będącym podstawą założenia ewidencji). Dane z tego szkicu (tj. nr 44 z operatu [...]) zostały wprowadzone do bazy numerycznej ewidencji gruntów.
Mocą aktu notarialnego z dnia 14 września 1962 r. Rep. A nr [...] umową sprzedaży- A. J. i M. J. stali się na prawach wspólności małżeńskiej właścicielami działki 335/2 położonej w B. W akcie tym zawarty jest zapis zobowiązania, żeby przez tę działkę ustanowili służebność gruntową przejścia i przejazdu do osady rolnej w tejże wsi B, zapisanej w tabeli 7/7. W księdze wieczystej Nr [...] ujawniona jest w dziale I działka 335/2 o pow. 0,1846 ha, a w dziale II własność tej działki wpisana jest na podstawie w/w aktu notarialnego na rzecz A. i M. małż. J. W dziale III tej księgi wpisano służebność gruntową przejścia i przejazdu do osady rolnej nr tab. 7/7 w B, wzdłuż południowej granicy działki nr 335/2, na podstawie umowy sprzedaży z dnia 14.09. 1962 r. nr [...].
Analizując treść żądania wnioskodawcy, oraz zarzuty odwołania, organ odwoławczy uznał, że przytoczony przez C. K. argument mający według niego przemawiać za uwzględnieniem wniosku o skorygowanie przebiegu granicy działki 4525, a to fakt sprostowania błędnego przebiegu granicy działki nr 4524 (k. 4 akt adm.) jest chybiony. Sprostowanie zostało dokonane z uwagi na istniejące ku temu podstawy, tj. materiały źródłowe stanowiące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, których moc dowodowa była zgodna i zsynchronizowana. Organ przedstawił szczegółowo dokumenty będące podstawą decyzji Starosty O. dotyczącej sprostowania błędnie wkreślonego przebiegu granicy działki 4524.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uznał, że w zakresie działki 4525 sprostowanie konfiguracji granicy przedstawionej na numerycznej mapie ewidencyjnej na odcinku objętym wnioskiem w przeprowadzonym postępowaniu nie było możliwe z uwagi na niejednoznaczne przedstawienie przebiegu tej granicy w materiałach źródłowych, tj. w operacie pomiarowym założenia operatu nowej ewidencji dla wsi B [...], w operacie podziału działki 335 na 335/1 i 335/2, co wykazano w operacie wznowienia znaków granicznych [...], a także z uwagi na brak na szkicu polowym nr 44 obejmującym działkę 256 wyników pomiaru dla jej zachodniej części-obszaru od rzeki D do części budowlanej tej działki.
Aktualny stan prawny dla działki 4525 o pow. 0,5145 pochodzącej z dawnej działki 256/1 wynikający z Aktu Własności Ziemi z dnia 20 lipca 1973 r. Nr [...] i postanowienia Sądu Rejonowego [...] jest ujawniony w rejestrze gruntów dla obrębu Olkusz. Natomiast zgodnie ustalony przez strony postępowania przebieg granic na odcinku objętym wnioskiem mógł być określony jedynie operatem pomiarowym, do którego przedłożenia zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne został zobowiązany wnioskodawca. Organ wskazał na istotę prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, oraz podstawy wprowadzania do operatu danych dotyczących przebiegu granic, powołując treść § 36Podstawą ich wprowadzania do operatu jeżeli chodzi o przebieg granic, jest zgodnie z § 36 i § 37 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków i uznał, że brak stosownej dokumentacji stanowi podstawę do odmowy dokonania żądanej zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. Nadto podał organ, że stanowiska stron zajęte podczas rozprawy administracyjnej, oraz zgodne twierdzenie, że między działkami 4525 a 335/2 (w spornym miejscu) nie było przeprowadzone nigdy rozgraniczenie wskazuje zdaniem organu na typowy spór graniczny, który może być rozstrzygnięty w postępowaniu rozgraniczeniowym.
Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł C. K.
