VI SA/Wa 1412/10
WyrokWSA w Warszawie2010-09-14
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Andrzej Czarnecki, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin 5 dni roboczych na przekazanie informacji o zawarciu transakcji instrumentami finansowymi, liczony od dnia zawarcia transakcji, jest prawidłowo stosowany, gdy skarżący uważa, że termin ten powinien być liczony od dnia rozliczenia transakcji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek informacyjny wynikający z art. 160 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi jest związany z datą zawarcia transakcji, a nie jej rozliczenia. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 listopada 2005 r. zostało wydane zgodnie z delegacją ustawową i prawidłowo określa termin 5 dni roboczych od dnia zawarcia transakcji. W związku z tym, organ administracji prawidłowo ustalił naruszenie obowiązku informacyjnego przez skarżącego.Stan faktyczny
Komisja Nadzoru Finansowego nałożyła na R. K. karę pieniężną za naruszenie obowiązków informacyjnych wobec Komisji i emitentów w związku z transakcjami na akcjach spółek A. S.A. i S. S.A. Skarżący zarzucił, że termin na przekazanie informacji powinien być liczony od dnia rozliczenia transakcji, a nie jej zawarcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, uznając, że organ nieprecyzyjnie ustalił moment zawarcia transakcji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na konieczność oceny materiału dowodowego. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, uznał skargę za niezasadną.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę R. K. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2010 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów regulujących obowiązki informacyjne oddala skargę
Wyrokiem z dnia 17 marca 2010 r. sygn. II GSK 480/09, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. VI SA/Wa 1754/08.
Stan sprawy przedstawiał się następująco;
Decyzją z [...] lutego 2008 r. Komisja Nadzoru Finansowego nałożyła na R. K. (dalej również jako skarżący) karę pieniężną w wysokości 5 000 zł za naruszenie art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538 ze zm.) dalej jako ustawa o obrocie, poprzez nienależyte wywiązanie się z obowiązków informacyjnych wobec Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (dalej: KPWiG) oraz wobec emitentów w związku z dokonaniem w dniach [...] maja 2006 r., [...] czerwca 2006 r., oraz [...] kwietnia 2006 r. transakcji na akcjach spółek A. S.A. i S. S.A. Powyższym rozstrzygnięciem umorzono także postępowanie w sprawie ustalenia, czy skarżący, pełniąc funkcję Członka Rady Nadzorczej spółki A. S.A. dopuścił się naruszenia obowiązków informacyjnych wobec KPWiG oraz wobec emitentów w związku z dokonaniem w dniu [...] czerwca 2006 r. transakcji nabycia akcji spółki A. S.A. przez jego żonę, G. K.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniach [...] maja 2006 r. oraz [...] czerwca 2006 r. R. K., pełniąc funkcję Członka Rady Nadzorczej A. S.A. dokonał transakcji na akcjach tej spółki. Następnie o transakcjach tych powiadomił Komisję Papierów Wartościowych i Giełd (KPWiG) i emitenta odpowiednio w dniu [...] maja 2006 r. oraz w dniu [...] czerwca 2006 r. Spółka A. S.A. podała te informacje do publicznej wiadomości raportem bieżącym nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. oraz nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. Komisja Nadzoru Finansowego uznała, że informacje o transakcjach zostały przekazane po upływie 5 dni roboczych od dnia zawarcia transakcji tj. niezgodnie z terminami wskazanymi w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 15 listopada 2005 r. w sprawie przekazywania i udostępniania informacji o niektórych transakcjach instrumentami finansowymi oraz zasad sporządzania i prowadzenia listy osób posiadających dostęp do określonych informacji poufnych (Dz. U. 2005, Nr 229, poz. 1950), dalej jako: rozporządzenie z dnia 15 listopada 2005 r. Ponadto skarżący, pełniąc funkcję Członka Rady Nadzorczej w S. S.A, dokonał w dniu [...] kwietnia 2006 r. transakcji zbycia akcji tej spółki. Informacja o tych transakcjach została przekazana do KPWiG i do emitenta po upływie 5 dni roboczych od dnia zawarcia transakcji. Skarżący przekazał zawiadomienie w dniu [...] kwietnia 2006 r., podczas gdy ostateczny termin upływał w dniu [...] kwietnia 2006 r. S. S.A. podała tę informację do publicznej wiadomości raportem bieżącym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r.
W ocenie organu, skala opóźnień w przekazaniu zawiadomień o transakcjach była niewielka i nałożenie kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł było adekwatne do rodzaju i wagi stwierdzonych nieprawidłowości.
Komisja Nadzoru Finansowego na skutek wniosku R. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2008 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz stwierdził, że ustawodawca wprowadzając termin "zawarcia transakcji" rozróżnił go od terminu "rozliczenia transakcji", co stanowiło wyraźną wskazówkę, że nie należało postrzegać go jako dnia rozliczenia, które może nastąpić w trzy dni po zawarciu transakcji. Zdaniem Komisji Nadzoru Finansowego taką tezę potwierdza wynikająca z art. 48 ust. 10 ustawy o obrocie definicja rozliczenia transakcji. Zdaniem organu, datą zawarcia transakcji jest data skojarzenia ofert kupna i sprzedaży danego instrumentu finansowego. Od tego zdarzenia biegnie termin na wykonanie obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 60 ustawy o obrocie.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. K. zarzucił naruszenie art. 175 ust. 1 w związku z art. 160 ust. 1 ustawy o obrocie w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia z dnia 15 listopada 2005 r. poprzez przyjęcie, iż bieg terminu do przekazania informacji o zawartych transakcjach rozpoczyna się już w dniu złożenia zlecenia, a nie dopiero w dniu rozliczenia. Zdaniem skarżącego określony w § 2 ust. 3 rozporządzenia dzień zawarcia transakcji jako termin do spełnienia obowiązku informacyjnego przekracza upoważnienie ustawowe.
W piśmie procesowym z [...] listopada 2008 r. skarżący podniósł, że obowiązek informacyjny, o którym mowa w art. 160 ust. 1 ustawy o obrocie dotyczy faktu zawarcia transakcji, a nie jedynie trwania procedur zawierania transakcji. Wspomniany obowiązek powstaje dopiero wtedy, gdy transakcja jest zawarta w sposób definitywny i skuteczny, a nie gdy jest jeszcze w trakcie realizacji i weryfikacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając skargę R. K., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, podkreślając, że w sprawie spór dotyczył interpretacji pojęcia "zawarcie transakcji", od którego należy liczyć początek biegu terminu na wykonanie obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 160 ustawy o obrocie. Od nadania temu pojęciu prawidłowego znaczenia zależało ustalenie stanu faktycznego i przypisania R. K. zarzutu naruszenia obowiązku informacyjnego, jak i określenia jego rozmiaru (liczby dni opóźnienia), co w konsekwencji miało wpływ na wysokość nałożonej kary.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji stanowił art. 175 ust. 1 w związku z art. 160 ust. 1 ustawy o obrocie. Warunkiem do formułowania wniosków o zgodności zaskarżonego aktu z prawem materialnym jest, co do zasady, brak uchybień w stosowaniu prawa procesowego. W ocenie WSA, ten warunek w rozpoznawanej sprawie nie został spełniony, zatem przedwczesna była ocena stosowania przez organ prawa materialnego.
Sąd uznał za trafne stanowisko Komisji Nadzoru Finansowego, że ustawodawca wprowadzając termin "zawarcia transakcji" rozróżnił go od terminu "rozliczenia transakcji", dlatego nie należało wiązać tego pierwszego terminu z datą rozliczenia, które następuje w trzy dni po zawarciu transakcji. Przepis art. 48 ust. 10 ustawy o obrocie wskazuje, że rozliczeniem transakcji jest ustalenie wysokości świadczeń pieniężnych i niepieniężnych z zawartych transakcji. W pierwszej kolejności zawierana jest transakcja, a dopiero później następuje jej rozliczenie. Organ prawidłowo wskazał, że ustawodawca rozróżnia początek biegu terminu na wykonanie obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 160 ustawy o obrocie (zawarcie transakcji) od terminu wynikającego z art. 69 ustawy mówiącym o ofercie (zmiana udziału w ogólnej liczbie głosów, tj. rozliczenie transakcji). Natomiast Sąd zakwestionował przyjęcie przez organ a priori, że zawarcie transakcji jest skojarzeniem ofert kupna i sprzedaży danego instrumentu finansowego i tak należy rozumieć początek biegu terminu na wykonanie obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 160 ustawy o obrocie. Komisja Nadzoru Finansowego zaprzeczyła, by liczyła rozpoczęcie biegu tego terminu od dnia zlecenia, jednocześnie w decyzji nie zajęła jednoznacznego stanowiska, jaki moment czasowy (wyrażony czynnością i datą) przyjęła jako zawarcie transakcji (jeśli nie jest to data zlecenia, a tym bardziej data rozliczenia transakcji). Ze względu na brak uzasadnienia, w oparciu o jaką normę prawa materialnego organ ustalił moment stanowiący datę skojarzenia ofert kupna i sprzedaży danego instrumentu finansowego Sąd zarzucił decyzji w tym zakresie dowolność. Przyjmując, że od "skojarzenia" liczony jest początek biegu terminu na wykonanie obowiązku informacyjnego, Komisja Nadzoru Finansowego nie wskazała gdzie ten "moment skojarzenia" ma oparcie w przepisach prawa, a tym samym powoduje podstawę do odliczania biegu pięciodniowego terminu.
Zdaniem WSA, nie do przyjęcia w ramach decyzji uznaniowej, jest ustalenie odpowiedzialności administracyjnej skarżącego i wymierzenia kary pieniężnej w tak nieprecyzyjne ustalonym stanie faktycznym. Także z punktu widzenia okoliczności wyłączających odpowiedzialność, określonych w art. 175 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy o obrocie, nie jest wystarczająca ogólna konstatacja, że inwestor, który zleca wykonanie transakcji za pośrednictwem domu maklerskiego już tego samego dnia ma możliwość pozyskania informacji, czy transakcja została zrealizowana oraz poznać jej warunki. Określenie daty biegu terminu, którego nie dopełnił inwestor, wymaga poczynienia konkretnych ustaleń faktycznych, umożliwiających prawidłową ocenę wypełnienia dyspozycji normy prawa materialnego.
Sąd pierwszej instancji zwrócił ponadto uwagę na postanowienia Regulaminu Giełdy przyjętego na podstawie Uchwały Nr 1/1110/2006 Rady Giełdy z dnia 4 stycznia 2006 r., który nie jest co prawda źródłem prawa powszechnie obowiązującego, ale wobec braku ustawowej definicji pojęcia "daty zawarcia transakcji", pozwala pomocniczo odnaleźć moment od którego można uznać, że doszło do zawarcia transakcji, czyli skojarzenia ofert kupna-sprzedaży. Zgodnie z § 164 ust. 1 Regulaminu Giełdy, niezwłocznie po zawarciu transakcji są wystawiane i przekazywane członkom giełdy karty umów, będące dowodem zawarcia transakcji giełdowych. Karty te przekazywane są w formie przekazu elektronicznego. W sytuacjach nadzwyczajnych karty umów mogą być przekazywane w formie i w sposób określony przez Zarząd Giełdy. Dopiero nie zgłoszenie sprzeciwu przewodniczącemu sesji przez strony transakcji, co do zgodności kart umów z przyjętymi przez giełdę zleceniami, oznacza ich potwierdzenie. Karta umowy, która może dotyczyć jednej lub wielu transakcji giełdowych, stosownie do § 168 Regulaminu Giełdy powinna określać między innymi datę zawarcia transakcji (pkt 2).
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ nie wskazał na jakiej podstawie ustalił datę, którą określił jako "datę skojarzenia ofert" utożsamioną z "zawarciem transakcji". Przy ustalaniu tej daty nie mogą być pominięte procedury, które pomiędzy momentem skojarzenia ofert, a ostateczną weryfikacją i rozliczeniem transakcji nakazują zawieszenie procedur, a nawet anulowanie transakcji giełdowych. Mechanizm transakcji giełdowych i jego wirtualny charakter, nie oznacza możliwości dowolnego przyjęcia momentu zawarcia transakcji, od którego liczony jest termin na wykonanie obowiązku informacyjnego przez inwestora.
W ocenie sądu pierwszej instancji, brak koniecznych ustaleń uniemożliwił przyjęcie odpowiedzialności administracyjnej R. K. i jej zakresu. Wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniało zatem uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Komisja Nadzoru Finansowego, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Według Komisji Nadzoru Finansowego, Sąd niesłusznie przyjął, że dzień zawarcia transakcji został ustalony bez podstawy, w sposób dowolny i bez konkretnych ustaleń istotnych z punktu widzenia naruszenia obowiązku informacyjnego oraz że wątpliwe jest utożsamianie momentu skojarzenia ofert z momentem zawarcia transakcji. W związku z tym nie istniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż zarzucane uchybienia nie miały miejsca.
Ponadto organ podniósł, że Sąd przedstawiając stan sprawy i przytaczając przepisy, na podstawie których ustalone zostało istnienie obowiązku informacyjnego ciążącego na skarżącym, pominął regulację zawartą w art. 160 ust. 1 ustawy o obrocie.
Komisja Nadzoru Finansowego zakwestionowała także stanowisko Sądu, że ocena zgodności zaskarżonej decyzji z prawem materialnym była przedwczesna, ze względu na brak wystarczającego materiału dowodowego, gdyż taki materiał został zebrany i uwzględniony przy wydawaniu decyzji.
R. K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 marca 2010 r. (sygn. akt II GSK 480/09) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W wywodach zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do jednego z trzech zarzutów skargi kasacyjnej, mianowicie naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem NSA, uchylenie zaskarżonej decyzji nie zostało poprzedzone właściwą oceną jej zgodności z prawem w płaszczyźnie dochowania przez organ wymaganej prawem procedury - a co za tym idzie – wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia nosi cechy dowolności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji formułując swoje stanowisko, iż Komisja Nadzoru Finansowego nie wskazała na jakiej podstawie ustaliła datę skojarzenia ofert, z którą utożsamiała datę transakcji , całkowicie pominął materiał dowodowy, wskazany przez organ w decyzji z [...] lutego 2008 r. jako stanowiący podstawę dokonanych ustaleń faktycznych. W aktach sprawy znajdują się bowiem historie rachunków papierów wartościowych, historie kont operacyjnych, zestawienia transakcji na rachunkach papierów wartościowych. W uzasadnieniu wyroku WSA brak jest natomiast wyjaśnienia, czemu Sąd ten nie ocenił ww. dowodów w kontekście wypełnienia przez organ obowiązków w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego.
Według wskazań NSA, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę, powinien ocenić legalność zaskarżonej decyzji w płaszczyźnie dochowania wymaganej prawem procedury, a w szczególności zbadać czy dotychczas zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny uznał co do zasady, że daty zawarcia transakcji przyjęte przez Komisję Nadzoru Finansowego są identyczne z datami zawarcia transakcji podanymi przez skarżącego, co wskazuje na to, że moment skojarzenia ofert nie był pomiędzy stronami sporny. Zatem w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany powyższym ustaleniem co do prawnego rozumienia spornego terminu.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.
Kara pieniężna została nałożona na skarżącego w związku z niewykonaniem obowiązku wynikającego z art. 160 ust. 1 ustawy o obrocie /.../. Zgodnie z tym przepisem osoby: 1) wchodzące w skład organów zarządzających lub nadzorczych emitenta albo będące jego prokurentami, 2) inne, pełniące w strukturze organizacyjnej emitenta funkcje kierownicze, które posiadają stały dostęp do informacji poufnych dotyczących bezpośrednio lub pośrednio tego emitenta oraz kompetencje w zakresie podejmowania decyzji wywierających wpływ na jego rozwój i perspektywy prowadzenia działalności gospodarczej - są obowiązane do przekazywania Komisji oraz temu emitentowi informacji o zawartych przez te osoby oraz osoby blisko z nimi związane, na własny rachunek, transakcjach nabycia lub zbycia akcji emitenta, praw pochodnych dotyczących akcji emitenta oraz innych instrumentów finansowych powiązanych z tymi papierami wartościowymi, dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym lub będących przedmiotem ubiegania się o dopuszczenie do obrotu na takim rynku.
Cytowany przepis jednoznacznie określa obowiązek polegający na informowaniu o zawartych transakcjach. Jednocześnie należy zauważyć, że ustawa o obrocie środkami finansowymi odróżnia pojęcia "zawarcie transakcji" i "rozliczenie transakcji". To ostatnie określenie występuje na przykład w przepisach art. 48 ust. 10, ust. 12 pkt 1, art. 65 ust. 1-3, art. 68b ust. 2 pkt 4, art. 82 ust. 11a, oraz w art. 94 ust. 1 pkt 1 lit b) ustawy, który to przepis wprost stanowi o tym, że minister właściwy do spraw instytucji finansowych otrzymuje upoważnienie do wydania rozporządzenia określającego dla pewnych instytucji zasady zawierania transakcji i dokonywania ich rozliczeń. Innymi słowy określenie z art. 160 ust. 1 ustawy "zawarcie transakcji" nie jest tożsame z określeniem "rozliczenie transakcji", co wymaga podkreślenia z uwagi na fakt, iż pomiędzy stronami rozumienie tych określeń w relacji do terminów wykonania obowiązków z nimi związanymi, jest różne.
Nie jest natomiast sporne to w jakich terminach skarżący dokonał transakcji i na jakich akcjach oraz nie jest sporne, że co do transakcji tych strony nie zgłaszały sprzeciwu. Nie jest więc sporne, iż R. K., będąc Członkiem Rady Nadzorczej spółki A. S.A. w dniach [...] maja 2006 r. oraz w dniach [...] czerwca 2006 r. dokonał na akcjach spółki A. S.A. transakcji powiadamiając o nich Komisję Papierów Wartościowych i Giełd oraz emitenta w dniu [...] maja 2006 r. (co do transakcji z [...] i [...] maja 2006 r.) i w dniu [...] czerwca 2006 r. (co do transakcji z [...] i z [...] czerwca 2006 r.) podając informacje te raportem do publicznej wiadomości odpowiednio w dniu [...] maja 2006 r. i w dniu [...] czerwca 2006 r.
Na akcjach spółki S. S.A. skarżący dokonał transakcji [...] kwietnia 2006 r. przekazując informację o tej transakcji KPWiG i do emitenta w dniu [...] kwietnia 2006 r. oraz podając ją raportem do wiadomości publicznej w dniu [...] kwietnia 2006 r.
Co do tych ustaleń kończy się zgodność ich rozumienia przez strony, gdyż skarżący i Komisja Nadzoru Finansowego inaczej rozumieją termin wykonania obowiązku informacyjnego. Zdaniem skarżącego obowiązek informacyjny co do wszystkich transakcji wykonał prawidłowo, gdyż w jego ocenie obowiązek ten powstaje z dniem rozliczenia transakcji. Z tym bowiem dniem inwestor uzyskuje pewność co do własnej sytuacji posiadania. Jednocześnie skarżący negował możliwość stosowania rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 listopada 2005 r. w sprawie przekazywania i udostępniania informacji o niektórych transakcjach instrumentami finansowymi oraz zasad sporządzania i prowadzenia listy osób posiadających dostęp do określonych informacji poufnych (Dz. U. Nr 229, poz. 1950) – dalej jako rozporządzenia, które w jego ocenie zostało wydane z naruszeniem delegacji ustawowej.
Komisja Nadzoru Finansowego prezentowała stanowisko stwierdzające naruszenie terminów złożenia informacji przez skarżącego uznając, że co do transakcji na akcjach spółki A. S.A. z [...] i [...] maja 2006 r. skarżący powinien złożyć informacje najpóźniej odpowiednio do dnia [...] i [...] maja 2006 r. (złożył natomiast w dniu [...] maja 2006 r.), a co do transakcji na akcjach tej spółki z [...] i z [...] czerwca 2006 r. powinien złożyć informacje najpóźniej odpowiednio do dnia [...] i [...] czerwca 2006 r. (złożył w dniu [...] czerwca 2006 r.). Zatem wszystkie te informacje zostały złożone po terminie.
Co do transakcji na akcjach spółki S. S.A. to skarżący prezentował takie samo stanowisko uzasadniające, w jego przekonaniu, zachowanie wymaganego terminu do ujawnienia transakcji, natomiast KNF pozostała przy swoim zdaniu, iż także w tym przypadku doszło do przekroczenia terminu, bowiem informacja powinna zostać złożona najpóźniej w dniu [...] kwietnia 2006 r., a nie w dniu [...] kwietnia 2006 r.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym organ administracji publicznej bardzo dokładnie przeprowadził postępowanie administracyjne, poprzedzając jego wszczęcie dwoma postępowaniami wyjaśniającymi, celem ustalenia czy istnieją podstawy do zarzucenia R. K. naruszenia art. 160 ust. 1 ustawy. W toku postępowania zgromadzono niezbędny materiał dla dokonania rozstrzygnięcia; w tym historie rachunków papierów wartościowych; historie kont operacyjnych; zestawienia transakcji na rachunkach papierów wartościowych należących do skarżącego, zestawienie kursów walut Narodowego Banku Polskiego, pozyskano informacje i dokumenty spółek A. S.A. i S. S.A. oraz odebrano wyjaśnienia m.in. od R. K. Przeprowadzono również rozprawę, o terminie której powiadomiono stronę oraz przesłuchano w charakterze świadka A. Z. sporządzającą i wysyłającą zawiadomienia R. K. o dokonanych transakcjach (osoba ta była również przez pewien czas pełnomocnikiem do rachunku skarżącego). Przesłuchano również w charakterze świadka pracownika punktu obsługi klienta [...] s.a. w [...] P. K. na okoliczność przyjmowania zleceń od R. K. w celu realizacji transakcji na akcjach spółki A. S.A.
Co do wszystkich tych ustaleń organu administracji skarżący nie wnosił zastrzeżeń oraz nie podważał ich wyniku.
W tych okolicznościach rozbieżność stron sprowadza się do odmiennego rozumienia pojęć "zawarcie transakcji" i "rozliczenie transakcji" i związanego z nimi terminu wykonania obowiązku informacyjnego. Przy czym skarżący negował także zasadność stosowania przepisów rozporządzenia, uznając jego wydanie z naruszeniem przepisu delegacyjnego.
W ocenie składu orzekającego rozpoznającego niniejszą sprawę organ administracji wywiązał się z obowiązku zgromadzenia i oceny materiału dowodowego zgodnie z zasadami wyrażonym w art. 7, art. 77 § 1 i w art. 80 k.p.a. Określając terminy (daty) zawarcia transakcji (sprzedaży i kupna akcji spółki A. S.A. i S. S.A.) wskazał na historie kont operacyjnych rachunku papierów wartościowych. Z tych historii kont operacyjnych wynika, iż termin "transakcja" używany jest dla konkretnej daty realizacji owej transakcji na konkretnych akcjach. Transakcja ta dotyczy sprzedaży lub kupna konkretnych akcji i odpowiada określeniu z art. 160 ust. 1 ustawy – "transakcja nabycia lub zbycia". Nie chodzi zatem o "rozliczenie transakcji" w rozumieniu art. 48 ust. 10 ustawy, gdyż rozliczenie to jest następstwem "zawarcia transakcji" i w konsekwencji ma miejsce kilka dni po zawarciu transakcji. Innymi słowy najpierw zawiera się transakcję, później następuje jej rozliczenie. Stąd w świetle art. 160 ust. 1 ustawy obowiązek informacyjny nie może być powiązany z terminem rozliczenia transakcji lecz, jak wyraźnie stanowi ten przepis, z terminem zawarcia transakcji, czyli jak to określa organ administracji z datą skojarzenia oferty kupna i oferty sprzedaży danego instrumentu finansowego.
Można również zwrócić uwagę na § 164 ust. 1 Regulaminu Giełdy (Uchwała Nr 1/1110/2006 Rady Giełdy z dnia 4 stycznia 2006 r.) stanowiący, iż niezwłocznie po zawarciu transakcji są wystawiane i przekazywane członkom giełdy karty umów, będące dowodem zawarcia transakcji. Jednocześnie zgodnie z § 168 ust. 2 tego regulaminu karta umowy określa datę zawarcia transakcji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażanej w kontekście rozumienia daty zawarcia transakcji w świetle obowiązujących w sprawie przepisów, którą to oceną Sąd rozpoznający sprawę jest związany, karty umów są dowodem zawarcia transakcji i wskazują na dzień zawarcia transakcji. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że strony transakcji mogą zgłosić przewodniczącemu sesji sprzeciw, co do zgodności kart umów z przyjętymi przez giełdę zleceniami, w ciągu 30 minut od zawarcia transakcji (§ 15 Szczegółowych Zasad Obrotu Giełdowego), co oznacza, że zgłoszenie sprzeciwu nie wpływa zasadniczo na ustalenie daty dziennej zawarcia transakcji. W sprawie chodzi natomiast o ustalenie terminu zawarcia transakcji, co do których nie zgłoszono sprzeciwu, jak i nie miało miejsca zawieszenie procedur lub anulowania transakcji.
Zauważenia także wymaga, że daty zawarcia transakcji ustalone przez Komisję Nadzoru Finansowego są identyczne z datami zawarcia transakcji podanymi przez skarżącego w informacjach z [...] kwietnia 2006 r., z [...] maja 2006 r. i z [...] czerwca 2006 r. Innymi słowy moment "skojarzenia ofert kupna/sprzedaży" nie był pomiędzy stronami sporny.
Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego o niedopuszczalnym zastosowaniu przez organ administracji publicznej przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 listopada 2005 r. w sprawie przekazywania i udostępniania informacji o niektórych transakcjach instrumentami finansowymi oraz zasad sporządzania i prowadzenia listy osób posiadających dostęp do określonych informacji poufnych. Rozporządzenie zostało wydane na podstawie przepisu delegacyjnego – art. 160 ust. 5 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi – który stanowi, iż minister właściwy do spraw instytucji finansowych określa, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowy zakres informacji, o których mowa w ust. 1, oraz tryb i termin ich przekazywania przez osoby obowiązane,
2) szczegółowy zakres, tryb i termin udostępniania tych informacji przez emitentów,
3) szczegółowe dane, jakie powinna zawierać lista osób posiadających dostęp do określonych informacji poufnych, o której mowa w art. 158, sposób prowadzenia tej listy i jej aktualizacji oraz termin jej przechowywania
- mając na uwadze zapewnienie prawidłowego wykonywania przez Komisję zadań w zakresie nadzoru oraz konieczność zapewnienia dostępu uczestników rynku do informacji.
Wymienione rozporządzenie w § 1 pkt 1 określa właśnie szczegółowy zakres, tryb i termin przekazywania przez osoby obowiązane informacji, o których mowa w art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. Zatem ten akt wykonawczy został wydany zgodnie z delegacją ustawową nie tworząc nowych regulacji, które wykraczałyby poza to upoważnienie.
Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia informacja, o której mowa w ust. 1 i 2 (przekazywana Komisji Papierów Wartościowych i Giełd oraz emitentowi), powinna być przekazana równocześnie Komisji oraz emitentowi w formie pisemnej, w sposób zapewniający zachowanie jej poufności, w terminie 5 dni roboczych od dnia zawarcia transakcji. W świetle powyższych wywodów dotyczących terminu zawarcia transakcji, termin wskazany w § 2 ust. 3 rozporządzenia został jednoznacznie sprecyzowany i biegnie on od dnia zawarcia transakcji, a dzień ten dla poszczególnych transakcji wynika zarówno z historii kont operacyjnych, jak i z kart umów oraz z dat zawarcia transakcji podanych przez skarżącego w informacjach z [...] kwietnia 2006 r., z [...] maja 2006 r. i z [...] czerwca 2006 r.
Określenie w § 2 ust. 3 rozporządzenia "... w terminie 5 dni roboczych od dnia zawarcia transakcji" precyzuje, iż obowiązek informacyjny z art. 160 ust. 1 ustawy powinien zostać dopełniony w przedziale czasowym (w terminie) nieprzekraczającym pięć dni od dnia, w którym dana transakcja kupna/sprzedaży nastąpiła, a więc nie w terminie pięciu dni roboczych liczonym od dnia rozliczenia tej transakcji będącego konsekwencją zawarcia transakcji.
Niewywiązanie się z powyższego obowiązku powoduje nałożenie kary pieniężnej w wysokości określonej przez przepis art. 175 ust. 1 ustawy i organ administracji stosownie do tego przepisu taką karę pieniężną nałożył na skarżącego mając na uwadze fakt, iż zaistniałe opóźnienia, aczkolwiek liczne, były stosunkowo niewielkie jeżeli chodzi o ilość dni.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia przez organ administracji publicznej naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło