II SA/Gl 209/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-07-29
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Włodzimierz Kubik, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który do czasu rozbudowy sieci kanalizacyjnej dopuszcza jedynie odprowadzanie ścieków do bezodpływowych zbiorników, narusza prawo, uniemożliwiając budowę przydomowej oczyszczalni ścieków?Ratio decidendi
Przepis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który do czasu rozbudowy sieci kanalizacyjnej dopuszcza jedynie odprowadzanie ścieków do bezodpływowych zbiorników, narusza prawo. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przewiduje bowiem możliwość wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, a także zwalnia z obowiązku przyłączenia do sieci, jeśli nieruchomość jest wyposażona w taką oczyszczalnię. Ponadto, przepis ten narusza zasady techniki prawodawczej poprzez powtarzanie regulacji ustawowych.Stan faktyczny
Skarżący S. S. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w B. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując zapis § 9 pkt 2 lit. b, który uniemożliwiał mu wybudowanie przydomowej oczyszczalni ścieków. Plan przewidywał jedynie możliwość odprowadzania ścieków do bezodpływowych zbiorników do czasu rozbudowy sieci kanalizacyjnej. Skarżący zarzucił naruszenie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Organ argumentował, że nieruchomość skarżącego znajduje się na terenie aglomeracji, dla której budowa sieci kanalizacyjnej jest obowiązkowa.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 9 pkt 2 lit. b zaskarżonej uchwały i zasądził od Gminy B. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Referent stażysta Joanna Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2010 r. sprawy ze skargi S. S. na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność § 9 pkt 2 lit. b zaskarżonej uchwały, 2. zasądza od Gminy B. na rzecz skarżącego kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] roku S. S. wniósł dwie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W pierwszej wniesionej za pośrednictwem Wojewody [...] domagał się on uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...]roku, nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta B. wnosząca sprzeciw do dokonanego przez niego zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. W drugiej skardze S. S. domagał się stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia [...]roku, nr [...] , w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie mieszkalnictwa i usług obejmującego teren położony w K. w rejonie ulic [...],[...] i [...], w zakresie regulującym sposób odprowadzania ścieków do czasu rozbudowy sieci kanalizacyjnej.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Gliwicach z dnia 26 stycznia 2010 roku wniesione skargi zostały rozdzielone, a skarga na plan miejscowy została przekazana Radzie Miejskiej w B. pismem z dnia [...] roku. Dodać należy, że postanowieniem z dnia [...] roku, sygn. akt II SA/Gl 71/10, WSA w Gliwicach zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie ze skargi na plan miejscowy.
W skardze na uchwałę Rady Miejskiej w B. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego S. S. zakwestionował zapisy planu miejscowego odnoszące się do jednostki [...] (w skardze błędnie oznaczono tę jednostkę symbolem [...]), które uniemożliwiają mu wybudowanie przydomowej oczyszczalni ścieków. Plan miejscowy przewiduje bowiem, do czasu rozbudowy sieci kanalizacyjnej, możliwość odprowadzania ścieków sanitarnych do szczelnych zbiorników bezodpływowych. Uregulowanie to – zdaniem skarżącego - narusza art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, istnieje możliwość wyposażenia nieruchomości nie tylko w bezodpływowy zbiornik nieczystości ciekłych, jak nakazano w planie miejscowym, ale także w przydomową oczyszczalnię ścieków, spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. W tym ostatnim przypadku przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest też obowiązkowe. Skarżący podał, że pismem z dnia [...]roku wezwał Radę Miejską w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. dalej zwanej u.s.g.) do usunięcia niezgodnego z prawem zapisu planu miejscowego. Wskazał też, że w przypadku dobrowolnego usunięcia przez Radę Miejską wskazanego przez niego przepisu planu wycofa żądanie stwierdzenia nieważności uchwały.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta B. , zastępowany przez radcę prawnego K. D., wniósł o jej odrzucenie, bądź ewentualnie jej oddalenie. Uzasadniając swoje żądania wskazał, że nie jest trafny zarzut naruszenia zaskarżoną uchwałą art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Oceniając zgodność kwestionowanego zapisu planu miejscowego z tym przepisem należy bowiem w pierwszej kolejności odwołać się do przepisów art. 43 i art. 208 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005, Nr 239, poz. 2019 ze zm.). Stosownie do art. 43 ust. 1 tej ustawy aglomeracje o równoważnej liczbie mieszkańców powyżej 2 000 powinny być wyposażone w systemy kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych, zakończone oczyszczalniami ścieków, zgodnie z ustaleniami krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych. W świetle natomiast art. 208 ust. 1 Prawa wodnego obowiązek, o którym mowa w art. 43 ust. 1 gminy tworzące aglomeracje zrealizują w terminach określonych w krajowym programie oczyszczania ścieków komunalnych, o którym mowa w art. 43 ust. 3 tej ustawy. Prezydent Miasta zauważył także, że przywołane przepisy stanowią wdrożenie dyrektywy Rady EWG z dnia [...]roku, nr [...] dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych. Wobec powyższego zawarte w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach sformułowanie "budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona" należy odnosić jedynie do terenów znajdujących się poza aglomeracjami, o jakich mowa w art. 43 ust. 1 Prawa wodnego. Na terenach aglomeracji ujętych w krajowym programie oczyszczania ścieków budowa sieci kanalizacyjnej jest bowiem obowiązkowa, a brak tej sieci jest jedynie stanem przejściowym. Uchwałą z dnia [...]r., Nr [...] Rada Miejska w B. zaopiniowała projekt planu aglomeracji B. K. , który był opracowywany równolegle z zakwestionowanym przez skarżącego planem miejscowym. Tym samym, w ocenie Prezydenta Miasta, skoro nieruchomość skarżącego znajduje się na terenie aglomeracji, dla której obowiązkowa jest budowa sieci kanalizacyjnej, należało uznać brak możliwości wyposażenia tej nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, o jakiej mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Rada Miejska uznała bowiem, że budowa kanalizacji na tym terenie jest nie tylko uzasadniona, ale także docelowo niezbędna.
Dodatkowo Prezydent Miasta B. podniósł, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skarżący wniósł do Rady Miejskiej jednocześnie ze złożeniem skargi do WSA w Gliwicach. W ocenie organu należy zatem uznać, że przed wniesieniem skargi w sprawie nie został wyczerpany tryb wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa warunkujący dopuszczalność jej wniesienia. W rezultacie powinno to skutkować odrzuceniem skargi.
Organ wykonawczy gminy podniósł także, że uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zostało poprzedzone przeprowadzeniem procedury zgodnej z art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. dalej zwanej u.p.z.p.). Przed sporządzeniem projektu planu zebrano i rozpatrzono m.in. wnioski właścicieli nieruchomości, przy czym skarżący nie składał żadnych wniosków na tym etapie postępowania. Odbyła się też dyskusja publiczna nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami. Projekt planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko został także dwukrotnie wyłożony do publicznego wglądu ( po raz drugi wyłożono go do publicznego wglądu z uwagi na częściowe uwzględnienie uwag zgłoszonych do pierwszej wersji projektu). Skarżący nie zgłosił również żadnych uwag do wyłożonego projektu. Uchwalony plan został wreszcie opublikowany przez Wojewodę [...] w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z [...] roku, Nr [...] , poz. [...].
Do stanowiska gminy B. zawartego w odpowiedzi na skargę w skarżący odniósł się w piśmie z dnia [...] roku. Podał w nim, że zgodnie z przekazaną odpowiedzią w większych aglomeracjach kanalizacja powinna zostać zrealizowana do roku [...], a tymczasem w Urzędzie Miasta poinformowano go, że nie planuje się podjęcia prac dotyczących budowy kanalizacji w rejonie jego ulicy do roku [...]. Wskazał, że zakwestionowany przez niego przepis planu miejscowego zmusza właścicieli nowopowstających budynków do wyposażania nieruchomości na kilka lat w bezodpływowe zbiorniki nieczystości ciekłych, które po wykonaniu kanalizacji staną się bezużyteczne. Sytuacja taka pociąga za sobą konieczność ponoszenia przez właścicieli podwójnych kosztów związanych z budową bezodpływowych zbiorników, a następnie budową przyłączy do sieci kanalizacyjnej. Powoływanie się przez miasto na obowiązek budowy sieci kanalizacyjnej dla aglomeracji i jej docelowa niezbędność nie zmienia faktu, że w chwili obecnej na terenie objętym wspomnianym planem istnieje znaczny obszar, na którym nie ma sieci kanalizacyjnej, a co zatem idzie niemożliwe jest podłączenie nieruchomości do takiej sieci. Wobec tego w myśl ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciel powinien mieć prawo wyboru, czy wybuduje zbiornik bezodpływowy, co skutkować będzie w przyszłości koniecznością podłączenia budynku do sieci kanalizacyjnej, czy też wybuduje przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych spełniającą określone przepisy. To ostatnie rozwiązanie jest także korzystne z punktu ochrony środowiska. Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków wspierana była ponadto w [...] roku dotacjami przyznawanymi przez Urząd Miejski. Zdaniem skarżącego niezrozumiałe jest także dopuszczenie na terenach niewyposażonych w sieć kanalizacyjną do budowy tylko i wyłącznie bezodpływowych zbiorników nieczystości ciekłych oraz brak możliwości wyposażenia nieruchomości w przydomowa oczyszczalnię.
Odnosząc się do zarzutu niezachowania właściwego trybu postępowania przy wnoszeniu skargi skarżący wyjaśnił, że nie mógł oczekiwać na stanowisko Rady Miejskiej na jego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, bowiem tym samym pismem wniósł skargę także na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]roku. Nadmienił, że w doręczonym mu piśmie z dnia [...]roku (błędnie oznaczonym jako pismo z dnia [...]roku – przyp. Sąd) zawierającym odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego Prezydent Miasta B. podtrzymał stanowisko Rady Miejskiej wskazując na zgodność uchwalonego planu z obowiązującym prawem. Skarżący podał wreszcie, że w [...] roku wziął udział w posiedzeniu Rady Miejskiej, gdzie podniósł kwestię niemożności budowy przydomowych oczyszczalni ścieków. W toku dyskusji z udziałem "A" okazało się, że plan miejscowy nie był opiniowany przez Wydział Ochrony Środowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszym rzędzie należało rozważyć dopuszczalność skargi wniesionej w trybie i na zasadach określonych w art. 101 ust. 1 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zaskarżona uchwała została podjęta w oparciu o przepisy art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 18 ust. 2 pkt 5 u.s.g. oraz art. 20 ust. 1 u.p.z.p. Stosownie do art. 7 u.p.z.p. uchwała ta stanowi akt prawa miejscowego Niewątpliwie zaskarżony akt podjęty został zatem w sprawie z zakresu administracji publicznej. Wbrew stanowisku Prezydenta miasta przyjąć należy, że skarżący spełnił także drugi warunek wynikający z przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. wezwał bowiem Radę Miejską do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego. Rada Miejska w B. nie odpowiedziała na to wezwanie w drodze uchwały. Odpowiedzi natomiast na wezwanie z dnia [...] roku udzielił skarżącemu pełnomocnik Prezydenta Miasta B. działający z upoważnienia tego organu w piśmie z dnia [...] roku. Biorąc pod uwagę, że skarga została wniesiona z naruszeniem trybu przewidzianego w art. 54 § 1 p.p.s.a. należało zatem przyjąć, że została wniesiona w dniu jej przekazania przez WSA w Gliwicach Radzie Miejskiej w B., co miało miejsce w dniu [...]roku.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia trybu przewidzianego do wniesienia skargi na podstawie art. 101 u.s.g. powołać należy uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, [w:] ONSAiWSA 2007/3/60. Zgodnie z pierwszą tezą tej uchwały przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. W świetle drugiej tezy uchwały skarga na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § 3 k.p.a. w związku z art. 101 ust. 3 u.s.g.), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania. Tym samym skoro skarżący swoje wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierował do Rady Miejskiej w B. w dniu [...]roku, a Rada Miejska nie udzieliła odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie to należało uznać, że skarżący wnosząc skargę w dniu [...]roku zachował 60 dniowy termin do jej wniesienia. Na marginesie gdyby nawet przyjąć, że skierowane do skarżącego pismo pełnomocnika Prezydenta Miasta B. z dnia [...] roku, nr [...] stanowiło odpowiedź na wystosowane do Rady Miejskiej wezwanie wówczas także należało by przyjąć, ze skarga S. S. została wniesiona w terminie.
Skarżący wykazał swój interes prawny we wniesieniu skargi uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie mieszkalnictwa i usług, obejmującego teren położony w K. w rejonie ulic D [...] , [...]i [...] jest on bowiem właścicielem nieruchomości znajdującej się w jednostce strukturalnej oznaczonej w tym planie symbolem [...]. Zgodnie zaś z § 10 pkt 7 tej uchwały dla terenów oznaczonych na rysunku planu tym symbolem ustala się zasady obsługi w zakresie infrastruktury zgodnie z § 9 uchwały. Niewątpliwie także przepis § 9 pkt 1 lit b zaskarżonego aktu ingeruje w sferę uprawnień właścicielskich skarżącego uniemożliwiając mu wybudowanie na tej nieruchomości przydomowej oczyszczalni ścieków, a zatem narusza on jego interes prawny. Przepis ten odnosi się do odprowadzania ścieków sanitarnych i przewiduje: "do czasu rozbudowy sieci kanalizacyjnej możliwość odprowadzania ścieków sanitarnych do szczelnych zbiorników bezodpływowych i następnie ich wywóz do oczyszczalni ścieków, pod warunkiem bezwzględnego podłączenia do kanalizacji sanitarnej po jej wybudowaniu".
Analizę zgodności z prawem zawartego w planie miejscowym uregulowania dotyczącego sposobu odprowadzania ścieków rozpocząć należy od krótkiego przeglądu przepisów prawnych regulujących kwestie związane z budową przydomowych oczyszczalni ścieków. Na wstępie trzeba zwrócić uwagę na unormowania zawarte w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Na mocy art. 29 ust. 1 pkt 3 tej ustawy inwestor został bowiem zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m³ na dobę. Ustawodawca nałożył na niego natomiast obowiązek dokonania zgłoszenia takiej budowy na 30 dni przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organem właściwym do przyjęcia zgłoszenia jest starosta bądź prezydent miasta na prawach powiatu działający jako organ administracji architektoniczno-budowlanej. Postępowanie administracyjne uruchomione zgłoszeniem dokonanym w oparciu o przepis art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, poza przypadkami wniesienia przez organ w drodze decyzji sprzeciwu lub nałożenia na inwestora w drodze postanowienia obowiązku uzupełnienia brakujących dokumentów, nie kończy się żadnym aktem administracyjnym. Organ, który nie wniósł sprzeciwu w 30 dniowym terminie liczonym od dnia doręczenia mu zgłoszenia, ani też nie nałożył obowiązku uzupełnienia dokumentów, traci także kompetencje do dalszego działania w sprawie.
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) nie przyznaje organom uchwałodawczym gmin kompetencji do rozstrzygania w przedmiocie negatywnego oddziaływania na środowisko przydomowych oczyszczalni ścieków. Uprawnienia takie w stosunku do osób fizycznych posiadają natomiast na mocy art. 363 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) burmistrzowie, wójtowie lub prezydenci miasta. Starosta, a także prezydent miasta na prawach powiatu zostali upoważnieni o przyjmowania zgłoszeń zamiaru przystąpienia do eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków. Obowiązek dokonania takiego zgłoszenia nakłada na podmioty prowadzący tego rodzaju instalację przepis art. 152 ust. 4 Prawa ochrony środowiska, zaś kompetencje starosty wynikają z art. 378 ust. 1 tej ustawy. Zaniechanie przez inwestora tego ostatnio wskazanego obowiązku pociąga za sobą odpowiedzialność wynikającą z art. 342 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, a orzekanie w tej kwestii, stosownie do art. 361 ustawy, następuje na podstawie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
Wreszcie zgodnie z przepisami ustawy Prawo wodne wprowadzanie do ziemi oczyszczonych ścieków w ilości do 5 m³ na dobę stanowi zwykłe korzystanie z wód (argument a contrario z art. 36 ust. 3 pkt 4 Prawa wodnego), a zatem nie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego wynikającego z art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego. Budowa przydomowej oczyszczalni ścieków nie wymaga także pozwolenia wodnoprawnego w oparciu o przepis art. 122 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego, bowiem tego typu oczyszczalnia nie jest urządzeniem wodnym, gdyż nie została objęta ustawową definicją urządzenia wodnego zamieszczoną w art. 9 pkt 19 Prawa wodnego. Brak obowiązku ubiegania się przez inwestora o pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie do ziemi ścieków pochodzących przydomowych oczyszczalni o wydajności do 5 m³/dobę wynika także z tabeli B załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia ( Dz. U. Nr 283, poz. 2839).
Oceniając zgodność z prawem kwestionowanego przez skarżącego przepisu uchwały nie można pominąć unormowania zamieszczonego w § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Ten podstawowy przepis prawa powszechnie obowiązującego odnosi się w swojej hipotezie do analogicznej sytuacji jaka została uregulowana przepisem § 9 pkt 1 lit. b zaskarżonej uchwały zostały w nim jednak zawarte uregulowania zgoła odmienne. Stosownie do tego przepisu w razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę. Jeżeli ilość ścieków jest większa od 5 m3, to ich gromadzenie lub oczyszczanie wymaga pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska.
Sąd także podzielił pogląd skarżącego, że zakwestionowane przez niego uregulowanie zawarte w akcie prawa miejscowego narusza przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z tym przepisem właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Przywołane unormowanie pozostaje w zgodzie z przepisami dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz. U. UE. L. z 1991 r. Nr 135, poz. 40 ze zm.), która nałożyła na państwa członkowskie UE obowiązek oczyszczania ścieków komunalnych i przemysłowych w celu zapobiegania niekorzystnym dla środowiska naturalnego skutkom odprowadzania niedostatecznie oczyszczonych ścieków. Stosownie bowiem do art. 3 ust. 1 tej dyrektywy w przypadku, gdy ustanowienie systemu zbierania ścieków nie jest uzasadnione, jako że nie przyniosłoby korzyści dla środowiska lub powodowałoby nadmierne koszty, należy zastosować pojedyncze systemy lub inne właściwe systemy zapewniające ten sam poziom ochrony środowiska. Nie można także zaakceptować argumentacji zawartą w odpowiedzi na skargę, że obowiązek zamieszczenia w kontrolowanym planie miejscowym przepisu § 9 pkt 1 lit. b nałożyły na Radę Miejską w B. przepisy art. 43 oraz art. 208 Prawa wodnego, którymi wdrożone zostały do naszego systemu prawnego rozwiązania nakazane w tej dyrektywie. Stosownie do art. 43 ust. 2 a ustawy Prawo wodne aglomeracje, o których mowa w ust. 1 wyznacza wreszcie nie rada gminy lecz sejmik województwa w drodze uchwały (do [...] roku, a zatem w dacie procedowania na uchwałą w sprawie planu miejscowego organem tym był wojewoda). Sejmik podejmuje taką uchwałę po uzgodnieniu z właściwym dyrektorem regionalnego zarządu gospodarki wodnej i właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz po zasięgnięciu opinii zainteresowanych gmin. Aglomerację B. K Sejmik Województwa [...] wyznaczył jednak dopiero uchwałą z dnia [...]roku, nr [...], a zatem ponad dwa miesiące po wejściu w życie kontrolowanego planu miejscowego. Uchwała ta została zresztą zmieniona uchwałą Sejmiku Województwa [...] z dnia [...]roku, nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r., Nr [...] poz. [...]). Nota bene także uchwała Rady Miejskiej w B. opiniująca projekt planu aglomeracji B.K. nr [...] , na którą powołał się Prezydent Miasta B. została podjęta dopiero w dniu [...]r., a zatem także po wejściu w życie kontrolowanej uchwały (weszła ona w życie stosownie do jej § 30 w dniu 11 czerwca 2009 roku). Tym samym wskazane w odpowiedzi na skargę przepisy ustawy Prawo wodne nie upoważniały Rady Miejskiej w B. do wprowadzenia na objętych planem terenach nie posiadających sieci kanalizacyjnej nakazu odprowadzania ścieków sanitarnych jedynie do szczelnych zbiorników bezodpływowych , a co zatem idzie zakazu budowania na tych terenach przydomowych oczyszczalni ścieków.
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego przepisu uchwały nie można także pominąć kwestii, że w przypadku wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych przed wybudowaniem sieci kanalizacyjnej ustawodawca zgodnie w art. 5 ust. 1 pkt 2 in fine ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zwolnił właścicieli nieruchomości od obowiązku przyłączenia do tej sieci. Tym samym prawodawca gminy zamieszczając w uchwale w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przepis § 9 pkt 2 lit b uchwały, który uniemożliwił właścicielom wybudowanie na swoich nieruchomościach przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 5 m³ na dobę, pozbawił ich jednocześnie przyznanego przepisem ustawowym prawa obejmującego zwolnienie z obowiązku przyłączenia do później wybudowanej sieci kanalizacyjnej. Wynikający zaś z art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p. obowiązek zamieszczenia w planie miejscowym zasad rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej nie upoważniał Rady Miejskiej w B. do wprowadzenia omawianego przepisu.
Wskazać także wypada, że analizowanym przepisem uchwały naruszone zostały zasady techniki prawodawczej ustalonej § 118 w zw. z § 143 Zasad techniki prawodawczej stanowiących załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" ( Dz. U. Nr 100, poz. 908), zgodnie z którym w aktach prawa miejscowego nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych. Tymczasem Rada Miejska w B. wprowadzając w § 9 pkt 2 lit. b kontrolowanego aktu prawa miejscowego obowiązek bezwzględnego podłączenia do kanalizacji sanitarnej po jej wybudowaniu nieruchomości wyposażonych w bezodpływowe zbiorniki nieczystości ciekłych praktycznie powtórzyła unormowania zawarte w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Z urzędu Sąd skontrolował zgodność z prawem także innych uregulowań zawartych w kontrolowanej uchwale uznając je za zgodne z przepisami prawa. Analizując dokumentację prac planistycznych poprzedzających podjęcie kontrolowanej uchwały Sąd doszedł do przekonania, że pozostawały one w zgodzie z przepisami u.p.z.p., a w szczególności art. 17 tej ustawy.
W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) stwierdził nieważność zakwestionowanego przez skarżącego § 9 pkt 2 lit b zaskarżonej uchwały. O niewykonalności zakwestionowanej części zaskarżonej uchwały Sąd nie orzekał, bowiem art. 152 p.p.s.a. nie może znaleźć zastosowania do aktów prawa miejscowego, które weszły w życie. Zdaniem Sądu zachowuje tutaj aktualność pogląd prawny zawarty w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2000 r. sygn. akt OPS 1/00 (w: ONSA z 2000 r. z. 4, poz. 134), świetle którego, jeżeli akt prawa miejscowego wszedł w życie, to stał się obowiązującym prawem i nie może być mowy o wstrzymaniu jego wykonania. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło