II SA/Gd 177/10

WyrokWSA w Gdańsku2010-07-29

Skład orzekający: Jacek Hyla, Wanda Antończyk, Krzysztof Ziółkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości, których działki nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji, ale znajdują się w obszarze jej oddziaływania (w tym ze względu na hałas, zacienienie, potencjalne zagrożenie upadkiem elementów konstrukcyjnych), posiadają status strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciele nieruchomości, których działki nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji, ale znajdują się w obszarze jej oddziaływania (w tym ze względu na hałas, zacienienie, potencjalne zagrożenie upadkiem elementów konstrukcyjnych), posiadają status strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy naruszył prawo materialne, tj. art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 28 k.p.a., nieprawidłowo odmawiając skarżącym statusu strony postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę parku elektrowni wiatrowych. Skarżący, R. R. i R. R., byli właścicielami nieruchomości w sąsiedztwie planowanej inwestycji, ale organ I instancji nie uznał ich za strony postępowania, twierdząc, że obszar oddziaływania obiektu obejmuje jedynie działki pod inwestycję. Wojewoda podtrzymał to stanowisko, umarzając postępowanie odwoławcze. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując odmowę przyznania im statusu strony.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, orzekł, że decyzja nie może być wykonana, i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skarg R. R. i R. R. na decyzję Wojewody z dnia 1 grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących R. R. i R. R. kwoty po 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W decyzji z dnia 9 września 2009 r. nr [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił A Spółce z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę parku elektrowni wiatrowych "[...]" – kategoria obiektu XXIX, linii kablowych SN i nn oraz rurowania (kanalizacji teletechnicznej) dla światłowodów na terenie Farmy Elektrowni Wiatrowej – kategoria obiektu XXVI – zlokalizowanej na działkach wymienionych w tejże decyzji w obrębie S. w gminie U. oraz w obrębie B. Leśnictwo w gminie S. oraz w obrębie K. w gminie S. wraz z infrastrukturą. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w trakcie prowadzonego przed organem I instancji postępowania do akt sprawy wpłynął wniosek R. R., w którym informowała ona, że jest właścicielką m. in. działki nr [...], zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 500 m od najbliższego z wiatraków. Podobne pismo skierował do organu R. R. Ustosunkowując się do treści tych pism organ w uzasadnieniu decyzji podał, że ewentualne uwagi i zastrzeżenia w zakresie lokalizacji parku wiatrowego osoby te mogły kierować na etapie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie organ podał, że stronami przedmiotowego postępowania są, zgodnie z art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane – inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W tej sytuacji przymiot ten przysługuje tylko podmiotom wymienionym w decyzji, do których organ nie zaliczył ani R. R. ani R. R. W piśmie z dnia 3 października 2009 r. R. R sformułował odwołanie od w/w decyzji starosty, w jego treści wyrażając sprzeciw wobec uchwały Rady Gminy z 29 września 2006 r. nr XXXVIII/385/2006, zezwalającej na budowę wiatraków na terenie obejmującym nieruchomość odwołującego. Ponadto, w odwołaniu wskazano na szkodliwość inwestycji, zarówno dla zdrowia okolicznych mieszkańców, jak i dla ptactwa. W piśmie z dnia 5 października 2009 r. odwołanie od decyzji starosty zawarła również R. R., domagając się przede wszystkim udzielenia odpowiedzi na wcześniej formułowane przez siebie do organów prowadzących postępowanie pytania o oddziaływanie inwestycji na stanowiące jej własność nieruchomości, wpływ inwestycji na zdrowie i środowisko, ewentualny spadek cen nieruchomości związany z lokalizacją tak dużej inwestycji. Jednocześnie odwołująca powołała się na swój interes prawny w udzieleniu jej odpowiedzi na formułowane pytania. Odwołania od powyższej decyzji wraz z wnioskami o przywrócenie terminu do wniesienia tych odwołań złożyli również: H. Z., S. Z., R. z., S. S.-Z., W. i T. K. W postanowieniu z dnia 30 listopada 2009 r. nr [...] Wojewoda odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez wszystkie w/w osoby. Ponadto zaś, w postanowieniu z dnia 30 listopada 2009 r. nr [...] Wojewoda stwierdził uchybienie terminu do złożenia odwołania przez w/w osoby. Z kolei, w decyzji z dnia 1 grudnia 2009 r. nr [...] Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek odwołań R. R. i R. R. od przedmiotowej decyzji starosty. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że inwestycja, której dotyczy wydane przez starostę pozwolenia na budowę wraz z zatwierdzeniem projektu budowlanego, zlokalizowana ma zostać na działkach o numerach, wymienionych w sentencji decyzji. Zgodnie z ustaleniami organu pierwszej instancji, obszar oddziaływania obiektów, o którym mowa w art. 28 ust 2 ustawy - Prawo budowlane obejmuje jedynie działki pod inwestycję. Organ podał dalej, że od przedmiotowej decyzji organu I instancji, w terminie przeznaczonym na odwołania stron postępowania (tj. do dnia 08 października 2009 r. — 14 dni od daty ostatniego doręczenia) odwołanie wniosły podmioty, które nie zostały zakwalifikowane przez organ I instancji jako strony postępowania, tj. R. R. oraz R. R. Odwołującym tym nie była doręczona decyzja o pozwoleniu na budowę z tym wyjątkiem, że jeden egzemplarz decyzji celem wywieszenia na tablicy ogłoszeń mylnie przesłano R. R. (byłemu Sołtysowi wsi S.), a R. R. z niewyjaśnionych przez Starostę powodów otrzymał decyzję do wiadomości. Zdaniem organu odwoławczego, odwołujący nie wyjaśnili w jakim zakresie planowana inwestycja narusza ich uzasadniony interes prawny, który warunkuje merytoryczne orzekanie w sprawie. Fakt ten jest o tyle istotny, że użytkownicy wieczyści (właściciele, zarządcy), aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę (zwłaszcza, gdy nie brali udziału w postępowaniu zwykłym) muszą wykazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Organ wyjaśnił na wstępie, że przedmiotem jego oceny nie jest procedura uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (będącego bezpośrednią podstawą lokalizacji inwestycji), lecz weryfikacja prawidłowości ustalenia obszaru oddziaływania dla przedmiotowego zamierzenia budowlanego, która umożliwiłaby uznanie R.R. i R.R. za strony niniejszego postępowania administracyjnego. Analizując status odwołujących jako potencjalnych stron toczącego się postępowania organ odwoławczy powołał się na regulację art. 28 ust 2 ustawy - Prawo budowlane i art. 28 k.p.a. Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosownie zaś do art. 3 pkt 20 ww. ustawy obszar oddziaływania obiektów to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zgodnym z prawem zagospodarowaniu terenu sąsiedniego. Jak wskazał organ odwoławczy dalej, w oparciu o zacytowane przepisy, podmiotem uprawnionym do działania w sprawie (a więc również do wniesienia odwołania) jest osoba, która poprzez lokalizację danego obiektu budowlanego w otoczeniu własnej nieruchomości dozna obiektywnie, z konkretnego przepisu prawa, ograniczeń w zagospodarowaniu swojej działki, przy czym zauważyć należy, że bezpośrednie sąsiedztwo w stosunku do nieruchomości, na której będzie zrealizowane dane przedsięwzięcie nie przesądza o przymiocie strony podmiotu, którego nieruchomość graniczy z terenem inwestycji. Aby zatem jednoznacznie przesądzić czy dany podmiot jest stroną, a wiec czy służy mu prawo odwołania, koniecznym jest aby organ zbadał usytuowanie nieruchomości zainteresowanej względem projektowanego obiektu budowlanego oraz przeznaczenie tej nieruchomości na podstawie przepisów o planowaniu przestrzennym, a w dalszej kolejności przeanalizował obowiązujące przepisy, celem ustalenia, czy planowana budowa może negatywnie wpłynąć na możliwość zagospodarowania przez stronę skarżącą należącej do niej działki zgodnie z jej przeznaczeniem. W szczególności mowa tutaj o przepisach, które wymuszają jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu terenu z powodu istnienia w sąsiedztwie innego obiektu budowlanego, tj. § 57 — 60, § 12 — 