Skarżący w całości zakwestionował stanowisko organu, które legło u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego dostarczona przez niego organowi toku postępowania administracyjnego dokumentacja, wraz z mapą dotyczącą rozparcelowania majątku A znajdującą się w zasobach organu, stanowią wystarczającą podstawę uwzględnienia wniosku dotyczącego sprostowania przebiegu granicy działki nr 4525. Dodatkowego argumentu przemawiającego za uwzględnieniem wniosku upatruje skarżący w wydaniu decyzji dotyczącej sprostowania przebiegu granicy działki nr 4524. Uważa również skarżący, że nie powinien być zobowiązany do przedstawienia operatu pomiarowego, skoro błędy w planach i dokumentacji spowodowane zostały działaniem organów, zaś w kwestii prawidłowości przedstawienia granicy działki nie ma podstaw do twierdzenia o sporze granicznym. Skarżący kwestionuje ustalenie, iż m. działkami 4525 a 335/2 nie było przeprowadzane rozgraniczenie, oraz wyjaśnia kwestię służebności dojazdu, ustanowionego dla działki 335/1, która to służebność utraciła znaczenie wobec zakupu działki 335/2 przez P. K.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a.,
sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami, należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób wpływający na wynik sprawy, określony w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do art. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.), zwanej dalej ustawą, ewidencja gruntów i budynków, to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji i o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt. 1) oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy lub podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Powyższe informacje zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów - art.
24 ust. 1 ustawy. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454) zwanego dalej rozporządzeniem, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust. 2 ustawy. Zgodnie z § 45 ust. 1 tego rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W myśl przepisów § 46 ust. 2 pkt. 1 i 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.
Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji a nie jej prostowania. Usuwanie zatem błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16. 04. 2008 r., III SA/Kr 119/08, LEX nr 510289).
Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Wydzielenie za pomocą linii granicznych stanowi więc jeden z elementów definicji działki ewidencyjnej. Przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniach, o których mowa w § 36 rozporządzenia, względnie w razie braku takiej dokumentacji, w sposób określony w § 37 i nast. Zgodnie natomiast z § 60 ust. 1 rozporządzenia, danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej są między innymi numeryczny opis granic działki ewidencyjnej oraz pole powierzchni działki ewidencyjnej.(pkt. 2 i pkt. 3). Treść mapy ewidencyjnej stanowią (m.in.) granice działek ewidencyjnych, oraz oznaczenia punktów granicznych, z wyróżnieniem punktów, których położenie określone zostało w odpowiednim trybie i z wymaganą dokładnością, a spośród nich – punktów trwale stabilizowanych w terenie, co wynika z § 28 ust. 1 pkt. 1 i 2 rozporządzenia.
Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją wszczęte zostało na wniosek skarżącego, w którym domagał się przywrócenia granicy działki nr 4525 według stanu zawartego w projekcie podziału dawnej działki nr 26, zgodnie z mapą i szkicem podziału działki 335 w B. Zdaniem skarżącego granica powinna przebiegać w linii prostej do rzeki D i działki 4524, powinna być wyrównana od rzeki "prosto z linią działki nr 4524". Na uzasadnienie tak sformułowanego wniosku skarżący powoływał się na projekt podziału działki nr 26 na działki 26/1 i 26/2, sporządzony w 1958 r., projekt podziału działki nr 335 na działki 335/1 i 335/2 sporządzony w 1962 r. i wpisany do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu 8.08.1962 r., oraz decyzję Starosty z dnia 17.02.2004 r. [...] wprowadzającą zmiany w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów obr. O. dotyczącą sprostowania błędnie wkreślonego przebiegu granicy na mapie ewidencyjnej sekcja mapy 84, pomiędzy działkami nr 4524 a 4523 i 4522/3.
Stwierdzić tym miejscu należy, w nawiązaniu do przedstawionych wyżej regulacji ustawy i rozporządzenia, dotyczących zmian i aktualizacji danych wynikających z ewidencji, że zgodnie z jednolitym poglądem orzecznictwa, aktualizacja danych w ewidencji dotyczy naniesienia zmian powstałych już po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych. Tak wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 10.02.2003 r., II SA 1478/01 (LEX nr 156384), także WSA w Warszawie w wyrokach z dnia 6.03.2006 r. IV SA/WA 2170/05 (LEX nr 222265) i 20.06.2006 r. IV SA/Wa 721/06 (LEX nr 2352292), również WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 19.02.2008 r. II SA/Bk 636/07 (LEX nr 480114).
Operat ewidencji gruntów dla wsi B został założony i włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w roku 1962. Fakt ten miał więc miejsce już po nabyciu przez skarżącego działki nr 26 w 1951 r., oraz po zbyciu w 1958 r. umową sprzedaży na rzecz F. i I. K. działki nr 26/1, stanowiącej część działki 26. Działka nr 26/2, stanowiąca pozostałą po sprzedaży część działki nr 26 wpisana jest w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych na rzecz C. K. Jako podstawę nabycia wpisano wniosek z 25. 09. 1951 r. i umowę kupna –sprzedaży z 12.10.1951 r. Natomiast Akt Własności Ziemi nr [...], na podstawie którego C. K. wraz z żoną L. nabyli m.in. działki 256/1 i 256/2 powołuje się na oznaczenia działek wynikające z zapisów w ewidencji gruntów, co stanowiło oznaczenie prawidłowe, skoro operat ewidencji został założony w 1962 roku.
Dokumenty, na które powołuje się skarżący twierdząc, iż stanowią one wystarczającą podstawę do wprowadzenia żądanej zmiany przebiegu granicy, wbrew twierdzeniom skarżącego podstawy takiej stanowić nie mogą. Projekt podziału parceli nr 26 na działki nr 26/1 i 26/2 sporządzony został przed wprowadzeniem do ewidencji gruntów danych, które stanowiły podstawę sporządzenia części opisowej i kartograficznej operatu. Natomiast operat podziału działki nr 335 na działki 335/1 i 335/2 – 358/1/109/62 powstał na bazie szkicu, który uznany został za niewiarygodny z przyczyn szczegółowo wskazanych i omówionych przez wykonawcę operatu pomiarowego wznowienia znaków granicznych, sporządzonego w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Z treści sprawozdania technicznego wynika, że istnieje rozbieżność współrzędnych obliczonych ze szkicu "N" (k. 40 akt adm.) z danymi cyfrowymi ewidencji gruntów. Porównanie współrzędnych cyfrowych ujawnionych w ewidencji gruntów ze współrzędnymi obliczonymi na podstawie szkiców z operatu [...] wykazało zgodność danych ujawnionych w tym operacie z danymi cyfrowymi z ewidencji gruntów. Przypomnieć w tym miejscu należy, że dane objęte operatem [...], sporządzonym w 1962 r. i zawierającym materiał źródłowy dotyczący działki nr 256, stanowiły podstawę założenia ewidencji gruntów i zostały wprowadzone do jej bazy numerycznej. Skoro jak ustalił organ, w jego zasobach brak dokumentów jednoznacznej treści, pozwalających na ustalenie zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy, oraz wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych, przebiegu granicy działki nr 4525 w jej północno-wschodniej części, a skarżący, pouczony przez organ i wezwany do ich przedstawienia nie dostarczył opracowania spełniającego powyższe wymogi, to stanowisko organów uznać należy za zasadne. Podkreślenia wymaga bowiem, że zgodnie z treścią art. 22 ust. 3 ustawy, na żądanie starosty osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt. 1 i art. 51, zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Słusznie również organ odwoławczy wskazał, że w sprawie istnieje spór graniczny. Skoro bowiem skarżący kwestionuje położenie punktu granicznego nr 529, leżącego na prostej wyznaczonej przez punkty 201 i 202 będące wyznacznikami granicy działki nr 4524, której granica zdaniem skarżącego winna stanowić przedłużenie granicy działki 4525, to stanowisko takie dowodzi, że w sprawie problemem jest w istocie zasięg prawa własności przysługującego skarżącemu. Wynika to nawet wprost ze sformułowania żądania wniosku wszczynającego postępowanie - skarżący twierdził w nim, że granica działki 4525 jest "wsunięta" w głąb o ok. 3 metry. Uważa zatem skarżący, że przysługuje mu prawo własności gruntu leżącego poza obecnie uwidocznioną na mapie ewidencyjnej granicą, w głąb działki 335/2. .
Jednakże zmiana granic działki, będąca aktualizacją operatu ewidencyjnego w rozumieniu przepisów § 45 i § 46 w zw. z § 36 i § 37 rozporządzenia musi wynikać z przeprowadzenia stosownego postępowania zakończonego orzeczeniem, które dopiero może być podstawą zmian w ewidencji. Nie jest co prawda wykluczone, iż zmiana dotycząca przebiegu granic może wynikać z przedstawionego organowi prowadzącemu ewidencję "samodzielnego" opracowania, o którym mowa w § 46 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia. Obowiązkiem organu będzie w takim przypadku dokonanie oceny, czy zmiana przebiegu granic w istocie dotyczyć ma zasięgu prawa własności innych podmiotów, aniżeli ją zgłaszający. Od wyniku takiego ustalenia zależeć będzie bowiem, czy opracowanie, które nie było podstawą do wydania jednego z rozstrzygnięć, o których mowa w § 46 ust. 2 pkt. 1 w zw. z § 36 rozporządzenia będzie mogło stanowić wystarczającą podstawę do wprowadzenia zmian, o których mowa w § 45 ust. 1, czy też konieczne będzie przeprowadzenie postępowania, którego wynik decydował będzie o zasięgu prawa własności gruntu. Stan sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją nie pozostawia jednak wątpliwości, że żądanie skarżącego dotyczyło również zasięgu prawa własności właścicieli działki nr 335/2.
Stanowisko organów, odmawiające przywrócenia konfiguracji działki nr 4525 w sposób żądany przez skarżącego uznać należało w związku z powyższym za prawidłowe.
W tej sytuacji nie mogły odnieść skutku podnoszone w skardze zarzuty. Żaden bowiem z dokumentów, na które powołuje się skarżący, nie mógł stać się podstawą
wprowadzenia zmian zgodnych z żądaniem skarżącego. Podstawą taka nie mogły się również stać owe dokumenty rozpatrywanie łącznie. Przyczyna takiego stanu rzeczy leży w istocie i funkcji ewidencji, którą jest systematyczne rejestrowanie wszystkich danych tak przedmiotowych jak i podmiotowych dotyczących wyodrębnionych działek gruntów i utrzymywanie w stanie aktualności jednolitego dla kraju, uporządkowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach i innych osobach fizycznych i prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami, nie zaś kreowanie nowych stanów prawnych. Przepisy ustawy, oraz rozporządzenia wskazują natomiast, w oparciu o jakiego rodzaju dokumenty, czy też orzeczenia następuje aktualizacja danych zawartych w ewidencji. Co do wykazywania przebiegu granic, jak wyżej wskazano obowiązującą jest regulacja zawarta w § 36 i § 37 w zw. z § 45 i § 46 rozporządzenia. Zakres ten jest ściśle określony i nie może ulec poszerzeniu o niewskazane w przepisach podstawy, w zależności od możliwości strony żądającej aktualizacji danych ewidencyjnych. Żaden z dokumentów, na które powołuje się skarżący nie spełnia wymogów przewidzianych wskazanymi przepisami. Fragment złożonej przez skarżącego do akt kserokopii projektu parcelacji majątku "A" z uwidocznioną parcelą 16 znajduje się w aktach administracyjnych (k. 8) i nie stanowi nowego dowodu w sprawie. Nie mogą również podważyć oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji zarzuty dotyczące nieuwzględnienia informacji przekazanych organowi w piśmie sporządzonym przez M. K., ponieważ dotyczą faktycznego sposobu użytkowania zakupionego przez skarżącego gruntu, tj. działki nr 26. Nie dotyczyły one istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii. Fakt dokonania w 1952 roku pomiaru działki skarżącego nie został w żaden sposób udokumentowany, również pomimo starań w tym kierunku organu pierwszej instancji. Nie może mieć również w świetle obowiązujących przepisów znaczenia sposób przedstawienia przebiegu granicy działki 26 na sporządzonym w 1952 r. przez p. C. "planie sytuacyjnym", na który powoływał się skarżący w toku postępowania (k. 154 i 169 akt adm). Rysunek ten jest jedynie szkicem wykonanym przez osobę która wykonywała prace budowlane, nie spełnia żadnych wymogów, jakim powinny odpowiadać dokumenty mogące stanowić podstawę aktualizacji zapisów ewidencji. Natomiast co do postępowania rozgraniczeniowego wszczętego decyzją z 5. 10. 1965 r., to brak jakichkolwiek dowodów na okoliczność, iż zostało ono zakończone wydaniem decyzji ostatecznej. Sam fakt jego wszczęcia nie ma żadnego znaczenia prawnego, może jedynie wskazywać, iż strony uznawały okoliczności uzasadniające przeprowadzenie takiego postępowania już w 1965 r. Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie ma także znaczenia fakt wydania decyzji dotyczącej sprostowania błędnie wkreślonego przebiegu granicy działki 4524, z przyczyn, na które wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stanowisko przyjęte w tej kwestii i szczegółowo przez organ uzasadnione należy podzielić. Odnośnie stanowiska skarżącego wyrażonego w skardze w przedmiocie służebności ustanowionej celem dojazdu do działki 4525, oraz służebności dla działki 335/1, to stwierdzić należy, że zgodnie z treścią § 10, § 11 i § 60 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w operacie ewidencyjnym nie wykazuje się służebności gruntowych. Wskazane przepisy rozporządzenia stanowią wyczerpujący katalog danych podmiotowych I przedmiotowych, które wykazuje się w ewidencji.
Skoro zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione, a sąd kontrolując zaskarżoną decyzję stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa, które stanowiłyby o konieczności uwzględnienia skargi z przyczyn wymienionych w przepisie art. 145 § 1 pkt. 1, 2 i 3 p.p.s.a. skargę należało oddalić.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło