I OSK 1964/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Leszczyński Sędziowie sędzia NSA Wojciech Chróścielewski (spr.) sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant asystent sędziego Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt II SA/Go 585/10 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w Zielonej Górze na uchwałę Rady Miejskiej w C. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie opłat za świadczenia w publicznych przedszkolach prowadzonych przez Gminę C. oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 22 września 2010 r., II SA/Go 585/10, po rozpoznaniu skargi Prokuratora Rejonowego w Zielonej Górze, stwierdził nieważność uchwały Miejskiej w C. z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...]w przedmiocie opłat za świadczenia w publicznych przedszkolach prowadzonych przez Gminę C. oraz określił, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Rada Miejska w C. [...] listopada 2009 r., na podstawie art. 14 ust. 5 w związku z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej: u.s.o.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej: u.s.g.) podjęła uchwałę nr [...]w sprawie opłat za świadczenia w publicznych przedszkolach prowadzonych przez Gminę C. W § 1 uchwały Rada stwierdziła, iż ustala ona opłaty w publicznych przedszkolach prowadzonych przez Gminę C. za zajęcia świadczone przez przedszkola ponad czas realizacji podstawy programowej i ponad tą podstawę, dotyczące określonych zajęć opiekuńczo-wychowaczych i dydaktycznych w wysokości 0,19% aktualnego minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego zgodnie z ustawą z dnia 10 października 2009 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. nr 200, poz. 1679 ze zm.) za każdą rozpoczętą godzinę zajęć opisanych w pkt 1-4. W § 2 postanowiono, że miesięczna wysokość odpłatności za czas realizacji świadczeń ustalona zostanie na podstawie stawki godzinowej opłaty, o której mowa w § 1 oraz liczby godzin pobytu dziecka w przedszkolu ponad czas realizacji podstawy programowej. Powyższa uchwała została w całości zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. przez Prokuratora Rejonowego w Zielonej Górze. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, tj. art. 14 ust. 5 u.s.o. poprzez objęcie opłatą, w § 1 uchwały zajęć mieszczących się w podstawie programowej wychowania przedszkolnego dla przedszkoli szczegółowo określonych w załączniku nr 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. z 2009 r., nr 4, poz. 17). Odpowiadając na skargę Rada Miejska w C. wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim stwierdzając nieważność zaskarżonej uchwały stwierdził, że przedmiotem kontroli Sądu była uchwała podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. w związku z art. 14 ust. 5 i art. 6 pkt 1 u.s.o. Obecnie nie budzi już wątpliwości, że uchwała podejmowana na podstawie art. 14 ust. 5 u.s.o jest aktem normatywnym o charakterze aktu prawa miejscowego. Jak wskazał Sąd, zgodnie z art. 5 ust. 5 u.s.o, zakładanie i prowadzenie publicznych przedszkoli, w tym z oddziałami integracyjnymi oraz przedszkoli specjalnych, szkół podstawowych oraz gimnazjów, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych, szkół artystycznych oraz szkół przy zakładach karnych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich, należy do zadań własnych gmin. Stosownie zaś do art. 14 ust. 5 u.s.o. opłaty za świadczenia prowadzonych przez gminę przedszkoli publicznych ustala rada gminy. W myśl art. 6 ust. 1 u.s.o, przedszkolem publicznym jest przedszkole, które: 1) prowadzi bezpłatne nauczanie i wychowanie w zakresie, co najmniej podstawy programowej wychowania przedszkolnego; 2) przeprowadza rekrutację dzieci w oparciu o zasadę powszechnej dostępności; 3) zatrudnia nauczycieli posiadających kwalifikacje określone w odrębnych przepisach. W świetle powołanych przepisów, nie budzi wątpliwości kompetencja rady do ustanowienia opłat za świadczenia w prowadzonych przez gminę przedszkolach publicznych, przy czym opłaty te mogą być ustalane tylko za świadczenia przekraczające minimum programowe wychowania przedszkolnego. Rada nie może zaś ustalać w uchwale opłat za pobyt dziecka w przedszkolu publicznym, jeżeli realizuje ono jedynie podstawy programowe, gdyż mieszczące się w tym zakresie świadczenia są bezpłatne. Konsekwentnie do powyższego rada gminy nie może ustalać odpłatności za świadczenia, które mieściłyby się w podstawie programowej wychowania przedszkolnego, gdyż świadczenia takie są bezpłatne, a także nie może obciążać opłatami rodziców dziecka korzystającego wyłącznie z pięciogodzinnej opieki przedszkolnej. Pod pojęciem "podstawy programowej" należy rozumieć obowiązkowe na danym etapie kształcenia, zestawy celów i treści nauczania oraz umiejętności, a także zadania wychowawcze szkoły (przedszkola), które są uwzględniane odpowiednio w programach wychowania przedszkolnego i programach nauczania oraz umożliwiają ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych (art. 3 pkt 13 u.s.o.). Podstawy programowe wychowania przedszkolnego wymienione są w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół. Zakres podstawy programowej określony został poprzez wyznaczenie celów wychowawczych, jakie powinny być osiągnięte poprzez realizację podstawy programowej. We wspomnianym załączniku do rozporządzenia mówi się o tym, że podstawa programowa wychowania przedszkolnego opisuje proces wspomagania rozwoju i edukacji dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym. Powyższe uwagi mają znaczenie dla określenia zakresu programu rozszerzonego wychowania przedszkolnego, albowiem tak jak podstawa programowa jest bezpłatna, tak świadczenia w ramach programu rozszerzonego, w myśl art. 14 ust. 5 ustawy - są świadczone za odpłatnością. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, że uchwalona na mocy art. 14 ust. 5 u.s.o opłata nie może mieć charakteru stałego, wynika z niej bowiem wówczas obowiązek jej ponoszenia w każdym przypadku uczęszczania przez dziecko do przedszkola, bez uwzględnienia przy tym rodzaju świadczeń, ich jakości czy czasu trwania. NSA w wyroku z 3 marca 2009 r., l OSK 1189/08 stwierdził, iż ustalenie opłaty na sztywnym poziomie zobowiązującej do jej ponoszenia niezależnie od czasu korzystania i charakteru dodatkowych świadczeń opiekuńczo-wychowawczych oferowanych przez dane przedszkole, stanowi istotne naruszenie art. 14 ust. 5 u.s.o. Zaskarżona uchwała nie odpowiada wskazanym wyżej wymogom. Generalizuje ona bowiem zakres ponadprogramowych zajęć przez odwołanie się do pojęć obecnych również w podstawie programowej lub prowadzi do istotnych wątpliwości w rozróżnianiu desygnatów określonych w § 1 pkt 1 - 4 tej uchwały. W paragrafie tym nie dokonano konkretyzacji świadczeń objętych odpłatnością w dwóch jej powiązanych aspektach, czyli takiego określenia "zajęć świadczonych przez przedszkole, przekraczających czas realizacji podstawy programowej" by nie rodziło ono wątpliwości, co do zakresu ich pokrywania się z zajęciami wymienionymi w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. Nie zawiera także analizy ekonomicznej i indywidualizacji świadczeń wykraczających poza podstawę programową, co jest podstawowym warunkiem kontroli ekwiwalentności opłat za świadczenia. Brak jest powiązania godzinowej wysokości opłaty za wskazane "świadczenia ponadprogramowe" z ich realnym kosztem. Przyjęcie w § 1 abstrakcyjnie ujmowanej typizacji zajęć i przyporządkowanie im w § 1 i 2 godzinowej opłaty stałej (i to nawet bez wskazania czasu ich realizacji poza przeznaczonym na realizację podstawy programowej) uniemożliwia zatem adresatom uchwały rozpoznanie, a zatem także kontrolę, czy w opłacanych zajęciach mieszczą się rzeczywiście świadczenia przekraczające podstawy programowe wychowania przedszkolnego wymienione w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej oraz jakie są ich rzeczywiste koszty. Taka konstrukcja świadczeń oraz odpowiadającej im opłaty stałej nie dostarcza także precyzyjnego kryterium ustanawiającego odrębność tego kosztu od innych kosztów funkcjonowania placówki oświatowej. Zdaniem Sądu, niezachowanie wskazanych zasad skutkowało przekroczeniem granic delegacji ustawowej przewidzianej w art. 14 ust. 5 u.s.o. Konsekwencją tego jest stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w części dotyczącej § 1 i § 2. Zważywszy na fakt, iż wyeliminowanie z obrotu prawnego wskazanych paragrafów, uczyniło bezprzedmiotowym pozostałe paragrafy, tj. 3, 4 i 5 orzeczono również o jego nieważności jako "kadłubowego". Zakres derogacji dokonywanej przez sąd powinien bowiem uwzględnić fakt, iż przedmiotowa uchwała jako akt prawa miejscowego powinna spełniać podstawowe kryteria zastosowania normatywnego. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika Rady Miejskiej w C. o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego Sąd wskazał, iż istotą sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty ich podjęcia. Stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego, jakim jest zaskarżona uchwała wywiera skutek prawny z mocą ex tunc i powoduje, że dany akt jest nieważny od samego początku. Dlatego też wejście w życie w dniu orzekania przez Sąd ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, (która w art. 2 stanowi, iż dotychczasowe uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego wydane na podstawie art. 14 ust. 5 u.s.o. zachowują moc do czasu wydania uchwał przewidzianych w art. 14 ust. 5 u.s.o. nie dłużej jednak niż do dnia 31 sierpnia 2011 r.) nie czyniło zbędnym wydania przez sąd wyroku w przedmiotowej sprawie. Wniosek o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego zgłoszony przez stronę okazał się zatem nieuzasadniony. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości. O tym, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. Od powyższego wyroku Rada Miejska w C. wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie: 1. art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty poprzez przyjęcie, że wejście w życie art. 2 przed datą orzekania nie czyniło zbędnym wydania wyroku w przedmiotowej sprawie, co skutkowało nie przyjęciem wniosku o umorzenie postępowania, 2. art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez przyjęcie, że zaskarżona uchwała rażąco narusza prawo skutkujące jej nieważnością. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mającym istotny wpływ na treść orzeczenia , a to: - art. 152 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym orzeczeniu w pkt 2 zaskarżonego wyroku, że zaskarżony akt prawny nie podlega wykonaniu, wobec brzmienia art. 61 § 2 pkt 3 p.p.s.a. iż nie wstrzymuje się wykonania aktu prawa miejscowego, które weszło w życie. Mając powyższe na uwadze Rada Miejska w C. wniosła o na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjne na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz zasądzenie, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjnej w Gorzowie Wielkopolskim zaskarżonym wyrokiem stwierdził nieważność zaskarżonej przez Prokuratora Rejonowego w Zielonej Górze uchwały Rady Miejskiej w C. z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...]w sprawie opłat za świadczenia w publicznych przedszkolach prowadzonych przez Gminę C. oraz określił, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. W dniu orzekania, to jest w dniu 22 września 2010 r. - obowiązywała ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz.U. nr 148, poz. 991), która weszła w życie w dniu 1 września 2010 r. Zgodnie z art. 2 tej ustawy dotychczasowe uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego wydane na podstawie art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, zachowują moc do 31 sierpnia 2011 r. W tym stanie prawnym organ złożył wniosek o umorzenie postępowania, lecz został on przez Sąd I instancji uznany za nieuzasadniony. Sąd przyjął, że istotą sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty ich podjęcia, a stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego, jakim jest zaskarżona uchwała wywiera skutek z mocą ex tunc i powoduje, że dany akt jest nieważny od samego początku. Tymczasem wejście w życie ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty uczyniło zaskarżoną uchwałę ważną ex tunc. Ustawa o zmianie ustawy o systemie oświaty uczyniła legalnymi uchwały wszystkich samorządów gminnych w Polsce podjęte, ogłoszone i wykonywane przed jej wejściem w życie. Według uzasadnienia Sądu opartego na orzecznictwie i doktrynie - obecnie ugruntowanym poglądem jest, iż art.14 ust. 5 ustawy oświatowej stanowi akt prawa miejscowego i w każdym czasie dopuszczalne jest orzekanie ojej nieważności. Jednocześnie stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z ustawy. Jednakże zaskarżona uchwała pozostaje w zgodności z art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty. W tak ustalonym stanie prawnym i faktycznym należy uznać orzeczenie o nieważności zaskarżonej uchwały za nietrafne i naruszające art. 91 ustawy o samorządzie gminnym. Stosownie do treści art. 152 p.p.s.a. "w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane". Określenie "akt lub czynności "należy wiązać wyłącznie z formą działania administracji, o których mowa w art. 61 § 2, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie. Wykonanie aktu normatywnego polega na wprowadzeniu tego aktu w życie. W orzecznictwie powszechne jest stanowisko, iż wstrzymanie wykonania nie może dotyczyć przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie. Jeżeli akt zawierający przepisy prawa miejscowego wszedł w życie, to stał się obowiązującym prawem i nie można wstrzymać jego wykonania (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 maja 2000 r., OPS 1/00, ONSA 2000, nr 4, poz. 134, wyroki WSA w Gliwicach z dnia 13 grudnia 2006 r., II SA/GI 771/06 i z dnia 21 listopada 2007 r., II SA/GI 590/07 LEX nr 364967). Jednak w literaturze przedmiotu istnieją również odmienne stanowiska, co do obligatoryjności tego orzeczenia, a z uwagi na fakt, że samo stwierdzenie, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu, wywołuje odrębne skutki w sferze prawa (odrębne od tych, jakie wiążą się z samym tylko uchyleniem aktu), mogące w istotny sposób i odrębnie wpływać na uprawnienia jednostki i obowiązki organu, skarżący uznaje, że zachodzi usprawiedliwiona konieczność złożenia skargi kasacyjnej również w tym zakresie. W ocenie autora skargi kasacyjnej, brzmienie przepisu art. 152 p.p.s.a. nie daje podstaw do uznania, że klauzula o zakazie wykonywania zaskarżonego aktu ma zastosowanie do aktu normatywnego, jakim jest akt prawa miejscowego ogłoszonego i wykonywanego. Fakt ten pozwala uznać, że pkt 2 zaskarżonego wyroku, w którym orzeka się o niewykonalności zaskarżonej uchwały, narusza art.152 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, w stopniu mającym wpływ na treść tego wyroku. Ten istotny wpływ przejawia się zaś w tym, że pkt 2 sentencji zaskarżonego wyroku, w takim brzmieniu, w ogóle nie powinien się tam znaleźć, jako zbędny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Należy na wstępie zauważyć, iż składająca skargę kasacyjną Gmina jest niekonsekwentna.. Wnosi bowiem o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjne na podstawie art. 188 p.p.s.a.. Takie orzeczenie jednak może nastąpić wyłączne wówczas, gdy w sprawie miało miejsce jedynie naruszenie prawa materialnego, a w skardze kasacyjnej postawiono także zarzut naruszenia przepisów postępowania. Tym samym, składająca skargę kasacyjna a priori zakłada, iż zarzut ten nie jest trafny, skoro żąda merytorycznego orzeczenia Sądu. Całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia przez Sąd art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty. Przepis ten stanowi, iż dotychczasowe uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego wydane na podstawie art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, a więc opłaty za świadczenia przedszkoli publicznych prowadzonych przez gminę, zachowują swoją moc do czasu wydania uchwał przewidzianych w art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu nadanym przez ustawę nowelizująca, nie dłużej jednak niż do dnia 31 sierpnia 2011 r. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej przepis ten nie sanował dotychczasowych uchwał rad gmin ustalających opłaty za świadczenia prowadzonych przez gminę przedszkoli. Ustawodawca jedynie potwierdził, iż wydane na podstawie dotychczasowego brzmienia art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty uchwały w tej materii nadal zachowują swoją moc prawną, mimo że zmienił się określony w tym przepisie zakres świadczeń, za które opłaty mogą być ustalane. Tak więc art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. nie miał żadnego związku z możliwością orzekania przez Sąd I instancji w przedmiotowej sprawie, gdyż w żadnym przypadku nie sanował wadliwych postanowień dotychczasowych uchwał. W konsekwencji nie naruszył prawa Sąd I instancji oddalając wniosek skarżącej o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż zbędność orzekania w cale nie wystąpiła w sprawie. Zarzut naruszenia art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym także nie jest trafny. W skardze kasacyjnej nie wskazano przy tym, który z 5 ustępów tego artykułu miałby naruszyć Sąd i instancji Abstrahując od tego, składająca skargę kasacyjną upatruje naruszenia tego przepisu wyłącznie w tym, ze uchwała ta "pozostaje w zgodności z art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty". Jak już wyżej była o tym mowa, art. 2 powołanej ustawy nowelizującej nie sanować uchwał rady gminy naruszających prawo. Dodać można, iż Naczelny Sąd Administracyjny związany na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. granicami skargi kasacyjnej, to znaczy zawartymi w niej zarzutami naruszenia prawa nie może domniemywać woli czy też intencji składającego skargę kasacyjną. Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 152 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez orzeczenie, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu, wobec brzmienia art. 61 § 2 pkt 3 p.p.s.a., iż nie wstrzymuje się wykonania aktu prawa miejscowego, który wszedł w życie. Art. 61 § 2 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia organowi, którego uchwala lub akt zostały zaskarżone do sądu wstrzymanie ich wykonania w całości lub części. Uprawnienie to dotyczy wszelkich aktów za wyjątkiem aktów prawa miejscowego, które weszły w życie. Zauważyć jednak trzeba, iż przepis ten przyznaje powyższe uprawnienie do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu organowi administracji, którego akt został zaskarżony, nie jest on zaś adresowany do Sądu. Ponadto, czym innym jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, podyktowane chęcią uniknięcia kumulowania się ewentualnych następstw aktu, co, do którego zachodzi prawdopodobieństwo, iż w wyniku orzeczenia sądu zostanie on wyeliminowany z porządku prawnego, a czym innym orzeczenie, uwzględniające skargę, w którym Sąd stwierdza, że, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, akt, którego nieważność stwierdził swym nieprawomocnym jeszcze wyrokiem nie może być wykonywany. Rozstrzygnięcie z art. 152 p.p.s.a. stanowi obligatoryjny element każdego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego uwzględniającego skargę. Jego istotą jest zawieszenie mocy obowiązującej wzruszonego, aczkolwiek nieprawomocnie aktu. Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.