13, § 271 - 272 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Następnie organ wskazał, że R.R. jest właścicielem następujących działek (wszystkie w obrębie ewidencyjnym S.): nr [...] (stanowiącą łąkę trwałą klasy III i IV), nr [...] (stanowiącą łąkę trwałą klasy III), nr [...] (stanowiącą grunt omy klasy IVb), nr [...] (stanowiącą pastwisko trwałe klasy IV i grunt orny klasy IVb i V), nr [...] (stanowiącą grunt omy klasy IVb), nr [...] (stanowiącą pastwisko trwałe klasy IV i grunt orny klasy IVb, IVa i V) oraz działkę nr [...] (stanowiącą pastwisko trwałe klasy IV, sad S-IVa, grunt omy RIVa, drogę i najistotniejszy w niniejszej sprawie zabudowany użytek rolny B-RTVa o powierzchni 0,26 ha). Z wymienionych nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonego dla lokalizacji Parku Wiatrowego nr 2 w miejscowościach [...] w gminie U. ujęte są działki nr [...]. Ustalono dla nich przeznaczenie R — tereny rolne. Na żadnej z nich nie przewiduje się zabudowy zagrodowej, w § 6 ust 1 pkt 6 ustanowiono na terenach rolnych zakaz lokalizacji budynków mieszkalnych, w tym również w zabudowie zagrodowej związaną z produkcją rolną. Pozostałe działki (oznaczone jako grunty orne, pastwiska, łąki, sad, droga i zabudowany użytek rolny) położone są w przeciwległym do planu pasie terenu wyłączonym z opracowania, a teren zabudowany mieści się w obszarze wsi S. Odległość najbliższej elektrowni wiatrowej od tego terenu wynosi ok. 775 m, od innych terenów w przeciwległym pasie powyżej 700 m. Najbliżej zlokalizowaną nieruchomością (wyłączoną od zabudowy) jest działka nr [...]. Odległość najbliższej elektrowni wiatrowej od jej granic wynosi ok. 100 m. Z kolei, R. R. jest właścicielem następujących działek (wszystkie w obrębie ewidencyjnym S.): nr [...] (stanowiącą grunt omy klasy Illb), nr [...] (stanowiącą łąkę trwałą klasy HI, IV, V), nr [...] (stanowiącą łąkę trwałą klasy II), nr [...] (stanowiącą grunt orny klasy IVa), nr [...] (stanowiącą grunt omy klasy IVa), nr [...] (stanowiącą grunt orny klasy IVa, V i rowy W-RIVa) oraz działki nr [...] (stanowiącą pastwisko trwałe klasy IV i najistotniejszy w niniejszej sprawie zabudowany użytek rolny B-RIVa o powierzchni 0,09 ha). Z wymienionych nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonego dla lokalizacji Parku Wiatrowego nr 2 w miejscowościach [...] w gminie U. ujęte są działki nr [...]. Przeznaczenie działek nr [...] to tereny rolne - R, bez terenów zabudowy zagrodowej. Ustalenia dla tych nieruchomości są takie same jak opisane powyżej. Działki nr [...] zlokalizowane są na terenach EWi/R - tereny rolne przeznaczone pod lokalizację elektrowni wiatrowych, przy czym przeznaczeniem podstawowym jest użytkowanie rolnicze, a dopuszczona jest lokalizacja elektrowni wiatrowych. Plan miejscowy przewiduje możliwość lokalizacji sieci i urządzeń infrastruktury oraz dróg dojazdowych związanych z eksploatacją elektrowni wiatrowych, zakazuje jednak (§ 5 ust. 1 pkt 9 uchwały) w granicach terenów lokalizacji budynków mieszkalnych, w tym również w zabudowie zagrodowej związaną z produkcją rolną. Z opracowania planistycznego wyłączona jest działka nr [...], która jest zabudowanym użytkiem rolnym w obszarze wsi S. W przypadku tej nieruchomości odległość najbliższej elektrowni wiatrowej wynosi ok. 650 m. Najbliżej zlokalizowaną nieruchomością (wyłączoną od zabudowy) jest działka nr [...]. Odległość najbliższej elektrowni wiatrowej od jej granic wynosi ok. 50 m. Przenosząc powyższe ustalenia. na grunt obowiązujących przepisów, ze szczególnym uwzględnieniem stanowiska, że celem art. 28 ust 2 ustawy - Prawo budowlane jest niewątpliwie zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jedynie do wymienionych tam podmiotów, organ stwierdził, że z wyszczególnionych nieruchomości tylko działki nr [...] i [...] w obrębie ewidencyjnym S. posiadają przeznaczenie budowlane. Pozostałe nieruchomości są to tereny rolne, bez możliwości zabudowy (również zagrodowej), a ich aktualny zgodny z prawem, rolniczy sposób zagospodarowania nie dozna ograniczeń w związku powstającymi elektrowniami wiatrowymi. Nieruchomości zabudowane R. R. (działka nr [...]) i R. R. (działka nr [...]) zlokalizowane są zaś w znacznej odległości od projektowanych elektrowni wiatrowych. Odpowiednio odległości te wynoszą 775 m i 650 m i gwarantują zupełną swobodę właścicieli do zgodnego z prawem i przeznaczeniem zagospodarowania ww. nieruchomości W szczególności nie sposób tutaj mówić o jakimkolwiek ograniczeniu ze względu na nieprawidłową lokalizację obiektów budowlanych od granic nieruchomości, potencjalnym zacienianiu, czy też wprowadzeniu utrudnień z uwagi na przepisy przeciwpożarowe. Podkreślenia wymaga zdaniem organu także, że w obowiązującym systemie prawa brak szczególnych norm dotyczących lokalizowania elektrowni wiatrowych. Nadmienić jedynie można, że w decyzji Wójta Gminy o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nr [...] z 18 czerwca 2009 r., poprzedzoną analizą niepożądanych w środowisku czynników jak hałas i wibracje ustalono minimalną odległość elektrowni wiatrowych od zabudowy mieszkaniowej na 500 m. Zaprojektowane obiekty spełniają wiec ten wymóg z nawiązką względem terenów zabudowanych skarżących. Brakuje zatem obiektywnych przesłanek do uznania odwołujących za stronę, tj. przepisu, który ingerowałby w sferę ich praw lub obowiązków. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała również, że Starosta prawidłowo wyznaczył obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 cytowanej ustawy. Powyższa ocena, stosownie do której odwołujący nie mają statusu strony w niniejszym postępowaniu, skutkowała umorzeniem postępowania odwoławczego. W skardze na powyższą decyzję R. R. zakwestionowała stanowisko Wojewody, odmawiające jej statusu strony postępowania i wskazała, że jedna ze stanowiących jej własność działek znajduje się zaledwie w odległości 100 m od wiatraków. Tak potężna inwestycja położona w bezpośrednim sąsiedztwie jej gruntów będzie zagrażała jej zdrowiu oraz bezpieczeństwu rodziny w trakcie prac polowych, wywołanych choćby możliwością wyrzutu łopaty wiatraka w związku z uszkodzeniem turbiny (maksymalna odległość lotu łopaty lub jej części wynosi nawet 200 m). Ponadto skarżąca wskazała na inne uciążliwości przedmiotowej inwestycji, takie jak rzucanie cienia, a przede wszystkim wzmożony hałas i ultradźwięki. Zdaniem skarżącej, nie można również pominąć faktu, że lokalizacja inwestycji w bezpośrednim sąsiedztwie spowoduje spadek wartości jej nieruchomości. Skargę na powyższą decyzję wniósł również R. R., powołując taką samą argumentację, jak skarżąca R. R. (skargę zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Gd 178/10). W odpowiedzi na powyższe skargi Wojewoda wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Postanowieniem dnia 23 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zarządził połączenie sprawy wywołanej skargą R. R. (sygn. akt II SA/Gd 178/10) ze sprawą o sygn. II SA/Gd 177/10 (wywołanej skargą R. R.) w celu ich wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, prowadząc je pod jedną sygnaturą akt – II SA/Gd 177/10. Na rozprawie w dniu 29 lipca 2010 r., w uzupełnieniu ustaleń dotyczących odległości przedmiotowej inwestycji w stosunku do nieruchomości skarżących, skarżący podał, że fundament wiatraka położony będzie w odległości około 25 m od jego działki. W przypadku upadku wiatraka jego działka położona będzie w strefie zagrożenia. Poza tym, w pobliżu nieruchomości skarżącego ma znajdować się wiele wiatraków, których oddziaływanie będzie się kumulować, zwłaszcza jeśli chodzi o hałas i wpływ na awifaunę. Z kolei skarżąca oświadczyła, że jej siedlisko znajduje się w odległości około 500-600 m od planowanej inwestycji, zaś jedna z działek, na której planuje prowadzić produkcję warzywną – znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji. Z kolei pełnomocnik uczestnika postępowania wskazał, że oddziaływanie wiatraków na grunty rolne należące do skarżących nie powoduje nabycia przez nich statusu strony. W zasięgu oddziaływania wiatraków nie znajdują się żadne budynki. Wiatraki zaś będą wyposażone w systemy zabezpieczające prze awarią. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Skargę należało uznać za zasadną bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego. Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności decyzji Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego, wszczętego na skutek odwołań R. R. i R. R. od przedmiotowej decyzji starosty i w ramach tej oceny – analiza statusu odwołujących jako ewentualnych stron postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie A Spółce z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę parku elektrowni wiatrowych. Kwestią sporną pomiędzy odwołującymi a organem odwoławczym jest bowiem właśnie ocena sytuacji skarżących z punktu widzenia ich interesu prawnego w toczącym się postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu i budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych. W ocenie Sądu, analizując status odwołujących jako potencjalnych stron postępowania organ odwoławczy naruszył prawo materialne, tj. art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane w zw. z art. 28 k.p.a. Dokonując analizy statusu skarżących jako potencjalnych stron postępowania organ drobiazgowo i wszechstronnie opisał położenie nieruchomości odwołujących w stosunku do nieruchomości, na których lokalizowana ma być przedmiotowa inwestycja oraz przeznaczenie gruntów odwołujących. Z ustaleń faktycznych wynika, że R. R. jest właścicielem następujących działek (wszystkie w obrębie ewidencyjnym S.): nr [...] (stanowiącą łąkę trwałą klasy III i IV), nr [...] (stanowiącą łąkę trwałą klasy III), nr [...] (stanowiącą grunt omy klasy IVb), nr [...] (stanowiącą pastwisko trwałe klasy IV i grunt orny klasy IVb i V), nr [...] (stanowiącą grunt omy klasy IVb), nr [...] (stanowiącą pastwisko trwałe klasy IV i grunt orny klasy IVb, IVa i V) oraz działkę nr [...] (stanowiącą pastwisko trwałe klasy IV, sad S-IVa, grunt omy RIVa, drogę i najistotniejszy w niniejszej sprawie zabudowany użytek rolny B-RTVa o powierzchni 0,26 ha). Z wymienionych nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonego dla lokalizacji Parku Wiatrowego nr 2 w miejscowościach [...] w gminie U. ujęte są działki nr [...]. Ustalono dla nich przeznaczenie R — tereny rolne. Pozostałe działki (oznaczone jako grunty orne, pastwiska, łąki, sad, droga i zabudowany użytek rolny) położone są w przeciwległym do planu pasie terenu wyłączonym z opracowania, a teren zabudowany mieści się w obszarze wsi S. Odległość najbliższej elektrowni wiatrowej od tego terenu wynosi ok. 775 m, od innych terenów w przeciwległym pasie powyżej 700 m. Najbliżej zlokalizowaną nieruchomością skarżącej (wyłączoną od zabudowy) jest działka nr [...]. Odległość najbliższej elektrowni wiatrowej od jej granic wynosi ok. 100 m. Z kolei, R. R. jest właścicielem następujących działek (wszystkie w obrębie ewidencyjnym Starkowo): nr [...] (stanowiącą grunt omy klasy Illb), nr [...] (stanowiącą łąkę trwałą klasy HI, IV, V), nr [...] (stanowiącą łąkę trwałą klasy II), nr [...] (stanowiącą grunt orny klasy IVa), nr [...] (stanowiącą grunt omy klasy IVa), nr [...] (stanowiącą grunt orny klasy IVa, V i rowy W-RIVa) oraz działki nr [...] (stanowiącą pastwisko trwałe klasy IV i najistotniejszy w niniejszej sprawie zabudowany użytek rolny B-RIVa o powierzchni 0,09 ha). Z wymienionych nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonego dla lokalizacji Parku Wiatrowego nr 2 w miejscowościach [...] w gminie U. ujęte są działki nr [...] (w części),[...]. Przeznaczenie działek nr [...] to tereny rolne - R, bez terenów zabudowy zagrodowej. Ustalenia dla tych nieruchomości są takie same jak opisane powyżej. Działki nr [...] i [...] zlokalizowane są na terenach EWi/R - tereny rolne przeznaczone pod lokalizację elektrowni wiatrowych, przy czym przeznaczeniem podstawowym jest użytkowanie rolnicze, a dopuszczona jest lokalizacja elektrowni wiatrowych. Z opracowania planistycznego wyłączona jest działka nr[...], która jest zabudowanym użytkiem rolnym w obszarze wsi S. W przypadku tej nieruchomości odległość najbliższej elektrowni wiatrowej wynosi ok. 650 m. Najbliżej zlokalizowaną nieruchomością (wyłączoną od zabudowy) jest działka nr [...]. Odległość najbliższej elektrowni wiatrowej od jej granic wynosi ok. 50 m. Na rozprawie w dniu 29 lipca 2010 r., w uzupełnieniu ustaleń dotyczących odległości przedmiotowej inwestycji w stosunku do nieruchomości skarżących, skarżący podał, że fundament wiatraka położony będzie w odległości około 25 m od jego działki. W przypadku upadku wiatraka jego działka położona będzie w strefie zagrożenia. Poza tym, w pobliżu nieruchomości skarżącego ma znajdować się wiele wiatraków, których oddziaływanie będzie się kumulować, zwłaszcza jeśli chodzi o hałas i wpływ na awifaunę. Z kolei skarżąca oświadczyła, że jej siedlisko znajduje się w odległości około 500-600 m od planowanej inwestycji, zaś jedna z działek, na której planuje prowadzić produkcję warzywną – znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji. Powyższe ustalenia wskazują zatem, że można mówić o bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości skarżących w stosunku do nieruchomości, na których ma zostać zlokalizowana inwestycja. Odnosząc się natomiast do prawnych podstaw instytucji strony w postępowaniu administracyjnym wskazać należy, że nie budzi wątpliwości stanowisko, że wnioskodawca, chcąc uzyskać status strony w postępowaniu administracyjnym, musi wykazać się interesem prawnym, znajdującym oparcie w przepisach prawa materialnego. Przy czym, interes ten musi być rzeczywiście istniejący i konkretny. Źródłem interesu, na który powołali się skarżący jest niewątpliwie prawo własności i prawne stosunki sąsiedztwa w relacji do dyspozycji art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane. Z uwagi bowiem na fakt, że przedmiotowe postępowanie dotyczy zatwierdzenia projektu budowlanego oraz wydania pozwolenia na budowę, szczególnie istotnego znaczenia nabiera regulacja art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, zgodnie z którą stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Wprowadzenie do ustawy pojęcia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego miało na celu precyzyjne zdefiniowanie interesu prawnego osób trzecich (właściciela, użytkownika wieczystego oraz zarządcy sąsiednich nieruchomości) w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Ze względu na konieczność możliwie ostrego określenia zakresu podmiotów uprawnionych do występowania w postępowaniu w charakterze strony, ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie definicji ustawowej pojęcia obszaru oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Szczegółowe określenie, który z podmiotów, poza inwestorem, posiada legitymację do występowania jako strona w danym postępowaniu, możliwe jest wyłącznie na podstawie przepisów odrębnych, w tym - techniczno-budowlanych, zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości (por. komentarz do art. 28 ustawy – Prawo budowlane, Cieślik Ziemowit, Szuster Sergiusz, Lex/el.). Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 7 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 631/08, Lex nr 569211). W związku z tym, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszym składzie, do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 cytowanej ustawy należą nie tylko rozporządzenia określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co zresztą zauważył organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Takimi przepisami odrębnymi są także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska. Przy czym, za sąsiednie działki można także uznać nieruchomości niegraniczące ze sobą bezpośrednio, ale pozostające w zasięgu swoich wpływów lub w związku gospodarczym, choć w rozpoznawanej sprawie ww. nieruchomości sąsiadują bezpośrednio z nieruchomościami, na których ma być realizowana inwestycja. Wyjaśniając ponadto krąg osób posiadających interes prawny należy mieć na względzie czy są one uprawnione do żądania zapewnienia im ochrony uzasadnionych interesów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 i 9 i ust. 2 ustawy – Prawo budowlane (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 października 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 451/08, Lex nr 528066). W ocenie Sądu nie ulega bowiem wątpliwości, że przedmiotowa inwestycja jest dużym przedsięwzięciem, którego oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie jest nieporównywalne w stosunku do oddziaływania standardowego obiektu budowlanego. Przede wszystkim, jak wynika z akt sprawy, na co też wskazuje charakterystyka przedmiotowego przedsięwzięcia – jest to inwestycja zakwalifikowana jako znacząco oddziaływująca na środowisko, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.). Kwalifikacja ta nie może pozostawać bez wpływu na sposób rozumienia pojęcia "obszar oddziaływania obiektu" w analizowanym stanie faktycznym. Tym bardziej, że nie budzi wątpliwości fakt oddziaływania przedmiotowej inwestycji na warunki akustyczne (hałas, wibracje) obiektów znajdujących się w jej sferze oddziaływania, a także na tworzenie atmosfery zacienienia. W ocenie Sądu zatem, trudno podzielić pogląd organu odwoławczego, że skoro nieruchomości skarżących w przeważającej części przeznaczone zostały pod uprawny rolne, to sąsiedztwo przedmiotowej inwestycji nie wpływa na planowany sposób wykorzystania tych nieruchomości. Takie stanowisko pozostaje w oderwaniu od analizy oddziaływań środowiskowych, pochodzących od tego typu inwestycji (choćby akustycznych, czy związanych z zacienieniem). Nie można zgodzić się z założeniem organu, zgodnie z którym tego typu oddziaływania "zamykają się" w granicach przedmiotowego przedsięwzięcia, bądź też – według argumentacji zawartej w uzasadnieniu skarżonej decyzji – mogą mieć znaczenie - ale wyłącznie dla nieruchomości zabudowanych lub przeznaczonych pod zabudowę (a takie nieruchomości skarżących oddalone są od inwestycji o ponad 500 m, co gwarantuje brak oddziaływań). W ramach ustalania kręgu podmiotowego w sprawie o pozwolenie na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji obowiązkiem organu jest każdorazowo ustalenie wszystkich przepisów odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie - wyznaczenie terenu w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru w oparciu o powyższe przesłanki winno nastąpić, jak już wskazano powyżej, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, a także oddziaływanie na środowisko. O wyznaczeniu tego obszaru decydują zatem indywidualne cechy obiektu budowlanego, powiązane z analizą jego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu oraz wpływu na sąsiednie nieruchomości. Przy czym, nie ma znaczenia, czy działki objęte oddziaływaniem inwestycji, graniczą bezpośrednio z działką, na której zaprojektowano budowę obiektu budowlanego, skoro obszar oddziaływania obiektu może obejmować dalej położone tereny (por. wyrok WSA w Gliwicach z 15 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 1264/08, Lex nr 569251). Z oświadczeń skarżących wynika, co zresztą znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym, że niektóre z ich nieruchomości pozostają w odległości poniżej 100 m od nieruchomości, na których realizowana jest inwestycja. W ocenie Sądu zatem, biorąc pod uwagę charakter inwestycji i jej oddziaływanie, zwłaszcza cechy akustyczne oraz fakt bezpośredniego sąsiedztwa inwestycji z nieruchomościami skarżących - brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, aby skarżący, jako właściciele działek sąsiadujących, nie legitymowali się statusem stron w niniejszej sprawie o wydanie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł w punkcie I, jak w sentencji wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni niniejsze rozważania dotyczące wykładni dyspozycji art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane i w zw. z art. 28 k.p.a., co skutkować będzie uznaniem skarżących jako stron przedmiotowego postępowania. W konsekwencji powyższe oznacza, iż obowiązkiem organu winno być merytoryczne rozpoznanie odwołania skarżących od decyzji organu I instancji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Na mocy art. 152 tej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, ze skutkiem do chwili uprawomocnienia się wyroku (punkt II wyroku). W punkcie III orzeczenia Sąd zasądził od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżących kwoty po 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rozstrzygnięcie to wydane zostało na podstawie art. 200 cytowanej wyżej ustawy i obejmuje obowiązek zwrotu kwot uiszczonych przez każdego ze skarżących tytułem wpisu od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło